Werkt een overspanningsbeveiliging bij blikseminslag ?

Op 23 augustus 2020 13:11:09 schreef Arco:
Neonpitjes werden ook vaak gebruikt tegen (bescheiden) overspanning. Snel en goedkoop. (Een MOV is meestal te traag)

Ja, maar dan heb je er nodig zonder ingebouwd voorschakelweerstandje van 220k. Dus die E10 schroeffitting neonlampjes zijn niet bruikbaar.

Neon en gas arrestors zijn bij hf weer wat minder handig, omdat er een ioniseerbaar gas in zit... ;)

Dan heb je het weer over het onbeduidend kleine groepje zendamateurs dat met grote vermogens zendt.
Zendamateurs leggen bij onweer best hun lange en hoge antennes die zeer aantrekkelijk zijn voor de bliksem aan de aarde en los van hun transceiver.

Bij ontvangstantennes en lange datalijnen zijn gasarrestors de beste oplossing.

Rust roest, en nog geen klein beetje, ik kan er van meespreken.

Zou dit ook niet werken met bougies om die gasarrestors te ontzien ?

Een gasarrestor heeft een gedefinieerde doorslagspanning, een bougie niet echt...
Losse lampjes zijn gewoon te koop:

https://asset.conrad.com/media10/isa/160267/c1/-/nl/725200_BB_00_FB/image.jpg?x=400&y=400

Arco - "Simplicity is a prerequisite for reliability" - hard en software ontwikkeling: www.arcovox.com

Het is ook wel wat genuanceerder, als op alles dezelfde voltage binnenkomt heeft het geen zin idd, maar in de praktijk lijkt me het niet eens mogelijk, er word iets geraak b.v. de fase zeg 10kv, zal er best een inductie spanning optreden naar de andere kabels, maar spanning zal nooit hetzelfde zijn, waardoor de arrestor weer begint te klampen, hetgeen wat je wil.

Zendamateurs leggen bij onweer best hun lange en hoge antennes die zeer aantrekkelijk zijn voor de bliksem aan de aarde en los van hun transceiver.

Hehe laat toch ook wel zien hoeveel vertrouwen ze erin hebben, het schijnt toch te kunnen, tijdens de ergste buitjes :) zal vast wel niet goedkoop geweest zijn.

Een gasarrestor heeft een gedefinieerde doorslagspanning

Ken ze idd, en dat is dan gebaseerd op arking, wat al een weerstand geeft, maar anders kan het klampen bij een MOV, ik heb het idee dat je bij arking zolang de spanning maar hoog genoeg is een pad maakt, waarbij je met de MOV energie aan het absorberen bent, voor zolang dat ding dat volhoud. :)

Alles met een knipoog ;-)

Gasarrestors moet je ook vervangen als ze hun werk hebben gedaan...
(geeneen apparaat dat honderden kA's moet tegenhouden overleeft dat zonder schade)

Arco - "Simplicity is a prerequisite for reliability" - hard en software ontwikkeling: www.arcovox.com

Onze (baken)zenders zijn wel continu in de lucht en hebben dus overspanningsbeveiligingen. Dat zijn gasgevulde 'ampullen' in het coax-traject, óók bij de DME, die op ca. 1 GHz werkt.
Die ampullen heb je voor verschillende aanspreekspanningen. Wij gebruiken overal de laagste spanning, behalve voor de DME, waarvan de zender een piekspanning van ca. 350 V op de coax zet. De 'ampul' moet natuurlijk pas bij een hogere spanning aanspreken.

De uitzondering vormen de NDB's. De zender zet daar normaal al een vrij hoge spanning op de antenne, doordat die geen 50 ohm is.
De overspanningsbeveiliging bestaat daar, heel klassiek, uit twee koolstof1 bollen van wel enige cm in diameter. De afstand hangt af van het zendvermogen, de frequentie en de antenne, en kan tot zo'n 2 cm ingesteld worden.

--
1Koolstof, omdat daarvan de doorslagspanning heel goed gedefinieerd blijft. Je hebt bijvoorbeeld geen last van oxidatie.

Keramisch, kalibratie, parasitair: woordenlijst.org

Gasarrestors moet je ook vervangen als ze hun werk hebben gedaan...

Je moet idd alles en de hele tijd (5-8j) vervangen, vaak moet je al het kant-en-klare na 5 jaar vervangen, vaak geen indicatie, als je zelf wat maakt, moet je weer ff aan de slag maar wel een indicatie wat kapot is, ik verdenk deze dingen spikes op te vangen in het net, waardoor ze even werken (kunnen ze wel b.v. 1000x), en uiteindelijk kapot gaan, maar kan best zo zijn dat andere hardware (pc/tv) weer langer blijft leven, kan me voorstellen op een zuiver/gefilterd net die dingen een stuk langer meegaan, ding zelf kan wel 20j worden, doet namelijk helemaal niets in normale operatie, maar we kunnen ze dus ook gebruiken als een soort van netfilter.

Daarom vond ik men idee solderend op zn kop, dat ze warm worden bij enorme surge, en dan "los" laten, begreep dat het de soldering los kon maken bij enorme surge, nou is de vraag of die eerder gaat vallen dan de MOV kapot is :)

De overspanningsbeveiliging bestaat daar, heel klassiek, uit twee koolstof1 bollen van wel enige cm in diameter.

Ik kon er nix over vinden, heb je daar wat meer info van ? Klinkt verder ook niet als een goedkope installatie ? :)

In die verlengdoosjes zie je vaak 3xMOV, van 1.5kA, als je het zelf gaat maken doe je er toch 30 in, zal vast wel beter gaan werken. 280v 1.5kA MOV's kosten niet zoveel per 50, kun je er ook nog wat gastubes ingooien, goed roeren, en als je zoiets moeten kopen is het een vermogen.

Alles met een knipoog ;-)

Op 23 augustus 2020 13:54:29 schreef Arco:
Gasarrestors moet je ook vervangen als ze hun werk hebben gedaan...
(geeneen apparaat dat honderden kA's moet tegenhouden overleeft dat zonder schade)

Hoe komen jullie eigenlijk op dat malle idee dat gasarrestoren regelmatig vervangen zouden moeten worden?
Het zijn geen smeltzekeringen.
En hoe weet je of ze 'hun werk' gedaan hebben ? Hangt er dan een vlaggetje aan?
Ze dienen ook niet om kiloamperes weg te werken. dat is de stroom die de bliksemschicht trekt, het zijn geen bliksemafleiders. Ze dienen om geinduceerde spanningpieken met lage tot matige energieinhoud te dempen.
En er zijn kleintjes , pastilles met een halve cm doorsnede voor gebruik in telecom .maar er zijn ook robuuster handgrote exemplaren en coaxiale gasarrestoren die wel een stevige klap kunnen verwerken. Je ziet ze soms in coaxantennefeeders.

Rust roest, en nog geen klein beetje, ik kan er van meespreken.
GJ_

Moderator

Op 23 augustus 2020 15:53:10 schreef grotedikken:
[...]
Hoe komen jullie eigenlijk op dat malle idee dat gasarrestoren regelmatig vervangen zouden moeten worden?
Het zijn geen smeltzekeringen.
En hoe weet je of ze 'hun werk' gedaan hebben ? Hangt er dan een vlaggetje aan?

Regelmatig vervangen niet, controleren op juiste werking wel, afhankelijk van de locatie. Ik gok even dat vervangen goedkoper is dan controleren als het om een enkeling gaat, de apparatuur om te testen is niet goedkoop.
Een moderne arrester heeft wel degelijk een indicatie.

Overigens een erg ingewikkeld onderwerp waar alleen experts echt over mee kunnen praten. Niet ik dus.

ik kan me indenken dat zo'n ding een bepaald gas erin heeft zitten, dat kan eruit lekken en dus is het ding dan nutteloos. heb je niks aan, maar je denkt van wel tot het te laat is.

de overspannings beveiligingen met een vdr gaan ook weleens stuk, er zit een vlaggetje op dat van kleur verandert als dat zo is. ken diverse verdelers waar men het hulpcontact van de OVP aan het knx heeft gehangen zodat er een melding komt van een kapotte OVP. de betere hebben ook losse modules die je kunt bestellen. zo te wisselen zonder gereedschap.

hier zit een dehnguard 275 die ik heb aangepast om 2x 230V groepen te beveiligen ipv een krachtvoeding..

waar rook was, werkt nu iets niet meer

Op 23 augustus 2020 15:12:30 schreef RvEldijk:
[...] Ik kon er nix over vinden, heb je daar wat meer info van ? Klinkt verder ook niet als een goedkope installatie ? :)

Hier is een foto uit een brochure van de installatie. Dit is alleen de antennetuner; de zender zelf staat binnen. Dit is de low-power versie (tot 500 W); er is ook een high-power versie.
De kast is groter dan je misschien denkt; de twee spoelen zijn 40 cm hoog.
(Er is nog een 'surge arrestor box' waar alle andere kabels in en uit gaan (voeding, data, remote control). Daarin zitten de gewone middelen die hierboven al besproken worden.)

(klik voor groter)

Keramisch, kalibratie, parasitair: woordenlijst.org
bprosman

Golden Member

En hoe weet je of ze 'hun werk' gedaan hebben ? Hangt er dan een vlaggetje aan?

Dit haal ik uit de Duitse beschrijving :

Mit optischer Funktions- und Defektanzeige. 5 Jahre Gewaehrleistung

Je krijgt er blijkbaar ook 5 jaar lang een geweerlijstje bij voor de wapenbezitters onder ons :+

De jongere generatie loopt veel te vaak zijn PIC achterna.

Grappig ik had ze nog niet eerder gezien de "high voltage output insulator graphite spark balls" :) (wel mooi voor een frankenstein arrestor tm) Maar verder mooi spul, ik begrijp dat de rest alleen de tuner is, maar dit heeft wel geld gekost.

Overigens een erg ingewikkeld onderwerp waar alleen experts echt over mee kunnen praten. Niet ik dus.

Kunt gewoon lekker meebabbelen hoor, ik ben zelf ook geen expert maar kan me wel voorstellen dat een expert iets opgestoken heeft van mij, ik ben iig geval al een stuk wijzer dan een maand geleden, als je onzin uitkraamt krijg je toch wel het halve forum over je heen :) Ik moet je zeggen dat de materie mij ook wel tegenvalt, gaat verder dan je denkt, wel erg mooi en fascinerend, maar ik geloof dat C leren programmeren me makkelijker af ging.

hier zit een dehnguard 275 die ik heb aangepast om 2x 230V groepen te beveiligen ipv een krachtvoeding

Zo ga ik hem ook gebruiken, als het goed is ben ik bijna de eigenaar van een OBO 100kA ook 4 polen, heb er maar 2 nodig, leg de overige 2 cartridges in de kast, zit ook signalering op, mss wel mooi dat in domoticz te krijgen, mailtje eraan.

Zo hoorde ik vorig jaar nog de bliksem in men subwoofer setje, vaag gekraak tijdens de flits, vraag me af waar dat vandaan kwam, ik hoorde een soort plaat die je opzet, en dat terwijl ik dan op de camera's de flits voor me zag, nog niet eens inslaan, het is nu weg, camera's zijn er nog, blijkbaar wat aangepast ergens, was ook alleen met onweer dichtbij, UPS die er nu permanent tussenzit zal ook schelen.

Ben bijna zover om spulletjes te gaan bestellen, echter moet je wat groter in kopen om het goedkoop te houden, maar zal voor de 12v arrestors (schotel/camera's) wel rond de 100 euro kwijt zijn, wel 400 componenten, lang niet alles nodig.

Als ik hier voor alles onder de 500 euro blijft, ben ik al happy.

Alles met een knipoog ;-)

een obo van 100kA doet een 300€, dus 500 voor alles bijelkaar lijkt me wat krap aan..

waar rook was, werkt nu iets niet meer

een obo van 100kA doet een 300€, dus 500 voor alles bijelkaar lijkt me wat krap aan

325 euro, zonder de elektrische signalering, denk dat ze 375 zijn ofzo :)

Als ik de normale wegen moet belopen, is dit niet te betalen.

Ik geloof dat henri62, er nog wel meer heeft (niet zeker)
https://www.circuitsonline.net/forum/view/message/2184062#2184062

Alles met een knipoog ;-)

Hoe komen jullie eigenlijk op dat malle idee dat gasarrestoren regelmatig vervangen zouden moeten worden?
Het zijn geen smeltzekeringen.

Die moeten wel degelijk vervangen worden, de ontstane vlamboog richt uiteraard bij iedere activering schade aan.
Hangt af van de ernst van de inslag. Maar aangezien dat moeilijk te controleren is, beter na iedere serieuze inslag vervangen.

Arco - "Simplicity is a prerequisite for reliability" - hard en software ontwikkeling: www.arcovox.com

Op 23 augustus 2020 21:06:50 schreef RvEldijk:
[...]

325 euro, zonder de elektrische signalering, denk dat ze 375 zijn ofzo :)

Als ik de normale wegen moet belopen, is dit niet te betalen.

Ik geloof dat henri62, er nog wel meer heeft (niet zeker)
https://www.circuitsonline.net/forum/view/message/2184062#2184062

tja, wie wat bewaart heeft iets. heb er ook nog wat reserve liggen. de modulen zijn niet gelijk overigens, de nul module is anders van opbouw..

waar rook was, werkt nu iets niet meer

de nul module is anders van opbouw

In mijn geval is het wel 4x L/N, maar ik weet wat je bedoelt, zeker bij de nieuwe zie je een verschil van L/N, je ziet ook vaak de NUL die zwaarder word uitgevoerd, kan hem nog wel een keer aanhalen, dit word verkocht als een 100kA arrestor, maar de NUL is al 125kA, vreemd genoeg de fases 50kA, als je nou een surge via de aarde krijgt, lijkt dit beest 395kA te kunnen verwerken, als je nou 100kA op 1 fase krijgt lijkt het alsnog mis te gaan :) zit er weer een 20/40kA aan de rechterkant, die gaat ook nog iets doen, maar vind het wel grappig hoe ze zelf ook met specs moeten stunten.

Vind het ook wel vreemd dat de driehoek niet in de meterkast in acht word genomen, m.a.w. waarom geen MOV tussen fase en nul nog.

Alles met een knipoog ;-)

Op 23 augustus 2020 21:09:35 schreef Arco:
[...]
Die moeten wel degelijk vervangen worden, de ontstane vlamboog richt uiteraard bij iedere activering schade aan.
Hangt af van de ernst van de inslag. Maar aangezien dat moeilijk te controleren is, beter na iedere serieuze inslag vervangen.

[bijlage]

Lijkt me dikke onzin. Wat je toont zijn gasarrestors met twee draadjes aan om ergens in een circuit te solderen.
Moest het de bedoeling zijn om die te vervangen zouden er geen draadjes aanhangen maar zouden die in uitwisselbare pastillevorm in een van buitenaf bereikbare zekeringhouder zitten.
Die verwisselbare gasarrestoren in pastillevorm die in een houder klikken bestaan wel voor in telecomkasten.

Overspanningsbeveiligingen in een groepenkast even nazien na een hevig onweer lijkt me een goede praktijk. Die hebben vaak een indicatie als ze overbelast geworden zijn en aan vervanging toe.

Maar wie telkens na een onweer zn modems en dergelijke openprutst en die dingen eruitsoldeert is volgens mij goed paranoïde.

Hoe ga je overigens zien of zo'n gasbuisje nog intact is? In erge gevallen is het opengespat, maar dan is je apparaat vermoedelijk toch wel stuk.
En veel van die gasbuisjes zitten in een ondoorzichtige keramiek behuizing zodat je niet kan zien of er wat elektrodemateriaal verdampt is aan de binnenkant.

En een testapparaat kopen gaat voor een doorsnee persoon toch wel te ver.

Besluit: 99,99% van de bevolking trekt zich er niks van aan.
In elke aardlekschakelaar zit bijvoorbeeld een testknop maar niemand gebruikt die.

Als je nu de kans uitrekent dat 0.01% van de bevolking die bestaat uit controlefreaks met technische achtergrond het slachtoffer zijn van een grote inslag en voordeel halen uit het preventief vervangen van onderdelen is die zo goed als nul.

Uiteraard geldt dit niet voor specifieke professionele installaties of zendmasten en dergelijke.
Maar daar zullen ook wel geëigende instructies voor bestaan.

@Testman: idd zit er in zo'n gasarrestor edelgas dat kan weglekken. Maar dat is ook zo bij gloeilampen en tl buizen. Vervang je die dan ook preventief omdat er mogelijk gas weggelekt is?

Rust roest, en nog geen klein beetje, ik kan er van meespreken.

Moest het de bedoeling zijn om die te vervangen zouden er geen draadjes aanhangen

Je kan het ook wat anders bekijken, waardoor de fabrikant al de levensduur heeft bepaald voor het apparaat, zelfde met de verlengsnoeren die zouden best wel verwisselbare MOV's kunnen hebben, maar nee het is de bedoeling het gehele ding weg te gooien.

Die verwisselbare gasarrestoren in pastillevorm die in een houder klikken bestaan wel voor in telecomkasten.

En op plekken waar de inslag kans groot is, of apparatuur wat langer bedoelt is dan 5 jaar, kan ik me voorstellen dat ze uitwisselbaar zijn, volgens mij zijn de instructies, visueel in orde vervangen na 4 jaar, je kunt ze ook wel testen maar wat test je dan, de laatste surge die het kon hebben, en dan plaatst je hem weer terug, denk preventief vervangen na 5 jaar van deze dingen de beste optie, maar nooit vervangen omdat je pootjes aan zitten lijkt mij ook weer onzin, deze hele industrie bestaat uit het verbruiken van producten, alles moet uiteindelijk vervangen worden, die grafiet balletjes lijken wel lang mee te gaan :)

Maar wie telkens na een onweer zn modems en dergelijke openprutst en die dingen eruitsoldeert is volgens mij goed paranoïde.

Hehe modems zijn meestal gratis, maar hoezo dicht terug hangen :) ik ga men arrestors zo maken dat ik ze makkelijk visueel kan controleren, ik maak losse arrestors, niets in apparaten zelf, en ook overal een combinatie van arrestors, in de arrestor zelf.

Die MOV's mag je ook vervangen na 10j werken als je geen schade ziet, kan best wel intern al helemaal mis zijn, en bij een goeie surge dat er geen vlees meer om weerstand te bieden.

Alles met een knipoog ;-)

Lijkt me dikke onzin. Wat je toont zijn gasarrestors met twee draadjes aan om ergens in een circuit te solderen.
Moest het de bedoeling zijn om die te vervangen zouden er geen draadjes aanhangen maar zouden die in uitwisselbare pastillevorm in een van buitenaf bereikbare zekeringhouder zitten.

Dat ze na een flinke inslag niet vervangen hoeven is zeker dikke onzin... ;)

Ze maken ze niet voor niets allemaal in vast monteerbare en in houder gemonteerde versie...
Welke versie een fabrikant kiest is zijn afweging. Houdertjes zijn duurder, en je loopt kans op slecht kontakt (wat je bij die stromen liever niet hebt.)
En veel fabrikanten vertrouwen er gewoon op dat de arrestor de rest van het apparaat wel zal overleven...

Arco - "Simplicity is a prerequisite for reliability" - hard en software ontwikkeling: www.arcovox.com

Op 24 augustus 2020 12:05:24 schreef Arco:
[...]
Dat ze na een flinke inslag niet vervangen hoeven is zeker dikke onzin... ;)

Wat nog dikkere onzin is.
Dat zijn secundaire beveiligingen die de toppen van spanningspieken erafhalen.
Die doen ongemerkt en geruisloos hun werk. Zonder daarbij beschadigd te raken.
Als een zeldzame dichte inslag zo sterk is dat ze vernield worden mag je er zeker van zijn dat het apparaat zelf ook stuk is.

Ik zal me daar gek zijn, telkens na een onweer mijn telefoon, PC en mijn modem open te prutsen om die dingen preventief te vervangen als het apparaat nog normaal functioneert.

Rust roest, en nog geen klein beetje, ik kan er van meespreken.

wij hebben in de straat ook al eens inslag gehad, op de telefoonlijnen.
electriciteit ging uit bij ons, meterkast weer aan gezet, alles werkte weer...

totdat...
ADSL was dood, telefoon was dood, de modem was gaar. je zag een zwarte vlek op de RJ11 van de modem, en een zwarte vlek op de RJ45.
de netwerkrouter van modem naar de rest, idem. zwarte vlek op ingaande RJ45, zwarte op de uitgaande.
de switch erna was gaar.
netwerk kaart in mijn pc (losse kaart), kapot EN pci slot was dood.
netwerkkaart (onboad) bij zus haar pc was dood, mainboard was dood, voeding was dood en de laatste had de zekeringkast uit geschakeld.
hard disk uit gehaald en in andere pc willen steken, NADA. printplaat van die disk vervangen door identieke printplaat van een lege, en toch nog de data kunnen recuperen (nog de goeie oude tijd dat je de pcb's kon wisselen).

microgolf deed niks meer. en de weken erna zijn nog diverse apparaten beginnen uitvallen (radio, videorecorder,...).

dus tenzij je ALLES afkoppelt, heb je nog altijd kans dat de boel sneuvelt.
had mijn zus haar pc uitgetrokken, was die alsnog kapot gegaan door de netwerkkabel. zit je pc nog met een usb kabel in een ander toestel dat in het stopcontact zit, kan je nog prijs hebben.

[Bericht gewijzigd door fcapri op 24 augustus 2020 12:49:28 (12%)]

ik hou van werken ..., ik kan er uren naar kijken

Arrestors zie je niet zo vaak in 'gewone' consumerapparatuur.
Gewoon omdat de kans op een zware inslag bij meeste soorten apparatuur klein is (en een arrestor geld kost...)
Je voorbeelden lopen ook mank: in PC's en telefoons zie je die arrestors niet, alleen in professionele en 'hi-risk' apparatuur.

Low-end apparatuur gebruikt liever 'spark-gaps' (Een sleufje in de print kost een stuk minder... ;) )

Arco - "Simplicity is a prerequisite for reliability" - hard en software ontwikkeling: www.arcovox.com

printplaat van die disk vervangen door identieke printplaat van een lege, en toch nog de data kunnen recuperen (nog de goeie oude tijd dat je de pcb's kon wisselen).

En dan te bedenken dat een suffe arrestor van 15 euro een hoop leed had kunnen voorkomen, was mss nog wel een modem en switch geraakt, maar het was wel eerder gestopt, kun je wel verzekerd zijn, maar je krijgt lang niet al je kosten terug.
(risco klein/ellende groot)

en de weken erna zijn nog diverse apparaten beginnen uitvallen (radio, videorecorder,...)

Heeft gewoon een goeie klap gehad, waardoor je ipv nog 5 jaar heb nog maar 5 maanden, vraag me af kun je dan de verzekering bellen, ik heb ook nog een tv na 5 mnd, ze zouden hiervan een productie process kunnen maken, goeie tv maken, surge hem ff naar 5 jaar, klaar.

dus tenzij je ALLES afkoppelt

Ben bang dat we dat punt voorbij zijn, vroeger kon dat nog wel, nou hoopt iedereen dat die het er goed vanaf brengt, lichtelijk naïef mss, ik begrijp dat de EU al iets aan beveiliging verplicht in producten, als massa product zal de prijs nog wel dalen, als iedereen een OBO 100kA kan kopen voor 10 euro, zullen er velen volgen, het is hetzelfde als een verzekering "is het nodig dan" gelukkig zijn sommige verzekeringen verplicht, heeft ook een reden, met name de auto.

Low-end apparatuur gebruikt liever 'spark-gaps' (Een sleufje in de print kost een stuk minder... ;) )

Hehe en daarmee volgens mij de goedkoopste variant, maar wel een goeie idd.

Alles met een knipoog ;-)

In NL in een stad, zou ik me eerder druk maken om de ADSL/Kabel (2 kabels) aansluiting, daarna verlengdoosjes voor het belangrijkste, en dan als je tijd/zin/geld overhebt, kan je nog is de meterkast induiken, het kan geen kwaad iig.

Ik wil graag hier een brandweerkazerne c.q. nuclaire faciliteit van maken, en dan is al het andere wel handig, en is het niet een kwestie van en/of maar alleen maar en/en. Als ik voor 500 euro een goeie surge kan verwerken ben ik er wel, met men "home cooked" spul :) zal wel alles zelf moeten doen incl zelf het dak op.

Afleidinstallatie op het dak zal 3 aardpunten gaan vereisen, zal wel goed geld gaan kosten (dacht eerst 1), 3x20m de grond in boren :) Ga het zelf is proberen met water, anders laat ik het doen, maar voor de meterkast moet er ook nog 1 komen (want men aarde is nu 15m door het huis, moest zo kort mogelijk zijn voor een meterkast arrestor), ik zie wel in de voorbeelden dat de aarde polen allemaal los van elkaar de grond in gaan, i.p.v. de aarde koppelen aan de afleidinstallatie, blijkbaar willen de weerstand van de grond gebruiken als die weer via de aarde binnenkomt, vraag me ook af of je niet juist een mooie casing moet hebben voor je aarde, buis van 20m de grond in brengen, en daarin je aard kabel/buis gaan verwerken, dan zou je voor de omliggende bliksem inslag een kooi van faraday hebben, en krijg je 20m diep wel een overdracht, maar dan zou de kracht ervan al enorm zijn afgenomen, ik noem maar iets normaal krijg je 50kA binnen en dan mss nog maar de helft, als er al iets komt, dit alleen voor je huis aarde.

Alles met een knipoog ;-)