RF storend ledlicht

In mijn werkhuis heb ik wat ledstrips geplaatst op een 12V smps.
Er staat een oude radio die normaal speelt, behalve als ik het licht aandoe. Dan heb ik overal geruis behalve bij de lokale zender "Radio Gompel", berucht om zijn vlaamse schlagers en smartlappen :) .

Als ik de 12V LED draad aan de voeding losmaak is de storing weg. Dus heel mijn LED bekabeling is een antenne geworden?
Hoe kan ik dit verhelpen?

de storing wordt geproduceerd door je smps, en de ledstring werkt prima als een antenne.

is de smps van enig merk?

een aangepaste filter (ferrietkraal bvb) aan het begin van de string kan wat soelaas brengen.

Maakt ook verschil of je PWM gebruikt voor dimmen... (dat draagt nogal bij aan de feestvreugde... ;) )

Arco - "Simplicity is a prerequisite for reliability" - hard en software ontwikkeling: www.arcovox.com
mel

Golden Member

Waar is de tijd gebleven dat we gewoon een lampje op 220 hadden?Geen last van dat soort storingen.. :) Maar ja....als je tegenwoordig de banden afzoekt, is het een groot ruis en bromveld....leve de technologie..

u=ir betekent niet :U bent ingenieur..

Op 9 augustus 2021 13:54:51 schreef mel:
Waar is de tijd gebleven dat we gewoon een lampje op 220 hadden?

ga dan maar niet te ver terug in de tijd. van de tantaallampen is het gekend dat ze oa in de FM band ernstig konden storen. toen was er wel nog geen FM noch EMC. Maar sommige tantaallampjes deden dienst tot de FM er wel was (zolder bvb), en zo kwam het fenomeen aan het "licht".

fatbeard

Honourable Member

??? tantaallampjes ???
Wazdah?

Ik heb wel eens een druppeltantaal licht zien geven (donkerrood), maar dat bedoel je vast niet...

[Bericht gewijzigd door fatbeard op 9 augustus 2021 14:31:03 (62%)]

Een goed begin is geen excuus voor half werk; goed gereedschap trouwens ook niet. Niets is ooit onmogelijk voor hen die het niet hoeven te doen.

Gloeilampen met getrokken, ongewikkelde metalen gloeidraad. Die dingen met zo'n heen en weergaande gloeidraad.
Die waren er met verschillende metaal-legeringen, wolfraam en osmium is een bekende, tantaal ken ik niet.

Die konden als Barkhausen-Kurz oscillator werken. Ik heb een moderne (een van de laatste die in de bouwmarkt te krijgen waren) maar die stoort niet.

Maar wat het storingsprobleem betreft: eenvoudigste oplossing is je SMPS vervangen door een lineaire voeding.
Tweede optie is om een echt goeie SMPS te kopen. Baco heeft een aantal die specifiek geschikt zijn voor het voeden van radio's, dus weinig storing veroorzaken.
Derde optie is om met ontstoorspoelen en condensatoren je huidige voeding te ontstoren volgens een schakeling zoals hieronder:

https://www.globalspec.com/ImageRepository/LearnMore/20144/FARR_LAMBDA01_OCT20083cd0450d7a5a494fa6f3f0f364c7e402.gif

Kant en klaar zijn die ook te krijgen.
Je kan die zowel primair als secundair plaatsen, en in jouw geval is secundair duidelijk een probleem.

Druppeltantaals lijken qua model wel op leds, maar lichtgeven is toch niet hun primaire taak... ;)

Arco - "Simplicity is a prerequisite for reliability" - hard en software ontwikkeling: www.arcovox.com
Frederick E. Terman

Honourable Member

Een OA85 deed het bij mij ook eens als led - althans, het wás een diode, en hij gáf licht. Mooi licht, ook nog: exact als gloeilamplicht. ;)

 

 

[een OA85 was een germanium puntcontactdiode in een helder glazen behuizing]

Keramisch, kalibratie, parasitair: woordenlijst.org
mel

Golden Member

Das wel lang geleden...wie heeft er tegenwoordig nog geraniumdiodes? ;)

u=ir betekent niet :U bent ingenieur..

Op 9 augustus 2021 14:09:29 schreef kris van damme:
[...]

ga dan maar niet te ver terug in de tijd. van de tantaallampen is het gekend dat ze oa in de FM band ernstig konden storen. toen was er wel nog geen FM noch EMC. Maar sommige tantaallampjes deden dienst tot de FM er wel was (zolder bvb), en zo kwam het fenomeen aan het "licht".

Wat heet niet te ver...
Rond 1900 (121 jaar geleden) probeerde men allerlei metaallegeringen met hoog smeltpunt uit om de kwetsbare kooldraad te vervangen.
Tantaal was één van die pogingen. Het is vanaf 1902 gebruikt. En al vlug vervangen door het geschiktere wolfram.
In die tijd was er idd geen fm .
Sterker, rond 1905 had geen enkel huishouden ook maar gelijk welke radio in huis. Dus niemand lag er wakker van.
Waarom zouden ze een radio gehad hebben? Der viel niks te luisteren.De eerste publieke radiouitzending in Nederland dateert van december 1919.

Wat geeft het dan dat ooit iemand zou uitgevlooid hebben dat ze rf uitstraalden als dat al zo is, wat ik betwijfel.
Tegen de tijd dat radios algemeen werden bestonden tantaallampen al niet meer.

Je raadt ook het gebruik van een ferrietkraal aan. Dat kan helpen als je ze correct gebruikt. In zo'n voeding ontstaat het rf differential mode. dus tussen de twee draden. Pas na enige afstand gaat dit over in common mode en straalt uit.
Als je dus aan de uitgang van de SMPS een ferriet over de kabel of over beide draden schuift, helpt dat geen sikkepit.

Ik ben een notoire onzinverkoper, want wat ik beweer past vaak niet in ieders kraam.
fatbeard

Honourable Member

Weer wat geleerd.
Van Barkhausen-Kurz had ik al wel gehoord, maar dat ze ook tantaal gebruikt hebben in lampen...

@FET: ik heb een (hele) korte tijd OA150's gebruikt als buislampje voor een 7-segment uitlezing, begin 70-er jaren.
Reden was dat ik er zowat in omkwam, 'echte' displays onbetaalbaar waren en fietslamjes zoveel werk...

Een goed begin is geen excuus voor half werk; goed gereedschap trouwens ook niet. Niets is ooit onmogelijk voor hen die het niet hoeven te doen.
rob040

Golden Member

Op 9 augustus 2021 14:45:46 schreef Frederick E. Terman:
Een OA85 deed het bij mij ook eens als led - althans, het wás een diode, en hij gáf licht. Mooi licht, ook nog: exact als gloeilamplicht. ;)

Ha, dat heb ik als tiener ook eens gehad. Ik snap nog niet hoe dat kon, maar inderdaad net een gloeilampje.
Soms denk ik er wel eens aan en wil dat nog eens proberen te reproduceren.

Fatbeard, De kwetsbare kooldraadlamp was voor verbetering vatbaar.
Daarvoor moest de temperatuur omhoog, want de hoeveelheid licht neemt toe met de 4e macht van de temperatuur.
Ook het spectrum verschuift dan naar het kortgolvig gedeelte met als resultaat witter licht.

Het eerste geschikte materiaal was osmium dat een smelttemperatuur van ±3000°C heeft.

Kort daarna werd tantaal dat een vergelijkbaar smeltpunt heeft maar makkelijker te bewerken was en goedkoper, de favoriet.

Men wist wel dat wolfram dat nog een 300°C hoger smeltpunt heeft nog beter geschikt was.
Maar het was uiterst moeilijk te bewerken en het duurde nog een tijdje voor men dat onder de knie had.
Dus tussen 1903-1915 zijn tantaalgloeilampen een tijd in zwang geweest.

Ik ben een notoire onzinverkoper, want wat ik beweer past vaak niet in ieders kraam.

Een OA85 deed het bij mij ook eens als led

Ik was een jaar of tien toen ik hoorde van ledjes of lichtgevende diodes. Ik dat proberen natuurlijk. Ook met een OA85 omdat ik daar veel van had. Alleen gingen ze bij mij wel stuk en kwam ik tot de conclusie dat het met de OA85 niet mogelijk was. Ik had toen nog nooit gehoord van het feit dat je de stroom moet beperken. Die platte 4,5 volt batterijen wilden wel.

Hoeben

Golden Member

Op 9 augustus 2021 14:38:03 schreef Arco:
Druppeltantaals lijken qua model wel op leds, maar lichtgeven is toch niet hun primaire taak... ;)

Maar dat is mij wel eens gelukt. Alhoewel ook dat toen niet hun primaire taak was..;)

Op 9 augustus 2021 16:06:50 schreef grotedikken:
[...]

Wat geeft het dan dat ooit iemand zou uitgevlooid hebben dat ze rf uitstraalden als dat al zo is, wat ik betwijfel.

Niet aan twijfelen. heb er nog eentje en die legt meteen de gehele FM band "plat". de draad kan ook van opvolgers zijn, wolfram bvb. belangrijk is dat deze niet gespiraliseerd is, maar een lange zigzag maakt, wat typisch was voor tantaallampen.
sommige van die lampen haalden de jaren 50, op zolders en in kelders. Zo kwam het verschijnsel aan het licht. Lampje aan, radio stil...

Op 9 augustus 2021 16:06:50 schreef grotedikken:
[...]

Je raadt ook het gebruik van een ferrietkraal aan. Dat kan helpen als je ze correct gebruikt. In zo'n voeding ontstaat het rf differential mode. dus tussen de twee draden. Pas na enige afstand gaat dit over in common mode en straalt uit.
Als je dus aan de uitgang van de SMPS een ferriet over de kabel of over beide draden schuift, helpt dat geen sikkepit.

vanop afstand kan je dan wel kritiek leveren, maar dat niet weten. als de uitgang afgevlakt is komt er vooral common mode uit. Even proberen kan nooit kwaad. En Ik schreef dan ook "kan wat soelaas brengen".

Op 9 augustus 2021 14:45:46 schreef Frederick E. Terman:
Een OA85 deed het bij mij ook eens als led - althans, het wás een diode, en hij gáf licht. Mooi licht, ook nog: exact als gloeilamplicht. ;)

niet voor lang dus, aangezien het geen terugvallende elektronen betrof, maar een verdampende catswhisker.. :-)

Op 9 augustus 2021 14:29:48 schreef fatbeard:
??? tantaallampjes ???
Wazdah?

Ik heb wel eens een druppeltantaal licht zien geven (donkerrood), maar dat bedoel je vast niet...

zoiets :

Op 9 augustus 2021 16:06:50 schreef grotedikken:
[...]

Wat heet niet te ver...
Rond 1900 (121 jaar geleden) probeerde men allerlei metaallegeringen met hoog smeltpunt uit om de kwetsbare kooldraad te vervangen.
Tantaal was één van die pogingen. Het is vanaf 1902 gebruikt. En al vlug vervangen door het geschiktere wolfram.

zo vlug ging dat niet. het duurde tot 1911 voor men wolfram degelijk kon "trekken" in Europa. Anton Philips is de techniek daarvoor gaan ontfutselen in de USA . Daarvoor probeerde men het in NL met gespoten wolfram, maar die lampen werden snel zwart. Een grapje in 1909 was dat Philips de rouwlampen leverde voor de begrafenis van Leopold II..

[Bericht gewijzigd door kris van damme op 10 augustus 2021 00:15:45 (16%)]

Tidak Ada

Golden Member

Er heeft ooit een stukje in o.a. RE (ik dacht ook in RB) *) gestaan over die lampen. Mensen hadden last van storing op de TV. De RCD werd er zelfs bij gehaald. Ik heb dat ooit hier zelfs aangehaald. Ook Barkhausen Kurtz is daar ter sprake geweest.
Verder een verslag van experimenten met zo’n lamp door een zekere Jo Sousa (MIT) op de site van Radiomuseun.org. Hier oscilleerde de lamp rond 95MHz.

*) @Jever:
Kan jij dit nagaan?

Rommelige werkplek? In de natuur is wanorde de meest stabiele toestand; de entropie is dan maximaal. Het handhaven van "orde" kost daarom altijd energie. ----> TUBE COLLECTORS ASSOCIATION - http://www.tubecollectors.org/
Sine

Moderator

Op 9 augustus 2021 16:06:50 schreef grotedikken:
[...]

Wat geeft het dan dat ooit iemand zou uitgevlooid hebben dat ze rf uitstraalden als dat al zo is, wat ik betwijfel.
Tegen de tijd dat radios algemeen werden bestonden tantaallampen al niet meer.

Er stond in de jaren 50 een artikel in Radio Elektronica over een "stoorzender" die al maanden ellende veroorzaakte, heel sporadisch en meestal maar kort, dus moeilijk op te sporen.

Dat bleek een oud lampje te zijn wat op een zolder nog trouw dienst deed.

Frederick E. Terman

Honourable Member

Dat nummer heb ik nog.
https://www.circuitsonline.net/forum/file/60240

[Bericht gewijzigd door Frederick E. Terman op 10 augustus 2021 12:22:30 (30%)]

Keramisch, kalibratie, parasitair: woordenlijst.org
Tidak Ada

Golden Member

Ha FET,

Ja daar heb ik een kopie van. Alleen staat mij bij dat het ook in RB heeft gestaan, maar ik kan het niet meer vinden. Jos heeft -dacht ik- nu een index van alle RB's, dus daarom mijn vraag aan hem.

Welke jaargang en nummer van RE staat dat artikel? Ik kan het op jouw foto niet zien.

Je had ooit het RE artikel al doorgestuurd :o Het was uit 1957.

Rommelige werkplek? In de natuur is wanorde de meest stabiele toestand; de entropie is dan maximaal. Het handhaven van "orde" kost daarom altijd energie. ----> TUBE COLLECTORS ASSOCIATION - http://www.tubecollectors.org/
Frederick E. Terman

Honourable Member

Dat was RE van april 1957 (en nee, het was niet eens de aprilmop!).

Keramisch, kalibratie, parasitair: woordenlijst.org

Op 9 augustus 2021 23:45:10 schreef kris van damme:
[...]

Niet aan twijfelen. heb er nog eentje en die legt meteen de gehele FM band "plat".

Zal dan welkloppen. Hoe zou een metaaldraad eigenlijk rf kunnen genereren, en dan nog op zo'n hoge frequentie?
Zou er ergens in het metaalatoom een emissiefrequentie door kleine energieniveau verschillen aanwezig zijn?
Ik wist het van kooldraadlampen, koolstof is een halfgeleider, maar omdat ik bij wolfram gloeilampen nooit van gehoord had, leek het me vreemd dat een ander metaal het wel zou doen.

Een grapje in 1909 was dat Philips de rouwlampen leverde voor de begrafenis van Leopold II..

Dat is een doordenkertje hoor. Ik neem aan dat het komt omdat tantaal maar op enkele plaatsen ter wereld gewonnen kan worden , en dat Belgisch Congo daar één van was. De heisa rond de Coltanmijnen enkele jaren geleden had de productie van compacte elektronica zoals smartphones in het gedrang kunnen brengen omdat tantaalcondensatoren essentieel zijn wegens hun kleine afmetingen.

Ik ben een notoire onzinverkoper, want wat ik beweer past vaak niet in ieders kraam.

Off-topic, maar ik denk dat het grapje wat betreft de rouwlampen toch vooral hier op slaat...

Op 9 augustus 2021 23:45:10 schreef kris van damme:
Daarvoor probeerde men het in NL met gespoten wolfram, maar die lampen werden snel zwart.

http://www.m-voorloop.nl --- Ik? Welnee! Ik zit nog lang niet achter de germaniums.

Op 11 augustus 2021 14:24:18 schreef grotedikken:
[...]Zal dan welkloppen. Hoe zou een metaaldraad eigenlijk rf kunnen genereren, en dan nog op zo'n hoge frequentie?
Zou er ergens in het metaalatoom een emissiefrequentie door kleine energieniveau verschillen aanwezig zijn?
Ik wist het van kooldraadlampen, koolstof is een halfgeleider, maar omdat ik bij wolfram gloeilampen nooit van gehoord had, leek het me vreemd dat een ander metaal het wel zou doen.

Door het eerder genoemde Barkhausen-Kurz fenomeen.
https://www.radiomuseum.org/forum/rustika_lightbulb_fm_measurements.ht…