Halfgeleider type-informatie
Een artikel over hoe je de type-aanduidingen op halfgeleiders kan begrijpen.
De internationale standaard component aanduidingen
Onderstaande informatie is niet volledig omdat er dagelijks nieuwe componenten worden gefabriceerd, maar geeft wel een vrij nauwkeurige indicatie van de algemeen voorkomende component aanduidingen.
De internationale standaard component aanduidingen zijn:
- Joint Electron Device Engineering Council (JEDEC)
- Japanse Industriële Standard (JIS)
- Pro-electron (Europa)
- Fabrikanteigen aanduiding
- OEM aanduiding
Joint Electron Device Engineering Council (JEDEC)
Deze hebben de volgende aanduiding:
getal, letter, serie nummer, [achtervoegsel]
De letter is altijd een 'N', en het eerste getal is altijd één (1) kleiner dan het aantal aansluitpootjes. Uitzonderingen hierop zijn 4N en 5N, deze zijn gereserveerd voor optocouplers (6-, 8- en groter polig DIP). Het serienummer loopt van 100 tot 9999 en zegt verder niets.
Het eerste getal geeft aan:
1 = Diodes
2 = Transistor of FET (Field Effect Transistors)
3 = Double Gate MOSFETS of thyristors
4 = Optocouplers
Het (eventuele) achtervoegsel geeft de groep aan waar de versterkingsfactor (hfe) in valt:
A = lage versterkingsfactor.
B = gemiddelde versterkingsfactor.
C = hoge versterkingsfactor.
Geen = niet gedefinieerde versterkingsfactor.
Kijk ook in de datasheet van de betreffende transistor voor de versterkingsfactor en de versterkingsfactor groep. Voorbeelden: 1N4001, 1N4148, 2N3819, 2N2221A, 2N904.
Japanse Industriële Standard (JIS)
Deze hebben de volgende aanduiding:
getal, twee letters, serie nummer, [achtervoegsel]
Ook hier is het eerste getal het aantal aansluitpootjes minus één (1).
De letters geven een indicatie voor de toepassing van de transistor, volgens de volgende code:
SA: PNP HF transistor
SB: PNP AF transistor
SC: NPN HF transistor
SD: NPN AF transistor
SE: Diodes
SF: Thyristors
SG: Gunn devices
SH: UJT (Uni Junction Transistor)
SJ: P-channel FET/MOSFET
SK: N-channel FET/MOSFET
SM: Triacs
SQ: LED's
SR: Gelijkrichter/Brugcel
SS: Signaal diodes
ST: Avalanche diodes
SV: Varicaps
SZ: Zener diodes
Het serienummer loopt van 10-9999, en geeft geen verdere betekenis.
Het (eventuele) achtervoegsel geeft een indicatie van acceptatie en goedkeuring door Japanse elektronica organisaties.
N.B.: omdat de code voor Japanse transistors altijd met "2S" begint, wordt dit soms (meer wel dan niet) weggelaten, als voorbeeld, een 2SC733 wordt dan aangeduid als C733.
Voorbeelden: 2SA1187, 2SB646, 2SC733.
Overigens zijn hier ook weer uitzonderingen op. Bijvoorbeeld: Philips heeft een serie BC639/BC640 uitgebracht met de aanduiding: C640/C639.
Er bestaan thyristors van het type C106, C107 en C122D in TO220 behuizing, dit zijn resp. de TIC106D, TIC107D en TIC122D en dus geen HF transistors.
Pro-electron (Europa)
Deze hebben de volgende aanduiding:
twee letters, [letter], serie nummer, [achtervoegsel]
De eerste letter geeft het materiaal aan waar ze van gemaakt zijn:
A = Ge (Germanium)
B = Si (Silicium)
C = GaAs (Gallium-arsenide)
R = samengestelde materialen
Onnodig om te zeggen dat de grootste groep met een 'B' begint.
De tweede letter geeft aan waar de transistor voor gebruikt wordt:
A: RF diode
B: Varicap
C: Transistor, AF, klein signaal
D: Transistor, AF, (hoog) vermogen
E: Tunnel diode
F: Transistor, HF, klein signaal
K: Hall effect sensors
L: Transistor, HF, (hoog) vermogen
N: Optocoupler
P: Straling sensors
Q: Straling gever (laser diode)
R: Thyristor, laag vermogen
S: Transistor, (hoog) vermogen, schakel (oude aanduiding)
T: Thyristor, (hoog) vermogen
U: Transistor, (hoog) vermogen, schakel
Y: Gelijkrichtdiode
Z: Zener, of spanning regulator diode
De eventuele derde letter geeft het gebruik aan. Geen derde letter: consumenten/hobby elektronica, wel een derde letter industrieel, professioneel, ruimtevaart. De derde letter is meestel een 'W,X,Y' of 'Z'.
Het serienummer loopt van 100-9999. Het achtervoegsel geeft de groep aan waarbinnen de versterkingsfactor (hfe) valt.
Bijvoorbeeld: BC108A, BAW68, BF239, BFY51.
Fabrikanteigen aanduiding
Naast de hier bovengenoemde internationale aanduidingen zijn er fabrikanten die een eigen aanduiding hebben. Meestal om de naam in het typenummer te krijgen of voor de aanduiding van speciale specifieke toepassingen.
Algemene merk afhankelijke aanduidingen zijn:
MJ: Motorolla (hoog) vermogen, metalen behuizing (TO3)
MJE: Motorola (hoog) vermogen, plastic behuizing (meestel TO220)
MPS: Motorola laag vermogen, plastic behuizing
MPS wordt gevolg door een 4e letter:
A = AF toepassing
F = HF/schakel toepassing
U = (geen informatie)
MRF: Motorola HF, VHF en microgolf (vermogen) transistor
NTE: National/General Electric
RCA: RCA
RCS: RCS
TIP: Texas Instruments vermogens transistor (plastic behuizing)
TIPL: TI planar vermogens transistor
TIS: TI klein signaal transistor (plastic behuizing)
ZT: Ferranti
ZTX: Ferranti>
Voorbeelden: ZTX302, TIP31A, MJE3055, TIS43.
OEM aanduiding
Veel fabrikanten maken transistors/diodes op
klantspecificatie voor OEM gebruik. Deze zijn dan geoptimaliseerd voor een bepaalde toepassing in een
bepaalde schakeling. Meestal hebben zij een opdruk van het logo van de fabrikant en een niet te traceren
serienummer. Deze componenten kunnen op de markt komen bij een faillissement van de OEM-fabrikant of
als overschot van de productielijn.
Er is geen manier om een datasheet te achterhalen van dit soort componenten. Meestal worden zij in
kilozakken aangeboden als DUG en DUS (diode universeel germanium/silicium) en als TUP of TUN
(transistor universeel NPN of PNP) en zijn dan te gebruiken als LED-driver, of iets dergelijks.