Beginnersvragen over FM-Bug

Hallo mensen,

Hoewel ik al vrij veel (electronica)projecten in elkaar heb weten te solderen, ben ik nog steeds een NOOB op het gebied van electronica. Vandaar deze vragen over een FM-Bug die ik op internet heb gevonden. Het betreft dit projectje: http://w1.859.telia.com/~u85920178/tx/bug5.htm Ik vind dit wel een leuk bugje, omdat de spoel in de pcb zit.

Er wordt gebruikt gemaakt van een BC547 en BC557. Van beide transistors zijn echter meerdere versies verkrijgbaar, nl. A, B en C. Maakt het wat uit welke ik gebruik?

Er wordt tevens gebruik gemaakt van een elco van 22uF. Deze elco's zijn er ook in verschillende vormen en maten, zoals 10V,16V,20V, etc. Maakt het wat uit welke "V" ik gebruik? En wat betekent 85 gradenC? Of 105 gradenC?

Wat betreft de gebruikte weerstanden. Maakt het wat uit of ik koolfilm of metaalfilm gebruik?

Alvast bedankt!

A/B/C Is de versterkingswaarde van de tor. Zie ook dit.

V(olt) is de maximale werkspanning die de elco's aankunnen. Het beste is om daar een stukje onder te blijven.
Die graden zijn gewoon de temperatuur, en jij volstaat met gewone exemplaren.

Meestal staat het in schema's wel vermeld als je metaalfilm moet gebruiken, die zijn wat meer precies. In dit geval kan je dus gewoon koolfilm gebruiken...
/e ohja, helemaal niet aan gedacht. Moet inderdaad zelfs kool zijn...
[Bericht gewijzigd door Pietdepiet op 26 juni 2008 19:23:47]

zou je niet de bug van CO bouwen. Als je vraagt wat de V op een elco doet en de a,b en c op een tor dan vraag ik me af wat je dan al "vrij veel" gebouwd hebt.
Bij deze bug zit je met een vaste spoel waar je niets meer kan veranderen. Met een los spoeltje kun je nog wat spelen.

Weerstand moet inductievrij zijn dus kool.

Fred
[Bericht gewijzigd door fred101 op 26 juni 2008 19:20:24]

OK. Bedankt voor jullie antwoorden. Het ontwerp van CO is interessant, maar ik vind 'm wel aan de grote kant en heeft voor een heel klein bugje toch veel componenten. Daarentegen is de combinatie spoel/antenne wel weer interessant.

Zijn er hier mensen die aan de hand van dit ontwerp een PCB-layout hebben gemaakt? En kan ik als bron ook gewoon een electret condensator microfoon capsule gebruiken?

@Fred: Ik heb recentelijk een versterker gebouwd op basis van de LM3886 met een passieve volumeregeling. Hierin zit ook een luidsprekerbescherming van Velleman en diverse LED-circuitjes. Allemaal zelf gebouwd, maar met behulp van schema's, handleidingen en logisch denken. Ik ben en blijf dus een NOOB, hoewel ik goed kan lezen en knutselen. Dan kom je een heel eind zonder te begrijpen wat je eigenlijk aan het doen bent. In dit geval is er onvoldoende informatie en dus vraag ik hierom.

Mijn eerste projectje was een FM-bug, en de eerste waarmee ik succes had was die van CO. Die heeft wel iets meer componenten, maar is wel stabiel en heeft een goede geluidskwaliteit. Ik gebruik het ding nog steeds...

/E Geweldig he die CO-bug, hè (Z) Wie zou die toch ontworpen hebben _{Hij werkt goed hoor, daar niet van}
[Bericht gewijzigd door Pietdepiet op 26 juni 2008 20:41:47]

Je kunt bij die CO-FM-bug waarschijnlijk ook wel zo'n microfoontje gebruiken. Maar dan moet er wel een 10k weerstandje van microfoon naar plus bij.

Er is geen PCB-layout van de CO-FM-bug. Daardoor is ie wat minder nabouw-zeker, al krijgt bijna iedereen hem wel aan de praat.

Ik heb sterke twijfels bij het hoge vermogen wat wordt geclaimd bij dat schema van jou. Er komt max. 10mW uit, maar in de praktijk minder. Waarschijnlijk kan de oscillator meer uitgangsvermogen leveren dan de eindtor. Aan de andere kant zit er wel een buffer tussen oscillator en eindtrap, wat iets meer stabiliteit moet geven.
De genoemde km bereik lijkt me op zijn minst 'optimistisch'

De CO-bug is ingewikkelder, maar heeft een betere geluidskwaliteit. (Goed bruikbaar om muziek door het hele huis hoorbaar te maken, deze bug niet)
De CO-bug hoeft geen aparte antenne, wat erg praktisch is. De CO-bug stoort minder op andere frequenties.

quote:

Op 26 juni 2008 20:37:18 schreef (Z)weetvoetje:
Er is geen PCB-layout van de CO-FM-bug. Daardoor is ie wat minder nabouw-zeker, al krijgt bijna iedereen hem wel aan de praat.

Ik krijg het ding ook wel aan de praat zonder PCB-layout, maar ik wil het zendertje alleen voor afluisteren gebruiken, niet om er muziek mee te verzenden. Ik vind het gewoon een leuke gadget en het lijkt mij leuk om het dingetje (zo klein mogelijk) te maken. Het moet ook weer niet zo klein zijn dat de kwaliteit ernstig te wensen over laat. Ik vind het projectje van Harry daarom wel leuk. Hij heeft ook (net als vele anderen) kleinere, simpelere zendertjes ontworpen, maar ik weet uit reviews en verhalen hier dat die hele simpele dingetjes zo onstabiel zijn dat het niet leuk meer is. Die V5 is een mooi compromis tussen grootte en kwaliteit denk ik. Bijkomend voordeel is dat de documentatie goed is.

Jij hebt een +60W versterker gemaakt zonder op de voltage waardes van de elco's te letten ? Mits het een bouwpakketje incl onderdelen was zou ik dat toch nog even controleren. Als elco's te hoge spanning krijgen doen ze boem, leuk geluidje maar vieze stank.

Een FM bug is in niets vergelijkbaar met een versterker of ledjes. Dit door de hoge frequentie. Elk te lang pootje of draadje is al een inductie of capaciteit en bij 3M heb je maar heel weinig inductie of capaciteit nodig. Je zit zo tig MHz ernaast en zonder scoop wordt het dan bv al erg moeilijk om te weten of hij bv werkt. En zonder frequentie teller wordt het ook lastig te zien waar hij zit. Bij grotere vermogens heb je een spectrum analyser nodig om te zien waar je nog meer uitzend en of je LPF wel werkt.

Een electret microfoon heeft een externe spanning nodig via een weerstand. Dat is niet zo moeilijk toe te voegen.

Veel FM bugs zijn gemaakt en gepubliceerd door mensen die het ding zelf weer ergens van nagebouwd hebben. Je moet daarbij in de gaten houden dat veel van die dingen "toevallig" werken. Als jij hem bouwt met iets andere toleranties, andere bouwmethode en andere paracitaire L en C's krijg je het ding nooit aan de gang. Daarom is het schema van zweetvoetje zo goed. Die weet in ieder geval hoe het in elkaar zit en dat is een goed berekend en getest schema en niet een toevallig werkend geheel.

Ik wantrouw over het algemeen schema's waar bv al geen spoelwaardes bij staan. Ik wil weten hoeveel uH en niet hoeveel windingen om een x-mm boortje. (niet dat het terugrekenen van zo'n spoel nu een probleem is maar als er een spoelwaarde bij staat kun je berekenen of die kring in het goede gebied zit en hoeveel dus paracitair aanwezig was.

Fred
[Bericht gewijzigd door fred101 op 27 juni 2008 16:59:04]

quote:

Op 27 juni 2008 16:57:10 schreef fred101:
Jij hebt een +60W versterker gemaakt zonder op de voltage waardes van de elco's te letten ? Mits het een bouwpakketje incl onderdelen was zou ik dat toch nog even controleren.

Even off-topic: http://www.chipamp.com/

Zo zitten er nog wel meer bouwpakketjes in mijn versterker. Begrijp je het nu?

quote:

Op 27 juni 2008 16:57:10 schreef fred101:
Daarom is het schema van zweetvoetje zo goed. Die weet in ieder geval hoe het in elkaar zit en dat is een goed berekend en getest schema en niet een toevallig werkend geheel.

Ik heb inmiddels wat meer gelezen over FM-bugjes en ik kom nu tot dezelfde conclusie als jij. Ik ga het bugje van zweetvoetje maken. Mochten er dan nog problemen zijn, dan kan ik die hier ook mooi bespreekbaar maken.

Bedankt,

Steven
[Bericht gewijzigd door StevenW op 27 juni 2008 17:37:53]

Ik had al het vermoeden dat het om kitjes ging. Een kit bouwen is idd een kwestie van goed lezen, de goede dingen in de goede gaatjes duwen en netjes solderen maar heel iets anders dan van een schema een zender bouwen. De vrouw van een vriend van mij heeft een bouwpakketjes van een vossenjachtontvanger gemaakt. Haar eerste project en het werkte in een keer. Ik weet bijna zeker dat als ze alleen een schema had, zelf de onderdelen moest kopen/zoeken en dan de boel bouwen, dat het dan niet gewerkt had Niet dat zo'n versterker bouwen niks is hoor, maar het is gewoon heel anders. Andersom kan ook hoor: ik heb maar 1 keer een versterker gebouwd en dat vond ik al lastig genoeg maar ik heb wel de nodige HF dingen gebouwd waarvan een paar ook zelf bedacht/ontworpen. Ik ben eigenlijk direct met HF begonnen zonder gewone electronica ervaring.

Maar wel verstandig dat je met de bug van CO bgint, als je dan problemen hebt zijn er in iedergeval veel ervaringsdeskundige en je weet zeker dat het schema goed is.

Succes in ieder geval en we willen natuurlijk wel een foto'tje als het klaar is.

Dat schema wat jij aanhaalde lijkt me ook niet vreselijk verkeerd, omdat er een PCB-layout bij zit. Daardoor ben je vrij zeker dat het werkt. Als je onderdelen gaat kopen, koop dan ook een 1n4148 diode extra.

Als het niet werkt, dan kan je ermee meten of hij oscilleert of niet. (aangenomen dat je een multimeter hebt)

@fred: Zoveel heb ik er niet aan berekend. Tis eigenlijk vooral op goed geluk bouwen, en beredeneren. Hier en daar wat kleine dingetjes berekenen. Zoals de bias van torren, en het pre-emphasis-filtertje. Maar ik heb geen berekening gemaakt van hoe lekker het ding wil oscilleren of niet. Dat soort dingen doe ik gewoon altijd experimenteel. Veel sneller, en betrouwbaarder.


Succes, Steven!

quote:

Op 26 juni 2008 19:19:05 schreef fred101:
Weerstand moet inductievrij zijn dus kool.

Waar komt toch dat idee vandaan dat koolweerstanden inductievrij zijn? Of het nu metaal of koolstof is, een spiraal blijft een spiraal.

quote:

Op 27 juni 2008 20:49:15 schreef Frederick E. Terman:
[...]Waar komt toch dat idee vandaan dat koolweerstanden inductievrij zijn? Of het nu metaal of koolstof is, een spiraal blijft een spiraal.

Dan maar weer even off-topic:

http://en.wikipedia.org/wiki/Resistor#Technology

Ik ben en blijf een noob, maar er bestaan toch ook koolweerstanden zonder spiraal? Of lees ik het artikel verkeerd?

In dit artikel wordt ook geschreven over bepaalde weerstanden die meer geschikt zijn voor HF-toepassingen. Klopt dat? Zo ja, is het dan niet beter om deze in de bug te gaan gebruiken?
[Bericht gewijzigd door StevenW op 27 juni 2008 23:35:18]

Weerstanden zijn niet het belangrijkst. Dat zit wel goed, als je koolweerstanden gebruikt. Condensatoren zijn belangrijker. Bij sommigen veranderd de waarde nogal afhankelijk van de temperatuur. Maar welke je nou moet hebben weet ik ook niet.

Hallo,

Voor de frequentie bepalen de condensatoren worden vaak styroflex typen gebruikt.

Groeten,
Bertus

quote:

Op 28 juni 2008 11:20:15 schreef (Z)weetvoetje:Condensatoren zijn belangrijker. Bij sommigen veranderd de waarde nogal afhankelijk van de temperatuur. Maar welke je nou moet hebben weet ik ook niet.

In je schema staan enkele elco's. Daar heb je ook 25V of 10V bijgezet. Hoe nauw luisteren die waarden? Mag die 25V bijvoorbeeld ook 16V of 10V zijn?

Edit: Oeps, lees nu net in je artikel:

De elco’s mogen hogere spanningen hebben dan in de schakeling staat aangegeven. Ik raad het af om met elco’s voor lagere spanningen te werken, al kan dat ook nog best werken.

Zou 16V dan nog net kunnen denk je?
[Bericht gewijzigd door StevenW op 28 juni 2008 17:50:35]

Hallo,

Wat doen de 2p7 over de transistor en de 12p over de "spoel".
Dit zijn toch echt condensatoren die de frequentie bepalen.

Groeten,
Bertus

Met de 2p7 condensator stel je de terugkoppeling in.
M.a.w hiermee laat je de oscillator oscilleren.
De 12 p condensator hoort bij het tankcircuit en bepaalt inderdaad de frequentie.

quote:

Op 27 juni 2008 23:34:10 schreef StevenW:
[...]
Dan maar weer even off-topic:
http://en.wikipedia.org/wiki/Resistor#Technology

Tot je dienst, maar dat artikel begint toevallig met koolstof-composiet weerstanden. Da's heel andere koek dan chocola! Als je die wilt kopen, zul je het er wel bij moeten zeggen.
De gewone weerstanden, die je van 0,1Ω tot meer dan 10 MΩ kunt krijgen, zijn normale koolfilm weerstanden en dus gespiraliseerd.
Maar maak je daar geen zorgen over. Je hebt er voor een bugje op die frequentie nog helemaal geen last van.

Ik ben inmiddels druk bezig het apparaatje in elkaar te flansen. Met alle respect voor de kunde en kennis van de ontwerper, moet ik toch zeggen dat het ontbreken van een pcb-layout een gemis is.

Ik kom er wel uit, maar dat kost wel de nodige tijd. Wél leerzaam.

Het is ook prima op gaatjesprint te doen, hoor...

Of dode-kevertjesstijl: pootjes omhoog.. (op een stukje ongeëtste print)

quote:

Op 28 juni 2008 22:43:56 schreef Pietdepiet:
Het is ook prima op gaatjesprint te doen, hoor...

Helemaal niet!

OK, ik heb het ding in elkaar gezet. Hij lijkt het te doen. Als ik de radio op ongeveer 87Mhz zet en ik draai aan de trimmer, dan hoor ik op twee plekken van de trimmer de bekende "plop". Helemaal goed dus! Dan draai ik de trimmer op die plop en kan ik hem ook heel netjes fijn afstemmen met het potmetertje. De radio wordt dan heel stil en het lijkt dan alsof het prima werkt.

Probleem is dat ik een electret micje als input gebruik. Daartussen zou een 10K voldoende zijn. Ik had nog een ander klein potmetertje van 50K liggen, dus heb ik die er maar tussen gezet als alternatief voor een vaste weerstand. Op deze manier kan ik het volume van de mic ook een beetje aanpassen.

Maar dan hoor ik vervolgens niets. De radio blijft netjes stil, maar als ik aan de potmeter van de mic ga draaien, dan komt er alleen een brom op de radio.

Iemand enig idee wat het probleem kan zijn? Ik denk dat de bug het op zich wel doet, omdat hij precies doet wat er in het artikel staat, maar ik hoor niet wat ik wil horen.

Graag tips! Alvast bedankt!

EDIT: Zit net de hele zooi te meten en zie tot mijn verbazing dat de 56K slechts 40K meet. Zou dit het probleem kunnen zijn?
[Bericht gewijzigd door StevenW op 29 juni 2008 03:49:14]

Het lastigste is gelukt, de oscillator!

56k of 40k maakt niet uit. Waarschijnlijk komt het door andere onderdelen die er in de buurt zitten.

Je hebt hebt de min-kant van het microfoontje aan de min hangen; de plus kant aan de ingang van de bug, en aan de plus kant van het microfoontje ook nog een weerstand naar de + v.d. voeding?

Je kunt ook proberen een MP3-speler oid erop aan te sluiten. Alleen al aanraken van de ingang (als er niets op aangesloten zit) zou een fikse brom moeten geven.

Als je niets hoort, dan zit er misschien een foutje in het audio-deel. Heb je een voltmeter? Meet dan eens alle spanningen op de pootjes van de transistor, t.o.v. de min van de voeding.
Zo niet, kijk dan nog eens goed of je geen fouten gemaakt heb.
[Bericht gewijzigd door (Z)weetvoetje op 29 juni 2008 11:23:05]