Ferrietantenne voor MG radio BX310A

LetterHenk

Golden Member

Kortgeleden heb ik onderstaande radiootje opgeknapt. Een Philips BX310A uit 1951. Teerknollen vervangen, elco's van de voeding zijn nog goed. Verder goed schoonmaken, poetsen en een nieuw wit biesje. De radio speelt goed met een eind draad (m of 8) en de aarde aan de CV leiding. Om niet altijd een lange draad te spannen is het gebruiken van een raamantenne een goed alternatief. De raam cq doosantenne die ik hier, Kristal(?) radio maakte werkt op deze radio ook prima. Echter, zou het nog compacter kunnen?https://www.uploadarchief.net:443/files/download/philips-bx310a.jpg

Nu heb ik uit een sloper deze MG ferrietantenne. Kan hier ook iets werkbaars mee gemaakt worden?
In de radio waar deze antenne uitkomt staat de afstem C parallel met deze twee spoelen.
De twee spoelen staan in serie en hebben samen een behoorlijke inductie, veel hoger dan voor de MG nodig lijkt (± 2.2 mH). De linker meet 225uH de rechter 2.1 mH. Bovendien is er geen koppelspoel zoals dat bij een raamantenne wordt gedaan. Dus de vraag is, kan dit ding, met eventuele wijzigingen aan de antenne, ingezet worden als antenne op een bestaande MG radio? De radio zelf wil ik graag origineel laten.
https://www.uploadarchief.net:443/files/download/mg-ferrietantenne.jpg

Misschien ten overvloede het schema van de BX310A.
https://www.uploadarchief.net:443/files/download/philips%20bx310a-siera%20271a-schema.png
Action expresses priorities LH
Ha LetterHenk,

Als ik je goed begrijp zou je de ferriet staaf al dan niet met de bestaande spoelen willen gebruiken!
Dat kan uiteraard niets mis mee wil je alle drie de banden gebruiken wel zo netjes :)
Aangezien de ingang al selectief geschakeld wordt zou je de ferriet antenne een breedbandig karakter kunnen geven het ferriet materiaal is geschikt voor je bereik lange, midden en kortegolf.

Groet,
Henk.
Everything should be as simple as possible, but not simpler.
De spoelen op de ferrietstaaf werken in de originele radio als afgestemde kringen zoals S5 t/m S9 in de opgeknapte radio. Met vervangen door het ferrietstaaf systeem is het bijna onmogelijk om de schaalverdeling kloppend te krijgen.
Je kan de grootste spoel op de ferrietstaaf parallel aan de ingang van de radio schakelen om te testen of het kan werken. Het nadeel is dat de zelfinductie parallel komt te zitten aan elke spoel S5 t/m S9, zodat de totale zelfinductie vermindert. Hoe dat uitpakt ondervind je zelf.
Je zou natuurlijk die ferrietstaaf, met een afstemc, in een apart kastje kunnen zetten, gewoon als preselector.
u=ir betekent niet :U bent ingenieur..
LetterHenk

Golden Member

Ik heb inmiddels wat tijd gehad wat te experimenteren. De bedoeling was eigenlijk om een kleiner alternatief te maken voor de langdraad of raamantenne. Echter de prestaties van de ferrietantennes vallen wat tegen. Veel storing en ruis. Dat heeft natuurlijk ook te maken met de gebrekkige "HF" opstelling. Maar de gevoeligheid komt ook niet in de buurt van mijn raamantenne.

Ik heb onderstaande experimenten uitgevoerd.
https://www.uploadarchief.net:443/files/download/ferriet-tanks.jpg
MG-antenne en varicon uit een oud wekkerradiootje.
https://www.uploadarchief.net:443/files/download/ferriet-02.jpg
De antenne met de lange ferrietstaaf is wel een stuk scherper/selectiever bij het afstemmen.
https://www.uploadarchief.net:443/files/download/ferriet-01.jpg
Het werkt allemaal wel, maar meer dan een grove preselectie zoals door mel hierboven geopperd is het niet.
Met een betere opbouw is een deel van de storing vast wel weg te krijgen, maar ik verwacht niet dat het zo 'stil' wordt als de raamantenne.

Conclusie voor mij: De raamantenne is de blijver.
Nog vrij handzaam en perfect geluid, voldoende gevoeligheid, weinig ruis en storing.
Bovendien valt daar nog wel wat esthetisch verantwoords van te maken wat bij mooie oude buizenbakjes past. Op het internet zijn prachtige voorbeelden van houten spinnewebben te vinden.
Action expresses priorities LH
Ledlover

Golden Member

Je past de ferrietantenne niet correct toe. Het probleem is dat bij de resonantiefrequentie (dus de afgestemde frequentie) de impedantie zéér hoog is.
Relatief gezien is de ingang van de radio een lage impedantie. Je verliest dus veel signaal.
Bij een raamantenne heb je ook in principe altijd een koppelspoel of een 'lage' aftakking, tenzij je het raam direct aan de mengbuis koppelt (die op zijn beurt weer hoogimpedant is aan zijn ingang, dus dan zit je goed)

Schakel de afstemcondensator parallel aan de middengolfspoel, en gebruik een spoeltje van 5 tot 25 windingen als koppelspoeltje. Zo belast je je LC kring veel minder, dus krijg je een grotere selectiviteit, en bij de juiste keuze van het aantal windingen ook een groter signaal. Mogelijk moet je ook bij het uitkoppelspoeltje nog een klein koppelcondensatortje plaatsen, om de invloed van de rest van de schakeling in de radio te verkleinen.
Zet een EF80 achter die afgestemde kring en je hebt een hele goede antenne, zoals deze ITAX:

https://www.radiomuseum.org/r/itax_universel_alternatif.html
LetterHenk

Golden Member

De bedoeling was juist een eenvoudige (passieve) antenne.
Maar het is een mooie actieve antenne. Geheel in stijl ook.
Iets voor een volgende keer misschien.

@Ledlover, Ik had wel al een koppelspoeltje geprobeerd van een paar windingen om de bestaande spoel heen (wel in dezelfde richting) , maar dat werkte niet echt. Waarschijnlijk te weinig windingen.
Vanavond verder experimenteren, eens starten met 25wnd.
Leuk , empirisch onderzoek ;)
Action expresses priorities LH
Ledlover

Golden Member

Als je de radio alleen met de ferrietantenne gaat gebruiken, kan je de draad die vanaf C11 naar boven gaat ook loskoppelen, en de ferrietantenne parallel schakelen aan de afstemcondensator. Dan zit je goed qua impedantie.

Als je het écht netjes wil doen, zet je daar een omschakelaar tussen, zodat je kan kiezen tussen de originele ingangskringen voor een draadantenne en voor de KG (KG gaat niet heel goed op een ferrietantenne), of de nieuwe ferrietantennne voor MG en evt. LG.
Een schakelaartje op de achterwand monteren is zo gepiept :)

[Bericht gewijzigd door Ledlover op 6 februari 2019 11:33:17 (42%)]

LetterHenk

Golden Member

Ledlover, dat doet de truuk :) Het zijn ± 40 wnd geworden. Dit werkt geweldig. De koppelspoel (zonder serie C) in de radio. Ik denk dat dit zelfs beter werkt dan de raamantenne wat selectiviteit betreft. Dat maakt het afstemmen wat meer een vinger spitzen klusje, maar dat is niet erg.
Een deel van de ruis wordt nu minder als ik de afstem C aanraak en komt weer terug als ik loslaat. De afstemming veranderd niet, alleen de ruis. Is dat nog oplosbaar?
Action expresses priorities LH
Ha LetterHenk,

Ik zie dat je aan de zelfde kant zit als je hoofd wikkeling probeer nog eens aan de anderenkant dus nog iets losser koppelen.
Heb je het idee laten varen om de antenne breedbandig te maken het ingangsfilter in je radio is ook afstembaar.

Groet,
Henk.
Everything should be as simple as possible, but not simpler.
LetterHenk

Golden Member

Hoi Henk,

Op zich is alleen een middengolf antenne wel genoeg wat mij betreft. Daar is toch het meeste te horen op dit soort radio’s denk ik.
Maar ik ga een experiment niet uit de weg :) hoe zou ik van deze ferrietstaaf een breedbandige antenne kunnen maken?

Edit:
Het koppelspoeltje aan de andere kant maakt het een stuk rustiger. Minder storing en ruis.

[Bericht gewijzigd door LetterHenk op 6 februari 2019 22:28:53 (18%)]

Action expresses priorities LH
Nog breedbandiger maken kan helaas niet, de ferriet antenne moet op de ontvangstfrequentie resoneren.
Je zou op de top van de kring een draadje van een aantal meter kunnen verbinden, dat dempt de kring wat, waardoor de afstemming wat breder wordt.
Je kunt de ferriet antenne ook eens proberen anders aan te sluiten:
Het punt waar nu de ferriet antenne is verbonden met de buitenkant van de afstemcondensator losmaken, dat punt van de ferriet antenne gaat naar de ingang van de ontvanger.
De aarde aansluiting van de ontvanger gaat naar de behuizing van de afstem condensator.

Je hebt dan geen koppelspoel meer nodig.
'vroeger was alles beter'.
LetterHenk

Golden Member

Ha Martin,
Je bedoelt de antenne en afstem C in serie?
Action expresses priorities LH
Ja, dat klopt dan staan de spoel en condensator in serie naar de aarde.
'vroeger was alles beter'.
Ha LetterHenk,

Met de afstand kan je de K (koppelfactor) regelen.
Ik ga straks ook weer verder met mijn ferriet antenne met @Martin V wel eens over gehad.
Ik kan op verschillende manieren afstemmen ook met een permanente magneet maar dat is wel redelijk ingewikkeld te begrijpen desalniettemin heel interesant.
Ik kwam hier achter met het ontwerp van een magnetische versterker.
Wat je zou willen bereiken is een negatieve stralingsweerstand daarover later meer.
Eerst eens kijken wat simpel mogelijk is let wel op dat de signaalsterkte gelijk blijft met het experimenteren.
Ook kan je meer richtingseffect maken door een tweede ferrietstaaf achter de eerste te monteren.
Maar ook dit kan wachten eerst de elementaire uitvoering ;)

Groet,
Henk.
Everything should be as simple as possible, but not simpler.
LetterHenk

Golden Member

Bedankt voor alle input. De serie combinatie lijkt teveel belast te worden, wordt breder en veel minder gevoelig. De optie koppelspoel aan de andere kant geeft tot nu het beste resultaat.
Nu eerst een tukkie :O :)
Action expresses priorities LH
Ha LetterHenk,

Ja dat is iets om op te letten |:( dit is een mooi voorbeeld waar het toepassen van de Norton transformatie gebruikt kan worden zie https://www.circuitsonline.net/forum/view/144010
Ik ga vandaag even de ferriet staven opzoeken ik heb 10mm x 200mm en wikkeldraad HF-litze.

Om een breedbandige uitvoering te maken kunnen we meerdere spoelen op de ferriet staaf wikkelen en deze koppelen.
Ik denk net zo als een breedband trafo :? en daarachter een aanpassing naar de antenne ingang van de radio.
Volgens mij heb ik wel eens in een radio een ferriet antenne gezien die in een soort reflector/afscherming aan de achterkant gemonteerd zat.

Ik heb wel geëxperimenteerd met een twee ferriet staven achterelkaar dus een als reflector maar dat is zo simpel nog niet.
Bij de experimenten wel op je gewenste signaal letten minder ruis maar minder ontvangst is niet goed maar dat zal je begrijpen.

Groet,
Henk.
Everything should be as simple as possible, but not simpler.
LetterHenk

Golden Member

Na nog een paar avondjes pielen met ferriet antenne's heb ik besloten mijn tijd te steken in een beproeft recept voor een (actieve)raamantenne.
Het komt uit een Elex artikel. Meer foto's in het showtopic.
https://www.uploadarchief.net:443/files/download/ra-01.jpg
Action expresses priorities LH
Heb ik ook eens gemaakt...werkt prima..Tot ik m als zendantenne ging gebruiken... Ik heb een half uur staan blussen.. :S
u=ir betekent niet :U bent ingenieur..
Ik heb ook een raamantenne gemaakt, het gevaarte heeft 12 windingen met 3cm tussenruimte tussen de windingen.
Iedere zijde is 63cm en de totale hoogte is ongeveer 1,25mtr.
De antenne is resonant en is in te stellen op de frequentie met een afstem condensator van 600pF (max.).

Op de beide uiteinden van de spoel is een gebalanceerde HF versterker aangesloten met dual-gate Mosfets.
Deze gebalanceerde versterker heeft tegenkoppeling in de source om de versterking te verminderen, de versterking ligt hier vast op 12dB.
Het belangrijkste van deze versterker ligt niet in het versterken van de HF spanning, maar juist in het omlaag brengen van de hoog impedante spanning, naar een lagere waarde van 50 ohm.
Dat doe ik met een HF breedband transformator, die van het gebalanceerde signaal een on-gebalanceerde impedantie van 50 ohm maakt.







'vroeger was alles beter'.