Autospeakers in gesloten kast(je) of open?

Autospeakers zijn inderdaad gemaakt om in een open klankbord gemonteerd te worden. Ik zou de speakers daarom niet in een gesloten kast bouwen. Dat gaat namelijk ten koste van de laagweergave. Je kunt inderdaad beter de kast aan de achterzijde open laten en dan een schotje tussen beide kanten.

@wvwijnatten Dank je! Dat idee had ik zelf ook, je bevestigt mijn vermoeden.
Over het open houden van de achterkant; Zou het voldoende zijn om bijvoorbeeld op een hoogte van 20cm een ruimte open de laten van een 5cm? Dan is de luchtweg vrij lijkt me, maar kan alles toch min of meer gesloten meegenomen worden.

Ik weet niet hoe groot je de kast wil maken, maar ik zou de opening niet te klein maken.
Ik zou de kast in eerste instantie aan de achterkant open laten en dan met een plaatje MDF en een paar lijmtangen de opening varieren van klein naar groot en luisteren wat dat met het geluid doet.

Dat is wel een goed idee!

De kast gaat een 60cm breed worden (breedte plaat), speakers links en rechts, autoradio tussen de speakers met het midden op 1/3 van hoogte van 20cm. Dan kan ik boven de radio nog een tweetal DPM's kwijt en wat schakelaars.

Diepte zal een inwendige 25cm ongeveer zijn, misschien iets meer even kijken hoeveel accu's ik wil inbouwen

In een gesloten kast of een kast waarvan de achterkant voor een deel gesloten is heb je last van staande golven. Als je hem voor een deel dicht maakt zou je tegen de binnenkant wat demping kunnen plakken in de vorm van noppenschuim, wollen deken, glaswol of iets dergelijks. Ik neem aan dat het geen super kwaliteit hoeft te leveren, maar een beetje experimenteren met afvalmateriaal kan het geluid altijd iets verbeteren.

Het worden dus vrij kleine kastjes. Dan zou ik de opening inderdaad niet klein maken. Anders hoor je geen lage tonen.

[Bericht gewijzigd door wvnijnatten op vrijdag 4 mei 2012 21:31:41 (16%)]

Wel een beetje spijtig dat je een kast van 40 liter wil bouwen en slechts luidsprekers van 10 cm hebt. 16,5 cm zou hier aanzienlijk beter moeten in klinken, maar je zal moeten roeien met de riemen die je hebt. (zelf ooit een kastje gemaakt met 10 cm speakers en een autoradio, maar heeft nooit goed geklonken. Mijn kastje was wel een stuk kleiner)

Nee, ik verwacht echt geen hoogstaande hifi
Het moet gewoon luisterbaar zijn, je hebt soms van die "geluidsbrengers" die je liever uitzet
Het is ook niet zo dat er met een gigantisch volume gedraait gaat worden, heb in een reststuk multiplex even een paar gaten gemaakt voor de radio en de speakers.
Deze draaien nu even op mijn regelbare voeding, radio neemt bij een meer dan voldoende volume slechts 700mA en daarvan is waarschijnlijk een 500mA voor de eindtrap, dus als deze al 100% efficient zou zijn is het slechts 3W per kanaal.

Maar bedankt voor je tips! Hier kan ik wel wat mee, zal het resultaat posten en ook even de bevindingen qua openingen en isolatiemateriaal.

@roadrunner
40 liter zou totaal zijn, dus dan zitten beide speakers in één kast zonder enige afscherming tussen de speakers.
Wil ik die afscherming toch maken, dan zou dat direct naast de radio kunnen, maar dan blijft er dus een 10 liter over per speaker ruw weg.

Ook is het zo dat ik deze combinatie nu gezamenlijk voor zo'n lage prijs (10,-) heb kunnen kopen dat ik alleen daar al blij mee ben, haha.

//EDIT:
Enige andere optie die ik heb is de 10cm speakertjes als midrange te gaan gebruiken en een "woofer" erbij. Heb nog een 20cm speaker liggen die ik een 10 jaar geleden heb gekocht bij de grote C en dat is geen autospeaker.
Enige probleem is dan dat ik moet gaan filteren op de speaker uitgang (L+R voor de sub) of een extra versterker inbouwen...

Een kast meer open laten om meer bas te hebben. Da's vaag. Hoe opener de kast is, hoe meer laag er in tegenfase naar de voorkant komt. Twee signalen in tegenfase levert op: stilte. Minder bas dus. Dat is gewoon natuurkunde en heeft niets met de bouw van de speaker te maken.
Ik laat me graag iets anders wijsmaken, maar vooralsnog hou ik het op het bovenstaande.

Zo dacht ik ook altijd, maar volgens mij heeft het ook te maken met de resonantiefrequentie en nog een heleboel andere factoren.
In een gesloten kast stijgt de resonantiefrequentie van de speaker als ik het goed heb.

Ik laat me hier graag corrigeren, aangezien dit niet iets is waar ik veel kaas van gegeten heb.

@flipflop: Ik ben geen natuurkundige, maar autospeakers zijn met hun hoge QTS waarde ontworpen om in een open baffle geplaats te worden. Uiteraard moet de baffle een voldoende grote hebben zodat de geluidsgolven niet of voldoende vertraagd bij de voorkant aankomen.
In geval van een gesloten box. Hoe lager de inhoud des te hoger de resonatiefrequentie en dus minder lage tonen. Lage tonen betekent namelijk een grote uitslag van het membraan. In een kleine kast wordt druk opgebouwd en wordt de speaker beperkt in uitslag. Baskasten zijn immers ook altijd groter dan kastjes waar mid/hoog speakers in zitten.
In eerste instantie zou ik autospeakers dus in een open baffle zetten. Daar zijn ze immers voor ontworpen. Een baffle hoeft geen plank te zijn. Het kan ook een kist zijn met een open achterkant. Dus een gevouwen baffle. Als je de kist zou sluiten of grotendeels zou sluiten, dan bouw je druk op in de kist en dan worden lage tonen (grote uitslag van de speaker) gedempt. De inhoud is immers veel te klein. Vandaar dat mijn advies was om te spelen met de openening. Een grote opening geeft naar mijn mening een veel strakkere en heldere bas.

Het probleem met autospeakers is dat er meestal geen technische gegevens over de gebruikte speaker bekend zijn. Een perfect kast is dus niet te berekenen. Het is dus een kwestie van een beetje experimenteren om er een leuk geluid uit te krijgen. In elk geval wil een autospeaker aan de achterkant volume zien.

Welja, je hebt speakers met een hoge Vas en speakers met een lage Vas. Vas= volume of acoustic suspension. De term Vas is een parameter van je speaker, gegeven in liter.
Concreet betekent het hetvolgende: een speaker met een Vas van 100l heeft dezelfde stijfheid van ophanging als een volume lucht van 100l in een gesloten kast zou hebben, dat je probeert in te drukken. M.a.w. als je een speaker hebt met een hoge Vas: bvb. 400l, betekent dit dat hij heel soepel is opgehangen (ja want 400l lucht is makkelijker in te drukken); een speaker met een Vas van 50l is stijf, want een equvalent van 50l lucht is al moeilijker samen te drukken.
Speakers met een hoge Vas kan je herkennen aan hun tamelijk brede rolrand, meestal uit rubber of foam, wat ze soepel maakt. Stijf opgehangen speakers hebben meestal een gevouwen rand (van karton, geimpregneerd materiaal enz) wat ze stijf maakt.
Beide hebben hun toepassingen. Een stijf opgehangen speaker heeft een hoge resonantiefrequentie, hoort in een grote kast of free air (want een kleine gesloten kast zou de resonantiefrequentie alleen nog maar verhogen waardoor de bassen helemaal al gedempt worden)
Maar door hun stijve ophanging zijn ze meer geschikt voor PA (ze noemen deze ophanging niet voor niets "PA ophanging") en ze kunnen meer verdragen. Ze moeten zelf zorgen voor de stijfheid daar de grote kast erachter niet zorgt voor de nodige stijfheid van lucht.

Soepel opgehangen speakers horen in een kleine kast, daar je ze anders bij ruw gebruik, grote vermogens e.d. uit hun centrering kan spelen. Ze hebben een zeer lage resonantiefrequentie, die door de kleine kast weliswaar opgetrokken wordt, maar de kast zorgt hier voor de stijfheid. Wat wel eens gedaan wordt is door de kleine kast zo af te stemmen op de speaker dat de Q-factor van het geheel rond resonantie een stuk hoger komt te liggen. De weergave is dan niet meer vlak, maar geeft het effect van zwaardere bassen te produceren, wat men noemt "boombox-effect".

Er zijn tussen deze twee uitersten nog een zee van mogelijkheden, elke speaker heeft zijn set van parameters, wat hem geschikt maakt voor gesloten kast, bass reflex kast, bandpass, transmissielijn, hoorn, compound, noem maar op.

Een lang verhaal kort: als je zeker weet dat je speakers "free air" zijn, kan je ze het best toepassen in een open kast of gevouwen klankbord, daar een kleine gesloten kast de resonantiefrequentie veel te hoog gaat leggen en de bassen dempt.

Een tussenschot tegen crosstalk: in audio wordt er voor een linker- en rechterkanaal normaal 2 speakerkasten voorzien. Dan heb je automatisch de scheiding tussen de woofer links en rechts waardoor de ene niet beïnvloed wordt als de andere beweegt.
Hier kan het niet, ze zitten samen in de behuizing. Er zal wel sprake zijn van een weinige crosstalk, maar van stereo is dan toch ook niet echt sprake, daarvoor is de onderlinge afstand te klein, waardoor dit echt geen probleem geeft. Bassen bevatten uberhaupt weinig richtingsinformatie.
Ik zou er geen schot tussen zetten, waardoor het volume dat ze zien ook groter blijft.

- - big bang - -

@big bang, dit heb ik met plezier gelezen en ook gelijk weer een stuk wijzer! Bedankt voor deze post!

Mooie uitleg!
Autospeakers hebben doorgaans een stijve ophanging.

Wel, het is een mooi onderwerp waar nog zoveel over te zeggen valt hé.
Ik let wel op, het is maar een stukje uit het verhaal, en audio fanaten zouden dit wel eens iets te summier kunnen vinden.
Daarom zeg ik erbij, alle parameters spelen een rol, en als deze gekend zijn kan een simulatieprogramma en wat berekeningen best een beeld geven.
Er zijn ook zovele toepassingen mogelijk.

Edit: nog iets, soms vullen ze een gesloten kast of een baffle op met acoustische wol, watten of isolatiemateriaal. Daardoor vergroot het schijnbare volume, het volume dat de luidspreker dus achter zich ziet in de kast. Een kast van 40l kan zich zo gaan gedragen alsof het eentje van 52l is, waardoor een iets betere laagweergave!
Hoe het komt: de geluidsgolven gaan trager door het vulmateriaal, komen later aan de binnenkant van de kastwanden aan en het lijkt daardoor acoustisch dat de wanden verder weg zijn, dus een grotere kast! Het is echt zo en van dit truucje wordt bij redelijke kasten dan ook gebruik gemaakt.

- - big bang - -

Ja, mooi verhaal. Duidelijk. Essentie is dus eigenlijk dat het al dan niet open zijn van de kast grotendeels bepaald wordt door de stijfheid van de rolrand. Het effect wat ik noemde van tegenfase lage tonen is er nog steeds wel. Een losse speaker zal niet veel bas geven, ook al is de stijfheid hoog.
Zou een basreflex niet beter zijn bij een hoge Vas dan?

Of een luidspreker geschikt is voor gesloten, bassreflex of transmissielijn hangt van meer parameters af dan alleen de Vas. Helaas heb je die parameters niet (Thiele en Small parameters) en kan je daarom geen bijpassende kast ontwerpen met simulatiesoftware (winISD bijvoorbeeld).
De stijfheid van de ophanging hangt hoofdzakelijk af van de spider (dat gele ding tegen de magneet aan zit) en niet alleen van de rolrand (surround).

De meeste autoluidsprekers zijn geschikt voor gemiddeld grotere inhoud, deze 10cm kan je wel in 10L met veel dempingswol stoppen. Mocht het niet klinken dan kan je er altijd nog een gat (5cm diameter) in maken zodat ie meer "free-air" speelt. Wol wel laten zitten.

Op 5 mei 2012 12:09:34 schreef flipflop:
Ja, mooi verhaal. Duidelijk. Essentie is dus eigenlijk dat het al dan niet open zijn van de kast grotendeels bepaald wordt door de stijfheid van de rolrand. Het effect wat ik noemde van tegenfase lage tonen is er nog steeds wel. Een losse speaker zal niet veel bas geven, ook al is de stijfheid hoog.
Zou een basreflex niet beter zijn bij een hoge Vas dan?

Ja, bekijk het zo: in een open kast of op een open baffle(=een klankbord) heb je free-air speakers nodig, en die zijn in de regel vrij stijf van ophanging.

Je heb gelijk wat betreft het "kortsluiteffect". De golven aan de voorzijde van de konus worden deels gecompenseerd door de golven die komen van de achterkant van de conus. De vanachter komende golven maken een omwegje door de opening in de kast of rond het klankbord, en als deze 1 golflengte kunnen lopen tot aan de voorkant van de konus, komen ze daardoor in tegenfase aan bij de voorzijde van de conus. Ze werken elkaar tegen en compenseren elkaar waardoor de basweergave verkleint. De frequentie waarbij dit gebeurt (want het is golflengteafhankelijk) hangt af van wat de afstand van achterzijde naar voorzijde is. Hoe langer die weg, hoe lager de laagweergave van het systeem doorloopt. Een open kast met lange omgevouwen randen of bvb een breed klankbord presteren beter dan een open kast met korte randen of een klein klankbordje.

Een gesloten kast kent dit probleem niet. De drukgolven aan de achterzijde van de conus bereiken de voorzijde niet. De consequentie is wel dat de kast dan een bijkomende "veer" wordt, waardoor de speaker in ingebouwde toestand stijver wordt en daardoor de resonantiefrequentie weer omhoog gaat. Maar bij een voldoend grote kast of een speaker met soepele ophanging in een relatief kleine kast zijn goede concepten mogelijk.

Bassreflex: deze is van een andere orde en mag je niet zien als een gesloten kast met een opening in. Bassreflex heeft als opening een poort en is een resonerend systeem. De poort en het volume lucht in de kast vormen samen een "helmholtz resonator".
Niet alleen de resonantiefrequentie van de speaker maar ook deze van de bassreflexkist spelen een rol, en door de kast te tunen op de speaker kan de laagweergave nog wat verder doorgetrokken worden bij een ongeveer vlakke weergave. Eigenlijk wordt de resonantiefrequentie van het geheel een soort gemiddelde en ligt ze tussen de resonantiefrequentie van de speaker en die van de bassreflexkast.
Als nadeel: onder het kantelpunt valt de weergavecurve eens zo steil af als een gesloten kast, dit omdat de geluidsgolven die uit de poort komen niet meer in fase gaan liggen met de conus, en je snel een "kortsluiteffect" krijgt.

Of bassreflexkasten omkunnen met speakers met hoge Vas, moet van speaker tot speaker bekeken worden met al de parameters.

Compound is ook zo'n gepoort systeem, en eigenlijk een gesloten kast in een bassreflexkast.

Op 6 mei 2012 10:10:26 schreef 12V HiFi:
De stijfheid van de ophanging hangt hoofdzakelijk af van de spider (dat gele ding tegen de magneet aan zit) en niet alleen van de rolrand (surround).

Juist. Maar om het gemakkelijk te herkennen of je met een stijve of soepele spider te maken hebt, kan je het zien aan de rolrand. Tis een truucje omdat je het aan de spider niet kan zien.

- - big bang - -

Heb het geheel nu in een gesloten kast van 60x20x30 en moet zeggen dat geeft een vollere bas dan wanneer ik bijvoorbeeld de zijkanten of achterkant verwijder.

[edit]Was even vergeten te melden dat ik wel wol in de kast heb aangebracht[/edit]

Het is wel zo dat deze speakertjes niet heel strak zijn opgehangen.

Zit er alleen nog aan te denken een standaard speaker bij te bouwen om iets dieper in de bas te kunnen gaan, denk dat het nu wel ophoudt bij een 70-80Hz, niet verkeerd hoor, maar kan beter.

Heb nog een 15-20 jaar oude (denk ik) speaker, Sound Craft van de grote C liggen, alleen even zoeken wat de specs zijn, aangezien het bestelnummer 334294 nu bij een Epson Toner uitkomt
Deze speaker ooit eens besteld toen ik een jaar of 12 was als vervanger voor een basspeaker van een setje Goodmans speakers die ik had gekregen. Natuurlijk naief op die leeftijd en kijk je niet naar de specs

//EDIT2: Als het geheel compleet klaar is zal ik even foto's plaatsen
Het is nu eerst even testen wat goed werkt

[Bericht gewijzigd door BernardV op maandag 7 mei 2012 16:40:32 (11%)]

die laatste speaker lijkt wel goed voor een fatsoelijke bas ,want de meeste auto spekers is rommel,en klinkt voor geen meter,tegenwoordig is het frame zelfs van PVC,dus nog goedkoper.

Op 8 mei 2012 12:13:03 schreef columbo:
die laatste speaker lijkt wel goed voor een fatsoelijke bas ,want de meeste auto spekers is rommel,en klinkt voor geen meter,tegenwoordig is het frame zelfs van PVC,dus nog goedkoper.

Dat zeg je wel, maar ik heb hier een set Quadral speakers staan.
Hiervan heb de woofer eens moeten vervangen en dat frame is ook van plastic!

Het zijn best dure speakers dit had ik ook niet verwacht. Of zit hier nog een reden achter behalve goedkoop te produceren??

Veel frames zijn van ABS (niet van PVC..), ook van gerenormeerde merken zoals Vifa. Is zelfs stijver dan een stalen korf. gegoten is nog wat beter maar tref je meestal bij de duurdere types aan.

Uit een 10cm speaker kan je verder nooit veel bass krijgen, daarvoor is ie ook niet gemaakt. Dat zijn veelal midwoofers of mids.

'gegoten is nog wat beter maar tref je meestal bij de duurdere types aan.'

Wat bedoel je hiermee? Gegoten van staal?

Heb het even opgezocht idd Acrylonitril-butadieen-styreen,

Gebruik

ABS wordt onder meer gebruikt in volgende producten:
Autobumpers
LEGO-blokjes
Golf-clubs
Apparaatbehuizingen
Enzovoort.

Op wikipedia staat dat de kunstof wordt gebruikt voor starre voorwerpen.
Nou ja iig een reden dat dit materiaal gebruikt wordt voor luidsprekers