SMD en hete lucht

Ik wilde iets bijleren over het solderen van smd componenten.
Op de pagina https://www.elektormagazine.nl/news/smd-s-solderen-hoe-gebruik-je-een-… staat een filmpje met uitleg.
Even een tip voor de regisseur: 'er bestaat iets als 'close-up' in de foto-/filmwereld, vooral handig bij kleine objecten in de foto/film'.

In het filmpje zie ik hoe met een spuitpistool soldeerpasta op de pads van de printplaat wordt aangebracht (dit is wat ik denk te zien).
Bij het plaatsen van de chip (ongeveer halverwege de film) zie ik enig geschutter en heen en weer schuiven van de chip in het pastabed.
Daarna wordt met het heteluchtpistool/-geweer/-kanon de soldeerpasta tot smelten gebracht en de soldering komt tot stand..

Wat ik even niet begrijp: door dat geshuffel van de operator is de soldeerpasta toch overal -ook naast de pads- terechtgekomen en moet dan toch na de heteluchtfase prachtige -maar ongewenste- bruggetjes tussen de pootjes van de chip vormen??

Misschien kan iemand van de foehnfreaks hier uitleg over geven?

Dank van
electronono

Gerard*

Golden Member

Simpel gezegd: vloeibare metalen hebben een sterke neiging om op een hoopje te kruipen, bolletjes te vormen die weer heel gemakkelijk samenvloeien. Er zal een mooi woord voor bestaan, zoiets als oppervlaktespanning maar dan anders, maar dat heeft er wel mee te maken dacht ik zo. Het is nog vroeg, dus ik kan het mis hebben. Als er niet te veel soldeerpasta gebruikt wordt gaat door die werking alles bij elkaar zitten, zeker ook waar al metaal is zoals de pootjes en de vlakjes van de print. Vloeimiddel helpt hierbij een flink handje.
Overigens deed het filmpje mijn wenkbrauwen nogal omhoog gaan om meer redenen dan de matige beeldkwaliteit.

Statistics are like a bikini: What they show is suggestive, but what they hide is vital.

Niets mis met Gerards antwoord, ik wilde alleen toevoegen dat er meer wegen naar Rome zijn om SMD te solderen. Met een pincet en soldeerbout kom je ook heel ver. Hiermee is alles te solderen waarbij de contactvlakken niet onder het ic zitten. Ook kun je de eilandjes op de print vertinnen en vervolgens met een hot air station het component vast solderen. Er staan heel veel films op youtube over deze methodes. Ikzelf kijk wel eens wat filmpjes over reparaties van Northridgefix. Hij legt in sommige video's uit waarom hij voor een bepaalde soldeermethode kiest. Naar mijn mening zeer leerzaam voor een hobbyist.

Gerard*

Golden Member

Om te proberen had ik van de week een oud IC met printplaatje in handen, de ruimte tussen de pootjes is ongeveer 0,4 mm, er zitten 16 pootjes op een rij aan vier kanten.
Ik heb het als volgt gesoldeerd: flux op de printvlakje, IC er op, twee tegenover elkaar liggende pootjes, met een 6 mm! punt op mijn weller, vasgesoldeerd. Daarna telkens met een klein beetje soldeer aan de punt over de pootjes gegaan. Er ontstonden twee soldeerbruggen, met een tinzuiger waren die zo weg. Wel steeds voldoende flux toegevoegd. Na afloop even met 2-propanol(foutje) propanol-2 heet dat tegenwoordig schoongeborsteld om het resultaat te beoordelen, zag er redelijk uit.

Statistics are like a bikini: What they show is suggestive, but what they hide is vital.
buckfast_beekeeper

Golden Member

Er staat al veel op het forum over SMD solderen. Gebruik de zoekfunctie even.

Met een goede soldeerbout of soldeerstation, de juiste punt (zeker geen potlood vorm), goed soldeer en wat ervaring kom je een heel eind. Een vergrootglas of microscoop kan handig zijn. Weerstanden en condensatoren in 0603, IC's in SOIC of (T)QFP zijn haalbare kaart. Bij 64 en meer pennen wordt het mondikkenwerk.

Hete lucht gebruik ik alleen om iets te verwijderen.

Van Lambiek wordt goede geuze gemaakt.

Een goed vloeimiddel is al de helft van het werk en een redelijke soldeerbout(punt) en vergrootglas doen de rest, wel even oefenen.

LDmicro user.
fred101

Golden Member

Ik gebruik een gullwing tip (drag solderen) en goede (gel)flux. Voor mij is flux de grootste factor of het lukt. Ik prefereer gel omdat het onderdeel beter blijft liggen. Ik gebruik soms soldeer pasta als er geen ruimte is voor een bout. Wel alles wat er vlak bij zit afdekken (ik gebruik alu tape) want met wat pech blaas je anders kleine onderdeeltjes weg.

www.pa4tim.nl, www.schneiderelectronicsrepair.nl, Reparatie van meet- en calibratie apparatuur, ook oud en exotisch

Mijn ervaring is dat als je het zo "slordig" doet als in het filmpje(*) dan heb je in zeg 50% van de gevallen een kortsluiting die met flux en een soldeerbout wel te fixen is. Voor kleine series niet zo'n probleem, maar met een stencil (kosten $7 + verzendkosten) wat goed gepositioneerd is en dan een "in 1x op de juiste plek" positionering, dan krijg je dat veel beter.

(*) ik had binnen 20 sec het stuk waar je het over had gevonden, heb de rest niet gezien.

four NANDS do make a NOR . Kijk ook eens in onze shop: http://www.bitwizard.nl/shop/
Stijnos

Golden Member

ik zou het vooral NIET doen zoals hij het doet.
hoe hij dat ic door de pasta wrijft.....
of je soldeerd smd gewoon met t handje met tin draad, of je gebruikt pasta en doen iets fatsoenlijks om het te plaatsen en laten flowen.
met zo'n hete lucht bout is de kans dat je als het gruis eraf blaast best aanwezig

@buckfast-beekeeper
Wat is "goed soldeer"?
@MGP
Wat is "een goed vloeimiddel"?

(We hebben weinig aan dat soort nietszeggende adviezen)

@rew
Ik hoop niet dat je met '20 sec.' wilt zeggen dat je lang hebt moeten zoeken naar de bewuste plek in de film.
Ik heb net nog even gekeken: de chip/het ic komt bij 3min 20sec in beeld, de film is bijna 7 minuten dus mijn 'halverwege' klopt toch wel aardig als aanduiding voor de plaats des onheils. :P

Wat verder opvalt: als hij met de 'bladblazer' begint is het statement 'niet schuin blazen, dan duw je de component weg' en even later zie je hem schuin zitten blazen....

Verder mis je aan het filmpje weinig: smd weerstandjes waarmee gewerkt wordt maar die je niet kunt zien (camera van action-kwaliteit aan het plafond?).

Maar ik geloof nu: als je het goed doet en secuur werkt kun je zo solderen.

electronono

Lambiek

Special Member

Op 17 augustus 2022 11:22:05 schreef rew:
Mijn ervaring is dat als je het zo "slordig" doet als in het filmpje.....

Het is ook geen doen met een normale pincet, zoiets kun je beter met een Vacuümpincet doen. Daar kun je beter mee sturen.

Maar bij grotere series kun je inderdaad beter een stencil laten maken.

Als je haar maar goed zit, GROETEN LAMBIEK.
buckfast_beekeeper

Golden Member

Op 17 augustus 2022 13:17:41 schreef Spog2:
@buckfast-beekeeper
Wat is "goed soldeer"?
@MGP
Wat is "een goed vloeimiddel"?

(We hebben weinig aan dat soort nietszeggende adviezen)

Al zeer veel draadjes gaan over soldeertin. 1 van de recentste.

In alle geval geen van de gammel of de action. Daar weet je niet wat je krijgt.

No clean is een stuk handiger dan soldeertin dat een zwembad van colofonium produceert.

Zoals ik in het genoemde draadje al meegaf gebruik ik bijna uitsluitend Kester Sn63Pb37 met no clean flux.

Van Lambiek wordt goede geuze gemaakt.

Op 17 augustus 2022 18:16:59 schreef buckfast_beekeeper:
[...]
Zoals ik in het genoemde draadje al meegaf gebruik ik bijna uitsluitend Kester Sn63Pb37 met no clean flux.

OK, dan weten we nu dat goede soldeer Kester SnPb37 is... ;)

Als gewone af-en-toe electronica soldeerder gebruikte ik altijd 'harskernsoldeer'. En die draad moest liefst dun zijn, maar waarom eigenlijk?

Dan een 'goed vloeimiddel'. (Is dat hetzelfde als 'flux'?) Dat heb ik bij electronica nog nooit gebruikt. Kan dat hetzelfde zijn als het harskerngoedje?
Er bestaat ook no clean flux, maar owee nu lees ik dat PCB's met no clean fluxes gecleand moeten worden. Hoe zit dat nou?
Ik krijg de indruk dat er een heel scala aan fluxes/vloeimiddelen bestaat, voor verschillende toepassingen. Dan zou er dus niet een universeel 'goed vloeimiddel' bestaan.

buckfast_beekeeper

Golden Member

Waarom dun? Je hebt energie nodig om zowel het eilandje, de printpen als de soldeer voldoende warm te krijgen. Des te dikker of groter 1 van deze 3, des te meer warmte moet er in. Je soldeerbout kan maar x warmte leveren. Het gaat dan langer duren om de correcte temperatuur te bereiken. Elk component heeft een maximale soldeertijd. Overschrijd je die, dan is de kans reëel dat je component naar de haaien is. Raak je een heel dikke draad aan dan gaat er mogelijk ook een grote druppel soldeer af komen. Niet handig als je kleine eilandjes hebt.

Met no clean soldeer nog geen problemen gehad, ook niet na > 10 jaar. Zoals er 10-talle oliën en vetten zijn, zijn die er ook onder de flux. Sommige flux is samengesteld op water basis en kan dan ook met water worden verwijderd. Maar het kan net zo goed een flux zijn op hars basis of colofonium. Dan heb je IPA (iso propyl alcohol) nodig. De hoeveelheid flux in mijn Kester is ook een stuk lager dan in mijn stannol 60/40. Als ik dat gebruik heb ik de indruk dat er een zwembad ontstaat en de hele hobby ruimte ruikt naar colofonium. Het rookt ook meer.

Sn63Pb37 is zogenaamd eutectisch soldeer of soldeer met een exact smeltpunt en stolpunt, namelijk 183°C. Sn60Pb40 soldeer heeft een minder exact smeltpunt, eerder een smelt en stol traject. Hoe lager het Sn gehalte en meer Pb, des te hoger wordt het smeltpunt. Het is in de regel ook wat stroperig in de buurt van het smeltpunt. Als je een soldeerpunt nog eens aantipt kan het zijn dat de soldering mee komt en een torentje vormt. Is Sn60Pb40 slecht? Neen, maar het werkt minder mooi en minder handig dan 63/37. Dat merk je maar zodra je het aan het gebruiken bent.

Felder is zijn geld niet waard.

Van Lambiek wordt goede geuze gemaakt.

Op 17 augustus 2022 07:35:10 schreef electronono:
Even een tip voor de regisseur: 'er bestaat iets als 'close-up' in de foto-/filmwereld, vooral handig bij kleine objecten in de foto/film'.

Sowieso een ongelooflijk slecht filmpje. Er wordt tegen het statief gestoten, het pincet is kleverig van de flux of zo (een andere reden dat het IC er aan blijft hangen/kleven kan ik niet bedenken) en in plaats van een 'proper English voice-over' als de persoon in beeld het Engels niet zo machtig is, wordt er wat gestunteld in een vreemde taal.

Daar komt dan waarschijnlijk zo'n video-idioot bij die lekker op F1.2 draait 'want dat is zo cine-matic', want de scherptediepte bij de medium close-ups is echt krankzinnig klein.

Wat betreft SMD solderen: ik gebruik zelf vrijwel nooit hete lucht voor solderen, alleen voor desolderen. Op m'n werk een ander verhaal, maar daar heb ik ook gereedschap van een 'iets ander kaliber' tot m'n beschikking.

Een gull-wing punt staat op m'n verlanglijst, maar is moeilijk verkrijgbaar voor m'n WP80 boutje van Weller.

Met flux en dergelijke kom ik echter een heel eind.

@ Buckfast_beekeeper: interessant, volgens mij heb ik sinds enkele maanden een rol van dat Kester spul staan ;)
Wat betreft wel of niet schoonmaken van flux: ik doe het altijd. In hoofdzaak niet omdat ik vervelende gevolgen in de toekomst vrees, maar omdat het vaak zo'n enorme kleefzooi wordt op de plekken waar het onder hitte vloeibaar werd en bij afkoeling een dikke, kleverige laag achterlaat. Voor de meeste printen is dat absoluut onhandig.

http://www.m-voorloop.nl --- Ik? Welnee! Ik zit nog lang niet achter de germaniums.

Op 17 augustus 2022 13:58:58 schreef electronono:
@rew
Ik hoop niet dat je met '20 sec.' wilt zeggen dat je lang hebt moeten zoeken naar de bewuste plek in de film.

Nee, het viel me alles mee en heb dus weinig tijd verdaan om het juiste stuk te vinden.

Wat verder opvalt: als hij met de 'bladblazer' begint is het statement 'niet schuin blazen, dan duw je de component weg' en even later zie je hem schuin zitten blazen....

Als het kan, dan kan het. Als je de onderdelen wegblaast, dan moet je recht van boven gaan blazen.

(camera van action-kwaliteit aan het plafond?).

Ik krijg de indruk dat die camera best aardig is. Maar dat ie scherpgesteld is op 10cm boven het werkvlak. Knullig camerawerk dus.

Op 17 augustus 2022 13:17:41 schreef Spog2:
Wat is "goed soldeer"?

https://nl.farnell.com/multicore-loctite/lf-318-96scadp88-5v-bk/solder…
(vorige keer dat ik het kocht vond ik het "duur", bij EUR 70 per 500g. Nu betaal je 140 euro!)

Wat is "een goed vloeimiddel"?

https://nl.farnell.com/edsyn/fl-22-yfl/flux-gel-no-clean-syringe/dp/25…

four NANDS do make a NOR . Kijk ook eens in onze shop: http://www.bitwizard.nl/shop/
buckfast_beekeeper

Golden Member

Op 17 augustus 2022 21:18:18 schreef weardguy:
[...]

@ Buckfast_beekeeper: interessant, volgens mij heb ik sinds enkele maanden een rol van dat Kester spul staan ;)
Wat betreft wel of niet schoonmaken van flux: ik doe het altijd. In hoofdzaak niet omdat ik vervelende gevolgen in de toekomst vrees, maar omdat het vaak zo'n enorme kleefzooi wordt op de plekken waar het onder hitte vloeibaar werd en bij afkoeling een dikke, kleverige laag achterlaat. Voor de meeste printen is dat absoluut onhandig.

Links een soldering met de Kester 83/37. Midden en rechts 2 solderingen met Stannol 60/40. Bij de linkse zie je amper flux bij de andere is er een hele hoop.

Met de hand gesoldeerde ATmega in TQFP. Geen litze of extra flux nodig gehad.

Van Lambiek wordt goede geuze gemaakt.

Stannol 60/39/1 is bij mij ook de deur uit, geeft veel te veel troep. Gebruik nu Loctite "C 400" 60/40 - hoef nu nog nauwelijks schoon te maken naderhand.

Over "goed soldeer" en "goed vloeimiddel" heeft Eleshop een kort-én-krachtig artikel in hun kenniscentrum:
Flux. toepassing en types.

[Bericht gewijzigd door Spog2 op 23 augustus 2022 12:13:44 (11%)