Stabiliteit omgebouwde VFO van 100MHz naar 3900kHz

Vanavond heb ik een VFO gebouwd rondom een BF961, maar dan niet voor de 3 meter band (waar het schema origineel voor was bedoeld) maar op 76 meter (3900kHz).
Ik heb het één en ander een beetje aangepast:

http://www.uploadarchief.net/files/download/bf961%20op%203900%20mhz%202.jpg

Het is niet het mooiste meisje van de klas (vooral de soldeerlassen naar het blik zijn erg dirty, printmateriaal was op) maar oké, het was maar even snel een testje:

http://www.uploadarchief.net/files/download/oscillator%203900khz%20met%20bf961%202.jpg

Origineel:

http://www.uploadarchief.net/files/download/bf961%20oscillator%20copy.jpg

Het oscilleerde in één keer, en hoe! Er komt op 5 Volt al een tamelijk fel signaal uit, meters van de schakeling nog met volle ontvangst waarneembaar op de radio.
Nu vraag ik mijzelf het één en ander af...

- Op 100 MHz staat deze schakeling bekend om haar stabiliteit. Op 3900kHz is het helemaal niet stabiel. Er zit een enorm verloop in van zeker 50Hz per minuut. Opbouw is niet echt geweldig natuurlijk, maar kunnen dit soort schakelingen op een lage frequentie eigenlijk wel goed gaan met zo'n MOSFET voor de hogere frequenties?

- De schakeling "start" een beetje vreemd.
Normaal, als je de spanning afzet en weer aanzet staat 'ie meteen "op frequentie". Nu niet. Ik moet opnieuw trimmen om weer signaal te krijgen. Lijkt mij niet goed. Waar kan dat eventueel door komen?

- Ik was altijd in de veronderstelling (en verbeter me als ik het mis heb) dat wanneer de spanning op een oscillator stijgt, de frequentie ook stijgt. Hier dus niet. Hogere spanning = lagere frequentie in dit zondagavond brouwsel. Dan bedoel ik de spanning over de gehele schakeling, niet over een varicap, die heb ik weggelaten. Klopt dit wel?

Bedankt alvast! ;)

Lagere spanning is hogere frequentie.
De opbouw is zeer belangrijk voor de stabiliteit. Maar 50Hz verschuiven is niet zoveel.

50 Hz op 3.900.000 Hz is iets wat iedere teller met 7 digits kan weergeven. 50Hz op 100.000.000 Hz is iets wat niet iedere teller ziet. Je hebt dan 9 digits nodig. Veel counters halen dat niet. Heb je hem ook op 3 meter gemeten.

Verder staat deze oscillator voornamelijk bij een bepaalde, niet nader te noemen ;-) groep gebruiker bekend als stabiel, die groep staat echter niet bekend om diepgaande kennis en uitgebreide meetpparatuur. Dat je zender bij een bandbreedte van 15-30KHz op 100MHz blijft staan wil niet zeggen dat hij niet best 500 Hz ofzo kan driften op 3 meter. Dat hoor je volgens mij niet op zo'n bandbreedte. Anders zou je bugjes helemaal niet horen. Die driften pas echt.

een Tor heeft een maximale Ft geen minimale. Wel is een RF tor gevoeliger voor oscilleren dan een LF tor. Maar daarom gilt hij nu ook zo lekker. Dat heeft iets te maken met extra substraat weerstand wat ze bij LF en schakeltorren toepassen. Verder heeft een RF fet minder gate capaciteit ( de tor heeft ook lagere capaciteiten) bij hoge frequenties belangrijk, bij lage niet zo spannend. RF torren zijn vaak kwetsbaarder, kunnen minder reverse Vbe aan. Kan je een schakeltor vaak nog 5 V reverse biassen, veel RF torren kunnen maar 2 of 3 V aan.

Om de MOS-FET te stabiliseren, kun je tussen de Source en de aftakking van de spoel een weerstand van een paar 100 Ohm nemen die je met een condensator van 1 nF overbrugt.

Voor meer frequentiestabiliteit is het eigenlijk beter om R8 te vervangen voor een smoorspoeletje. Dan blijft de drainspanning onafhankelijk van het werkpunt.

Als je het stabieler wilt maken kun je kijken wat het uitmaakt als je de voedingsspanning verandert. (OK, er zit een spanningsregelaar tussen, maar je zal toch wel een verschil zien)

Je kunt ook kijken wat er gebeurt als je bepaalde onderdelen wat verwarmt of afkoelt. Deze onderdelen kun je dan vervangen voor andere onderdelen die minder last hebben van temperatuurveranderingen. Ik zou C5 wat groter nemen. Bij een grotere waarde zal C5 minder de frequentie beinvloeden.

En: Beperk de amplitude! 5Vtt is teveel. R6/R7 bepalen mede de amplitude.

Overigens: 50Hz is best stabiel! Over hoeveel tijd is dat gemeten?

Ik kan even niet direct een hapklaar artikel vinden, maar er staat me bij dat MOSFETs op lage frequenties een veel grotere flicker-noise hebben dan JFETs en bipolars. Mogelijk is dat de hoofdbron van je instabiliteit?

Op zich is 50Hz per minuut niet veel voor zo'n constructie. Vertaald naar 100MHz betekent dat 1250Hz per minuut. Als het ding in hetzelfde tempo zou doorgaan met driften, zou het nog altijd drie kwartier duren voordat je ook maar een kwart van de bandbreedte van een FM uitzending opgeschoven zou zijn. Dat merkt niemand daar, en hij zou 'zeer stabiel' genoemd worden.
Bovendien, ruim voor die tijd zou het driften wel langzamer gaan of zelfs stoppen en/of omkeren.

Maar misschien is er toch wat te doen.
Je hebt de LC verhouding nu heel anders dan in de 100MHz oscillator.
Probeer daarom eens de spoel en condensator in verhouding te houden, dus 4µH en 400pF of daaromtrent.

De oscillator zal zich vrij ver in klasse-C instellen. Dat kun je zien aan het signaal op de drain, wat eigenlijk constant 5V is, met 'naalden' naar 0V in een 3.9MHz ritme.
Dat is normaal (en het is dan ook een beter idee het signaal ergens anders af nemen, bijvoorbeeeld aan de top van de kring - via een buffer uiteraard).

Maar in dit geval denk ik dat de oscillator staat te over-oscilleren; dat het normale negatief op de gate niet voldoende meer is om de amplitude te begrenzen, en dat verliezen door oversturing van de mosfet deze functie deels gaan overnemen.
Symptomen daarvan zijn: een verlaging van de frequentie bij meer voeding, en het steeds op een andere frequentie opstarten.

Probeer dus een kleinere spoel en grotere condensator, en speel wat met de aftakking zodat hij minder grof en wild oscilleert.

@Frederick E. Terman:

Maar in dit geval denk ik dat de oscillator staat te over-oscilleren; dat het normale negatief op de gate niet voldoende meer is om de amplitude te begrenzen, en dat verliezen door oversturing van de mosfet deze functie deels gaan overnemen.
Symptomen daarvan zijn: een verlaging van de frequentie bij meer voeding, en het steeds op een andere frequentie opstarten.

Probeer dus een kleinere spoel en grotere condensator, en speel wat met de aftakking zodat hij minder grof en wild oscilleert.

Ook kun je de spanning op G2 lager instellen, zodat de steilheid van de MOS-FET afneemt en de oscillaties minder hard zijn. Een sourceweerstand overbrugd met een condensator van 1 nF wil ook wel helpen. Ook zou je een AVR-schakeling met diodes en transistoren kunnen maken waarmee je de amplitude van de oscillaties constant kunt houden waarbij de uitgangsspanning van de AVR de spanning op G2 regelt om de amplitude van de oscillaties constant te houden.

Op http://www.elo-web.de/elo/radio-roehrentechnik/roehrenempfaenger/das-a… staat zo'n schakeling beschreven.

http://www.elo-web.de/franzis-media-stat/w250_0/ximage/0907AudionAGC3.jpg.png

Het feit dat je 50Hz per minuut op 3,9MHz "enorm verloop" vindt doet me afvragen of je niet 50kHz bedoelt..?
En - hoeveel feeling met RF techniek je hebt.

Wat gebeurt er als je een keer naar het bouwsel blaast? Of met je hand in de buurt komt, of het blik een beetje buigt?

Op 14 mei 2012 13:36:01 schreef Frederick E. Terman:
Op zich is 50Hz per minuut niet veel voor zo'n constructie. Vertaald naar 100MHz betekent dat 1250Hz per minuut. Als het ding in hetzelfde tempo zou doorgaan met driften, zou het nog altijd drie kwartier duren voordat je ook maar een kwart van de bandbreedte van een FM uitzending opgeschoven zou zijn. Dat merkt niemand daar, en hij zou 'zeer stabiel' genoemd worden.
Bovendien, ruim voor die tijd zou het driften wel langzamer gaan of zelfs stoppen en/of omkeren.

Mijn ervaring met deze oscillators is dat ze op 100MHz bij het inschakelen een beetje verschuiven en in de AFC-lock van een ontvanger blijven. na een paar minuten is op een frequentieteller geen verschuiving meer waarneembaar (zoals Fred al opmerkt zijn daar te weinig digits voor), behalve de 1kHz digit na hele lange tijd.

Aangezien nog steeds 40+22pF trimmers gebruikt worden is het handig om de L/C verhouding eens aan te pakken, kijk eens hoe 100pF + 60pF trimmer uitpakt. Verder kan je nog op temperatuur compenseren met condensators met de juiste tempco.

@ Henry S.

Er zit eigenlijk maar één condensator in die ik niet helemaal vertrouw, dat is die donkergroene 68pF schijfcondensator die vanaf de trimmers naar Gate 1 van de BF961 gaat.
Hoe "erg" is het eigenlijk gesteld met trimmers vs. temperatuur?
(Niet die mooie degelijke dingen die je in buizenradio's tegenkomt of gewoon een nieuw fatsoenlijk fabricaat natuurlijk, maar deze Chinese plastic rommel die ik heb gebruikt?)
Over de temperatuur en de waarde van C's daar duik ik ook nog eens wat dieper in.

@ Joopv

Met dit soort techniek heb ik in de praktijk wel wat ervaring.
Veel gebouwd voor 100 MHz, dat zet ik zo in elkaar.
Maar meer praktische ervaring dan theoretische kennis, dus dan ga je onderuit wanneer je eens iets voor een andere frequentie wilt bouwen. Theorie ben ik de laatste maanden met enorm veel plezier (en gezonde frustratie soms) flink aan het inhalen! :)
Komt goed! :D
En 50Hz vind ik teveel.
Ik heb een oscillator rondom een EF85 buis gebouwd een paar weken geleden voor dezelfde frequentie.
Kwartiertje gloeien, anodespanning erop, instellen op frequentie en "opa" blijft gewoon binnen de 20Hz staan.
14 Uur na inschakelen was de BFO van mijn ontvanger nog steeds muisstil. En dan hoor je vaak dat buizen zo instabiel zijn.....

Blazen geeft weinig verandering.
In de buurt komen van de spoel (10cm) geeft natuurlijk wel een een duidelijke verandering, maar dat is normaal. En tijdens testen zit het kastje helemaal dicht. Wel heb ik wat testjes gedaan met verschillende condensatoren op de multimeter en daar naar geblazen, vlammetje bij gehouden (niet erop natuurlijk maar ernaast) en dan zie je wel dat schijf C'tjes niet zo best zijn.

@ FET
Voor zo'n constructie had ik eigenlijk verwacht dat het helemaal niets zou doen. Het is écht met een knipoog in elkaar gezet. Gewoon even kijken wat er gebeuren zou als je... ;)
Hoe werkt het eigenlijk met de verhouding tussen L en C waar je het over hebt? Is daar een regel voor?
Of moet je tussen de spoel en de condensator een beetje de middenweg kiezen?

Verder iedereen bedankt, ik ga alle tips meenemen in versie 2.
De uitdaging is nu om het net zo stabiel te krijgen als de buis oscillator.

Een vrijlopende oscillator die met 10-5/min verloopt zou ik zeker niet een "enorm verloop" noemen.

Kijk eens naar de temp. coefficienten van de individuele componenten, naar de uitzettingscoefficienten van de gebruikte materialen (*alle* materialen), naar nog enkele 10-tallen andere variabelen. Luchtvochtigheid, het opvallende licht/UV/IR, magnetische velden, ......

Wie weet zelfs voor een klein deel de verandering van de zwaartekracht a.g.v. de maanstand (niet grappig bedoeld).

Je zou je eens moeten verdiepen hoe de radiobouwers van professionele leger/scheepsvaart spullen hun apparatuur bouwden in de jaren van voor de synthesizers. Veel gebruik van Invar, keramische spoelvormen, met fingerstock rf-dichtgetimmerde behuizingen. En zelfs dan moest er gebruik worden gemaakt van truken als het barlow-wadley mengsysteem.

[Bericht gewijzigd door joopv op (26%)]

OT, maar misschien wel interessant...

Kijk dan ook eens naar het duitse spul uit de periode 40-50. Tijdens WOII was er in Duitsland een tekort aan ruw kristal materiaal en was er dus een streven naar om zoveel mogelijk te ontwerpen met vrijlopende oscillatoren ipv kristalgestuurd.

Dat heeft tot heel wat fraais geleid dat inmiddels haast weer vergeten is.

Op 15 mei 2012 02:24:45 schreef HarrieNak:
Hoe "erg" is het eigenlijk gesteld met trimmers vs. temperatuur?
(Niet die mooie degelijke dingen die je in buizenradio's tegenkomt of gewoon een nieuw fatsoenlijk fabricaat natuurlijk, maar deze Chinese plastic rommel die ik heb gebruikt?)

Zo te zien gebruik je trimmers van Vishay BC Components, die hebben een dielektricum van polypropyleen. Een stap onder teflontrimmers, lage verliezen en een tempco van - 200 ± 500 ppm. Prima trimmers.

Hoe werkt het eigenlijk met de verhouding tussen L en C waar je het over hebt? Is daar een regel voor?
Of moet je tussen de spoel en de condensator een beetje de middenweg kiezen?

Een vuistregel is het 1-2 aantal pF keer de golflengte in meters, 3.9MHz (77m) is dan 77-154pF. Het komt niet zo nauw maar is een stuk hoger dan wat je gebruikt hebt, en in een oscillator wil je een hoge Q-factor hebben.

Relevant Topic: http://www.circuitsonline.net/forum/view/103216

Op 15 mei 2012 02:24:45 schreef HarrieNak:
Blazen geeft weinig verandering.
In de buurt komen van de spoel (10cm) geeft natuurlijk wel een een duidelijke verandering, maar dat is normaal. En tijdens testen zit het kastje helemaal dicht. Wel heb ik wat testjes gedaan met verschillende condensatoren op de multimeter en daar naar geblazen, vlammetje bij gehouden (niet erop natuurlijk maar ernaast) en dan zie je wel dat schijf C'tjes niet zo best zijn.

Gebruik een rietje

Je kunt eens naar de VFO uit de BITX20 kijken.
Die is vrij stabiel. Het verloop is een 20-tal Hz na aanzetten en is dan stabiel als je dit goed opbouwt en inblikt.
Wel de spoel in de lijm zetten. 3mm van een lijmstaafje snijden en met een heatgun in de spoel smelten. De volledige constructie daarna in de was zetten. Het verloopt anders toch nog bij blazen en opwarmen.

http://welther.nl/hugo/Zendamateur/BITX20/Spoel%20in%20was%20gezet%201.JPG
Foto: mijn deadbug BITX20 VFO.

Wil het helemaal goed doen, moet je de spoel kunstmatig "verouderen".
D.w.z. na wikkelen: uitkoken, rustig laten afkoelen, invriezen, rustig op temp. laten komen en dit dan een paar keer herhalen.
Frequentieverloop door warmte of afkoelen is dan weg.

@ Joopv

Hoi Joop!
Het lijkt misschien weinig maar voor wat ik ermee wil doen is het best veel hoor, reken even met me mee;
50Hz Per minuut is per uur (0,050 X 60) een verloop van 3kHz, en daar is niet normaal mee te werken op de kortegolf banden.
Gisteravond om 19:00u de oscillator afgestemd op 3930 kHz.
Rond middernacht zat 'ie tegen de 3950 aan, dus nog slechter als in de eerste meting.
Moet ik er wel bij zeggen dat ik de kachel aan heb gezet rond 22:00u want het was echt koud hier (hoekhuis aan het water).

En als de stand van de maan nu ook nog aan mijn oscillator gaat morrelen (invloed dat geloof ik wel van je hoor, kijk eens wat een enorme hoeveelheid water de maanstand "volgt") dan is het nu echt tijd voor een DDS oscillator met goede filters voor een mooie sinus. Maar toch even nog dit uitwerken... :P

@ Cyrano
Waardevolle tip! Vielen dank, hebben die smerige nazi's teminste nog "iets" goed gedaan. (Maar het zal een schakeling rondom een buisje zijn, en die had ik al flink tam gekregen, lijkt wel of het beter gaat met een buis dan met een transistor/FET/MOSFET).

@ Henry
Vishay? Dat had ik nooit verwacht! Ik dacht dat het slechte, goedkope trimmers waren maar sorry, Vishay heeft een goede naam inderdaad.
Dank je voor de vuistregel.

@ Hugo Welther
Dat verouderen kan inderdaad wel werken.
Alleen dan MOET je een keramische- of ferrietkern hebben, want PVC gaat al vervormen bij 76 graden Celsius.
Wel een mooie foto trouwens! (Zo moet een oscillator idd. zijn, alles kort, alles klein en dan is het maar lelijk, het werkt wel).

Ik heb een 10 MHz oscillator gemaakt voor een fF-meter. Gewoon deadbug, het type weet ik zo even niet meer en hij is weer gesloopt, mij kennende een Wunderhorn ;-). Waarschijnlijk twee bsx20 torren, Luchtspoel op pvc pijpje, 100 pF mica -condensator en 1n4007 met 10 slag pot als varicap ( was eigenlijk onderdeel van een vakantie CW TRX welke niet op tijd klaar was omdat ik fake torren bleek te hebben maar dacht dat mijn ontwerp niet deugde)
Deze verliep in een uur opwarmen iets van 30Hz Daarna wandelde hij een paar Hz op en neer. Zat wel goed ingeblikt. Groter probleem was een soort " memory" effect. Als ik er 10 pF aan parallel schakelde zakte de frequentie keurig, maar als ik hem weer weghaalde zat hij een stuk hoger in frequentie als daarvoor ( een 30-50Hz dacht ik) en duurde het weer meer dan een half uur voor hij weer op de oude frequentie was ( de varicap was toen al weggehaald maar die bleek niet de oorzaak, wat die wel was weet ik nog steeds niet, misschien iets van een soort dielectrische absorbtie van de mica condensator of opwarming van de torren, dat ze bij 10 pF meer veel harder gan oscilleren ? )

De vuistregel van het aantal pF's gelijk aan 1 à 2 maal de golflengte, die hier al gegeven is, zie je vaak voor afgestemde kringen in tussentrappen. Het is daar een uitstekend compromis tussen belaste Q en niet teveel verliezen (de onbelaste Q, dus van de spoel en condensator zelf, moet natuurlijk zo hoog mogelijk zijn; de belaste Q hangt af van de verhouding tussen de kringimpedantie en wat je eraan hangt).

Voor een oscillator ga je vaak nòg wat groter in pF's, omdat je daar een zo hoog mogelijke belaste Q wilt hebben. Ook doordat je daar nog geen vermogen hoeft te leveren, ligt het compromis anders.
Voor een Hartly zie je vaak 140 à 200 ohm opgegeven. Dat komt neer op 2,5 tot zelfs 4 maal de golflengte in pF.

Zo nauw komt het nu ook weer niet, maar in jouw geval was de C wel èrg klein.

Ik heb nog niet veel tijd gehad om iets aan de schakeling te veranderen maar zondag wel, dus dat gaan we dan maar doen ook! ;)

@Fred101

Deadbug opbouw is toch het beste wat je kunt doen als je met HF bezig bent? Je hebt altijd korte verbindingen en het scheelt de helft aan soldeerlassen van relatief slecht (HF) geleidend tin ten opzichte van printmontage. En als je het een beetje slim uitdenkt dan is het nog stevig ook! :D

Oscillatoren zijn soms echt onvoorspelbare schakelingen.
Ik heb zoiets als jij omschrijft ook een keer gehad met de bovenstaande BF961 voor 100MHz.
Hij deed het best goed en was opgebouwd als deadbug, precies zoals al zijn identieke voorgangers.
Deze kreeg een flinke overmodulatie voor zijn kiezen omdat de peaklimiter er plots de brui aan gaf, en dat nog on air ook.
Direct de stuurtrappen en eindtrap uitgezet want het kreng stond 3MHz hoger in de band. Het duurde na het afkoppelen van de audio kabels zeker een uur voordat de oscillator weer op frequentie stond en gewoon weer normaal deed.
Dat was dus ook een Hartley oscillator. (Hartley oscillatoren vind ik trouwens wel hele fijne schakelingen).

@ FET

Helder verhaal! :D Dankjewel!

Ik heb hier trouwens nog wat ringkernen liggen (ooit uit oude kapotte PC voedingen en moederborden gesloopt).
De types en de "AL" zijn mij duidelijk.
De formule om een spoeltje rondom die kernen te berekenen ook, maar is het raadzaam om het rondom een T50-6 poederijzer kern te maken? (AL=4). En wat doet dat met de Q factor in de LC kring van een oscillator?
Op de ene site lees ik dat je beter een mooie spoel kunt maken op een kunststof kern voor een stabiele VFO (vanwege de hoge Q factor) en op de andere site is men helemaal verliefd op die "toroids" of zelfs ferrietstaafjes als kernen. En al die radio amateurs claimen een uiterst stabiele VFO in hun bezit te hebben.
Nou goed, dat geloof ik ook wel maar wat is dan de waarheid?
(Ik ben zeker niet te beroerd om een mooi spoeltje op een PVC kern te maken hoor, daar is namelijk geen kunst aan met een klosje draad en een boormachine als houder voor het PVC pijpje en een heet lijmpistool bij de hand).
Maar wát is waar? ;)

Ik ga het eerst proberen met een C op 3 X de freq. in meters dus: 230 pF.
En met die capaciteit moet ik dus een spoel hebben van zo'n 7 µH om het zaakje in resonantie te krijgen rond de 3900kHz.

Trouwens FET, ben je radio amateur en zo ja, weet je nog leuke boeken aan te bevelen? Mogen ook (GRAAG zelfs) oude boeken zijn, heb hier zelf het "Philips handboek, grondslagen der elektronica" uit 1971 met 80% buizenschakelingen, en zelfs daar zoek ik zo nu en dan nog iets in op! (zeker toen ik met die buizenzender bezig was. Ik kreeg die oscillator zelfs met een 100µF en een 39V zener niet ontkoppeld van de modulatie. Het moet gewoon een "eigen" voeding hebben, want verder werkt die zender prima. Behalve dat FM gedoe weet je nog? ;) )

Waar het op neer komt... Je kunt gewoon niet je leven lang piraat blijven in Nederland. En ik heb zoveel fun en ook net zoveel hoofdpijn over de theorie, maar ik vind het zooo leuk!
Eigenlijk nog leuker dan het uitzenden van plaatjes.
Dus misschien is het wel tijd om eens serieus een licentie te gaan behalen. Ik bedoel... €1250,- boete voor muziek de ether in sturen is veel geld. Daar kan ik beter een mooie kortegolf ontvanger van kopen! (En muziek draaien kan altijd nog via een internetzender).

HF vind ik prachtig, maar ik ben inmiddels ook wat ouder geworden (nog steeds jong gelukkig) maar ik raak de wilde haren wel een beetje kwijt, de 30 komt in zicht, en ik wil zonder die absurde boetes boven mijn hoofd met de hobby en de techniek bezig zijn en blijven.
Maar goed, dat is allemaal offtopic, maar als je leuke boeken kent? :P Vertel het me! ;)

Ik heb ook ooit mijn licentie gehaald. Heb een 160m...10m transceiver gebouwd, voor de lol van het bouwen. Uiteindelijk heb ik misschien een stuk of 5 verbindingen gemaakt (niet eens alle banden uitgeprobeerd), maar de technische kant spreekt me veel meer aan...

Goede boeken weet ik zo direct niet. Maar ik heb wel ondervonden dat je de meeste informatiebronnen vrij kritisch moet benaderen. De ene schrijver heeft theoretische kennis, de andere praktische, maar de combinatie van beiden is zeldzaam. (Frithjof Sterrenburg is een voorbeeld van iemand die het WEL heeft)

Vergeet niet dat alle brommertjes volgens de eigenaar ook met gemak 100km/u lopen, in de praktijk valt dat soms een beetje tegen. Dat geld natuurlijk ook voor de verhalen die je leest.

Ik heb prima ervaringen met een simpel draaikerntje, maar 20Hz op 3.9MHz is toch al wel beter dan dat ik haalde. 20Hz in 10min op 800kHz.
Een hoge Q-factor zorgt voor minder ruis in de oscillator, maar niet voor meer frequentiestabiliteit. Blaas met een rietje wat warme lucht naar ieder onderdeel en kijk waar de problemen zitten. Dan kun je het probleem vaak wel redelijk isoleren.
Maar het blijft moeilijke materie.

Ik hen mijn machtiging gehaald als een soort "doel" en stok achter de deur om meer van electronica te leren. Ik was snel uitgekeken op ledjes en licht donker schakelaars. Toen bouwde ik een ontvangertje en kreeg een 80 meter USB ontvanger en toen iemand begon over zijbanden was het kwaad geschied. April 2006 alweer, wat gaat de tijd snel, dit topic was de schuld: http://www.circuitsonline.net/forum/view/33688 en daarna natuurlijk het over dpDC ontvanger gesproken en latere jongensradio topic, ( gestart door sterrenburg himself) dat is uiteindelijk een soort online radio cursus geworden. Dat topic heeft volgens mij een jaar of twee gedraaid( iets van 6 of 7 delen van 32 paginas dacht ik)

Ik heb het ARRL handboek en antenneboek besteld, FET vreselijk veel lastig gevallen met vragen :-) als doel gesteld ( om theorie aan praktijk te koppelen) een ssb ontvnger voor 20 meter te ontwerpen, en toen ik opging voor N had ik waarschijnlijk F al kunnen halen, dus dat heb ik een half jaar later gedaan. Mijn eerste boek was echter ontvangers van Fritjoff Sterrenburg. Dat heb ik helemaal uitgespeld.
Die 20 meter ontvanger heb ik gebouwd en ik dacht dat hij niet werkte want ik hoorde nooit iets, nu weet ik dat je op een winteravond op 20 meter meestal niks hoort dus grote kans dat het ding wel werkte. Ik heb hem toen omgebouwd tot meetzendertje. En nog lang gebruikt. Hij werkte van een paar MHz tot iets van 17MHz. En nu ben ik terug bij af, nu ben ik bezig met een meetzendertje :-) alleen nu iets hoger in frequentie en met serieuze specs.

Maar ik wist niks toen ik begon, jij weet , op de regeltjes na, waarschijnlijk nu al meer dan genoeg van de tehniek voor N en misschien zelfs F.
Er zijn grofweg twee type zendamateurs, de gene die je bijna nooit hoort en altijd zitten te solderen ( ikke) en de echte fanatieke operator, (dxer, contester, ronde-klepper ect) ik heb mijn set wel altijd op de motor aan en in de auto, en iedere keer ls ik weer eens een uurtje op de KG heb gezeten denk is, leuk, dat moet ik vaker den maar er is altijd wat te solderen of restaureren ( ik zou een TRX in een oude 535 moeten bouwen, met modulatie/bandmonitor en een probe-microfoon en soldeerstation vormige seinsleutel om ontwenningsverschijnselen tegen te gaan. ;-) )

Toen ondekte ik ook dat ringkernen niet slecht hoeven te zijn maar het wel kunnen zijn. Een spoel voor de lage frequenties van dat meetzendertje werd groot en de oscillator sloeg snel af. Een ringkern met maar een paar windingen deed het , of niet, of over een groter bereik. En zo werd het virus voor component onderzoek gelegd. Ik wilde weten hoe dat kwam ( en dankzij de hulp van mijn mega geduldige vraagbaak is dat ook aardig gelukt dacht ik zo.

Op 15 mei 2012 18:30:25 schreef Henry S.:
Een vuistregel is het 1-2 aantal pF keer de golflengte in meters, 3.9MHz (77m) is dan 77-154pF. Het komt niet zo nauw maar is een stuk hoger dan wat je gebruikt hebt, en in een oscillator wil je een hoge Q-factor hebben.

Op 3m zou je trimmers van 3...6 pF gebruiken, toch zie je meestal 22pF????

Op 19 mei 2012 02:37:48 schreef (Z)weetvoetje: Uiteindelijk heb ik misschien een stuk of 5 verbindingen gemaakt (niet eens alle banden uitgeprobeerd), maar de technische kant spreekt me veel meer aan...

Je hebt alleen de trafo en de gelijkrichter aangesloten? :-)

In een oscillator juist graag wat hoger, tot 4x aan toe. Dat levert dan 12pF op - netjes de 22pF trimmer op de helft. :)

Maar bovendien kun je het, vooral in een bug, niet altijd krijgen zoals je 't hebben wilt. En niemand gelooft in een spoeltje met 2 windingen. Sinds de oerknal moeten bugjes spoelen van 4 windingen hebben. ;)

Ervarist, ik hoor wel dat jij de transceiver van Z nooit gezien hebt.