Henk H.
Golden Member
Hallo allemaal,
dit is mijn eerste topic op CO, na een flinke tijd stilletjes meegelezen te hebben. Mijn naam is Henk en ik ben 29 jaar. Ik heb een werktuigbouwkundige opleiding gedaan (afstudeerrichting mechatronica) en interesse in oa microcontrollers en buizenversterkers. Ik heb al enkele eenvoudige projecten in elkaar gezet maar wil ook graag zelf dingen gaan ontwikkelen. Helaas heb ik geen opleiding elektrotechniek dus het niveau is nog beginnend hobbyïst. Daarnaast help ik mijn ouders met de elektrische installatie in hun boot (380/230 VAC en 24 VDC). Vooral aansluiten, maar ook beperkte delen van de installatie zelf op schema zetten en realiseren. Over dat laatste gaat deze vraag, "voertuig elektronica" leek me het meest toepasselijke subforum.
In het 24VDC systeem zijn 6 groepen ondergebracht, in de kast voor de hoofdverdeling beveiligd met dubbelpolig uitgevoerde automaten met B-karakteristiek. Eén van deze groepen bestaat uit een aantal 24V pompjes, die ongeveer 5A per stuk trekken. Voor het schakelen en beveiligen van de afzonderlijke pompjes wil ik een schakelaar met een max. DC stroom van 10A gebruiken en een automaat van 10A met eveneens B karakteristiek. Nu kan ik een enkelpolige of dubbelpolige schakelaar kiezen. Bij de automaten kan ik kiezen voor 2p (dubbelpolig), 1p+n en "gewoon" enkelpolig, 1p. Alles dubbelpolig is voor mijn gevoel wat netter, maar natuurlijk ook duurder. De vraag is daarom: Wanneer moet je dubbelpolig schakelen/zekeren bij DC en wanneer mag het ook enkelpolig ?
Ik heb op bovenstaande vraag uiteraard ook geprobeer te Googlen. Behalve een hoop belgische sites over beveiliging van 230 VAC huisinstallaties kon ik niets zinnigs vinden, helaas.
Bij en huisinstallatie is het simpel: 1p+N hoeft niet, maar dan moet je nog apart een dubbelpolige schakelaar plaatsen. Een 2p doe je alleen als je ook 2 fasen hebt.
Nu voor die boot: 1p+N is denk ik het netste, als je de min van de accu's aan de massa hebt liggen, en bij die boot twijfel ik daar een beetje aan. Maar als je met de min niks kwaad kan doen zonder dat er door een bijbehorende plus net zoveel stroom gaat lopen is een 1p+N voldoende. Maar als die min op wat voor manier dan ook in aanraking kan komen met bijvoorbeeld een dikker afgezekerde plus zou ik al snel voor 2p kiezen.
Op een boot is brand het ergste wat er is.
Henk H.
Golden Member
Bedankt voor de snelle reactie !
In principe ligt de massa van het 24V-net niet aan de romp/het metaal van het schip. Met een losgeraakte plus zou je dus geen kortsluiting kunnen maken. Alle delen/verbindingen die zijn geïsoleerd of afgedekt en de kabels worden vastgemaakt op kabelgoten. Bovendien zijn de alle groepen, per groep, beveiligd met een dubbelpolige automaat, die uiteraard wel een stuk zwaarder is.
Werpt dat nog een ander licht op de zaak ? Of blijft het advies 1p+n ? Kan ik het beste een enkelpolige of dubbelpolige schakelaar kiezen (als ik enkelpolig zou afzekeren) ?
Het gevaar met een zwevend net is dat je niet weet of het zweeft of niet.
Ofwel, bij 1 aardfout gebeurt er nog niets, als het een beetje installatie van formaat is zou ik zeker voor een aardfout indicatie zorgen.
Henk H.
Golden Member
Wordt aardfoutmeting ook toegepast bij gelijkspanning ? Ik had er alleen van gehoord bij grote 3-fasen netten met hogere spanning (230/380V)
De automaten die ik op het oog heb (Merlin Gerin C60H van Schneider Electric) zijn verkrijgbaar als 2p, 1p+n en 1p. De p's zijn beveiligd, bij de 1p+n kan alleen een overstroom op de p de automaat trippen, de n wordt dan afgeschakeld. Bij een overstroom op de n tript de automaat dus niet.
Als je uitgaat van maximale veiligheid/bescherming tegen aardfouten dan zou dus je 2p moeten nemen begrijp ik. In het geval dat er kortsluiting over massa tussen 2 groepen ontstaat (plus van de ene groep via massa naar de massaklem/rail van een andere groep) dan heb je twee automaten die af kunnen schakelen.
Als je minder beveiliging voldoende vindt zou je 1p of 1p+n kunnen nemen, dan reken je erop dat bij kortsluiting over massa de automaat in de plusleiding tript. 1p+n voegt dan weinig toe: Bij kortsluiting binnen de groep tript de beveiliging in de p-leiding en is de kortsluiting weg. Afschakelen van de n hoeft dan niet meer. Bij kortsluiting over twee groepen zal de automaat van de n-leiding niet afschakelen.
Omdat het net niet zo heel groot is (boot 18m) en netjes gezekerd is op meerdere niveau's (hoofdzekering, zekering per groep bij de hoofdverdeling en per (groepje) gebruiker(s) in de lokale verdelingen) lijkt me de kans op ernstige gevolgen door meerdere aardfouten eigenlijk niet zo groot. 1p automaten zouden ook kunnen volstaan, 2p is overkill en 1p+n voegt eigenlijk weinig veiligheid toe. Zal er nog even over nadenken, 1p+n is voor mijn gevoel ook netter maar met de redenatie hierboven biedt het geen extra veiligheid.
Ik zal de schakelaars wel dubbelpolig uitvoeren om een eventuele aardfout gemakkelijker te kunnen vinden en de kans op kortsluiting via twee aardfouten te verkleinen.
Erg prettig om wat hulp van anderen te krijgen, dat helpt wel bij het opbouwen van een logische keuze. Bedankt dus 
Henk,jij zegt dat de min van de 24V niet aan de massa ligt.Maar ik neem aan dat er een (diesel) motor in zit, en dat daar een startbatterij van 24V bij staat.
Die zit op een of andere manier ook aan dat boordnet.En een starter zit altijd met één kant aan de massa.
Henk H.
Golden Member
Je moet inderdaad bedacht zijn op verborgen interne massaverbindingen.
In de betreffende boot zit die niet in de startmotor van de dieselmotor. De motor wordt is een MaK motor uit 1954 (160pk) en wordt gestart door perslucht via een handbediende klep boven de zuigers te laten. Bij het starten komt dus geen elektriciteit kijken. In de meeste boten wordt inderdaad wel elektrisch gestart.