Hoge ruststroom bij inschakelen versterker

Bij het inschakelen van een Samson Servo 260 klasse B eindversterker wordt het koelblok tamelijk warm. Te warm om vast te houden, niet warm genoeg om de thermische beveiliging in werking te laten treden. Het stroomverbruik is dan 130 W, wat met een voedingsspanning van +-47 V betekent dat de ruststroom 300 mA is per transistorpaar; 2 paren per kanaal. Het gekke is dat dat alleen bij het inschakelen is, na een half uurtje is blijft hij verder gewoon koel met een stroomverbruik van 25 W en een ruststroom van 25 mA.

Als ik het schema zo bekijk zijn er twee redenen waarom het koelblok zo warm wordt:
1) Er is een thermistor TH101 (rood omcirkeld; rechtsonder op printplaat) die de ruststroom bij hoge temperatuur verkleint, dus bij lage temperatuur vergroot. Bij het inschakelen is de thermistor koud en de ruststroom hoog.
2) Transistor Q107 (ook omcirkeld) en thermistor TH101 zitten niet op het koelblok en warmen daardoor vertraagd op. De eindtorren krijgen een grote ruststroom, warmen op, de basis-emitterspanning wordt kleiner en de ruststroom wordt nog groter. Pas als Q107 en TH101 ook warm worden regelen die de ruststroom terug. Het valt me op dat die onderdelen niet helemaal in de buurt van het koelblok zitten.

Wat ik bij vergelijkbare versterkers zie is dat er geen thermistor is en Q107 op het koelblok gemonteerd zit. Ik vermoed dat Q107 niet op het koelblok zit omdat dat makkelijker te produceren is en dat TH101 daardoor nodig is.

Is het erg dat de eindtorren bij het inschakelen heet worden? Ik kan me voorstellen dat de opwarm- en afkoelcycli de levensduur van de transistoren verkorten. Aan de andere kant heeft hij al een jaar of twintig jaar zo gewerkt. Zou het een goed idee zijn om TH101 te vervangen door een vaste weerstand en Q107 op het koelblok te lijmen?
Evarist

Golden Member

Ik heb in mijn ganse carrière geen versterker geweten die in rust heet werd. Als dat toch was, is er een fout.
Zou die TH101 of Q107 niet defect zijn?

Als dat niet is, kan je proberen TH101 met verlengdraden op het koelblok te lijmen.
Nihil est verum, quod non probatur primo.
ik heb dat met een zware 100V lijnversterker ook gehad, ding had 4 aparte eindtrappen van 120W, maar 2 ervan kon je niet eens in stby laten staan zonder de kap met fans erop, anders liep ie warm in 20 minuten. ruststroom was stevig verlopen, een keer opnieuw afregelen hielp, wrs de potmeters van goedkope afkomst.
waar rook was, werkt nu iets niet meer
Frederick E. Terman

Golden Member

Je zou de thermistor op het koelblok kunnen zetten, maar dan is hij bij normaal gebruik wel warmer dan nu bij normaal gebruik. Je zult dan dus de ruststroom opnieuw moeten afregelen, anders wordt die te klein, en dat moet ook weer niet.

Zelf zou ik niets doen. Al twintig jaar lang komt het steeds vanzelf goed als de boel eenmaal aan staat.
Daarbij, als je de versterker echt laat werken (dus er muziek mee gaat afspelen) loopt er gemiddeld wel méér dan 300 mA door de torren. En dat is immers óók geen probleem.
Keramisch, kalibratie, parasitair: woordenlijst.org