XTal WFM?

rob007

Golden Member

ZOoww ben ik weer, was ff naar fysiotherapie.

Bedankt voor uitleg FET! Kwartje gevallen.
En jahaaa ik had heel ff voor de LOL twee verschillende, maar is inderdaad niks!
.
( nooit gelijk genoeg zijn ) Maar het lijkt wel te werken/helpen FET het volume word/werd harder.
Of ik moet verkeerd luisteren. Bij kristal 3 werd het nog iets harder.
Dat springen hoor ik niet, maar zul je zoals je zegt dan wel kunnen zien.
.

Neem gewoon een échte varicap, en een seriespoeltje.
Dat levert meer en mooiere zwaai op met een enkel kristal, dan een 1N4007 met meer kristallen.
En een schoner hf-signaal.

Zo iets als dit bedoel je? ( zie afbeelding )

VrGr Rob

Ik geloof dat ik een fout maak in de tekening!
Het condensatortje tussen varikap en smoorspoel er uit! (weg laten)
En Condensatortje naar trap misschien beter aan Collector in plaats Emitter.

ben in afwachting van de eerste 3D beurs!
Frederick E. Terman

Honourable Member

Ik bedoel een afstemspoeltje in serie met het kristal; geen smoorspoel.
Het spoeltje moet samen met de varicap resoneren op dezelfde frequentie als het kristal.
Dat stem je af met het spoelkerntje: draai daarmee de frequentie naar de waarde die op het kristal staat.

Zo krijg je de grootste zwaai. Dat kan makkelijk het dubbele worden van de zwaai zónder spoeltje.

Keramisch, kalibratie, parasitair: woordenlijst.org

Ha rob007,

Ik heb een schemaatje gemaakt ( voorstel ) ik ga met jou transistor BC547 aan het rekenen.

Dat voorstel van het dubbele kristal heb ik uitgerekend is best interesant.
Ik moet nog ergens een kristal hebben dat is een dubbele maar dan inwendig maar ik weet niet meer goed hoe en wat......

Wat ik nog wel vanmiddag gedaan heb is een overtone kristal gelijktijdig op de grondtoon en op de derde overtone laten oscilleren dat deed ik vroeger in mijn thermometer :D

Ik hoop vanavond meer ik heb ook alvast een BD135 gepakt om ook hier mee te kijken dit in verband met de dynamiek.

Groet,
Henk.

Everything should be as simple as possible, but not simpler.
rob007

Golden Member

Hallo FET en Henk,

Heb al in de gaten ik bouw er nog wel 1 of 2 .
FET ik begrijp wat je bedoelt, dankjewel!
Het lijkt ook veel op wat Henk nu aan het doen is met dat schema.
Over het schema Henk,
ik ga nu doen of dat ik er alles van weet! :+
Van de plus+ naar min- ben je ontkoppeling vergeten,
wat zal het zijn? 10…100nF en een elco.
En volgens mij kun je de waardes kopiëren van de oscillator van dit schema:
https://www.hulpnodigmet.nl/wp-content/uploads/2013/06/4tr2_5watt-radi
R3 is dan 100R
L5 word dan nog een dingetje!

VrGr Rob

ben in afwachting van de eerste 3D beurs!

Ha rob007,

Ik heb het schema voorzien van tijdelijke component waarden ik denk jij wil gelijk aan de slag :D

Waar nog niets bij staat kan je even weg laten dat is aan de varicap bias, daarvoor moet ik eerst de varicap meten.
In mijn oscillator op 230 MHz ook moduleerbaar gebruik ik hyper abrupt varactor diodes maar dat is een V.F.O. en die diodes heb jij bij alle waarschijnlijkheid toch niet.......

Heb je al een kristal aan de V.N.A. gehangen ?
De oscillator bestaat uit twee componenten een versterker en een resonator dit kan een LC tankkring zijn of een piëzo elektrisch element beiden moet je appart berekenen.
Dus eerst de versterker die moet goed werken qua impedanties, versterking, uitsturing en ruis.
Als je de elektrische eigenschappen van het kristal weet komt alles goed zo'n kristal geeft altijd een sinusvormige elektrische stroom dat is niet anders.
Alle troep en clippen wordt door de versterker veroorzaakt daar licht de klemtoon ;)

Groet,
Henk.

Everything should be as simple as possible, but not simpler.
rob007

Golden Member

Hallo Henk,

Ik heb het schema voorzien van tijdelijke component waarden ik denk jij wil gelijk aan de slag :D

Ik hou me nog eventjes in Henk!
En ik heb even zitten prutsen met jou schema, ik zou er graag reactie op hebben?
En dan bedoel ik niet ALLEEN van Henk? zie afbeelding:
En trouwens? die LC kring? Wat is slim?
LC op 21MHz OF, op de 21 X 4 frequentie?

VrGr Rob

ben in afwachting van de eerste 3D beurs!
Frederick E. Terman

Honourable Member

Dat gaat niet werken.
De spoel moet serieresonantie hebben, niet parallel.
In Henks schema zit-ie goed.

Keramisch, kalibratie, parasitair: woordenlijst.org
rob007

Golden Member

HOOWwww dat valt tegen ik dacht zal ik eens slim doen! :?
MAAR FET had je niet kunnen zeggen dat Henk het ook fout had? :+
Die Henk gaat strakjes naast zijn schoenen lopen!!!
( Ik weet het ik weet het allemaal onzin! ) :X

Dan maar weer serieus.
Omdat ik natuurlijk alles op zijn Jip en Jannekes moet doen moet bedenken enz…
Hier is hoe ik er nu naar kijk ( in de hoop dat ik het enigszins goed heb! )
Wat ik van Henk zijn schema(het goeie schema) zie is dat het kristal losser staat van de min,
Is dat ook het geen waardoor je de frequentie/kristal harder kan laten schudden? ( middels varicap )
(ook in kombinatie/door met de spoel natuurlijk)
.
En C5 en L2 FET? Wil je nog wat meer vertellen?
Zet je C5 en L2 op 21MHz of moet je daar al naar 21 X 4 dus 84MHz gaan?

VrGr Rob

ben in afwachting van de eerste 3D beurs!

Die c5 en l2 kun je op 84 mhz afstellen. Output zal niet heel hoog zijn, maar eerst eens kijken of je die zwaai haalt.

Hier ook een testje gedaan. Met 2x BB640 parallel dat werkte het beste. Die zijn 3 tot 70 pf . Boven 20 V op de varicaps slaat ie af. Seriespoelje is 6,8 uH. Met 10 uH deed ie niks..
X -tal is 12,125 mhz.

Bereik is 145.145 tot 145.310 Mhz, omgerekend 96,763 tot 96,873 mhz.
DIt bij een spanning van 0 naar 20 volt.
Niet genoeg voor WFM, maar misschien lukt het met jouw schema wel..

rob007

Golden Member

Hallo Bert Jan,
Ik deed er BB105 in maar das helemaal niks!
Kheb nog allerlei varicap diodes dus moet daar ook even mee klooien.
Ik maak later even een nieuwe naar het schema van Henk ( komt goed! )
Nu nog even rommelen naar dit schema:
https://www.electronicsforu.com/wp-contents/uploads/2020/04/1-9.jpg
anders huppel ik van het een naar het ander…

VrGr Rob

ben in afwachting van de eerste 3D beurs!
Frederick E. Terman

Honourable Member

Op 23 juni 2021 16:05:34 schreef rob007:
Is dat ook het geen waardoor je de frequentie/kristal harder kan laten schudden? ( middels varicap )
(ook in kombinatie/door met de spoel natuurlijk)

Het kristal wil eigenlijk gewoon werken op zijn eigen frequentie. Daar is het een kristal voor.
Met een condensator in serie kun je hem (een klein beetje) omhoog pesten.
Met een spoel in serie kun je hem (wat) omlaag pesten.

Met een variable capaciteit (de varicap) én een spoel in serie kun je het kristal omhoog én omlaag in frequentie krijgen.
De bereikbare zwaai is daardoor bijna het dubbele van wat je zónder spoel krijgt.
En is ook beter lineair, doordat je kristal nu rondom (boven én onder) zijn eigen frequentie zwaait, en niet alleen een stuk erboven.

--
In één keer verviervoudigen doen we normaal liever niet. Het is dan lastig je signaal schoon te houden.
Beter is: verdubbelen, goed filteren, weer verdubbelen (en weer goed filteren).
Maar om even te kijken wat de zwaai wordt kan het natuurlijk wel.

Keramisch, kalibratie, parasitair: woordenlijst.org

Uit mijn tweemeter tijd (1996-1998) gebruikte ik een 27125kHz kristal met een serie spoeltje en een varicap, dat gebruikte ik als local oscillator voor ontvangst en zenden.
Daarmee kon ik een groot gedeelte van de tweemeterband afstemmen, ik had een middenfrequent van 10,7MHz.
Volgens mij paste ik bovenmenging toe, dus die oscillator vermenigvuldigde naar ongeveer 155,7MHz.
Voor zenden mengde ik 10,7MHz (uit een andere oscillator) toe, waar ik ook FM mee moduleerde, dus die frequentie werd weer van de kristal oscillator vergeleken.
Daarmee kon ik afstemmen van 145,000 tot aan 145,800MHz (ongeveer weet ik niet meer).

Dat kristal van 27MHz was een overtone kristal met een grondfrequentie van 9,...MHz.
Het kan dus wel om een aanzienlijke zwaai te krijgen, daarvoor moet je wel laag genoeg gaan in frequentie.

Hou er rekening mee, met elke verdubbeling of verdrievoudiging, je er een harmonische erbij krijgt.
Je zal dus de kristal frequentie verderop eruit moeten filteren met een zuigkring(en).

Stel voor dat je een oscillator frequentie hebt van 10,7MHz, dan krijg je om iedere 10,7MHz een harmonische op de spectrum analyser, daar moet je wel rekening mee houden om dat te voorkomen.

"tijd is relatief"
rob007

Golden Member

Hallo FET en ook Martin,

Ben even wat kort af, moet naar mijn nest, morgen vroeg weer op! ( sorry! )
Heb daarnet succes loos 1 uur zitten knutselen! 8)7
FET dankjewel ik begrijp het.
Martin ook bedankt voor het waarschuwen de harmonische die er bij komen.
_/-\o_
VrGr Rob

ben in afwachting van de eerste 3D beurs!
Frederick E. Terman

Honourable Member

@Martin V, ik zie niet precies hoe je, uitgaande van dat 9,0xx MHz kristal, op 155 à 156 MHz kon uitkomen. En had je geen enorme last van de 16e harmonische van dat kristal?

Na iedere vermenigvuldigtrap komt gewoonlijk een bandfilter (=banddoorlaatfilter), geen zuigkring. Je wilt immers maar één frequentie doorlaten, en de rest (een heleboel andere frequenties) onderdrukken.

--
In de IC-202 (Icom draagbare 2m-SSB-set) zat een 'variabele kristaloscillator' als VFO. Maar die bestreek maar 200 kHz; voor de volgende 200 kHz schakelde je weer een ander kristal in. Dat waren trouwens 14,xx MHz-kristallen (×3 ×3 + 10,7 = 144,xx)

Keramisch, kalibratie, parasitair: woordenlijst.org

Ha rob007,

Vandaag niet zo veel geschreven ;) maar wel gebouwd 3 stuks 20 MHz en een dubbele 20 MHz die laatste daar ga ik het in dit draadje niet overhebben, daar maken we een ander draadje voor !

Ik zal morgen een en ander posten qua uitleg..... daarna het schema inclusief audiodeel 50µs pre emphasis en 15 kHz laagdoorlaatfilter.
Daarna volgt een X 2 en nog een keer x 2 = 84 MHz.

Groet,
Henk.

Everything should be as simple as possible, but not simpler.
rob007

Golden Member

Hallo allemaal,

Kheb ff wat spulletjes gehaald in een buurlocatie.
wat smoorspoeltjes van ieder een paar 3,3 – 3,9 – 4,7 – 5,6 – 6,8 en 8,2uH
Wat trimpotjes rond de 20..25K en gelijk die 2N3904 een stuk of 10
.
Ik heb nog heel eventjes dat zelfde schema aangehouden:
https://www.electronicsforu.com/wp-contents/uploads/2020/04/1-9.jpg
MAAR
Ik had nog zo’n kernhuisje liggen die ze vroeger bij Elektuur veel gebruikte.
Gloof dat het 4MM D. en 20MM lang met kerntje ik heb er 40WDG 0,2 op gezet.
Zit nu tussen D1 en XTal Kheb 1 kristal weg gelaten dus 1 over.
L1 is 4WDG 1MM 6MM D. met trimmer 4/40P staat op +_ 84,9 MHz
Het werkt, zal niet zeggen optimaal want wat is optimaal?
Rommel er nog heel eventjes mee verder!

Dat schema van Henk komt hierna!
Henk heb je ook nog een waarde voor R7 en L2 C5
En wat gebruik jij voor L5?
.
Heb nog HEEL even zitten klooien ( het werd TE warm in mijn hokje! ) ben er nu net uit gevlucht.
Heb het spoeltje verwisseld voor een smoorspoeltje 3,9uH
In plaats van de 100K(R3) had ik 2K7 toen startte de oscillator niet op! ( ik zoeken! PFfff )
ik ( per ongeluk! ) de LF van de 2K7 fa en in eens start de oscillator weer!
Eerlijk gezegd vind ik dat een beetje matig! LF er af en de oscillator start.
Met 100K geen probleem dan start ie en heeft modulatie.

VrGr Rob

ben in afwachting van de eerste 3D beurs!
rob007

Golden Member

Misschien een domme vraag
Als ik zo’n spoeltje moet wikkel bijvoorbeeld L5 :
https://www.circuitsonline.net/forum/file/71789
En ik moet er ZO VEEL wikkelingen er op leggen dat het spoelvormpje te klein is.
Wat is dan de beste manier om te wikkelen,
dus gestel ik wikkel dan een(1) laag en het spoelvormpje op een stukje na vol.
Dan MOET ik dus een tweede laag wikkelen! Hoe doe ik dat!?
Ga ik dan met het wikkeldraad eerst weer naar waar ik ben begonnen?
OF
Wikkel ik door en weer terug, wat is het best.

VrGr Rob

Ik moet helaas even mee met de Heks,
naar een kenis op Centerparcs dus ben morgen ff weg.
( al dat gejank! PFfffff )

ben in afwachting van de eerste 3D beurs!

Hallo Rob,

Als de spoelkern vol is gewikkeld en je eindigt bijvoorbeeld onderaan, dan moet je van bovenaf weer verder wikkelen naar beneden.
Je zou ook gewoon die oversteek niet hoeven te maken en gewoon weer verder naar boven door wikkelen, maar wat dat voor effect heeft weet ik niet.
Maar van boven naar beneden en die oversteek maken naar boven weer en naar beneden is de juiste manier.
Zo zijn transformatoren uit de fabriek ook gewikkeld.

Wat eigenlijk beter nog is, een andere spoelvorm gebruiken die langer is, waar meer draad op kan.
Want een spoel in meerdere lagen heeft weer een andere zelfinductie dan een enkel laags gewikkelde spoel.
Ook kun je dunner draad gebruiken, zodat er meer draad op kan.
Ook kun je de parallelcapaciteit welke aan de spoel parallel staat groter maken, er is dan een kleinere spoel nodig.

In het schema van jou staat dat er een spoel nodig is van 3,3 micro henry, die waarde is niet kritisch.
Waarvoor die spoel instelbaar is omdat je zoveel zelfinductie nodig hebt, totdat de oscillator af slaat.
Een spoel met ferrietkern heeft niet zoveel windingen nodig en die ferrietkern heb je weer nodig om de spoel in te stellen op zijn maximale waarde.

"tijd is relatief"

Op 25 juni 2021 15:04:04 schreef Martin V:
Hallo Rob,

Als de spoelkern vol is gewikkeld en je eindigt bijvoorbeeld onderaan, dan moet je van bovenaf weer verder wikkelen naar beneden.
Je zou ook gewoon die oversteek niet hoeven te maken en gewoon weer verder naar boven door wikkelen, maar wat dat voor effect heeft weet ik niet.
Maar van boven naar beneden en die oversteek maken naar boven weer en naar beneden is de juiste manier.
Zo zijn transformatoren uit de fabriek ook gewikkeld.

Hallo Martin, niet om te muggenziften maar ik heb toch al menige trafo afgewikkeld en nog nooit eentje gezien waar telkens een oversteek gemaakt word. Al de trafo's die ik gezien heb zijn gewikkeld van boven naar onder en dan weer terug van onder naar boven.

rob007

Golden Member

( Net terug van BBQ met vrienden amateurs, erg gezellig! Zitten praten over piraten tijd/vroeger! ) O-) _/-\o_

De stand is een een murphy zegt gewoon heen en weer wikkelen,
En Martin zegt een laag wikkelen en dan de draad terug naar beneden en de volgende laag in zelfde richting.
1 – 1 ;)
.
Het is (denk ik!) zo ie zo moeilijk want een spoeltje resonant met het kristal???
Die 40 WDG met 0,2MM kreeg het met het kerntje volgens mij niet goed!
Smoorspoeltje * LEEK * beter MAAR dit is nog steeds dit schema:
https://www.electronicsforu.com/wp-contents/uploads/2020/04/1-9.jpg
Met nog steeds alleen maar en variabel spoeltje.
Het schema van Henk heeft misschien meer kans!

VrGr Rob

ben in afwachting van de eerste 3D beurs!
Frederick E. Terman

Honourable Member

Deze spoel wordt niet parallel afgestemd, er is geen parallelcondensator.

De waarde van de spoel (hier 3,5 µH) is wél belangrijk, hij moet met de varicaps resoneren op 21 MHz (bij geen modulatie).
Met het kerntje draai je dus de oscillator weer op de kristalfrequentie.
Daarvoor moet je dus wel de juiste waarde voor de spoel hebben, anders haal je dat niet.
Het is dus niét de bedoeling dat je de spoel 'op maximale waarde draait'. Je moet de goede frequentie instellen.

Maar een spoeltje van 3,5 µH met kern is toch niet zo groot dat je je windingen niet kwijt kunt?

e: Oh, nu kom je opeens weer met een ander schema aan. Daar zit niet eens een variabele spoel in!
Ik had het over Henks schema, waar de vraag over gesteld werd. :(
Ga alsjeblieft alleen daarvan uit, anders worden we gek hier. :)

Keramisch, kalibratie, parasitair: woordenlijst.org
rob007

Golden Member

HA HA HAAaa LOL
Hallo FET,
Oké ja ik zal Henk zijn schema maken nu!

Maar een spoeltje van 3,5 µH met kern is toch niet zo groot dat je je windingen niet kwijt kunt?

Ik denk inderdaad dat het aan het schema/zendertje licht dat het niet goed gaat!

Is er nog een waarde voor R7?

VrGr Rob

ben in afwachting van de eerste 3D beurs!

Ha rob007,

Ik ga weer verder maar eerst iets anders gedaan een aantal zaken zijn blijven liggen door de voet ;(
Later ga ik ook nog een aantal filters maken uit jou toko ;)

Even je vraag.... nou die is al beantwoord door @F.E.T. maar voor de duidelijkheid ik gebruik een spoelhouder van neosid 4 mm rond en 26 mm lang bijna hetzelfde als jij gebruikt met 40 windingen 0,2 mm met een kern geel kopje !
Het wikkelen heb ik in twee lagen gedaan maar niets bijzonders het is geen litzedraad daar kan je universeel progressief of retrogressive wikkelen.
Wel op het kerntje letten dat het ferriet materiaal geschikt is voor het frequentie gebied vandaar bij mij met de kleurcode geel.....
En geen ( ordinaire ) smoorspoel gebruiken die geeft te veel verlies het heet niet voor niets een smoorspoel.
Het kristal heeft een zeer hoge Q 20.000 of meer dus zowel de spoel als de varicap van goede kwaliteit.

Het is prima als je het laat ik zeggen dubbel kristal schema gaat uitbreiden gebruik dan ook als je heb een echte varicap ook al is de frequentie nog niet zo hoog.
Gebruik je dan nu ook de 2N3904, dan klop de instelling van de transistor denk ik ( niet aan gerekend ) !
Heb je toevallig ook een laag kristal ik werkte 45 jaar geleden tussen de 4 en 9 MHz !
Het schema is zo ongeveer als toen ik weet het niet precies meer maar het is tenslotte geen rocket science :D

Een andere vraag die je stelde ging over de weerstand uit de modulator ( IC ) 100 kΩ die kan niet lager i.v.m. het zelfde effect als net genoemd het kristal wordt anders te zwaar belast met als gevolg heel moeilijk starten !

Ik denk dat je zo weer verder kan experimenteren, ik ben met de uitleg bezig zodat je beter het kristal begrijpt en de versterker ik geef een rekenvoorbeeld zal daarvoor de 2N3904 nemen ( data blad ) zodat je weet waar je op zo'n datablad moet zoeken en hoe dit toe te passen.
Het doel is dat je zelf aan de hand van de beschrijving zelf een oscillator kan ontwerpen.......

Groet,
Henk.

Everything should be as simple as possible, but not simpler.
rob007

Golden Member

Oké FET,

De oscillator van Henk werkt!
Modulatie is nog wat zacht maar heb/had in de gaten heb R7 nog niet geplaatst!
(vergeten!) Haastige spoet…..
R2=22K - R1=10K
Er zit trouwens nu wel een 2N3904 in en geeft iets meer HF af!
Moet er nog ff mee klooien dit was ff voor de LOL vlot bouwen.

HOOWWww zie Henk zijn schrijven nu ook!
ff lezen..

progressief of retrogressive

Henk, welke taal is dit? :+

In 2 lagen en toen?.... Heen en weer? Of die andere?

Ben maar een gewone jongu hoor Henk!!! ;)

40 windingen 0,2 mm met een kern

Die zit er in maar een geel kerntje durf ik niet te zeggen!(Volgens mij niet de goeie! )
Ik heb behoorlijk wat kristal hier liggen Henk!

MAAR ga nu even schaapjes tellen,
morgen een dagje naar kennissen die zitten op Centerparcs.
Mijn financieel directrice vind dat leuk en je weet die vrouwen moet je tevreden houden!

VrGr Rob

[Bericht gewijzigd door rob007 op 25 juni 2021 23:43:05 (16%)]

ben in afwachting van de eerste 3D beurs!

Ha rob007,

Het wikkelen van zo'n spoeltje kan op een aantal manieren vooruit wikkelen of terug slaan dan krijg je zo'n PI model die heb je misschien wel in de toolbox uit een oude radio ontvanger.

Die weerstanden R2, R1 is de bias voor de varicap en is dus afhankelijk van het type varicap dat geldt ook voor R7 die voorkomt voorwaartse geleiding.
De 2N3904 is prima voor jou gebruik die heb ik er ook in zitten.
Voor wat het audio betreft daar komt nog een versterker voor gewoon een Op amp TL074 of NE5532 maakt niet uit die dingen halen meer als 80 dB S.N.R. en 0,001 % vervorming de spanning is hoog genoeg en de stroom is zo klein geen punt.....

Welke varicap gebruik je nu en heb je het spoeltje er ook inzitten ?
Je moet even kijken met jou variap welke ( S ) dat is de modulatie gevoeligheid je haalt !

Groet,
Henk.

Everything should be as simple as possible, but not simpler.