gloeilamp kapot?

Wat gebeurd er met de weerstand van het gloeispiraaltje ?

edit: is dit toch stiekem weer een schoolvraag?

Op 9 mei 2012 09:39:27 schreef Fox2:
edit: is dit toch stiekem weer een schoolvraag?

nee hoor,
de school ligt al een poos achter mij.

Omdat bij het inschakelen de stroom heel hoog is (gloeidraad is nog koud) en een zwak punt in de draad brandt dan sneller door, doordat dat zwakke punt heel snel opwarmt en dan te heet wordt voordat de rest van de gloeidraad heeft kunnen opwarmen om de stroom te laten zakken.

Dat lijkt zo, omdat het extra vervelend is als je het net nodig hebt.

Zoals fuzzbas al zei de zwakste punt brandt door door de hoge inschakelstroom bij een koude draad. Het zwakste punt onstaat op de plek waar de gloeidraad heel iets dunner is, daar wordt hij iets heter dan de rest, en dat doet de wolfram daar meer verdampen, en daar wordt het dan nog weer dunner enz. Trouwens zo'n gloeilamp is nog best een stukje high-tech, neem alleen al de doorvoer door het glas, dat bestaat uit meerdere metalen over elkaar heen , zodat de uitzetting gelijk is met het glas en dus er geen lek optreedt.

dank voor de uitvoerige en heldere antwoorden.

ik zag trouwens laatst in een docu op tv dat de gloeilampen (door frits e.a.) bewust zo gemaakt werden dat ze na x000 uur brandtijd stuk waren.
en dat oorspronkelijk zo'n gloeilamp veeeeeeel langer meeging.
(er is trouwens een amerikaanse site (een of andere universiteit) met een webcam gericht op een gloeilamp die al jaaaaaaren brandt)

gloeilamp gerelateerd:
het verplichte afscheid van de gloeilamp (dankzij brussel) wordt gemotiveerd met het energieverbruik (veel warmte, weinig licht)
nou is warmte ook niet weg, want met al die ledlampen in huis moeten we (in elk geval in de winter) de gaskachel een paar tandjes hoger zetten...

(o ja, het nederlandse aardgas krijgen we franco thuis )

Je kunt gemakkelijk gloeilampen maken die jaren meegaan. Enige probleem is wel dat hun rendement om te huilen is, en het licht erg rood. Kies maar: betalen in de winkel, of betalen op de energierekening?

Nu we het toch over kapotte gloeilampen hebben, soms als een gloeilamp kapot gaat zit er een (delfts)blauwe en witte stof op het glas. Dit zie ik vaak bij 24V/21W lampen. Hoe ontstaat dit?

Trouwens, die lamp die al zo lang brandt is een kooldraadlamp. Die heeft heel andere eigenschappen dan een wolframlamp.

als het licht plots uitgaat: wet van behoud van energie!
(kijk maar in de frigo)

Toch is het een leuk raadseltje, wat mensen lekker even aan het denken zet:
Waarom brandt de lamp bij het inschakelen door? Omdat dan de stroom zo groot is.
Waarom is die stroom zo groot? Omdat de weerstand dan nog laag is.
Waarom is de weerstand zo laag? Omdat de gloeidraad nog koud is.
Conclusie: de gloeidraad brandt door omdat hij koud is.

Als een gewone gloeilamp heel lang meegaat, is hij toch tamelijk zwart aan de binnenkant. Tijd voor een nieuwe dus. Of liever: eens een goed ontwerp. In dat stadium zijn we nu.

Op 9 mei 2012 11:10:12 schreef electronono:
nou is warmte ook niet weg, want met al die ledlampen in huis moeten we (in elk geval in de winter) de gaskachel een paar tandjes hoger zetten...

Verwarming met elektriciteit is nog altijd 2 keer zo duur als met aardgas.

Ik denk dat je dat dan nog voorzichtig inschat.

dan wordt het dus -weer- tijd voor de gaslamp.....
(licht EN 'voordelige' warmte)

Het is heel makkelijk om je gloeilamp lang mee te laten gaan, laat hem op een lagere spanning werken als ontworpen.

als je een 12v halogeenlampje hebt en je zet daar 10v op in plaats van 12v zal hij veel langer meegaan, maar hij zal ook minder licht geven.

Overigens levert de zuinige lamp ook weer een groep mensen op die dan maar meer gaan gebruiken. een vriendin van mij laat altijd haar slaapkamerlamp branden als we naar de kroeg gaan.
dan komt ze niet in het donker thuis, 'maar het is niet erg hoor, het is een spaarlamp'

Volgens mij is het PTC effect van de goeidraad niet de grootste oorzaak van doorbranden.
Aangezien een gloeidraad een dubbele spiraal(spoel) is zorgt de plotselinge inschakelpiek voor een magneetveld die de spoel plotseling doet intrekken; dit geeft een trekkracht die uiteindelijk (na x maal) de spiraal doet breken.

Of broodje aap?

Op 9 mei 2012 12:35:34 schreef timberleek:
als je een 12v halogeenlampje hebt en je zet daar 10v op in plaats van 12v zal hij veel langer meegaan, maar hij zal ook minder licht geven.

Waarom je dit niet moet doen:
1. rendement van gloeilampen wordt dramatisch veel slechter
2. het levensduurverlengend effect van halogenen op de gloeidraad wordt volledig teniet gedaan door de lagere temperatuur van de gloeidraad zodat je beter geen dure halogeenlamp kunt inzetten.

Ja het rendement heb ik het dan natuurlijk niet over. Maar behalve het rendement word de lichtkleur ook lelijker (veel geler, en als je heel ver terug gaat oranje). Maar de lamp gaat wel langer mee (daar ging het even over)

wat betreft de halogeenlamp heb je inderdaad gelijk, helemaal niet aan gedacht.
halogeen moet juist een hoge temperatuur hebben.

Op 9 mei 2012 14:32:01 schreef echtepino:
Volgens mij is het PTC effect van de goeidraad niet de grootste oorzaak van doorbranden.
Aangezien een gloeidraad een dubbele spiraal(spoel) is zorgt de plotselinge inschakelpiek voor een magneetveld die de spoel plotseling doet intrekken; dit geeft een trekkracht die uiteindelijk (na x maal) de spiraal doet breken.

Of broodje aap?

[...]

Interessant, maar het meest logische lijkt mij toch gewoon inschakelstroom.
Vele malen uit en aan. Gloeidraad wordt loeiheet. Dit lijkt mij toch wel invloed hebben op de integriteit van het metaal. Als het loeiheet wordt zet het metaal flink uit. Uitzetten/krimpen/uitzetten/krimpen/etcetcetc zal ook voor een behoorlijke mechanische stress zorgen in de draad.
Dit alles samen zorgt ervoor dat de draad mechanisch zwakker wordt. Zet je hem vervolgens weer aan wanneer er ergens een zeer zwak punt is dan zorgt de grote stroom voor een zeer snelle opwarming en uitzetting waardoor hij breekt.

Mijn gedachte iig

Echtepino heeft het belangrijkste.
Hij krijgt 5 kudo`s voor zijn antwoord.

De krachten die op een geleider optreden zijn oa afhanklijk van de stroom die er door gaat.
de grote stroom bij een koude lamp zal behoorlijk wat kracht uit oefenen, en dan gaat de gloeidraad op de zwakste plek het eerste kapot.

De zwarte plek komt door de verdamping van de wolfraam gloeidraad. De damp van de gloeidraad slaat neer op de koudste plek van de bol.
Teken dat de gloeidraad dus al dunner aan het worden is.

P.S. Het rendement van een gloeilamp is al ontzettend laag ( 5%)

Op 9 mei 2012 11:10:12 schreef electronono:
dank voor de uitvoerige en heldere antwoorden.

ik zag trouwens laatst in een docu op tv dat de gloeilampen (door frits e.a.) bewust zo gemaakt werden dat ze na x000 uur brandtijd stuk waren.
en dat oorspronkelijk zo'n gloeilamp veeeeeeel langer meeging.
(er is trouwens een amerikaanse site (een of andere universiteit) met een webcam gericht op een gloeilamp die al jaaaaaaren brandt)

Dat is tegelijk waarheid en een fabeltje. Het klopt dat de gloeilamp bewust zo gemaakt wordt dat hij als bijverschijnsel slechts 1000 of 2000 uur meegaat. Dat is namelijk een minimumeis die aan het ontwerp gesteld wordt. De reden dat dat gebeurt is een afweging tussen lichtopbrengst, rendement, levensduur en kostprijs. Lampen die betaalbaar zijn en tevens meer dan 2000 uur meegaan zijn naar keus halogeenlampen of lampen met een lage lichttemperatuur en een belabberd rendement.

Iets minder betaalbaar kom je aan de gloeilampen zoals gebruikt in verkeerslichten. Daar zit veel meer materiaal in, een betere ondersteuning van de gloeidraad en/of een betere gasvulling. Tegenwoordig is dat allemaal halogeen met 8000 uur voor zover het geen LED's zijn natuurlijk, vroeger had je daar gloeilampen voor die richting de 5000 uur meegingen. Als het enigszins practisch was om eeuwigbrandende lampen te maken, dan zouden die in de verkeerslichten geen 5000 uur meegaan.

Overigens is een van de vuistregels dat er een 13^e-machtsverband zit tussen de aangelegde spanning en de levensduur. Indien je dus een 240V-lamp gebruikt zoals hier en daar wel te krijgen was, zal deze naast merkbaar roder branden ook zeer duidelijk langer meegaan.

Bovenstaande afweging geldt voor normale merkgloeilampen. Het is niet uitgesloten dat bepaalde ramsjmerken die voor de halve prijs of minder verkocht worden, expres wat zwakker gemaakt zijn al is de kans groot dat het verschil gewoon in de hoogte van het vacuum of in de gasvulling zit.

Wat betreft de oorzaak van het doorbranden, lijkt me het meest voor de hand te liggen dat er sprake is van een combinatie van de genoemde verschijnselen. PTC-effect, lokale materiaalslijtage en mechanische krachten.

het aanschakelen op de top van de wisselspanning heeft er niets mee te maken?
Schakelen op de nuldoorgang zou toch een gunstig effect hebben?

Op 9 mei 2012 12:35:34 schreef timberleek:
als je een 12v halogeenlampje hebt en je zet daar 10v op in plaats van 12v zal hij veel langer meegaan, maar hij zal ook minder licht geven.

Ik heb me laten vertellen dat het halogeen-effect niet werkt als je gloeidraad niet heet genoeg gestookt wordt.... De lol van halogeen is dat je de gloeidraad heter kan stoken omdat de reacties met halogeen er voor zorgen dat de levensduur verlaging door de hogere temperatuur teniet gedaan wordt.

Dat klopt inderdaad, daar herinnerde echtepino mij ook al aan.

Dat was ik even vergeten

Het is niet de gloeidraad, maar de kwartsbol die heet genoeg moet worden om te voorkomen dat het metaalgas er op neerslaat. Daarom zijn de bolletjes van halogeenlampen dan ook zo klein.