CARAD transistor versterkers

Beste circuit onliners.

Ik heb een drie-tal vraagjes!
1 Ben nu bezig met het herstellen van een Carad transistor ontvanger-versterker type 2.001. (TPAS74) Een prachtig toestel! Helaas!
Het zijn vooral de tantalium condensatoren die stuk zijn. Nu zie dat op de printplaat met de toonregeling het audiosignaal die printplaat verlaat via een tantalium C31, eerst de + en de - is de uitgang. Het signaal gaat dan naar de volume potentiometer. Als we dan verder gaan vanaf de loper naar de eindversterkers print is de ingangselco C39, juist tegenovergesteld gepolariseerd.
Daar zal zeker een uitleg voor zijn. Mijn vraag: dewelke?

2 Verder nog een vraagje. Op sommige schema's van Carad staat als type aanduiding voor de eindtransistoren, CAR116 of CAR117. Iemand die weet waar dit naar verwijst?

3 Hoe regel je de ruststroom van deze eindversterker? Met P4, maar waar meten en hoeveel mA?

Met dank.
Jozef

1) De schakeling wordt asymetrisch gevoed. De beide transistor trapjes rond de volumepot hebben een DC instelling ergens halverwegen de voedingspanning. Met de potmeter aan gnd valt die halve voedingsspanning dan over de elco'tjes.

2) Vermoedelijk uitgezochte transistoren.

3) Mijn terrein niet, maar ik zou hem aan de vervormingsmeter (met residual op de scoop) hangen en kijken hoe de vervorming veranderd met de ruststroom. En dan niet onzinnig hoog gaan zitten, het zal toch geen nu gebruikelijke specificaties halen.

Ik zie die "omgekeerde" polariteit van één der condensatoren bij veel A-symmetrisch (Enkelvoudig) gevoede versterkers.

Dit is om de DC Offset van zowel de in- en Uitgangen te ontkoppelen van het audiosignaal.

Zoals Aart aangeeft, ligt de spanning op de in- en uitgang op de halve totaalspanning van de aangelegde voeding.

De voorversterker krijgt normalerwijs NIET de zelfde 35+ volt voeding over zich heen als de eindversterker.
Hier ontstaat dan een fors spanningsverschil tussen de uitgang van de voorversterker, en de ingang van de eindversterker.

Daarom is er een dubbele ontkoppeling nodig.

Dit ontlast ook gelijk een volumepotmeter, want die dingetjes roken best snel op als daar een paar volt DC over staat, terwijl je het volume bijna dicht hebt staan.

Neovo.

vergeten

Golden Member

Op 7 februari 2020 09:35:53 schreef HQ:
Beste circuit onliners.
Hoe regel je de ruststroom van deze eindversterker? Met P4, maar waar meten en hoeveel mA?

Met dank.
Jozef

Die weerstanden in de rode cirkel zijn 0,5Ω, als ik het goed gezien heb, de ruststroom loopt daar doorheen.
Dus als je daar over een weerstand 30mV meet, loopt er 30/0,5 = 60mA ruststroom.
Of dat de goede waarde is weet ik niet maar het is niet verkeerd.

2 Verder nog een vraagje. Op sommige schema's van Carad staat als type aanduiding voor de eindtransistoren, CAR116 of CAR117. Iemand die weet waar dit naar verwijst?

Dat is vast een eigen type stempel van Carad, vast en zeker een omgedoopte BCxxx, ACxxx 2Nxxx of zo, (mag je niet weten van de fabrikant die waarschijnlijk bang was voor nabouw van zijn ontwerp).
Carad is in ieder geval geen gerenommeerde halfgeleider fabrikant, zoals NXP, Fairchild, RCA, TI etc.
Ik ken geen transistoren die met zo'n typeaanduiding beginnen.

Doorgaans schrijf ik duidelijk wat ik bedoel, toch wordt het wel eens anders begrepen.
RAAF12

Golden Member

40-60mA is een goede waarde. Als er een scope en sinusgenerator aanwezig kan instelling op minimale cross-over ook ingesteld worden. Zonder ruststroom is er een vlak stukje op de nuldoorgang van de sinus te zien. Dat verdwijnt als de bias wordt verhoogd. Instellen met een 8Ω dummyload op de luidspreker uitgang, stel in bij 1kHz en check bij 10kHz. Een koptelefoon laat ook het verschil horen tussen een zuivere sinus en een met cross-over vervorming. De rustroom potmeter ook maar gelijk vervangen. Die zijn na 50 jaar wel gaar, de loper gaat los zitten.

Vraag 2 :-)
Op een Frans vintage audioforum is wel iets te vinden over de Carad benaming van sommige transistors:
kwoot:
Siemens ou d'anciens 2N3055 re-libellés comme composant propriétaire Carad ("CAR116" pour le MPAS30, "CAR117" pour le MPAS60), ...

Siemens 2N3055's die werden overgestempeld. Waarschijnlijk werden er twee op gelijke versterking uitgezocht. De tolerantie was in die tijd nogal hoog. Geregeld mat ik iets tussen de 5 en 35 hFE bij 1A.

1/
T6e is pos tov GND. Voor DC hoort C31 zo te staan
T7b is pos tov GND als P3 op minimum staat. Voor DC hoort C39 zo te staan
Zodra P3 van minimum afgaat vormen C31 en C39 een bipolaire C, dus geen probleem voor DC
Zelfs leuk gezien, de lage tonen nemen niet evenredig toe naarmate je het volume verder open draait :)
.
2/
zoals 'vergeten' zegt
.
3/
zoals 'RAAF12' zegt

Er is spanning zonder stroom maar geen stroom zonder spanning

Bedankt aan iedereen die de moeite genomen heeft voor een gestaafd antwoord. Het doet deugd dat er nog zoveel bereidwilligheid is om te helpen!
Heb 2 tantaliums (C31) vervangen en deze hebben op hun beurt ook elk een BC109c (T6) defect gemaakt. Mat enkel een diode tussen basis en emitor. Eigenaardig dat dezelfde fout in beide kanalen voorkwam! Heb nu tantaliums geplaatst met hogere spanning.
Van beide eindtrappen, op de printplaat, al de elco's vervangen en de 10% kool weerstanden vervangen door metaalfilm weerstanden.
Carad 2.001 klinkt terug fantastisch. Nog juist eens een sinus aan de eindtrappen aanleggen en P4 regelen.
Heb nog een tweede 2.001 staan. Deze zal nu ook wel vlug in orde komen. De tuner werkt in ieder geval nog.
Nogmaals bedankt.

... een BC109c (T6) defect gemaakt. Mat enkel een diode tussen basis en emitor. Eigenaardig dat dezelfde fout in beide kanalen voorkwam!

Inderdaad eigenaardig, misschien Ic toch wat gepiekt?
Misschien C27 eens controleren?
Deze laat de voedingsspanning van de voorversterker ook wat soft opkomen bij inschakelen.

Als er zich toch nog een gemeenschappelijk duiveltje in schuil houd laat die in de toekomst wel van zich horen O-)
.
Edit:
C39 preventief mee vervangen bij defect C31

Er is spanning zonder stroom maar geen stroom zonder spanning