Groepenkast España, olé!

Dit is prima. Het is pas een probleem als zo'n litze van een kabel de andere raakt. Toch? Tot die tijd werkt het gewoon.

Zo hou je tenminste wat spanning in je leven. In dit geval letterlijk.

Die Merlin is geen alamat maar een aardlekschakelaar die max 40 A mag.
Wel het oudere type die alleen wisselspanning detecteert, die mag hier niet ( meer).
Maar die kast is wel een broddelpakket hoor.
Ik weet niet of dat de standaard is daar?
Een paar adereindhulzen en een verdeelklemmenblok zou het al veel netter maken.

Op donderdag 22 januari 2026 12:54:51 schreef revado:
Die Merlin is geen alamat maar een aardlekschakelaar die max 40 A mag.

Duidelijk. Ik wist niet dat er ook een maximum op een aardlekschakelaar zat.

Een paar adereindhulzen en een verdeelklemmenblok zou het al veel netter maken.

Precies, dat was naar mijn idee de betere (veiligere) "noodoplossing" geweest. Hoeveel extra werk is dat nou helemaal?

Op donderdag 22 januari 2026 12:32:12 schreef dokterbibber:
Je maakt mij niet wijs dat dit (2x litze in een klem) volgens de spec van Hager is.

Nee zo mag het zeker niet.
Ik moet wel even een corigerend noot toevoegen.
Ik zei dat er in kooiklemmen adereindhulzen niet perse hoeven zolang je maar het voorschrift van de fabriakant volgt.
Maar ik las gisteren ook dat bij zeer soepeldraad er volgens de NEN1010 wel tegenwoordig adereindhulzen op moeten. In mijn tijdwas dat nog niet zo.

Maar los ervan of je adereindhulzen gebruikt dien je duswel de aders correct te monteren in de kooiklemmen.

Verder inderdaad geen Spanje-bashing per se. Knutselwerk komt overal voor, schreef ik al in m'n openingspost. Ik verbaas me vooral over het feit dat de "noodoplossing" gewoon weer precies hetzelfde knutselwerk behelst. Zo jammer...

Nee zeker niet. Het enige wat ik zei is dat er niet overal de strenge regels zoals in nederland worden nagevolg en dat ik denk dat dit in spanje meer gewoon is. Maar slechte installaties tref je overal aan.

Het zou mij niets verbazen als die spaanse elektro-knutselaar helemaal geen andereindhulstang bezit.

Op woensdag 21 januari 2026 20:48:19 schreef dokterbibber:
[...]
Heb je hier ook een schriftelijke onderbouwing voor, van een fabrikant ofzo? Ik heb altijd begrepen dat dit niet is toegestaan, en ik zie het ook nooit.

Ik heb hier verschillende datasheets waaruit blijkt dat kooiklemmen met soepele draad gewoon mag van de fabrikant. Ook twee soepele draden in één kooiklem zijn vaak gewoon toegestaan.
Dat een lokale norm als de NEN1010 daar wat anders van vind neemt niet weg dat het toch gewoon veilig is.

Op donderdag 22 januari 2026 14:39:17 schreef revado:
Het zou mij niets verbazen als die spaanse elektro-knutselaar helemaal geen andereindhulstang bezit.

Kan ook met een kniptang

Op woensdag 21 januari 2026 19:21:29 schreef Roland van Leusden:
[...]

Daar gaan ze uiteindelijk failliet aan, zie ik in Hongarije ook. Bij wat voor werkzaamheden dan ook, je moet gewoon aanwezig zijn, anders word je bedonderd.

Of je moet een betrouwbare plaatselijke agent hebben, liefst een landgenote/noot. Naar ik begrijp zijn er in de toeristische streken van Spanje immokantoren die dat als een standaarddienst aanbieden.

alles is litze zonder hulzen, van 1 kleur ook nog veel te dik lijkt het me. een 16mm2 of dikker is dat, en dat past niet fatsoenlijk dubbel in een automaat. alles enkelfase uitgevoerd op 1 antieke 2 polige 30mA aardlek zo te zien.

volgens NL begrippen een brasbak uit de A categorie.

Op donderdag 22 januari 2026 14:39:17 schreef revado:
Het zou mij niets verbazen als die spaanse elektro-knutselaar helemaal geen andereindhulstang bezit.

Is hij wel opgeleid als elektricien? Of heeft hij zijn opleiding niet afgemaakt en is hij gewoon voor zichzelf begonnen? De meeste mensen weten niks van verkabeling af, dus hier is dan letterlijk eenoog koning in het land der blinden.

Ik zou dit topic naar de eigenaren van het vakantiehuis sturen (linkje). Wie weet doet hen dat de ogen iets meer openen.

Ik zou dit topic naar de eigenaren van het vakantiehuis sturen (linkje).

+1

Goed idee!

Heb je hier ook een schriftelijke onderbouwing voor, van een fabrikant ofzo? Ik heb altijd begrepen dat dit niet is toegestaan, en ik zie het ook nooit.

Wat toegestaan is en wat niet, staat in de wet. Spit de Spaanse wet er maar op na...

In Nederland is dat niet anders. En wat wij hier 'normaal' vinden, is specifiek voor Nederland. De zuiderburen kunnen 2.5mm² op 20A zekeren. Doen wij hier niet. Bij de oosterburen hangt in de zekeringkast (vrijwel?) altijd aarde aan nul. Doen wij hier niet. De oosterburen hebben 'flatcable' die in het stucwerk gesmeerd wordt. Doen wij hier niet.
Kortom: elk land en soms elke regio heeft zo z'n eigen manier om dingen te doen. De boel fakkelt niet en-masse af, dus blijkbaar werkt 'dat ook'.

Adereindhulsen? Leuk, maar alleen als het wenselijk / noodzakelijk is. Anders heb je alleen maar een extra overgang. en let wel: best vaak is het wenselijk.

Verder: naar wat 'wij' normaal vinden, is dit broddelwerk. Er zijn genoeg landen in deze wereld waar ze een 'zekering' alleen van horen zeggen kennen... Alles relatief.

Op vrijdag 23 januari 2026 07:58:22 schreef EricP:
[...]Wat toegestaan is en wat niet, staat in de wet. Spit de Spaanse wet er maar op na...

In Nederland is dat niet anders. En wat wij hier 'normaal' vinden, is specifiek voor Nederland. De zuiderburen kunnen 2.5mm² op 20A zekeren. Doen wij hier niet. Bij de oosterburen hangt in de zekeringkast (vrijwel?) altijd aarde aan nul. Doen wij hier niet. De oosterburen hebben 'flatcable' die in het stucwerk gesmeerd wordt. Doen wij hier niet.
Kortom: elk land en soms elke regio heeft zo z'n eigen manier om dingen te doen. De boel fakkelt niet en-masse af, dus blijkbaar werkt 'dat ook'.

Adereindhulsen? Leuk, maar alleen als het wenselijk / noodzakelijk is. Anders heb je alleen maar een extra overgang. en let wel: best vaak is het wenselijk.

Verder: naar wat 'wij' normaal vinden, is dit broddelwerk. Er zijn genoeg landen in deze wereld waar ze een 'zekering' alleen van horen zeggen kennen... Alles relatief.

Mee eens. Dergelijke besserwisserei is echt niet meer van deze tijd. Als dat bij zo’n zaken al een probleem is hoef je jezelf niet af te vragen waarom Trump en Putin de vloer met ons vegen. In Spanje spreken ze Spaans en nog vergeten Baskisch en Catalaans, en woon je in een Spaanse woning met een Spaanse elektrische installatie, en de Paella is net zo lekker als Friet

Het ziet er netjes uit hoor!

https://www.youtube.com/watch?v=Uz9F3AKRIJs

"...vor kurzem hat er sich eine neue Zange gekauft...."

Z'n hele voorraad gereedschap bestaat uit een non-VDE combinatietang. Wel handig, hoef je nooit een zware gereedschapskoffer mee te sjouwen!

Tsja, en de regels daar en bijv. India of Pakistan zullen net zo goed uitgedacht zijn als hier in NL. Papier is geduldig. Maar cultuurverschillen leiden toch wel tot grote discrepanties tussen theorie en praktijk, net als in bijv. zuidelijkere Europese landen.

Op vrijdag 23 januari 2026 07:58:22 schreef EricP:
[...]De zuiderburen kunnen 2.5mm² op 20A zekeren.

Eigenlijk enkel "automaten" he Als we een smeltzekering gebruiken mag dat maximaal een 16A zekering zijn. Als het een automaat is, mag het een C20 zijn.
Maar wij bewaken wel de nulleider, en dat doen jullie dan weer niet (jullie schakelen die enkel bij een fout in de fase).

Maar je hebt absoluut gelijk, wat "acceptabel" is, is heel afhankelijk van waar je bent.

Op vrijdag 23 januari 2026 07:58:22 schreef EricP:
[...]Wat toegestaan is en wat niet, staat in de wet. Spit de Spaanse wet er maar op na...

Ik dacht: "misschien is het de fabrikant die mag bepalen hoe je de bedrading op hun automaten aansluit?" Daarom heb ik drie "grote jongens" een mailtje geschreven met die simpele vraag. Twee ervan hebben inmiddels gereageerd: Eaton wil het niet hebben. Het is adereindhulzen of massief. Tot mijn verbazing kreeg ik net een keurig overzichtje met een conformiteitsverklaring van Hager waaruit blijkt dat je wel degelijk twee draden zonder hulzen in hun automaten mag klemmen, en zelfs op die manier grotere diameters mag gebruiken dan met hulzen:

Maar niet drie draden van verschillende dikte dus, zoals hier in de Spaanse groepenkast het geval is (was?), maar toch.
Trouwens vreemd dat ze een "ferrule" een "nozzle" noemen, die term ben ik werkelijk nog nooit eerder tegengekomen (en vanuit een lichte geestelijke afwijking al heel/te veel gelezen over crimptechniek).

Op donderdag 22 januari 2026 14:58:31 schreef GJ_:
[...]Ik heb hier verschillende datasheets waaruit blijkt dat kooiklemmen met soepele draad gewoon mag van de fabrikant. Ook twee soepele draden in één kooiklem zijn vaak gewoon toegestaan.

Hager bevestigt wat je zegt. Eaton daarentegen niet. Lekker eenduidig

Op donderdag 22 januari 2026 19:18:44 schreef ATO_P:
[...]
Ik zou dit topic naar de eigenaren van het vakantiehuis sturen (linkje). Wie weet doet hen dat de ogen iets meer openen.

De eigenaren blijken hier nog een huis in de buurt te hebben, en momenteel hier ook te zijn. Ze hebben vandaag de electricien bijgestaan die een nieuwe groepenkast heeft opgehangen. Tja, wat zal ik zeggen? Ik durf er geen foto van te plaatsen

Ik heb de kast nog niet nader geïnspecteerd, want blijkbaar komt de electricien woensdag nog "iets" afmaken. Hij heeft wat spullen laten liggen. Tot mijn grote verbazing liggen er zakjes met 6 en 10mm2 adereindhulzen, dus dat is veelbelovend. Helaas blijken beide zakjes onaangebroken...
Maar gelukkig heeft hij heeft ook deze jongens weer meegenomen:

Je kunt het op de foto niet goed zien, maar die dingen zijn echt bizar groot. Dus tja, ik vrees dat de vraag "heeft ie een adereindhulstang" nog steeds hangende is

Ik dacht: "misschien is het de fabrikant die mag bepalen hoe je de bedrading op hun automaten aansluit?"

Nee, dat mag je zelf bepalen. Vaak heeft het voordelen om je aan de gedachtengang van de fabrikant te houden. Maar niemand die je verbiedt om het anders te doen, tenzij dat specifiek in een wet of iets waar een wet aan refereert staat.

en zelfs op die manier grotere diameters mag gebruiken dan met hulzen

Wat natuurlijk logisch is... Het is compacter, dus er kan meer in. Duh...

Maar niet drie draden van verschillende dikte dus, zoals hier in de Spaanse groepenkast het geval is (was?), maar toch.

Uiteindelijk is het probleem dat alles 'vast' moet zitten. En dat het ook nog een beetje redelijk in elkaar zit. Die klem voelt echt geen verschil tussen 3x1mm² soepel en 1x3mm² soepel - even afgezien van dat dat laatste geen handelsmaat is. Punt is wel dat het met meer dan 2 draden ff oppassen wordt of alles wel netjes in de klem zit. En wat nou als ik 2x soepel in een dubbele adereindhuls crimp en dat in een Eaton automaat zet?

Trouwens vreemd dat ze een "ferrule" een "nozzle" noemen, die term ben ik werkelijk nog nooit eerder tegengekomen (en vanuit een lichte geestelijke afwijking al heel/te veel gelezen over crimptechniek).

Tsja... Het is de fabrikant die dat zegt. Dus hier twijfel aan ze omdat het niet in jouw wereld past? In hun wereld heet het ding nou eenmaal zo. Ander stukkie wereld, soortgelijke taal, toch een ander naampje. So what?

Hager bevestigt wat je zegt. Eaton daarentegen niet. Lekker eenduidig

Waarom zou het bij iedereen hetzelfde moeten zijn?

Je kunt het op de foto niet goed zien, maar die dingen zijn echt bizar groot.

Ja, een overmaatse kroonsteen... Niks bijzonders. En waarom zou dat 'eng' zijn? Mits correct gemonteerd, functioneert dat prima... En nee, in Nederland doe je dat niet in een zekeringkast. Daar wellicht wel. Ander land, andere inzichten, andere manier van denken. Deal with it.

Maar... al met al... Wat is je doel nou? De Spanjaarde jouw manier van denken opdringen? De Spanjaarden jouw manier van werken opdringen?

Op maandag 26 januari 2026 19:26:00 schreef EricP:
[...]Nee, dat mag je zelf bepalen.

Normen en voorschriften fabrikant zijn er dus om te negeren, zeg je? Je bepaalt alles zelf. Ik betwijfel of een verzekeraar je voor die instelling dankbaar is als een woonhuis (hopelijk zonder slachtoffers) afbrandt.

En nee, in Nederland doe je dat niet in een zekeringkast.

Waarom niet? Is toch niets mis mee? Zeg je zelf.

Maar... al met al... Wat is je doel nou?

Hier rustig kunnen slapen, nog een paar weken. No more, no less.

Normen en voorschriften fabrikant zijn er dus om te negeren, zeg je?

Voorlopig kom je met geen enkele norm op de proppen. Je loopt alleen maar te piepen dat het niet aan jouw ideeën voldoet...

Je bepaalt alles zelf. Ik betwijfel of een verzekeraar je voor die instelling dankbaar is als een woonhuis (hopelijk zonder slachtoffers) afbrandt.

Ook dat slaat weer nergens op. Het is de standaard bangmakerij: het voldoet niet aan JOUW idee, dus het KAN niet anders dan fout gaan.

Waarom niet? Is toch niets mis mee? Zeg je zelf.

Je laat de randvoorwaarde gemakshalve even weg... En met de werkwijze van hier heb je dat inderdaad zelden tot nooit nodig.

Hier rustig kunnen slapen, nog een paar weken. No more, no less.

Denk aan je hart. Ze gaan daar hun idee van hoe het werkt echt niet aanpassen omdat jij vindt dat je anders niet rustig kunt slapen. Echt niet.

Op maandag 26 januari 2026 19:53:47 schreef EricP:
[...]Ze gaan daar hun idee van hoe het werkt echt niet aanpassen omdat jij vindt dat je anders niet rustig kunt slapen. Echt niet.

Je hebt helemaal gelijk. Ik had gehoopt iets eenduidig beantwoord te kunnen krijgen (dank aan ieder die daaraan heeft bijgedragen), maar zie nu in dat het geen zwart-wit-kwestie is.

Heb inmiddels ook antwoord van ABB binnen. Dat onderschrijft in grote lijnen wat jij ook zegt: het hangt van de situatie af of iets is toegestaan of niet. Het is geen exacte wetenschap, dus. Niet alles is in detail vastgelegd, iets wat ik vaak wel verwacht (komt misschien omdat ik werkzaam ben in een sector waarbij zaken strikter vastgelegd zijn).

ABB schrijft mij:

Letterlijk gesteld: in de NEN / NPR 5310 zijn hierover nagenoeg geen expliciete voorschriften terug te vinden.

Er wordt wel in algemenere bewoordingen gesproken, waarbij men uitkomt bij vakkennis en ervaring, onder andere met betrekking tot:

- verbindingen
- warmteafvoer (dissipatie)
- overgangsweerstanden
- kortsluitvastheidswaarden
en de daarbij behorende elektromagnetische krachten.

Afhankelijk van fabrikant of component gelden er voor het aansluiten dus (soms) specifieke voorschriften. Op LinkedIn een mooi artikeltje hierover.

Nou, dan zijn we het eens.
Daarnaast: wat een fabrikant er van vindt is zeker niet iets om te verwaarlozen. Maar ook geen 'wet' of harde eis ofzo. En als ik dan de klemmetjes van Eaton automaten zo zie... dan snap ik wel dat ze daar niet meerdere geleiders in willen hebben - wat niet wil zeggen dat het niet kan als de randvoorwaarden gunstig zijn (maar hey, die fabrikant moet zich indekken tegen aansprakelijkheid).
De stroom door een draadje of kabel is ook geen exacte wetenschap. Het is voor een deel prima te beredeneren (daar komen oa. de NEN1010 tabellen uit), maar voor een deel ook niet (en voor wat het waard is: die 1010 tabellen zijn mij wat te tolerant).

Leuk dat ABB wat schrijft over NEN (1010?). Maar dat is iets Nederlands. En daar hebben de Spanjaarden dus geen hout mee te maken.

Meestal kom je een heel eind met 'kijken hoe het er uit ziet'. Ziet het er uit alsof het 'passend' is, dan is het doorgaans technisch ook geen probleem (en ja, er zijn gegarandeerd situaties te verzinnen waarin dat niet op gaat).

En voor wat betreft een 'wereld waarin het strikter vastgelegd is'... Ga naar een ander land en daar is het anders geregeld. Zeker als het volkomen 'nationaal' is. Dat werkt in elke branche zo, in die van jou ongetwijfeld ook.

En eh... als je soms de plaatjes ziet... doorstroomboilers in de douchekop... 110V... 2 losse draden die er heen gaan... Hier gaan alle alarmbellen af. Daar douched de halve bevolking zo en ze worden ook niet per dozijn gefrituurd.

Voor je gemoedsrust... Maak een plaatje met een FLIR als er een hoop aan staat. Dan zie je snel genoeg of er iets warm wordt. Of zet zware verbruikers (boiler, verwarming enzo) uit als je gaat slapen (zoals wellicht bekend: de neus doet het niet als je slaapt, dus je wordt in elk geval niet wakker van de geur).

Op maandag 26 januari 2026 19:41:41 schreef dokterbibber:
Normen en voorschriften fabrikant zijn er dus om te negeren, zeg je? Je bepaalt alles zelf. Ik betwijfel of een verzekeraar je voor die instelling dankbaar is als een woonhuis (hopelijk zonder slachtoffers) afbrandt.

Nee het is gewoon je logische verstand gebruiken. JE ziet ook al dat de fabriakanten het ondeling oneens met elkaar zijn.

Het probleem met meer dan 2 draden is niet de ader dikte want dat past in de klem maar dat de isolatie elkaar in de weg gaat zitten. 2de probleem is dat je niet meer kan zien of ze allemaal even diep in de klem zitten

Maar als je er 3 draden netjes in kan krijgen en die er diep genoeg inzitten zonder dat je een te strak boch krijgt en dat het ook goed vast zit is er geen enkel probleem.

Ja, een overmaatse kroonsteen... Niks bijzonders.

En dus gewoon een schroef klem net zoals alle ander schroefklemmen inderdaad goied gemonteerd niets mis mee. In bijna elk huis in NL zit dat gewoon in een lamp.

Je hebt helemaal gelijk. Ik had gehoopt iets eenduidig beantwoord te kunnen krijgen

Helaas is er hier geen eenduidig antwoord. Zelf de fabriakanten veschillen al van mening. maar dat komt ook werer omdat hun producten wel op elkaar lijken maar toch ook weer net iets anders zijn. Bottomline is dat alles je alles goed en netjes monteerd waarbij alles goed vast zit en dat word moeilijker als er meer dan 2 draden in een klem zitten.

En zoals ik al zei ik heb situaties gezien waar juist de adereindhulzen de problemen waren. En dat kwam achteraf door verkeerd gereedschap. Het was een dure weidmuller tang maar met 6 gleuven erin en hij dacht dat de aders 1,5mm2 waren terwijl ze 2,5mm2 waren. Maar ik heb ook wel adere fouten met adereindhulzen gezien. Dus zo een huls is ook niets heiligs dat het dan ineens automatisch beter is. Maar het werkt wel sneller en makkelijker. Maar je moet nog steeds even zorgvuldig te werk gaan. En onder zorgvuldig te werk gaan hoort dan ook controleren of het goed vast zit.

Op dinsdag 27 januari 2026 10:56:00 schreef EricP:Voor je gemoedsrust... Maak een plaatje met een FLIR als er een hoop aan staat.

Ha! Dat was precies wat ik zei toen hier die "noodoplossing" was gemaakt. Dat had ik idd. voor m'n gemoedsrust graag willen doen. We hebben veel spullen mee, maar warmtebeeldcamera dacht ik hier niet nodig te hebben (was ook wel handig voor de houtkachel om te zien of de kachelpijp al lekker op temperatuur is... ).

Voor wat betreft de lokale voorschriften: zover ik AI-tools me kan laten vertellen hoe het gesteld is met de "Reglamento Electrotécnico para Baja Tensión" (REBT) hier in Spanje, zijn de verschillen niet wezenlijk anders dan onze NEN1010. Common sense en veiligheid. De initiële vraag was hoofdzakelijk: waren die hier op deze verdeler van toepassing?

Hager technische support kwam zojuist nog even op de lijn nadat ze een foto hadden gevraagd van de gesmolten automaten:

Het lijkt erop dat de draden in de klem zijn gestapeld. Dit is niet op een deugdelijke manier uitgevoerd.
De aders zijn niet correct in de klem geplaatst, en de verbinding voldoet daardoor niet aan onze voorschriften voor een betrouwbare en veilige aansluiting. Dit kan leiden tot een verhoogde overgangsweerstand en warmteontwikkeling, wat goed op de foto te zien is.

Het advies is om per klem slechts één geleider van de juiste doorsnede toe te passen, of – indien toegestaan volgens de documentatie – twee geleiders van gelijke sectie correct te monteren.

Op dinsdag 27 januari 2026 14:15:00 schreef benleentje:
[...]Het probleem met meer dan 2 draden is niet de ader dikte want dat past in de klem maar dat de isolatie elkaar in de weg gaat zitten.

Goed punt, zeker in dit specifieke geval zitten er hele dikke dubbelgeïsoleerde aders in de klem waarbij dit probleem verergerd wordt.

[...]In bijna elk huis in NL zit dat gewoon in een lamp.

En daar gaat dan ook 32A doorheen?

Nee sorry, hierin ga ik niet mee. Die dingen hebben geen plek in een installatie die het vermogen van een (LED)lamp te boven gaat.

Al met al toch weer wat nieuwe dingen geleerd. Bedankt iedereen