Jongensradio anno 2007 Deel6

Even een korte reactie: Het gaat inderdaad om FM, dus er is geen geweldige stabiliteit vereist.
Op FM wordt gewerkt met een bandbreedte van zo'n 10kHz, toch?
Op oude analoge radio's zit een oscillator op 100MHz, waarmee er wordt afgestemd op een signaal met een breedte van 200kHz (o.i.d.) en dat gaat goed. In dit geval wordt er met een 400kHz*80=30MHz afgestemd op een signaal met een breedte van 10kHz. Dan zit je dus een factor 6 slechter. Maar dat dan wel op een frequentie van 400kHz, waar parasitaire capaciteiten een veel minder groot probleem vormen.

@RD12TF: Goed idee! Dat leek mij ook het meest moeizame punt. Maar met al die frequentievermenigvuldigers is ook geen perfecte demping nodig. -20dB is ruim genoeg. En daar kom je een heel eind mee, denk ik.

En ohja, de MF is weldegelijk 8.1MHz. Ik weet niet of dat een standaardfrequentie is. Maar ach, anders kan er altijd nog een mixertje bij... Ik heb toch geen goede filters, en wikkel de spoeltjes altijd zelf. Maar als we aan goede filters kunnen komen vind ik dat ook prima. Als het rond de 10MHz is, dan kan je gewoon die tweede kristalfrequentie (die 5.1MHz) aanpassen zodat het goedkomt...

Ik heb van hugo al het schema van die geaarde GPRO oscillator gehad. Moet volgens mij best lukken, mijn meetzenders zijn ook stabiel en die werken volgens mij op de zelfde manier. Dus een kristal oscillator en vermenigvuldigen. En anders draai ik wel af en toe bij. Andere optie is omhoogmixen met diverse X-tal oscillators ipv vermenigvuldigen.
Als de VFO nu genoeg power levert zou je ook kunnen mixen en dan het zo uitkienen dat je er een zo hoog mogelijke harmonische uitgefilterd wordt, dat scheelt al vermenigvuldigen. (ik heb X-tallen die iets van 87MHz zijn). Ik heb nog een yaesu FM filter liggen dus daar moet ik mijn MF op afstemmen. In FM supers, racal en yaesu wordt gebruik gemaakt van ECH mixbuizen. Die heb ik wel een aantal dus dat is makkelijk, scheelt weer ruzie met mixers.

Fred

@(Z),
Misschien valt het wel mee inderdaad maar je zal een scherp bandfilter moeten maken achter het meng VFO. Dat je zenuwen net zo sterk mogen zijn als je bandfilter steil!

Voor de l(i)efhebbers, een schema van de T-PLL, met buizen.
't Ziet er redelijk gestoord uit maar ik heb een naam op te houden...

Attn mods: Het plaatje is groot in pixels maar slechts 7kb groot.

Het ding heb ik, lang geleden, met fets gemaakt, hij deed het goed maar zo'n beetje alles was kritisch zoals je dat wel vaker met zandtriodes ziet.

De fase comparator is een Sample & Hold, die heb ik nog niet met een dubbeltriode gemaakt of gezien.

@Fredden,

ECH-mixbuis = ruisbuis. Aaaaaaaaargh!

(Oud stemmetje) Eh.. jongeman, wat zijn dat voor een eigenaardige seleencellen met een condensator ernaast getekend?
En waar is je reactantiebuis?

Dat zijn zanddioden FET
En de reactantie buis is even met verlof ...

Mijn zenuwen zijn net als mijn apparatuur van staal Gelukkig heb ik daarnaast een filterfluiter en twee wobbelaars.

Een ruisbuis: Alleen de ECH of ook andere want Waarom zitten die racal's enzo dan vol mix buizen ? Zullen waarschijnlijk geen ECH's zijn maar ik bedoel dat ik diverse mixbuizen heb en ECH is toevallig een naam die ik uit mijn hoofd weet. Ik heb ook een paar reactantie buizen.

Kun je ook uitleggen hoe dat schema werkt. Lijkt me wel leuk om een pll met buizen te maken. Ik zou ook wel nixie aanduiding willen maar dat zijn leuke uitbreidingen voor later.

Fred

Hoi Eat. Ik zie dat je weer wat tijd voor de hobby hebt gevonden, hoewel de oorzaak wat minder leuk is natuurlijk. Sterkte in ieder geval, misschien zien we elkaar de 25^e bij de DvdRA.

Ik schreef eerder al dat ik wat EF6 pijpjes had aangeschaft. Ik heb nu een leuk projectje bedacht om ze toe te passen, ik ga eindelijk maar eens die Super Gainer bouwen...

Idee is als volgt, EF6 als HF/Mengtrap, EF6 als VFO, EF6 als teruggekoppelde detector, EL3 als LF en AZ1 als voeding. Na wat zoeken op zolder heb ik de meeste onderdelen al gevonden.

Een echte radio staat natuurlijk op een metalen chassis, dus eerst ben ik maar eens aan de slag gegaan met alu. plaat, gatenzaag en zetbank (handig hoor dat ik gebruik mag maken van de werkplaats bij de TD in het ziekenhuis). De eerste resultaten heb ik op de foto gezet (foto's klikbaar).

Op zoek naar inspiratie heb ik delen van Jones Radio Handbook uit 1937 op internet gevonden. Hoofdstuk 6 behandeld "Radio Receiver Theory and Construction". Ik heb de scan's gedownload, bewerkt en tot een pdf verwerkt.

Jullie kunnen bij mij de pdf downloaden: jones radio handbook 1937 chap. 6 (let op: 16Mb)

Wordt ongetwijfeld vervolgd, maar ik heb geen idee hoelang dit projectje gaat duren. Gelukkig komen de lange winteravonden er weer aan

gr. Mans

<sub>Chassis boven

Chassis onder

Test opstelling onderdelen

Test opstelling onderdelen</sub>

Voor al onze jonge vriendinnen nog wat uitleg.

Wat is een Super Gainer.

Een Super Gainer is de eenvoudigste vorm van een superheterodyne ontvanger.

Hij bestaat in wezen uit een standaard 0-V-1, dus een rechtuitontvanger met teruggekoppelde roosterdetector op een vaste frequentie en hierachter een laagfrequenttrap.

Voor de rechtuit wordt nu een hoogfrequent trap geplaatst welke als mixer dienst doet.
Op het rooster wordt het antenne signaal (al dan niet selectief) aangeboden en op de kathode wordt een hf-signaal afkomstig uit een afstembare oscillator (VFO) aangeboden.

In hf-trap wordt het antenne signaal met het VFO signaal naar de vaste frequentie van de rechtuit gemengd en via de anodekring ( spoel) gekoppeld met de detectorspoel.

Wouw, heel netjes. Dat ziet er nu al gelikt uit.
Toppie Mans.

Zoals gebruikelijk weer iets om je vingers bij af te likken. Ben benieuwd naar de resultaten.

Grappig, mijn superhet had op het laatst een OV1 als detector. Dat was dus een supergainer.

Fred

[Bericht gewijzigd door fred101 op vrijdag 3 oktober 2008 19:47:00 (32%)]

Op 3 oktober 2008 18:40:20 schreef fred101:
Een ruisbuis: Alleen de ECH of ook andere want Waarom zitten die racal's enzo dan vol mix buizen ? Zullen waarschijnlijk geen ECH's zijn maar ik bedoel dat ik diverse mixbuizen heb en ECH is toevallig een naam die ik uit mijn hoofd weet. Ik heb ook een paar reactantie buizen.

Dat ze ruisen kunnen die dingen ook niets aan doen, maar ieder rooster dat je erbij zet, verdeelt de stroom die daar ter plaatse loopt in tweeën: wat er naar het rooster gaat, en wat er doorloopt richting anode.

Die verdeling kan niet anders dan een beetje ruiserig zijn; het blijven tenslotte losse elektronen. Maar dat betekent wel dat er altijd ruis bij komt.
Zelfs een anodestroom die zelf geheel ruisvrij zou zijn, zou ruiserig worden als er een rooster bij komt.
Multiroosterbuizen zijn dus ruisbuizen.

Dat hindert niet als het signaal daar al sterk is, maar als ingang voor een ontvanger is zo'n ech niet zo'n goed idee.

Dat Racals er vol mee zitten, zegt niets: Engelse ontvangers zijn al niet zo ideaal, en daarbij wist men in die tijd ook niet veel beter (de Duitsers wel, maar daar sprak niemand mee. En die bouwden misschien ook weer wat tè mooi: veel te duur).

Fred,
Ik heb het blokschema er bij gezet. Kijk eerst maar of je het een en het ander herkent.
Het lastigste deel is de S & H, het ding vergelijkt twee frequenties en geeft een spanning af, evenredig met het fase verschil.

Hex-, hept-, oct- en nonenodes horen niet in communicatie apparatuur thuis, hoe meer roosters een buis heeft, hoe meer keuze een elektron heeft om van rooster naar rooster te hoppen en hoe meer ruis ...
Voor 'high level mixing' kan het misschien, hoewel faseruis ook een grote rol speelt als kritieke parameter voor een ontvanger.

/e Fet is een uitslover ...
Ik vergeet Mans te prijzen, schaam. Mooi werk man! Bedankt voor het schitterende document!

Donders, goed dat je het zegt! Gauw ook downloaden.
(...)
Wow, dat is leuk zeg. Dank je Mans!

@RD12TF: Interressant schema, dat zeker. Maar ik geef toch de voorkeur aan een mixer met bandfilter. Ja, het moet scerp zijn, maar dat lukt wel. Evt. gewoon een 0v1 erachter . Dat schema van jou is mooi, maar het ziet er inderdaad uit alsof er heel veel onderdelen kritisch zijn, en dat vind ik onhandig. Componentenbesparing is het ook niet, 5 buizen .
We hebben toch de apparatuur om het goed af te kunnen regelen, dus dat gaat geen al te groot probleem worden.

Hmm, ik ben er ook nog niet helemaal uit of het nou met buizen of torren gebouwd gaat worden. Ik een vaag vermoeden dat Fred misschien weleens een voorkeur zou kunnen hebben voor die dingetjes met zand van buiten, ipv vanbinnen...
Maar het dan wordt wel een lomp groot geval (20+ buizen). En ik weet ook niet hoe lekker buizen het doen in ontvangers op die frequenties. De gewoon ecc'tjes zullen het wel niet meer zo lekker doen op de 70cm. Torren valt in ieder geval goed aan te komen, en ik heb er ruime ervaring mee. (voor Fred natuurlijk weer precies andersom )

En de mixers worden natuurlijk varicapmixers
Nouja, eigenlijk zou ik nog eens die berekening op moeten zoeken, zodat ik kan kijken hoe dat nou zit met ruis en gain van zo'n geval. Dan kunnen we alles even goed naast elkaar zetten.

@Fred: Welke frequentiebereiken hebben je wobbelaars nou ook alweer?

En @mans: Ja, ik heb weinig toe te voegen aan wat er al gezegd is. Zeer zeer netjes!

Geeft niet (Z), het idee en schema zijn ook meer ter lering ende vermaak hier neergezet.
Sterkte met het bandfilter, denk vooral om de 'lek' om het filter heen, bij dergelijke constructies! Goed afschermen en gebruik ook zuigkringen voor de spurii (bij ontvangers noemen we dat 'spiegels'!) net onder en boven de gewenste frequentie.

Uhf zenders met buizen gaan nog goed, zie het schema van FET.
Maar met speciale technieken. De impedantie van een (redelijk normale) buis neemt sterk af op de UHF band.
Dat stelt speciale eisen aan je kringen ... En de koppeling met de buis.

Voor ontvangst gebruikte men vroeger vaak een simpele diode mengtrap plus achterzet ontvanger. Buizen zijn ook gebruikt, vaak met veel kunst en vliegwerk.

Je moest het vak loodgieter en machinebankwerker combineren om tot enig resultaat te komen ...
Wat dat betreft zijn de moderne halfgeleiders een hele verbetering. (Het doet mij pijn om dat te zeggen overigens )
Maar het is niet anders!

Mijn nordmende wobbelaar gaat tot iets van 800 MHz.
Ik heb niet alleen een voorkeur voor buizen, ik heb er ook meer dan 500 liggen die gebruikt moeten worden. Ik heb een kast ervoor met een soort uniframe erin en schaalverdeling met vertraging (daar zat de multiband OV1 in waar we samen aan gewerkt hebben, die waar die spoel geaard zat.)
Ik voel wel wat voor een pll met buizen maar het moetr wel bouwbaar zijn want ik denk dat 70cm al pittig genoeg is.

FET: niet zo negatief over mijn schatjes. Ik heb een garmin gps100 gekregen met externe antenne en aansluitsnoeren. Hij werkt ook nog lijkt het. Het ding schijnt uit een vliegtuig te komen, dan ken jij hem vast wel. Kan ik daar nog wat leuks mee (aprs of bv op mijn pc aansluiten zodat ie een soort tom-tom wordt.)

Fred, gelukkig ben ik goed in plaatwerken enz

Op 3 oktober 2008 22:52:07 schreef fred101:
[...]
Ik voel wel wat voor een pll met buizen maar het moet wel bouwbaar zijn want ik denk dat 70cm al pittig genoeg is.
[...]
Fred, gelukkig ben ik goed in plaatwerken enz

Ik denk dat bouwen met buizen op 70cm vele malen lastiger is dan het maken van een eenvoudige buizen PLL voor 5 MHz!!

Voor alle ouwe snoeperts (maar ook voor de jonkies) heb ik nog wat hoofdstukken uit "Frank C. Jones Radio handbook" uit 1937 beschikbaar voor download.

Dit zijn alle hoofdstukken die ik heb kunnen vinden. Ik heb alles bewerkt en in pdf gezet, je kunt ze nu eenvoudig op A-4 formaat uitprinten (kun je ook voor het slapen gaan in bed nog wat lezen )

gr. Mans

chapter 8 C.W. Transmitter Theory (15Mb)
chapter 9 Transmitter frequency Control (8Mb)
chapter 10 C.W. Transmitter Construction (6Mb)
chapter 11 Transmitter Tube Data (7Mb)
chapter 17 Test instruments (7Mb)

Voor de echte die hards heb ik ook nog ARRL handboek uit 1936 en 1941 (zijn wel dikke downloads, dus dat duurt even want mijn internetpijpje is niet zo dik )

ARRL handbook 1936 (55 Mb !!)
ARRL handbook 1941 (78Mb !!!)

Als laatste een boekje uit 1924 over de reflex ontvanger. Bij een reflex ontvanger wordt de buis zowel voor HF als voor LF versterking gebruikt. Eerst doorloopt het HF signaal de buis en na detectie gaat het LF signaal ook weer door de buis.

Reflex Radio Receivers 1924 (3Mb)

p.s. Gyula Kiss (nvhr) heeft ook een leuke MW reflex met EF89 en EL84 gemaakt.

Hoi Mans,

geweldig boek, dat van Jones, daar kan ik wel wat leuke zenderschema's uithalen. Erg creatieve oplossingen zoals een CW zendertje wat je zo aan een eindgevoede draad kan hangen door de speciale nieuwe "jones" koppeling.

Ik ga proberen dit weekend even een antenne versterker in elkaar te bakken met een EF83 ofzo en een aperiodische raamantenne te maken van 50m draad om op de lange golf beter te luisteren. Moet ook een goed software pakket vinden voor slow CW.
Die raamantenne kan dan later als verlengspoel voor een Vertikale monopole dienen.

Fred

Jullie houden mij voor de gek, er bestaan helemaal geen plastic driepotige triodes met de geheimzinnige naam transistor. Ik heb het hele ARRL handboek van mans zijn link (het nieuwste van de twee natuurlijk) doorgespit en ze worden nergens genoemd.

[Bericht gewijzigd door fred101 op zaterdag 4 oktober 2008 08:16:12 (18%)]

Prachtig al die oude boeken . Ik beloof niet dat ik ze meteen uit het hoofd ga leren , maar het is gewoon leuk om er eens in te bladeren .

En wat hier een proefopstelling wordt genoemd , is bij mij meer een nog niet gehaald eindresultaat , knap hoor zoals er weer wordt geknutseld .
Ben zelf nog bezig met een niet zelf-bedacht concept , een "Hydrodyne" . Ik zal eens proberen om ook een paar foto's te laten zien , van mijn proefopstelling .

@ Fred 2 , want Fred 1 moet zijn antenne wikkelen met 50m draad , heb je hier iets aan ?

http://www.w0ch.net/qrss/qrss.htm

Groetjes Evert

Even snel antwoord door Fred3 want 1 is met de antenne bezig, 2 speelt nu met spectran en 4 zit met zijn zoontje te nintendo-en (ik haat computerspelletjes maar je kunt niet alleen Zendamateur zijn, je moet soms ook pappie zijn)

Fred

En toen deed de oscillator het niet meer. Ik ga even alles doorsolderen, want nu doet die oscillator het weer niet meer. Pffff. Volgens mij is die ontvanger vervloekt... Ik weet al wel dat de volgende ontvanger die ik ga maken op een stukje print met koper wordt gemaakt.

Trouwens, iets heel anders. Ik vroeg mij af of ik mijn zusjes walkie-talkie ook op een radio kon horen. Dus ik pak het boekje erbij om de zendfrequentie uit te zoeken. Blijkt dat 440Mhz FM te zijn. Is dat een gangbare frequentie? Of waarom zit dat zo hoog.
Laat ik het anders formuleren: Hebben jullie ontvangers die tot 440Mhz FM gaan?

Op 4 oktober 2008 11:17:37 schreef Pietdepiet:

Trouwens, iets heel anders. Ik vroeg mij af of ik mijn zusjes walkie-talkie ook op een radio kon horen. Dus ik pak het boekje erbij om de zendfrequentie uit te zoeken. Blijkt dat 440Mhz FM te zijn. Is dat een gangbare frequentie? Of waarom zit dat zo hoog.
Laat ik het anders formuleren: Hebben jullie ontvangers die tot 440Mhz FM gaan?

Ja, de meeste 70 cm amateurtrancievers halen dat wel.
Maar een oude scanner haalt dat ook wel.
Moet je wel een programeerbare hebben, anders lukt het niet.
Google maar eens op bv Handic 0016,vind je vanzelf linkjes naar modernere apparatuur ook.

Het waarom van die qrg is overigens bepaald door het AT.
snuffel hier maar eens rond, kom je ook een frequentieindeling tegen (een zg bandplan).

Dat ding waar (Z) en ik aan bezig zijn voor 70cm. Dat is dus ongeveer die frequentie. Dat is de band waar ik mobiel meestal qrv op ben. (op de motor en auto)

De don-quichot antenne is klaar. Hij kan aperiodisch en afgestemd gebruikt worden. Het ding ziet er uit als de wieken van een windmolen, dus in X vorm en niet +.
De latjes heb ik V vormig ingezaagd en daar 50M draad op gewikkeld. De zelfinductie is 770uH. Nu nog uitvoegelen hoeveel nF erbij moet want 1NF werkt niet. Dat komt natuurlijk door ik met een trafo uitkoppel. Als die niet belast is staat er een spoel parallel aan de antenne en de scoop belast hem anders dan dat een ontvanger doet. Toch maar een ander soort uitkoppeling maken.

Fred

Fred

Op 4 oktober 2008 13:13:49 schreef fred101:
De don-quichot antenne is klaar. Hij kan aperiodisch en afgestemd gebruikt worden. Het ding ziet er uit als de wieken van een windmolen, dus in X vorm en niet +.
De latjes heb ik V vormig ingezaagd en daar 50M draad op gewikkeld. De zelfinductie is 770uH. Nu nog uitvoegelen hoeveel nF erbij moet want 1NF werkt niet. Dat komt natuurlijk door ik met een trafo uitkoppel. Als die niet belast is staat er een spoel parallel aan de antenne en de scoop belast hem anders dan dat een ontvanger doet. Toch maar een ander soort uitkoppeling maken.

Jij ga sneller dan dat ik ga Fred, ik ben nog bezig met de zender en preamp.
Maar ik ben ook nog niet handig op het moment natuurlijk.