Show Your Leuke Radioervaringen


Hoe meer je leest, hoe meer je je realiseert dat je eingelijk niks weet.

Hoewel inhoudsgewijs waarschijnlijk slechts indirect gelinkt, dacht ik van maar even te beginnen met de geologische paper, om iets te kunnen snappen van het Sambeek verhaal. Maar nu ben ik nog verder van huis :)

Ook: dit is één van die experimenten waarvan ik niet had verwacht dat iemand ze zou doen, maar achteraf .. "ja uiteraard".

En, wat me eigenlijk nog het meest verbaasde, is een paper uit Bell Labs uit 1937 (!) die ...

... SI units gebruikt.

Suffering from wiseass oneliner blackout
Frederick E. Terman

Golden Member

Oh, ja, maar dat klopt hoor. Wetenschappelijk werk in de USA is eigenlijk altijd metrisch geweest. Hier bijvoorbeeld uit Radio Engineering van Terman (4e druk, 1947) (en dat is dan nog voor 'gewone' mensen geschreven :)):

Wat die 'aarddraden'-antenne betreft, die begrepen ze honderd jaar geleden juist nog niet helemaal. Maar voor zover ik het snap, is het eigenlijk niet veel anders dan bij de Beverage-antenne.
Het golffront, in principe verticaal gepolariseerd, zou eigenlijk niets moeten induceren in de horizontale Beverage. Maar door verliezen en faseverschuiving in de grond wordt de veldvector in de grond elliptisch in plaats van zuiver verticaal; er komt dus een horizontale component bij - de amateur zegt: 'het golffront gaat voorover hangen' -, en die wordt wél opgepikt door de draad.
Dat signaal is natuurlijk enorm zwak, afhankelijk van de indringdiepte, maar op lage frequenties (en vooral op 24 kHz en zo) is het nog te doen, zelfs met een draadhoogte van nul of zelfs negatief. En hoewel Kootwijk een machinezender was, en Malabar een boogzender, werd er al wel elektronisch versterkt in de ontvangers, zodat zwakke signalen niet erg waren.

De 'V-antenne', in hetzelfde artikel genoemd, brengt zendamateurs weleens in de war. Bij een dipool, ook een V-dipool, denken wij altijd aan horizontale polarisatie met een maximum dwars op de draad. In die richting ontstaat dus ook geen grondgolf; alleen een ruimtegolf.
Maar veel amateurs weten ook wel dat een V-dipool ('inverted V') ook in de langsrichting straalt, met verticale polarisatie (en in tussenliggende richtingen natuurlijk met gemengde polarisatie. Een simulator als 4NEC2 of MMANA maakt veel duidelijk).
De V-antenne te Sambeek liep in de richting van de lijn Sambeek-Bandoeng, en ontving dus de verticaal gepolariseerde golven van Bandoeng (Malabar).

Keramisch, kalibratie, parasitair: woordenlijst.org
mel

Golden Member

F.E.T, : ik wist niet dat je al ZO oud was :9

u=ir betekent niet :U bent ingenieur..

Op 18 december 2019 14:15:53 schreef Frederick E. Terman:... Radio Engineering van Terman (4e druk, 1947) (en dat is dan nog voor 'gewone' mensen geschreven :)):

Dat boek heb ik ook nog, een vroegere editie zelfs nog als ik me niet vergis. Jammer genoeg ligt het erg ver van hier.

Wat die 'aarddraden'-antenne betreft, die begrepen ze honderd jaar geleden juist nog niet helemaal. Maar voor zover ik het snap, is het eigenlijk niet veel anders dan bij de Beverage-antenne.
Het golffront, in principe verticaal gepolariseerd, zou eigenlijk niets moeten induceren in de horizontale Beverage.

Vandaar mijn vraag.

Maar door verliezen en faseverschuiving in de grond wordt de veldvector in de grond elliptisch in plaats van zuiver verticaal; er komt dus een horizontale component bij - de amateur zegt: 'het golffront gaat voorover hangen' -, en die wordt wél opgepikt door de draad.

Hmmm. Maar is dan dat elliptische effect niet symmetrisch, beïnvloedt het beide armen gelijk, en de som als dusdanig nul?

werd er al wel elektronisch versterkt in de ontvangers, zodat zwakke signalen niet erg waren.

Ook dat moet interessant zijn - het bekomen van een versterker 100 jaar geleden met een bruikbare ruisfaktor.

Maar veel amateurs weten ook wel dat een V-dipool ('inverted V') ook in de langsrichting straalt

Weten is niet begrijpen. Ik wist dat ook wel maar had er niet bij stilgestaan.

Een simulator als 4NEC2 of MMANA maakt veel duidelijk.

Ik heb nog nooit met een antennesimulator op enig niveau gespeeld. Het is tijd :)

De V-antenne te Sambeek liep in de richting van de lijn Sambeek-Bandoeng, en ontving dus de verticaal gepolariseerde golven van Bandoeng (Malabar).

Dat deed me dan mezelf afvragen... De begraven dipool dan misschien ook?

Suffering from wiseass oneliner blackout

Ik vond daarnet nog wat foto's van November van mijn reis naar het Westen, ik kom er wel een keer per maand ongeveer.

Mijn antennelanceerplatform is een katapult, een steentje en een vislijn.

Wat losse draad en kabel, wat coax, en dan een paar stukken draad op resonantie was alles wat ik bij had.

Dit is in Mill Valley met uitzicht op de Stille Oceaan, meer specifiek hier https://goo.gl/maps/3u9bUAyYSePLnyKY9

De aarding is een combinatie van de afrastering, de auto en wat afgerolde kabels.

En dit is wanneer zo een klein VNAtje leuk van pas komt:

Suffering from wiseass oneliner blackout

6.5MHz, dat was toevallig de resonantiefrequentie. Ik had geen tijd om te knippen die dag, dus ik moest roeien met de riemen die ik had.

Dus maar even rond die frequentie rondgeneuzeld. Deze chirps kom ik trouwens regelmatig tegen, maar ik heb er geen idee van wat ze zijn. Ik moet eens in de FCC en signalwiki gaan rondneuzelen.

Aan de Stille Oceaan vind je natuurlijk mensen die weerkaarten nodig hebben, en bijgevolg liep ik tegen een vlijmscherpe weerfax aan:

En de antenne was niet al te ver van de 40 meterband, dus ben ik even gaan kijken:

Suffering from wiseass oneliner blackout

Voor diegenen die het zich afvragen, ik heb al een jaar of tien een SDR-IQ ontvanger. Dat ding is gewoon zijn geld in goud waard. Ik gebruik hem altijd en overal.

Rond 6.6MHz vond ik USB voice (weerberichten)

En rond 10MHz Luchtvaartbeheer met selcal biepjes, die je netjes op het spectrum kan zien:

Gedecodeerd geeft dat:

Suffering from wiseass oneliner blackout

Nu we toch met de luchtvaart bezig zijn, ben ik maar even de HFDL berichten gaan nakijken.

Dit is een typisch HFDL bericht:

Sommige HFDL berichten hebben ook positiegegevens. De zwarte en rode vierkante dots geven de positie van de vliegtuigen weer.

Dit is een soort long-range ADS-B. Zonder enige moeite liep ik al aan tegen een vliegtuig van 5000km verder.

En daarna was het inpakken geblazen, want de draden willen niet altijd gewillig uit het struikgewas...

Suffering from wiseass oneliner blackout

Terug op de AirBnB aangekomen, bleek het dat ik de repeater niet open kreeg. Niet dat ik iets te zeggen heb, ik heb letterlijk meer dan 7 jaar geen gesprek meer op een repeater gehad. Maar daar gaat het niet om :)

Dus heb ik maar een stuk coax genomen, even gerekend, en een monopooltje gemaakt zodat de aanpassing enigszins overeen kwam met de 75 ohm coax. (Ik gebruik meestal TV coax)

Weer komt het NanoVNAatje van pas

En we gingen van nul naar een stuk of 7 repeaters.

Suffering from wiseass oneliner blackout

De dag erna had ik nog een uurtje tijd om even te kijken wat er gaande was bij Brighton State Park https://goo.gl/maps/B7aNSW8rx2ioxAog8 en bij deze.

Dit zag er uit als een goeie plaats:

Gekatapulteerde steen, zicht op de Stille Oceaan (deze keer op zeeniveau)

Ik had mijn vertikale dipool (40m, dus ook 15m wegens derde harmonische) naar boven gehesen

En dan nog een willekeurig stuk draad (baat het niet dan schaadt het niet)

Trouwens, ik heb een 4:1 tranmission line balun in gebruik om de dipool aan 75 Ohm coax te koppelen.

Ontvangstfotos heb ik blijkbaar niet gemaakt. Grrr.

Suffering from wiseass oneliner blackout
Frederick E. Terman

Golden Member

> De V-antenne te Sambeek liep in de richting van de lijn Sambeek-Bandoeng, en ontving dus de verticaal gepolariseerde golven van Bandoeng (Malabar).

Dat deed me dan mezelf afvragen... De begraven dipool dan misschien ook?

Ja inderdaad; net als de V-dipool (voor verticale polarisatie 'off the ends') en nu een Beverage, liep ook de 'aarddraden'-antenne in de richting naar de zender.
Het 'vooroverhellende' golffront induceert dus over de hele lengte signaalspanning in de draad, en je zou het signaal dus ook aan het eind of begin kunnen afnemen, maar dat zou dan tegen 'aarde' moeten, en de vraag wordt dan: 'welke aarde'. Handiger was daarom, het signaal in het midden af te nemen.

Dat de ene draad 'antenne' en de andere 'tegengewicht' werd genoemd is eigenlijk niet handig; elektrisch gezien is het een symmetrisch ding. In het midden zat een trafo om enigszins beter aan te passen op de relatief laagohmige lijn naar het ontvangergebouw.

Keramisch, kalibratie, parasitair: woordenlijst.org

Op 21 december 2019 10:38:44 schreef Frederick E. Terman:
[...]Ja inderdaad; net als de V-dipool (voor verticale polarisatie 'off the ends') en nu een Beverage, liep ook de 'aarddraden'-antenne in de richting naar de zender.

...

Dat de ene draad 'antenne' en de andere 'tegengewicht' werd genoemd is eigenlijk niet handig; elektrisch gezien is het een symmetrisch ding.

Nu snap ik het. Ik had hier nog nooit van gehoord. Het lijkt me dat je dit ook als vervanger van de Beverage zou kunnen gebruiken als je de mogelijk tot grondaansluiting mist.

Zoals bij mijn BOG experiment - in plaats van de auto als tegencapaciteit te gebruiken, leg gewoon twee stukken dipool op de grond en tap ze in het midden af. Impedantie zal waarschijnlijk rond de 450 ohm liggen, neem ik aan?

Suffering from wiseass oneliner blackout

Nog even een postje over een VLF opname van de 11e november op de kust van Californië. De antenne was een haspel draad die ik van het klif van Santa Cruz had afgegooid.

Het bleek rustig in het VLF gebied, dus ben ik daar even gaan rondneuzelen.

Ok 60kHz zat een smalbandig signaal dat op morse leek.

Volgens https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_VLF-transmitters zou het om WWVB of misschien JJY moeten gaan. Jammer genoeg duurde het niet lang. Maar voor alles in de achtergrond verdween, kwam ik dit "FSK-achtig" signaal tegen, op precies 50kHz.

Heeft iemand een idee wat dit zou kunnen zijn?

Suffering from wiseass oneliner blackout

Van mijn laatste reis naar Californië heb ik nog wat foto's. Dit is van in de buurt van Santa Cruz.

Ik reed rond naar het strand, toen ik hier https://www.google.com/maps/@36.969862,-121.9557582,3a,75y,1...384!8i8192
voorbijkwam.

Links een stalen afrastering, rechts een houten hek. Dipool!

Dit is voor volgende keer, ik had al andere plannen, namelijk hier:
https://www.google.com/maps/place/36%C2%B058'56.0%22N+1...21.9279527

Antennemast, wel even oppassen met de electriciteitsdraden:

Na wat verwoed katapulteren:

En, na me ervan te vergewist te hebben dat er geen Shinkansen voorbij zou komen stomen... "ground" O-)

Suffering from wiseass oneliner blackout

Na wat knippen, vier amateurbanden in één klap:

Aansluiting is TV coax, zoals altijd:

Suffering from wiseass oneliner blackout

Toevallig had de 30 meterband het meeste chatter die dag:

Een uurtje later had ik vanalles gevangen, van Afrika tot Indonesië:

Moest je je afvragen of je de motor kan laten draaien met de inverter, om de laptop batterij op te laden:

En, om het af te sluiten, een Paaseitje... Ik reed hier https://www.google.com/maps/@37.0991781,-122.1399643,3a,90y,...312!8i6656 voorbij, en kon me niet ervan weerhouden om te denken dat iemand echt graag printjes moet etsen :)

Suffering from wiseass oneliner blackout

Op 14 december 2019 15:26:52 schreef murphy:
Hallo Bert .... misschien kan je volgende week nog eens een poging doen op 17,2 KHz ?

In the morning of Christmas Eve, December 24, we will try to start the old Alexanderson 200 kW transmitter, from 1924 and send out a Christmas message on VLF 17.2 kHz CW. The transmitter will be tuned up from around 08:30 (07:30 UTC)

Hoort iemand iets? Ik zit op de WebSDR van UTwente en daar lijkt het muisstil...

Suffering from wiseass oneliner blackout

Jawel hoor!!!!

Hij was gewoon een kwartiertje te laat.

Edit... Bleek dat de feitelijke uitzending pas om 08:00 UTC begon, niet om 07:30.

Voor de geïnteresseerden... hier is de audio opname van de uitzending zelf:

https://www.dropbox.com/s/tqklloe5o27sphy/SK6SAQ%20christmas...9.wav?dl=0

De tune-up kan je ook horen:
https://www.dropbox.com/s/kypyk2l2sjjbdvk/SK6SAQ%20christmas...p.wav?dl=0

Op 18.2kHz en 25kHz was er ook vanalles gaande, trouwens.

En misschien zijn ze in Zweden geïnteresseerd in een ontvangstrapport, zo dacht ik. Wel, dat feest gaat niet door.

En nu terug het bed in - het is 03:22 hier :Z

[Bericht gewijzigd door Bert_mc op 24 december 2019 09:22:28 (16%)]

Suffering from wiseass oneliner blackout

Ik heb ook geluisterd met mijn raamantenne en 1-lamps ontvanger (ECH81) en heb een poging gedaan om mijn morseschrijver ook te laten werken.
Door tijd te kort (te laat met de voorbereidingen begonnen) werkte de morseschrijver niet optimaal. Volgende keer zal ik er wat eerder aan moeten beginnen.
Hier staat een kort filmpje.

Ik heb wel een ontvangstrapport kunnen insturen.

Leuk die ground in de post van 24 december 2019 01:46:59!

Eerst de zender plat (bij de vorige geplande uitzending), nu de website... Gaat lekker daar :P

Weet iemand trouwens wat er mis ging bij de vorige uitzending? Ze zouden het laten weten, wat het probleem was, maar niemand heeft er ooit wat over geplaatst op hun kanaal of op het forum.

Leuk, die morseschrijver! Ik heb er ook een, maar da's vermoedelijk een school-instructiemodelletje. Geen klokwerkaandrijving maar een ordinair handslingertje.
Hoe heb jij de ontvanger gemaakt? Ik had eens een simpele direct conversion ontvanger gemaakt. Met ech83 dan wel, op 12v anodespanning. Werkte prima voor de sterkere militaire zenders maar SAQ hoorde ik er destijds niet op.

[Bericht gewijzigd door Ledlover op 24 december 2019 12:20:53 (40%)]

Op 24 december 2019 12:17:15 schreef Ledlover:

Hoe heb jij de ontvanger gemaakt? Ik had eens een simpele direct conversion ontvanger gemaakt. Met ech83 dan wel, op 12v anodespanning. Werkte prima voor de sterkere militaire zenders maar SAQ hoorde ik er destijds niet op.

Hallo Laurens,

Hier staat het schema van mijn ontvanger:
http://users.telenet.be/on6hn3/saq.htm

Groeten

Op 24 december 2019 11:31:02 schreef murphy:
Ik heb ook geluisterd met mijn raamantenne en 1-lamps ontvanger (ECH81) en heb een poging gedaan om mijn morseschrijver ook te laten werken...
Hier staat een kort filmpje.

Dat was erg leuk. Technologiegewijs juist het tegenovergestelde van wat ik deed, met een SDR over het internet.

Radiotongeren... deed mij denken aan mijn schoolgaande jaren die ik op de St. Truidersteenweg 17 heb doorgebracht.

Suffering from wiseass oneliner blackout
Suffering from wiseass oneliner blackout

Het is kerstavond, dus tijd om me met zinvolle dingen bezig te houden, zoals die hieronder.

Zoals elk normaal mens vroeg ik me af op welke frequentie twee lange blikjes resoneren. "Dikke Dipolen" zijn breedbandiger dan "dunne", dus had ik lage Q verwacht.

Voor baluns en dergelijke hebben we vandaag geen tijd, dus een goede match verwachtte ik geenszins.

Tot mijn verbazing bleek de aanpassing goed en de Q hoog.

En wat kan je nu met een antenne die op 350MHz resoneert? Niks. Maar we hebben weer iets geleerd :/

Suffering from wiseass oneliner blackout