Ombouwen oude elektromotor


Hartelijk dank voor de adviezen tot dusver.

Op 7 november 2020 13:19:18 schreef Aart:
Op de tweede foto lijkt het er sterk op dat de motor in ster staat, drie draden naar de schakelaar en drie bij elkaar, dus voor een normaal 380V (inmiddels 400V) net. 230V netten zijn (vrijwel ?) uitgestorven.

Let op, dit zijn lijnspanningen (L-L), geen fasespanningen (L-N).

@Aart, Er liepen 3 draden van de motor naar de switch, en er liepen 3 draden + (vermoedelijk) een aarde naar de schakelaar. Dus 4 draden in totaal naar de schakelaar. Deze setup is vanwege de slechte staat van de bedrading echter nooit getest en ik weet ook niet of het op deze manier überhaupt ooit gewerkt heeft. Of deze aansluiting geschikt was voor 3x220 of 3x380V is mij dan ook niet bekend.

mvdk

Golden Member

Zitten die drie draden naar de wikkelingen nog zoals ze oorspronkelijk zaten? Is daar al een foto van?
En als het nog zo zit, vooral laten zitten!

Op 7 november 2020 15:18:07 schreef mvdk:
Zitten die drie draden naar de wikkelingen nog zoals ze oorspronkelijk zaten? Is daar al een foto van?
En als het nog zo zit, vooral laten zitten!

Ik kreeg eerder ook al een vraag over de bedrading. Bij deze de foto. Ter verduidelijking: De rechter drie draden waren afgetaped en de linker 3 draden waren aangesloten op de selector switch. Ter info: De motor hangt andersom in de machine in vergelijking met de foto.

Overigens is het mijn idee om de de bedrading te vervangen vanaf het punt dat ze rot zijn. De isolatie ziet er ter plekke van de wikkeling namelijk nog prima uit en ik haal het liever niet los.

1) Kan iemand mij uitleggen waarom er twee maal 3 draden uit de motor komen, en waarom één set van 3 draden afgetaped was? Kan het zijn dat die andere 3 draden voor een 230V setup (zonder condensator) zijn?
2) Aart gaf aan dat de motor vermoedelijk in ster stond voor een normaal 380V net. Dat past dan dus bij mijn vermoeden dat de motor op krachtstroom heeft gedraaid? Als ik het goed begrijp moet de motor dan nu dus in driehoek geschakeld worden met een condensator van ongeveer 18uF? (uitgaande van een vermogen van 300Watt) De motor levert dan echter aanzienlijk minder vermogen, maar misschien moet ik die gok maar gewoon nemen als op het type plaatje aanstaat gegeven dat de motor op 230V kan draaien.
3) Zou iemand mij kunnen uitleggen waar ik precies op moet letten als ik een nieuwe selector switch zoek. Mijn eerste indruk is: Een selector switch met 2 posities en 6 terminals, maar veel verder kom ik niet.
4) Klopt het dat ik met een nieuwe bedrading, een condensator, een nieuwe selector switch en de juiste schakeling een poging zou kunnen wagen om de motor te laten draaien? Dat zou qua kosten nog wel meevallen en een gokje waard kunnen zijn.

Alvast bedankt.

Shiptronic

Golden Member

Het is een 3Fase motor in ster, daarom kunnen de 3 draden bij elkaar. Ik zou wel nieuwe draden aan de wikkeling zetten deze zooi laten zitten is vragen om ellende.

Daarna kan je hem aansturen met 3 Fasen, of met een frequentie regelaar. steinmetz zou misschien ook kunnen maar heeft zeker niet de voor keur, dan moet er wel een condensator bij, grote zal iemand uit moete rekenen, daar ben ik dan weer niet in thuis.

[edit] je wilt hem op 230 laten draaien, dan moet sowieso het knooppunt los en moet je naar driehoek!

[edit 2] Elke aan/uit schakelaar is bruikbaar, je hoeft maar 1 pool te schakelen.

Wie de vraag stelt, zal met het antwoord moeten leren leven.

Op 10 november 2020 16:05:27 schreef Shiptronic:
Het is een 3Fase motor in ster, daarom kunnen de 3 draden bij elkaar. Ik zou wel nieuwe draden aan de wikkeling zetten deze zooi laten zitten is vragen om ellende.

[edit] je wilt hem op 230 laten draaien, dan moet zowieso het knooppunt los en moet je naar driehoek!

Bedankt voor je antwoord. Ik begrijp de onderstreepte punten niet zo goed. De drie draden rechts op de foto zijn afgetaped en nergens op aangesloten. Wat is hier dan de verklaring voor?

En wat bedoel je met knooppunt? Het punt waar de voeding en de bedrading uit de motor bij elkaar komen? (Selector switch?)

Shiptronic

Golden Member

De drie draden die bij elkaar getaped zitten en verder nergens op aan gesloten zijn is je sterpunt, die moet er dus uit /los van elkaar gemaakt worden.

https://www.circuitsonline.net/forum/file/16582

U2, V2, W2 zitten nu aan elkaar, en verder nergens mee verbonden, zie plaatje.

[Bericht gewijzigd door Shiptronic op 10 november 2020 18:05:24 (16%)]

Wie de vraag stelt, zal met het antwoord moeten leren leven.

Probeer dit eens door te lezen, geeft misschien wat meer inzicht.
https://duursma.nl/blog/53-hoe-moet-ik-een-elektromotor-aansluiten
En sommige typen nou eenmaal sneller.

[Bericht gewijzigd door HD13 op 10 november 2020 18:11:26 (13%)]

Op 10 november 2020 18:09:10 schreef HD13:
Probeer dit eens door te lezen, geeft misschien wat meer inzicht.
https://duursma.nl/blog/53-hoe-moet-ik-een-elektromotor-aansluiten
En sommige typen nou eenmaal sneller.

@shiptronic & @HD13

Hartelijk dank voor het advies, Het is me weer een stukje duidelijker geworden. Als ik het goed begrijp kan ik dan dus gewoon een simpele klemmenkast en een bedrijfscondensator en wat nieuwe bedrading kopen om de boel voor weinig geld uit te proberen.

Hoewel jullie mij absoluut overtuigd hebben dat een Steinmetz schakeling geen geweldige oplossing is, denk ik toch dat ik dat ga proberen. Het is een restauratie projectje waarbij ik het leuk zou vinden als de machine voor weinig geld incidenteel een paar bonen kan malen. Krachtstroom heb ik niet en een FO is een dure oplossing voor die ene keer dat ik hem zal gebruiken. Voor groot gebruik is een moderne maler een veel betere oplossing. Als blijkt dat hij onvoldoende koppel levert heb ik gewoon pech.

Denk dat je beter een "kroonsteen" kunt gebruiken.
Je motor is nu in "ster" geconfigureerd en gemaakt voor 3x400Vac.

Voor de steinmetz schakeling moet de motor in "driehoek" gezet worden omdat deze dan op 230Vac draait.

Houd in dat je de 3 "overige" draden van elkaar loshaalt en op de juiste manier aan de draden koppelt die naar de schakelaar lopen.

Op 10 november 2020 19:44:58 schreef HD13:
Denk dat je beter een "kroonsteen" kunt gebruiken.
Je motor is nu in "ster" geconfigureerd en gemaakt voor 3x400Vac.

Voor de steinmetz schakeling moet de motor in "driehoek" gezet worden omdat deze dan op 230Vac draait.

Houd in dat je de 3 "overige" draden van elkaar loshaalt en op de juiste manier aan de draden koppelt die naar de schakelaar lopen.

Dat laatste had ik naar aanleiding van je link gelukkig begrepen. Als ik het goed begrijp koppel ik dan W2 aan U1, W1 aan V2 en U2 aan V1. Dit kan dan middels een 3 polig kroonsteentje en welke kleur draad ik welke letter geef maakt niet uit. Vervolgens zet ik de fase op U1 en de nul op W1. De condensator zet ik dan tussen V1 en W1. Klopt dit?

Dan ga ik eens zorgen dat ik de onderdeeltjes heb en dan komen er vast wel weer nieuwe vragen op ;) Bedankt in ieder geval.

Wel even opletten bij het loshalen van de draden.
Draden naar de schakelaar U1, V1, W1 noemen.
Corresponderende uiteinde dan U2, V2, W2.
Dan snappen de kenners ook wat je bedoeld :)

Shiptronic

Golden Member

In een beetje prof keuken heb je gewoon 3F 380/400 + Nul

Wie de vraag stelt, zal met het antwoord moeten leren leven.

Op 11 november 2020 18:54:35 schreef HD13:
Mocht je toch nog een frequentie regelaar willen gebruiken;
https://www.marktplaats.nl/a/hobby-en-vrije-tijd/elektronica-component…

Nee, ik ben het niet.

Bedankt voor de tip, dat is zeker niet duur, maar ik zie mezelf zo'n ding toch niet ergens in de keuken of ergens anders in huis neerzetten voor die ene keer dat ik hem zou laten draaien ;)

Zoals gezegd draait de motor ook wel op de steinmetz schakeling echter kan je de molen dan maar steeds voor max 3/4 vullen en is het beter om met een legen molen op te starten.

Nog een klein vraagje; ik ben begonnen met het vervangen van de bedrading van de motor. Nu zit deze momenteel vast gewikkeld met een soort textiel achtige band (zie foto). Om de bedrading te vervangen moet ik deze band op een aantal plekken doorknippen en vervangen. Hiervoor zat ik zelf te denken aan een textiel isolatietape (geschikt tot +- 125 graden). Is dit een goede keuze of hebben jullie wellicht een andere suggestie?

BVD

gewoon een platte schoenveter van katoen voor nemen. tape krijg je er amper onderdoor getrokken. randje van een oude theedoek knippen kan ook..

[Bericht gewijzigd door testman op 17 november 2020 17:54:12 (20%)]

waar rook was, werkt nu iets niet meer

Op 6 november 2020 17:59:24 schreef Sine:

Op 6 november 2020 17:33:50 schreef Ledlover:
Was er trouwens niet nog een beunoplossing waarbij je een 3 fase motor als soort van transformator met draaiende kern gebruikt om van 1 naar 3 fase te gaan?

Ja, een rotary phase converter, maar dan heb je een extra 'idler' motor nodig met een groter vermogen dan de aan te drijven motor.

Er is serie filmpjes over dit onderwerp:

Deze gast weet in tegenstelling tot alle andere gebruikers die ik vond details te kunnen vertellen en kan in die hoedanigheid ook wat zinvolle getallen noemen over de vereiste waarden van componenten.

Op zich interessant, maar het lijkt me wel veel werk om een koffiemolen aan de gang te krijgen.

@ TGd normaal gebruiken ze een glasvezel lint voor het terug inbinden van wikkelkoppen.
Het gebruikt materiaal moet gedurende langere tijd 120 à 135°C kunnen verdragen.

In een ander topic gebruikt blackdog "3M #69". Ik weet niet waar je het kan krijgen en ik heb er geen persoonlijke ervaring mee, maar het is geschikt voor 200°C. Overigens denk ik niet dat dit glasvezel is, het lijkt meer op canvas. Oudere motoren met minder vermogen hadden dat vaak juist omdat de isolatie niet zo een hoge temperatuur kon hebben, ik denk niet dat deze motor meer dan 80°C zal worden.

[Bericht gewijzigd door Kruimel op 17 november 2020 23:32:25 (26%)]

Op zich interessant, maar het lijkt me wel veel werk om een koffiemolen aan de gang te krijgen.

Daarom pleit ik :), hier ook voor een steinmetz het ergste wat er kan gebeuren is dat de motor niet gaat draaien door de belasting of af en toe eens blokkeert met te veel tegelijkertijd. Als je dan met een drukknop werkt of snel de schakelaar op uit zet is er verder niets aan de hand, de motor gaat daar niet van kapot tenzij het veel te lang duurt.

Het is dan wel zaak om erbij te blijven en de bonen gedoseerd aan te voeren.

GJ_

Moderator

Wat me niet helemaal duidelijk is: die drie draden die afgetaped zaten, zaten die wel onderling verbonden?

Wat ook nog een waarschuwing waard is: de spoelen in driehoek aansluiten kan ook verkeerd. Als je een van de spoelen namelijk "achterstevoren" in je driehoek zet draait het wel maar gaat het toch stuk.

zie afbeelding. Bovenste twee = goed, onderste twee = stout

Op 17 november 2020 17:53:31 schreef testman:
gewoon een platte schoenveter van katoen voor nemen. tape krijg je er amper onderdoor getrokken. randje van een oude theedoek knippen kan ook..

Bedankt voor de tip, Een niet-tape is inderdaad een stuk makkelijker, maar katoen is brandbaar, is een andere oplossing niet veiliger?

Op 18 november 2020 09:41:24 schreef GJ_:
Wat me niet helemaal duidelijk is: die drie draden die afgetaped zaten, zaten die wel onderling verbonden?

Wat ook nog een waarschuwing waard is: de spoelen in driehoek aansluiten kan ook verkeerd. Als je een van de spoelen namelijk "achterstevoren" in je driehoek zet draait het wel maar gaat het toch stuk.

zie afbeelding. Bovenste twee = goed, onderste twee = stout

Bedankt voor de tip.

Op 17 november 2020 23:59:04 schreef benleentje:
[...]Daarom pleit ik :), hier ook voor een steinmetz het ergste wat er kan gebeuren is dat de motor niet gaat draaien door de belasting of af en toe eens blokkeert met te veel tegelijkertijd. Als je dan met een drukknop werkt of snel de schakelaar op uit zet is er verder niets aan de hand, de motor gaat daar niet van kapot tenzij het veel te lang duurt.

Het is dan wel zaak om erbij te blijven en de bonen gedoseerd aan te voeren.

Dat is mijn gedachte. Wellicht werkt het niet, maar dan kan ik altijd nog kijken of ik het zinvol vindt om de motor op 3 fase te laten draaien.

Op 17 november 2020 22:33:47 schreef Kruimel:
[...]Er is serie filmpjes over dit onderwerp: (...)

Op zich interessant, maar het lijkt me wel veel werk om een koffiemolen aan de gang te krijgen.

Inderdaad, en los daarvan ook te complex voor mij ;)

Op 17 november 2020 23:30:37 schreef Kruimel:
In een ander topic gebruikt blackdog "3M #69". Ik weet niet waar je het kan krijgen en ik heb er geen persoonlijke ervaring mee, maar het is geschikt voor 200°C. Overigens denk ik niet dat dit glasvezel is, het lijkt meer op canvas. Oudere motoren met minder vermogen hadden dat vaak juist omdat de isolatie niet zo een hoge temperatuur kon hebben, ik denk niet dat deze motor meer dan 80°C zal worden.

Een rolletje van deze tape is wel erg kostbaar (>30 euro). Dan lijkt me zoiets een goedkopere oplossing, en het lijkt me sterk dat het meer dan 150 graden wordt. Dat zou namelijk ook betekenen dat de koffie zelf bloedheet wordt.

Op 7 november 2020 13:19:18 schreef Aart:
Op de tweede foto lijkt het er sterk op dat de motor in ster staat, drie draden naar de schakelaar en drie bij elkaar, dus voor een normaal 380V (inmiddels 400V) net. 230V netten zijn (vrijwel ?) uitgestorven.

Let op, dit zijn lijnspanningen (L-L), geen fasespanningen (L-N).

De motor heeft drie windingen voor 220 volt.
Op een net met 380 Volt tussen de fasen (L-L)staan de windingen in ster. De nullen van de windingen zijn doorverbonden (De rechtse afbeelding op het typeplaatje.) Het sterpunt hoef je ook niet aan te sluiten.
Op een net met 220 volt tussen de fasen (L-L), (dat heb je in NL niet meer), wordt de motor in driehoek aangesloten, zodat elke winding weer 220 Volt voor zijn kiezen krijgt.

is een andere oplossing niet veiliger?

IK zou eerst onderzoeken of tot hoever de isolatie van de uitgaande draden is versleten. Op de foto lijkt het deel in de wikkelkoppen wel goed te zijn. Dan zou je ook net buiten de motor er nieuwe draden aan kunnen maken. Ook kan je losse isolatie kousen over de beschadigde draden kunnen schuiven.
Het werken aan de wikkelkoppen is ook niet zonder gevaar, de draden zijn heel teer en dun zolang het goed is beter er gewoon vanaf blijven.

Dan lijkt me zoiets een goedkopere oplossing, en het lijkt me sterk dat het meer dan 150 graden wordt.

De standaard isolatie van de wikkelingen kan ook maar tot max 130 graden. Dus als het daar al 150 graden word heb je al een groter probleem. Deze tape lijkt me voor jouw toepassing geschikt omdat je de motor toch maar kort gaat gebruiken. In die korte tijd zal er toch nauwelijks warmte in de motor achterblijven. Bij het blokkeren van de motor warm hij wel snel op maar moet dat ook nog een tijdje aanhouden. En als je er dan gewoon bij blijft geen enkel probleem bij blokkeren snel uitzetten.