Jongensradio anno 2007 Deel5

Jouw kathode en G3 hangen nu beide via de 390 ohm aan aarde. Die 2K pot heeft weinig effect denk ik want via de spoel kan alles zo naar aarde.
Het rooster hangt via de spoel ook direct aan aarde dus je buis staat altijd vol open. Door die 10K kan er maximaal 7mA lopen. Je zit met 7mA en 70V ook vol in het niet lineaire gedeelte van de loadline voor zo ver ik het snap tenminste. Ik ben er ook net mee bezig het te bestuderen dus de echte kenners zullen zich wel melden

Fred

Ruststroom is ook maar 2mA.

De schakeling is een zogenaamde Q-multiplier. Uit de resonantiekring wordt bij hoge impedantie de spanning afgetapt. Op de kathode (en dus potmeter) staat een spanning die evenredig is met de gridspanning, maar met lage impedantie. Doordat het in fase is, en in de resonantiekring wordt gestopt krijg je terugkoppeling. De potmeter stelt de hoeveelheid signaal in die in de resonantiekring komt (en kan de kring ook dempen).
Dus geen terugkoppelregeling d.m.v. het veranderen van de bias.

quote:

Op 6 juli 2008 11:17:31 schreef (Z)weetvoetje:
Nu moet dat g3 nog voor HF aan aarde gezet worden; maar dat heb ik hier nog niet gedaan. Maakt hiervoor ook verder niet uit.
EF94

Dit blijkt het probleem op te lossen. Schijnbaar was de G3-anodecapaciteit groot genoeg om het ding te laten stoppen met oscilleren. Nu G3 aan aarde ligt is dat probleem weg, en werkt het prima.

quote:

Op 6 juli 2008 11:17:31 schreef (Z)weetvoetje:
Nu moet dat g3 nog voor HF aan aarde gezet worden; maar dat heb ik hier nog niet gedaan. Maakt hiervoor ook verder niet uit.

Dat is toch vrij essentieel, anders zitten anode- en kathodecircuit aan elkaar.
Of heb je dit al gedaan en alleen in het schema nog niet bijgewerkt?

/e: Duh, zit er een effe te typen terwijl ik hoogst theoretische opzoekingen zit te doen! Enfin, problem solved, kennelijk.
Toch de rest maar laten staan:

Het blijkt verder dat je de anodespanning niet te laag mag laten komen, omdat je anders toch nog beïnvloeding van de werking krijgt (door de vorming van een 'virtual cathode'). Kortom, je anodebelasting mag niet een te hoge impedantie hebben, de voeding niet te laag, en de stroom niet te groot.

/e2: Er is zelfs één bron die aanbeveelt om, in geval van een pentode, het remrooster maar aan scherm of anode te hangen. Dat mag, omdat de omstandigheden waarin je 'm nodig zou hebben zich toch niet horen voor te doen bij juiste instelling.

Oh, nog een leuke: de invloed van de anodespanning op de frequentie is omgekeerd als de invloed van de schermroosterspanning op de frequentie.
Als je het scherm dus uit een spanningsdeler voedt uit dezelfde plus als de anode, kun je een deelverhouding vinden waarbij je net precies geen verloop hebt bij voedingsspanningsverloop.
[Bericht gewijzigd door Frederick E. Terman op 6 juli 2008 22:29:26]

Het schema is de oude situatie. Op dit moment zit g3 dus direct aan aarde.

Dat je de anodespanning niet al te laag mag maken is logisch. Die electronen zullen natuurlijk nooit naar een anode gaan die bijv. -20V is t.o.v. kathode. Maar het gaat hier toch maar om kleine signalen. Dus dat zal wel meevallen. 2 trappen HF-versterking, en 1m draadantenne; dus dat komt wel goed.

Hmm, ja remrooster aan anode zou ook kunnen. Dan heb je ook geen last van verkeerde capaciteiten want g2 zit aan min. Maar dat levert niet echt voordelen op, denk ik.

Wat bedoel je met je opmerking 'anders zitten anode- en kathodecircuit aan elkaar.'?
Anode zit niet vast aan g3...



Overigens heb ik nu van die keramische C'tjes geplaatst om de frequentie vast in te stellen. Maar die zijn nogal temperatuurgevoelig. Welk type is nou eigenlijk ideaal hiervoor?
[Bericht gewijzigd door (Z)weetvoetje op 6 juli 2008 22:45:50]

NPO type condensatoren hebben een lage temperatuur afhankelijkheid. Ideaal hoeft dit niet te zijn. Bij een LC circuit verloopt zowel de L als de C bij temperatuursverandering. Als de temperatuurcoefficient van de L bekend is, kun je een C uitzoeken met een tegengestelde temperatuurcoefficient

Zie o.a.:

http://www.vishay.com/docs/22019/cergenin.pdf

http://www.vishay.com/docs/22001/geninfo.pdf

quote:

Op 6 juli 2008 22:44:39 schreef (Z)weetvoetje:
Wat bedoel je met je opmerking 'anders zitten anode- en kathodecircuit aan elkaar.'?
Anode zit niet vast aan g3...

Ik bedoel daarmee dat het signaal van de katode nu voorbij de afscherming van het schermrooster wordt gesmokkeld en zo in het anodecircuit gestoken. Zo zitten dan dus de kathode en anodecircuits, voor HF, aan elkaar.

Voor VFO-achtige toepassingen zijn polystyreencondensatoren goed:

Ook wel bekend onder de handelsnaam Styroflex.

Even iets over temperatuurcompensatie met C'tjes:
zoals rbeckers terecht schrijft, veranderen zowel de L als de C bij temperatuurverloop. De C is natuurlijk de TOTALE capaciteit die over de oscillatorkring staat, dus (in een super) de padder, trimmer en de afstem-C. In principe kan je een verloop in de L compenseren door een tegengesteld verloop van de C, maar aangezien bij afstemmen de TOTALE C over de kring verandert vanwege de andere waarde van de afstem-C, klopt die compensatie slechts VOOR ÉÉN STAND van de afstem-C! Of hoogstens voor een klein bereik, als de afstem-C dus weinig verandert.
Het gebruik van combinaties van C'tjes met verschillende TC's - zoals dat bijvoorbeeld op grote schaal in Duitse ontvangers is gedaan - moet je dan ook eerder zien als maatregelen om de padder en trimmer capaciteiten over de kring zo constant mogelijk te houden. Veranderingen in de afstem-C zelf kun je tegengaan door geschikt materiaal voor dat ding te kiezen zoals invar (en niet die fladderende alu plaatjes), veranderingen in de spoel kunnen worden gecompenseerd door een extra winding op een stripje van bimetaal te laten draaien. Die laatste maatregel is in bepaalde uitvoeringen van de BC-221 toegepast.
Overigens wordt die temperatuur-instabiliteit nogal eens overdreven vind ik. Long-term drift (over een uur of zo)stem je toch gewoon weg? Je kunt dat nog enorm verminderen door te zorgen dat de kring niet wordt opgewarmd door de buizen en door de hele kring (vooral de afstem-C!!) in te pakken zodat er geen luchtstromen langs gaan. Veel erger is short-term drift in de vorm van "sprongen", typisch het gevolg van veranderingen in de spanningen, vooral ook door de AVC. Over de omgevingstemperatuur schreef ik al eens eerder: dat is tegenwoordig veel minder erg dan toen we vroeger op ijskoude zolderkamertjes de boel even gingen opstoken. "Kwijtraken" van een SSB QSO door temperatuurverloop kan ik me zelfs voor fatsoenlijke sets uit de oorlog niet herinneren, en EAT heeft dezelfde ervaring meen ik.

nouja, dat mag dan misschien zo zijn. Maar mijn VFO's gedragen zich vaak als prima windmeters. Met ieder zuchtje wind schuift de frequentie weer een paarhonderd Hz op en neer. Bij blazen met een rietje tegen zo'n condensator schuift het soms wel 20kHz op. En dat is alleen aan de C's toe te schrijven. Blazen tegen de spoel heeft meestal amper effect.

Dan ga ik straks eens wat styroflexjes halen om het wat stabieler te krijgen.

@FET: Ja, ok, daar ben ik het dan met je eens.
[Bericht gewijzigd door (Z)weetvoetje op 7 juli 2008 10:05:24]

Als dat temperatuureffect bij de gebruikte C's zo erg is, heb je de verkeerde C's of in ieder geval niet de beste.
Er zijn erg veel verschillende type's condensatoren.
Probeer maar eens in een LC oscillator kring verschillende condensatoren met dezelfde capaciteit. Bij een VFO is ook de varicap en de voeding van belang. Als je een spanning hebt die verloopt, verloopt de rest mee. Een standaard spanningsregelaar heeft niet echt goede temperatuurspecificaties.

@Roeland:
ja, schattebout, dat is nou precies wat ik bedoel!! Je mot eers zorrûgû dajje een choeie zgakeling hep foordat je gaad kompûseerû. Oei! mijn gedrevenheid krijgt zelfs even de overhand ten koste van mijn spelling...

Serieus: je moet niet proberen ontwerpfouten met trucjes weg te smokkelen. Begin met geen ontwerpfouten te maken, daarmee kun je vele malen méér effect bereiken dan met noodmaatregelen. Dus: totaal inblikken die kring en alle temperatuursveranderingen weghouden. Bovendien nog piepschuim er buiten omheen werkt ook goed. Anders dweil je met de kraan open!

Nou komt er nog iets bij dat bijna altijd over het hoofd wordt gezien: elk onderdeel heeft zijn eigen "thermische traagheidsmoment". Het opwarmen/afkoelen gaat voor het ene onderdeeltje heel anders dan voor het andere. Een klein keramisch C'tje zal immers veel sneller reageren dan bijvoorbeeld zo'n styroflex toffee die ingepakt is in een dikke isolatie.

Ook de fysieke plaatsing van het onderdeel in het apparaat kan veel verschil maken: ik speel op dit moment met een Amerikaans vliegtuigontvangertje uit de oorlog. Die dingen stonden in de Pacific op de grond te bakken tot een graad of 50, dan gingen ze de lucht in en op 25.000 voet was het zoiets van -30 graden of zo. In de oscillator zit een klein compensatie C'tje, dat op een bepaalde plaats bij een buisvoet is gemonteerd. Alléén op DIE plek is het temperatuursverloop zodanig (hij wordt een beetje opgewarmd door de buis) dat de compensatie redelijk werkt.

Dan tot slot nog: om het werkelijk goed te krijgen werd in de top-VFO's (bijvoorbeeld die van de Collins R392A) de hele VFO bij de fabricage thermisch gecycled van koud naar warm en terug, zoiets van honderd uur of zo. Dat was om de verouderingsverschijnselen te verminderen.

Een absolute voorwaarde is dus dat je met een loupzuivere schakeling begint, gewoon mechanisch gesproken dus. Electronische "wonderschakelingen" zijn ook geen garantie, een heel gewone ECO of de "Wunderhorn" kunnen echt tijden lang voldoende stabiel zijn om een SSB QSO zonder enig probleem te blijven volgen. Mits ze geen mechanische ontwerpfouten bevatten!
[Bericht gewijzigd door Frithjof Sterrenburg op 7 juli 2008 12:27:39]

Kijk eens aan, daar zijn jullie een héle dag stil van! Het moest maar eens gezegd worden!! !!

Gewoonweg met stomheid geslagen. Diep in gedachte verzonken hoe dat duivelse puzzeltje van FET moet worden opgelost. (kristal ontvanger met germanium insect)

Fred

Ik vraag me wel af waarom iederen hier een hele dag stil van is. Komt het door het "thermische traagheidsmoment" of door de vliegtuigontvanger?
Zo speciaal of moeilijk is het in principe niet. Waarmee ik niet bedoel dat een schakeling gemakkelijk te ontwerpen en te bouwen is zodanig dat o.a. temperatuurschommelingen geen invloed hebben.

Nouja, ik ben druk met vakanties enzo. vrijdag weekje schiermonnikoog, en daarna nog 2 vakanties. Ik ben deze zomervakantie dus niet echt veel hier En vandaag heb ik van het goede weer gebruik gemaakt om lekker een stukje te fietsen.


Maar tis inderdaad een beetje stil hier aan het worden.

En bedankt voor alle info frithjof! Hermetisch afsluiting zal inderdaad wel goed werken. Als ik tijd heb zal ik wel eens kijken hoever ik daarmee kom.
Ben nu even druk met meer huishoudelijke taken.

Maar het is waar natuurlijk, een goed ontwerp is het eerste begin, en daarná kun je eventueel nog verfijnen met een of twee trucjes. Vooral als je daarna serieproducie mag maken kan dat de moeite zijn.

Ik heb de TS520 van mijn moeder geërfd. Het gekke ding aangezet en hij doet het meteen prima. Alleen voor de tegenwoordige 40m band is de ontvanger 's avonds eigenlijk niet 'sterk' genoeg meer.

quote:

Op 7 juli 2008 10:04:19 schreef (Z)weetvoetje:
nouja, dat mag dan misschien zo zijn. Maar mijn VFO's gedragen zich vaak als prima windmeters. Met ieder zuchtje wind schuift de frequentie weer een paarhonderd Hz op en neer. Bij blazen met een rietje tegen zo'n condensator schuift het soms wel 20kHz op. En dat is alleen aan de C's toe te schrijven. Blazen tegen de spoel heeft meestal amper effect.

Is de L/C verhouding dan wel goed?

Bedoel je hiermee dan eigenlijk dat als de L/C verhouding "goed" is , de invloed van het blazen tegen het spoeltje door een rietje van grotere invloed zou moeten zijn ?

Groetjes Evert

@Evert: of misschien zelfs kleiner...

@Allemaal: zo zo, die steek boven water van me hielp dus.

Als ik Roeland's vacantie-agenda zie denk ik dat hij daarna maar eens rust moet nemen...
[Bericht gewijzigd door Frithjof Sterrenburg op 9 juli 2008 08:54:52]

Hoi FAS, Ik had een goed excuus, ik heb ondertussen die semi-actieve kristal ontvanger gemaakt van FET uit het muiderkring boekje. ( http://www.circuitsonline.net/forum/view/63262 ) en hij werkt als een speer.

Fred
[Bericht gewijzigd door fred101 op 9 juli 2008 09:03:11]

Ja, op jouw antenne ja; maar daar komt genoeg stroom uit om een gloeilamp op te laten branden
Maar het ding werkt beter dan met een diode?

@frithjof: Als ik klaar ben met al me vakanties, dan begint het nieuwe collegejaar weer; dus da's lekker uitrusten in de collegebankjes

De L/C verhouding is wel goed. Capaciteiten wat aan de grote kant, zodat parasitaire capaciteiten wat minder zwaar meewegen. Maar goed, het bij een bepaald percentage afwijking van de condensator krijg je altijd dezelfde frequentie-fout.

quote:

Op 9 juli 2008 01:05:32 schreef Radioortje:
Bedoel je hiermee dan eigenlijk dat als de L/C verhouding "goed" is , de invloed van het blazen tegen het spoeltje door een rietje van grotere invloed zou moeten zijn

Evert, elke spoel is met een bijpassende condensator in resonantie te krijgen. Waar het om gaat is de Q (kwaliteitsfactor) van de kring. Deze moet zo hoog mogelijk zijn.

Hieronder even knip-en-plak uit een oudere reply van mij.


voorbeeld: Ik wil een kring maken op 10 Mhz en heb toevallig een spoel van 200 uH liggen, ik reken uit dat hier een C van 1,4 pF bij moet. Met de dipper vindt ik een mooie resonantie op 10 Mhz. Ingebouwd in de schakeling werkt het voor geen meter, ik hoef maar naar de bedrading te wijzen (capaciteits- en/of zelfinductieverandering) of de boel verstemd al. Omgekeerd zal dus ook een spoel van b.v. 1 winding op 10Mhz best willen resoneren, echter stabiel zal het nooit zijn.

Ik hanteer een aantal vuistregels ten aanzien van de capaciteit voor een bepaalde frequentie.

1,8 Mhz 200 à 500 pF
3,5 Mhz 150 à 200 pF
7,0 Mhz 60 à 100 pF
14 Mhz 50 pf
21 Mhz 30 pF
28 Mhz 20 pF

Als je voor een bepaalde freq. de gegeven capaciteit aanhoudt en hierbij een spoel zoekt of maakt heb je bijna altijd een goede kring.

rd12tf had een andere vuistregel welke nog makkelijker te onthouden is. Gebruik een C met een capaciteit gelijk aan twee maal de golflengte. (voor 80 mtr. dus 160 pF)
[Bericht gewijzigd door Schimanski op 9 juli 2008 10:38:47]

Ja , dat wist ik .
Ik vroeg me alleen af hoe Henry dat bedoelde met zijn opmerking betreffende die L/C verhouding .
Het klonk mij zo in de oren alsof de temperatuur gevoeligheid van die kring groter zou worden als de L/C verhouding beter werd .
Maar bedankt voor je uitleg , en dit soort vuistregels , meestal op ervaring gebouwd , kunnen bijna niet genoeg gemeld worden om een hoop ellende te voorkomen .

Groetjes Evert

PS.
Zat ik net vannacht serieus in overweging te nemen om onze zinken dakgoot ( +/- 66 meter ) als korte golf antenne uit te gaan proberen , krijg ik net een brief van de woningbouwvereniging dat ze binnenkort vervangen worden . Zal wel door van die kunststof gootjes zijn . Heb ik dan weer niets aan , behalve dan wel weer op mijn werk waar we ook goten kunnen maken .
[Bericht gewijzigd door Radioortje op 9 juli 2008 12:40:36]

Dan moet die goot wel geïsoleerd zijn opgehangen anders heb je alleen een mooie aarde.

Mbt kringen. Dat vraag ik me nog steeds af. Een kring in resonantie heeft een bepaalde impedantie. Tenminste de onderdelen hebben een reactantie. Een spoel van 1 uH heeft een heel andere reactantie dan een spoel van 100mH zo ook voor de capaciteiten. Wat doet dat met de kring, de Q enz.

Fred

Heel kort door de bocht zou je kunnen zeggen: de Q is gelijk aan de impedantie van de spoel, gedeeld door zijn verliesweerstand, als serieweerstand beschouwd: Q=XL/Rs. Als je met parallelverliesweerstand werkt, is de Q die weerstand gedeeld door de impedantie van de spoel: Q=Rp/XL.
De Q van de condensator is gewoonlijk zoveel hoger, dat je daar geen rekening mee hoeft te houden.

De belaste Q, dus als de rest eraan hangt, is natuurlijk lager dan de onbelaste Q van de kring.

De vraag, of nu juist een hoge of een lage L waarde een goede onbelaste Q oplevert, hangt er dus van af of je verliezen hoofdzakelijk in serie, of in parallel zitten.

Het redement van bijv. een antennetuner hangt samen met de verhouding tussen onbelaste en belaste Q. Die verhouding moet hoog zijn.
Een belaste Q mag dan vaak best laag zijn, want die "verliezen" zijn gewoon de afgeleverde energie aan de belasting.