Dynaco-ST120 Upgrade

blackdog

Honourable Member

Hi, :-)

Dit is weer eens een Audio topic van mij.
Mijn broer vroeg mij om een aantal Dynaco-ST120 eindversterkers onderhanden te nemen en ik had er een al een tijdje hier in huis.

Dit is het slachtoffer en deze foto komt van het Internet waar ik heb geleend heb.
Was vanmiddag vergeten een goede foto te maken voor ik met het slopen begon...
https://www.bramcam.nl/Audio/Dynaco-ST120/Dynaco-ST120-001.png

.
Ik heb wel een foto, zie degene hieronder, maar dat is geen mooi perspectief.
https://www.bramcam.nl/Audio/Dynaco-ST120/Dynaco-ST120-002.png

.
Het demonteren is begonnen, de twee eindversterkers zijn er nu uit verwijderd en komen er ook niet meer in terug.
De witte spoelen zitten normaal gewikkeld om de twee elcos die er boven nog gemonteerd staan.
Deze dienen er voor, om de versterker stabiel te houden bij capacitieve belastingen.
https://www.bramcam.nl/Audio/Dynaco-ST120/Dynaco-ST120-003.png

.
Dit zijn de twee eindversterkers gebroederlijk naast elkaar.
In de gele kaders bevinden zich de onderdelen die het zwaar hebben gehad.
https://www.bramcam.nl/Audio/Dynaco-ST120/Dynaco-ST120-004.png

.
Dit is een beter plaatje om te zien dat sommige onderdelen het warm hebben gehad.
https://www.bramcam.nl/Audio/Dynaco-ST120/Dynaco-ST120-005.png

.
De versterker moduul wordt met twee boutjes vastgezet op de bodem van de kast, de koelpasta was niet goed aangebracht...
Er is een weerstand in het gele kader zichtbaar tussen de twee power transistoren, dat is de enige emitterweerstand in deze eindversterker!
https://www.bramcam.nl/Audio/Dynaco-ST120/Dynaco-ST120-006.png

.
De bovenste twee condensatoren zijn voor de LS uitgangen en de groene staat over de uitgang van de gestabiliseerde voeding.
Alle beker elco's in deze versterker zijn nog goed en dat na bijna 50 jaar!
https://www.bramcam.nl/Audio/Dynaco-ST120/Dynaco-ST120-007.png

.
Nu weer even terug naar het demontage werk, het is goed te zien, dat deze versterker ook een stofverzamelaar is geworden, en dit samen met roestplekken.
https://www.bramcam.nl/Audio/Dynaco-ST120/Dynaco-ST120-008.png

.
De trafo is de laatste der Mohikanen!
https://www.bramcam.nl/Audio/Dynaco-ST120/Dynaco-ST120-009.png

.
De trafo met er naast een CD om de grote te kunnen inschatten, de muziek van Joy Divison is iets jonger dan de trafo. :-)
https://www.bramcam.nl/Audio/Dynaco-ST120/Dynaco-ST120-010.png

.
De trafo heeft een koperband om de wikkelingen, hier net zichtbaar door het gat in de trafokap.
https://www.bramcam.nl/Audio/Dynaco-ST120/Dynaco-ST120-011.png

.
Dit is de voeding module welke ik waarschijnlijk in stand hou, maar de vier dioden aan de rechterzijde van de print, gaan vervangen worden door een metalen brugcel.
De voeding module gaat voor de test aan een van mij Electronic Loads om de dynamische eigenschappen te testen.
De metingen zal ik in dit topic posten.
https://www.bramcam.nl/Audio/Dynaco-ST120/Dynaco-ST120-012.png

.
Dit is de RCA powertransistor van het voedingsdeel.
https://www.bramcam.nl/Audio/Dynaco-ST120/Dynaco-ST120-013.png

.
Nu weer wat behuizing plaatjes, is zit nog één onderdeel in het frame, de trekontlasting van de Netkabel, die moet ik er nog uit knippen,
daar komt een kleine wartel voor in de plaats.
https://www.bramcam.nl/Audio/Dynaco-ST120/Dynaco-ST120-014.png

.
Ik vind de opbouw van deze versterker wel leuk vormgegeven, maar hier ook goed vies.
https://www.bramcam.nl/Audio/Dynaco-ST120/Dynaco-ST120-015.png

.
Aan deze zijde bevinden zich de in en uitgangen van de versterker, in het midden waar nu de vette tekst staat, komt en stereo ingang potmeter voor het volume.
Of ik besluit voor twee mono potmeters, dit ga ik nog overleggen met mijn broer, zijn installatie is actief gefilterd en een mono potmeter laat je toe kleine onderlinge verschillen weg te regelen.
https://www.bramcam.nl/Audio/Dynaco-ST120/Dynaco-ST120-016.png

.
Het frame het hier een poetsbeurt ondergaan met Brasso, de roestplekken krijg je natuurlijk niet weg daarmee, maar er zijn ook wat kringen aanwezig wat geen roest is, maar ook met Brasso en die grijze sponsjes is dit niet weg te krijgen.
Ik moet nog uitzoeken hoe ik ervoor kan zorgen dat het roesten niet verder gaat, hebben jullie hier nog tips voor?
https://www.bramcam.nl/Audio/Dynaco-ST120/Dynaco-ST120-017.png

.
Hier zijn de onderdelen in zakjes geplaats zodat ik het bij elkaar kan houden.
De voeding onderdelen zijn niet in een zakje geplaats, dit omdat ik daar in het weekeinde wat testen mee ga doen.
https://www.bramcam.nl/Audio/Dynaco-ST120/Dynaco-ST120-018.png

.
Wat de trafo betreft, daar heb ik de DC weerstand van beide wikkelingen gemeten, de 230V kant is 7Ω en de 65V kant is 0,17Ω wat mooi laag is.
Ik haal de trafo nog uit elkaar en ik bedoel daarmee dat ik de kappen er even af haal om roest weg te halen en andere bouten/draadstangen aan te brengen.

Voor de gene die willen weten hoe deze versterkers zijn ontworpen (eind 1960) plaats ik hieronder wat documenten.
De ontwerper heeft echt zijn best gedaan om et zo min mogelijk onderdelen een versterker te maken die 2x 60-Watt levert met redelijk goede specificaties voor die tijd.
Niet vergeten dat we het hier over eind 60 jaren hebben, de meeste versterkers voor thuis kwamen niet boven de 2x15-Watt uit.
En dit was een bouwpakket voor een 2x 60-Watt versterker.

Wat ga ik doen met deze versterker
Er komen twee andere eindversterkers in welke ook op een enkele voedingsoanning werken.
Deze eindversterkers zijn wel een stuk moderner en hebben ook veel betere vervorming eigenschappen.
De Dynaco voeding wil ik dus zo veel mogelijk in takt houden.

Ik ben mij bewust van de vele "Upgrades" die voor deze ST120 te koop zijn, maar die ga ik dus niet doen.
Op twee stukjes China print bouw ik twee eindversterkers die worden uitgerust met lineaire EXICON MOSFets: ECW20P20 en de ECW20n20.

Hier kunnen jullie de info vinden over de eindversterkers die ik ga bouwen voor deze ST120:
https://renardson-audio.com/index.html

.
Als jullie meer willen weten over de orginele ST120 eindtrapjes en de voeding, dan vind je de links hieronder.

Dit is de documentatie die je bij het bouwpakket van de ST120 kreeg:
https://www.bramcam.nl/Audio/Dynaco-ST120/Dynaco-ST-120-Service-Manual…

.
Dit is een document dat uitgebreid de werking van het voedingsdeel beschrijft.
https://www.bramcam.nl/Audio/Dynaco-ST120/PowerSupplyCircuitDescriptio…

.
Dat was het voor nu, vragen og opmerkingen, ik hoor ze graag.

Groet,
Bram

Existence, well, what does it matter? I exist on the best terms I can... Heart and soul, one will burn

Hallo Bram,

Mooi project om op te knappen/verbeteren.

Wat betreft uw vraag hoe verdere roestvorming tegen te gaan:
Ik gebruik hiervoor een roestomvormer op basis van fosforzuur.
Eerst alle losse roest weghalen natuurlijk (schuurpapier, harde spons, zoiets).
Het fosforzuur reageert met ijzeroxide en zet het om in ijzerfosfaat, dit vormt een laag tussen de lucht en het ijzer zodat het ijzer niet meer kan roesten.
Eventueel kan u hier nog over schilderen met metaalverf maar dit hoeft niet echt als het uitzicht u niet stoort.
Het enige nadeel is dat deze laag donkerblauw/zwart is maar aangezien het vanbinnen zit ziet u dit niet als de versterker weer dicht is.

EricP

mét CE

Ik moet nog uitzoeken hoe ik ervoor kan zorgen dat het roesten niet verder gaat, hebben jullie hier nog tips voor?

Ranex.

blackdog

Honourable Member

Hi opruimingh + EricP, :-)

Dank voor jullie opmerkingen!
Ik ga een flesje "Ranex RustBuster" bestellen, om te kijken of dat goed werkt op de bodem plaat.

Groet,
Bram

Existence, well, what does it matter? I exist on the best terms I can... Heart and soul, one will burn

Mooi project, en leuk om te zien hoe deze versterker is opgebouwd.
Ik heb even gekeken op de site die je noemde, maar welk schema wil je precies gaan gebruiken?
En ga je het principe van current-dumping toepassen?

blackdog

Honourable Member

Hi Zonnepaneeltje, :-)

Ik ga voor dit type: THE MJR7-Mk5, deze wou ik al een hele tijd eens testen/bouwen.
Deze ST120 upgrade is een goede rede om dat nu te doen. :-)

Hier wat plaatjes van de trafo...
Dit is de 230V kant, en ja "Made In Japan" dat doet me altijd aan Deep Purple denken. :+
https://www.bramcam.nl/Audio/Dynaco-ST120/Dynaco-ST120-021.png

.
Er is dudelijk aan deze trafo gesleuteld, dit wist ik niet, op een heel klein stukje na was de koperband onderbroken en daarna slecht gesoldeerd.
Mijn voorganger kon duidelijk niet solderen...
https://www.bramcam.nl/Audio/Dynaco-ST120/Dynaco-ST120-019.png

.
Hier is zichtbaar dat ik de koperband weer hersteld heb, ook is het eerste stukje glaskous aangebracht zodat de aansluitdraden niet tegen de scherpe koperband kunnen komen en beschadigt kunne raken.
https://www.bramcam.nl/Audio/Dynaco-ST120/Dynaco-ST120-022.png

.
Dit is de 230V zijde met de bedrading netjes vastgezet met de glastape.
https://www.bramcam.nl/Audio/Dynaco-ST120/Dynaco-ST120-023.png

.

Morgen meer!

Groet,
Bram

Existence, well, what does it matter? I exist on the best terms I can... Heart and soul, one will burn
RAAF12

Golden Member

Heel apart inderdaad, die ene emittor weerstand in de eindtrap, een kooltype, zo te zien. Bij Dynaco is een rode stip op de ene transistor gezet dus blijkbaar geselecteerd exemplaar, af fabriek. Die nieuwe endamp draait op 60V en de Dynaco op 72V gaat je dat vermogen opstoken in de stabilisatietor? Bij de auto onderdelenhandel zoals Brezan hebben ze dat spul ook om ietswat roestig ijzer om te zetten in een stabiele ondergrond. In flesjes met penseel kwastje aan de dop maar ook spuitbussen. Noverox heb ik hier liggen, maar er zijn tig andere merken. Mooi project!

blackdog

Honourable Member

Hi RAAF12,

De 72V is geen probleem voor het versterker ontwerp.
En ja, als vooral de temperatuur een probleem word, dan kan ik die 72V altijd nog wat verlagen en de koelplaat voor het voedingsdeel wat vergroten.

Ik zal ook naar Nevorox kijken of dat hier in de buurt te koop is, Brezan is aan de andere kant van Amsterdam, dan kan ik het beter bestellen. :)

Dank en groet,
Bram

Existence, well, what does it matter? I exist on the best terms I can... Heart and soul, one will burn
miedema

Golden Member

Ha Blackdog,

Wat leuk, een Dynaco-ST120. Ik had er vroeger ook eentje.
Als ik me goed herinner waren ze op een gegeven moment in de uitverkoop bij RAF, in de Rijnstraat. Zal ergens rond '75 geweest zijn.

Ik kocht er 1, en een vriend ook. Thuis draaide ik met een Dynaco PAT5 pre-amp, hij met een PAT4. Klonk prima.

Maar met die 2 Dynaco-ST120's draaiden we ook disco! Dan stonden die ST-120's de hele avond vol uit, tegen clippen, te draaien. Zonder problemen. Het zijn dus behoorlijk solide versterkers.

Later werd die disco serieuzer, en kwamen er zwaardere versterkers. Maar ik heb prima herinneringen aan Dynaco in het algemeen, en de ST-120 in het bijzonder :-)

.

Noverox is ook zo'n blast from the past, uit de zelfde tijd. Iets later, rond '80 kochten mijn vrienden en ik een eerste autootje. Voor weinig, want geld hadden we natuurlijk niet. Roesten was toen het grootste probleem. En Noverox het nieuwe wondermiddel. Werkte echt fantastisch!. Losse roest afbikken / afschuren, Noverox er over en probleem langdurig opgelost.

Ik heb het al 25 jaar niet meer gezien. (Auto's roesten niet meer :-) ). Maar het bestaat dus nog steeds... Maar hopen dat nog steeds zo goed werkt, de formulering zal wel aangepast zijn aan milieu eisen.

Die Noverox+roest laag werd dan zwart, niet echt een hele mooie afwerking, Maar goed bij jou zit het binnen in het chassis.

Ik denk overigens dat ik gewoon dat chassis zo goed mogelijk schoon zou schuren, en dan over de roestige plekken wat (motor)olie wrijven. Goed in laten trekken, en dan met een vettige lap het er weer af poetsen. (zodat die plek net wat vettig blijft) Er van uitgaande dat die versterker binnen en droog blijft staan is dat een afdoende oplossing.
Heb ik ook gedaan met roestige trafo's en dergelijke, en dat ziet er jaren later nog steeds prima uit.

Groet! Gertjan.

blackdog

Honourable Member

Ha die Gertjan, :-)

Ik heb heel lang met de Dynaco ST150 gedraaid welke een 2x 75-Watt eindtrap is.
Daar heb ik er twee van gehad en later ook nog een ST300.
En er staat in de opslag nog een ST400 die nieuwe eindtransistoren nodig heeft.

En dan nu verder met de voeding, waar zal ik eens starten in het drama dat ik ga vertellen...
Deze ST120 is duidelijk "onderhanden genomen" door een elektronische nitwit, die duidelijk de houding had van "het is wel goed zo" en het speelt toch!

De schade aan het voedingsdeel komt een beetje overeen met wat Louis Rossmann en anderen op YouTube omschrijven als een andere "reparateur" bezig is geweest in een apparaat en bij diegene "kennis en kunde" hem nu niet bepaald in de weg zit en dan druk ik mij nu eufemistisch uit.

De opmerking “Made in Japan” had mij eigenlijk al wakker moeten schudden, net als de koperband om de trafo.
Dat zag je voornamelijk in die tijd dus bij Japanse audioapparatuur, wat verder natuurlijk goed is, maar Made in Japan en een Amerikaanse versterker...
Ook de extra gaten in de bevestiging beugels van de trafo vond ik al vreemd, daar er ook bramen op die beugels zaten die niet verwijderd waren.
Bij het inspecteren van de elektronica print van het voedingsdeel zag ik ook al “knoei” soldeer verbindingen en veel hars en diverse vervangen onderdelen.

Ik heb het vermoede dat de voeding en/of de trafo overbelast is geweest en de geest heeft gegeven.
De “monteur” is toen waarschijnlijk in zijn trafo bak gedoken en heeft een trafo er uitgetrokken
die ongeveer zo groot was als de originele Dynaco FA-704 trafo die trouwens 65V aan zijn uitgang levert.

De transformator die er nu in de ST120 zit, is vrijwel zeker een trafo van een Sansui 5050 Reiceiver zover mijn kennis rijkt en deze geeft een spanning af rond de 33V belast,
wat totaal onvoldoende is om de voeding elektronica en de versterker trappen goed te laten werken.

Daar gaan we met de plaatjes!
Dis is de print van de stabilisator en er is te zien dat er een kleine oorlog heeft plaats gevonden.
De vier diodes aan de rechter zijde is de brugcel, de originele diodes zijn dus vervangen.
Bij het lossolderen van de diodes viel de onderste en dat is D6 uit elkaar...

Rechts naast de kleine elco zit een beige weerstand welke 100Ω is, maar deze hoort 1K2 te zijn!
De originele 3K9 weerstand is uitgebrand en heeft een vreemd
glimmende laag op de print achter gelaten die er met IPA niet af te krijgen is.
https://www.bramcam.nl/Audio/Dynaco-ST120/Dynaco-ST120-024.png

.
De dikke klodders hars aan de bovenzijde zijn niet van mijn soldeerwerk om de dioden te verwijderen.
Let ook eens op het professionele soldeerwerk rond de onderdelen die vervangen zijn, soldeer druppels en soldeer sliertjes.
https://www.bramcam.nl/Audio/Dynaco-ST120/Dynaco-ST120-025.png

.
Hier heb ik aan de onderzijde de gaten van de diode brug schoongemaakt.
https://www.bramcam.nl/Audio/Dynaco-ST120/Dynaco-ST120-026.png

.
Dit is de bovenzijde met de diode brug positie aan de onderzijde, de rest van de print is dan nog niet schoongemaakt.
https://www.bramcam.nl/Audio/Dynaco-ST120/Dynaco-ST120-027.png

.
Zo begon ik met testen en had de brugcel even met een bandje vastgezet.
Na de brugcel komt de buffer elco van 1000µF en nee, dat is geen nul te weinig en de grote elco van 3300µF staat over de uitgang van de gestabiliseerde voeding van 72V.
https://www.bramcam.nl/Audio/Dynaco-ST120/Dynaco-ST120-028.png

.
De elco C10 van het schema is niet meer goed, hier wordt hij getest bij 1KHz testfrequentie.
https://www.bramcam.nl/Audio/Dynaco-ST120/Dynaco-ST120-029.png

.
Dit zijn de twee vervangen onderdelen op de print, de twee transistoren heb ik ook getest en deze bleken goed te zijn.
https://www.bramcam.nl/Audio/Dynaco-ST120/Dynaco-ST120-030.png

.
In mijn trafobak had ik meerdere transformatoren die rond de 2x 30V waren, de linker op deze foto is een oude Monacor van 3x30V bij 2x 2-Ampere dat is dus een 120VA trafo.
Bij de testbelasting zoals die omschreven staat in de servicedoc wordt de maximale stroom niet gehaald, de belangrijkste rede is dat de trafo spanning niet hoog genoeg is.
Belast moet die ongeveer 65V AC zijn.

De rechter trafo past ook in de kast, maar ook deze heeft een te lage uitgangspanning met zijn 2x30V, maar heeft natuurlijk door zijn 300VA vermogen een lagere RI.
Een oplossing is een paar windingen er bij leggen om tot 65 a 66V te komen.
https://www.bramcam.nl/Audio/Dynaco-ST120/Dynaco-ST120-031.png

.
Nog even terug komend op RAAF12 zijn opmerking betreffende de spanning die ik ga zetten op de versterker printjes die ik ga bouwen en dat is de MJR7-Mk5.
In dat ontwerp wordt 60V voeding aangehouden, de transitoren die ik ga gebruiken kunnen de extra spanning aan en die heb ik ook nodig omdat de MOSFets die ik ga gebruiken een hoge
stuurspanning nodig hebben, dus dan is de spanning rond de 72V voor de voeding welkom om voldoende vermogen bij 8Ω belasting uit de versterker te krijgen.

Dit project loopt weer aardig uit de hand wat tijd betreft...
De enige metingen die ik heb gedaan aan de voeding leverde een uitgangspanning op van 47V bij belasting met een 20Ω weerstand, dit dus door de vervangende trafo die de prutser in deze versterker had geplaats.

Morgen maar eens zoeken naar wat koperdraad om wat extra windingen op de trafo aan te brengen en dan kan ik de electronica goed testen onder belasting.
De opset van deze voeding is vrij uniek, de bufferelco is in dit ontwerp klein met zijn 1000µF en de elco aan de uitgang van deze voerding is 3300µF.
De grootste deel van de piekstromen tijdens het spelen komen dus uit de bufferelco aan de uitgang van de voeding.

Door de kleine elco aan de brugcel wordt de dissipatie voor de power transistor ook wat lager,
maar er is natuurlijk wel wat meer ingansspanning nodig zodat zodat er voldoende spanning voor de power transistor over blijft.
Als het werkt zal ik wat plaatjes laten zijn van de signalen rond de powertransistor.

Groet,
Bram

Existence, well, what does it matter? I exist on the best terms I can... Heart and soul, one will burn
RAAF12

Golden Member

Daar ben ik benieuwd naar en hoe snel de spanning stijgt na inschakelen. Versterkers hebben soms een 'plop' in de luidspreker hoorbaar als er geen relais met vertraging inzit.
Mooi ook dat de collector van de serietransistor van de voeding direct op de koelplaat en massa zit zonder isolatie.

Hoeben

Golden Member

Ik zie op internet dat dit een echt apparaat is in plaats van een hobbyproject.

  • Het ziet er niet echt mooi uit. Lange dunne draden naar de elcos, horen er twee per pool te zijn.
  • Bak en braadwerk op de PCBs.
  • Een design wat niet tegen capacitieve belasting kan wat dan met een luchtspoel om een elco is opgelost.
  • En zo te zien worden flink wat componenten zwaar belast, alles bruin.

Vergelijk dit eens met een oude Yamaha of zo. Mooi is anders.

maartenbakker

Special Member

Hoort er oorspronkelijk wel een Sony trafo in een Dynaco versterker?

EDIT: Nee dus, en dat schreef je al. Ik denk ook niet dat Sansui een trafo van Sony gebruikte, dus hij zal wel uit een (ook al klassieke) Sonyversterker zijn gekomen.

[Bericht gewijzigd door maartenbakker op 30 januari 2022 01:33:56 (56%)

www.elba-elektro.nl | "The mind is a funny thing. Sometimes it needs a good whack on the side of the head to jar things loose."
RAAF12

Golden Member

De draadspoel om de elco in serie met de luidspreker output in de Dynaco kit was goedkoop, in duurdere fabrieks eindversterkers uit die tijd was het een keurig gewikkeld spoeltje van dik draad.

vergeten

Golden Member

Ben benieuwd waarom die spoel om de elko's, of is dat alleen maar omdat dat praktisch was.

[Bericht gewijzigd door vergeten op 30 januari 2022 23:53:04 (62%)

Doorgaans schrijf ik duidelijk wat ik bedoel, toch wordt het wel anders begrepen.