Ik heb een wijnkast (kast met zowel verwarming als koeling) waarvan een relais uitgerookt is. Ik vroeg me af wat de oorzaak kan zijn van een uitgerookt relais.

Eerst ging hij heel hard koelen (witte wijn van 4 graden is wel erg koud) en na uit/aan begon het relais te roken...

Relais vervangen, maar doet het nog niet.. Eerst maar even naar de oorzaak kijken. Dan de oplossing.

Bij relais met de spoel op AC kan dat wel gebeuren.Als er sluiting ontstaat tussen twee windingen van de spoel,doordat de isolatie het begeeft, heb je eigenlik een kortgesloten trafo. Die wordt dus heet en smoort eruit.Waarschijnlijk heeft ie nog andere componenten mee de afgrond ingesleurd.

Ik heb het schema even uitgetekend (pdf hier).

Het relais waar 52c bij staat is die er uitgerookt is.

Opvallend is dat er 16,9V op de uitgang van de gelijkrichter staat. Relais zijn 12V nominaal (130% maximaal). De relais schakelen via het bedieningspaneel dus waarschijnlijk naar ground. Maar het bedieningspaneel heb ik nog niet bekeken.

Relaisspoel wordt dus DC gevoed...

Dat daar 16.9V staat is niet zo vreemd,er staat waarschijnlijk een heel klein trafootje op, en die zijn niet zo stabiel onder belasting.
Zodra één der relais inschakelt zakt de spanning.
Over de oorzaak kan ik zo niks zeggen,meet de spoel eens na..
Het is meer waarschijnlijk dat de warmteontwikkeling aan de kant van de kontakten heeft plaatsgevonden door slecht kontakt.
Hoeveel VA is die trafo?

Ik heb ondertussen het bedieningspaneel los gehaald en bekeken. Voor de aansturing van de relais zit per relais een een transistor (9013) waarvan de emitor aan ground hangt en de collector aan de spoel van het relais. De basis hangt met een weerstand direct aan de microcontroller. Gemeten: microcontroller stuurt wel 5V de basis aan maar op de collector blijft 16V staan (ik had 0V verwacht). M.a.w. transistor is kapot. Mee eens?

Ik ga die transistor maar eens googlen. Feit is wel dat die de spanning krijgt die direct uit de gelijkgerichte trafo komt.

Zou wel verklaren waarom hij eerst heel hard ging koelen (transistor kortgesloten) en na reset (uit/aan) niet meer aan wilde (open). Waarom hij toen wel ging roken blijft nog onduidelijk.

Ik ga straks even het defecte relais openmaken om te zien of het de spoel is. Ik vermoed van wel. Schakelbaar vermogen ligt een stuk hoger dan wat er op aangesloten is. Dus de contacten zullen het niet zijn.

Is de koeler mogelijk de oorzaak.
"Eerst ging hij heel hard koelen",... toen defect relais.
Zijn de relais contacten verbrandt door te grote belasting?
Koeler vraagt meer stroom dan voorheen?

Drieske, Ben je het niet met mijn conclusie over die transistor eens dan?
--------------------

Ik heb het schema voor de aansturing van het relais even uitgeschreven hier.

Datasheet van de transistor hier.

De trafo is een EI-41, 220V in, 10,8V 500mA uit. Gemeten dus 16,8V.

Edit: als iemand weet waar ik die 9013 transistor kan bestellen dan graag. Bij Farnell kan ik hem niet vinden...

[Bericht gewijzigd door Hasse op (12%)]

Hm , als je die transistor vervangt en het relais is al vervangen dan zal het wel weer in orde zijn.De trafo is wat aan de zware kant lijkt mij,waardoor het onwaarschijnlijk is dat de spanning veel inzakt.
Hierdoor komen we op het volgende scenario:
1) transistortje van goedkope chinese makelij slaat door
2) relais gaat 100% van de tijd aan.
3) doordat de trafo spanning zo hoog is verbrandt het relais,hetgeen normaal nooit zou gebeuren omdat hij dan weer afslaat.
Je kan eventueel nog een zenerdiode of een weerstand in serie met de spoel van het relais zetten,om te voorkomen dat het weer gebeurt.
Die transistor kun je wel vervangen door zowat elk willekeurig type in to92 behuizing.een BC547 of 2N3904 zal het er uitstekend in doen.

Daar ga ik in mee! Alleen stap3 nog niet helemaal. Relais ging pas roken nadat de stekker er uit en in gedaan was en hij dus al een hele tijd had staan koelen (wijn van 4 graden). Dus continue aan ging goed. Daarna ging het pas mis.

Aangezien die 9013 niet zo maar te krijgen lijkt te zijn ga ik jouw alternatief proberen. thanks.

Overigens viel me op dat ook de diode die over het andere(!) relais heen staat defect was... kortgesloten. Zouden dat gewoon van die 1n4001 types zijn?

Hmmmm..... heb er even een BC547B ingezet maar dat geeft niet het gewenste effect...

- 0V op de basis --> 7V op de collector --> relais aan.
- 5V op de basis --> 6,5V op de collector --> relais aan.

suggesties?

edit: met relais aan, zakt de spanning achter de gelijkrichter naar een dikke 10V. Dus dat zou prima zijn.

[Bericht gewijzigd door Henry S. op (25%)]

Hoe kán dan nu? heb je de pinout van die transistor juist?

Ja, hoe zou dat nu kunnen dat één van de eenvoudigste ellec schakeling het niet doet. De relais en de diode zijn toch ook mee vervangen? Pinout van 9013 en BC547,548,107,108enz..zijn gelijk.Dus zou een pinfout meer dan doodzonde zijn.

Mooi niet, de SS9013 is precies het spiegelbeeld van de gangbare Europese types qua layout. Opzich ook nog steeds prima verkrijgbaar, maar lang niet overal.

Edit: Bovendien is een BC547 veel te licht, denk eerder in de richting van een BC337 of een BC639 als vervanger. Let daarbij ook heel goed op, want in elk geval de BC639 is in 2 verschillende pinouts uitgebracht die allebei verschillen van die van de SS9013.

Hmmmm.... ik vroeg me hetzelfde af. Pinfout kan niet want hij zit er op dezelfde manier op. Maar.... deze 547 zat in een zakje met een heleboel 557's en 337's....

Ik ga hem maar even vervangen door eentje van een andere bron (Lees: even wat zoeken waar ik er 1 van af kan halen).

Eerst Maarten Bakker zijn reactie uitzoeken.... lijkt me namelijk logischer dan een verkeerde opdruk.

[Bericht gewijzigd door Hasse op (17%)]

Lees ook even m'n edit. Dan kan je beter een BC337 uit dat zakje pakken. Voor de zekerheid de hoogste versterkingsfactor pakken die erbij zit dus liever BC337-25 dan BC337-16, of kijk even of er achter de 9013 nog een letter stond.

@MC6800 hieronder: Niet per definitie te licht om een relais te sturen, maar wel te licht om een SS9013 te vervangen die gebruikt wordt om een relais te sturen. Ongetwijfeld hebben de originele ontwerpers wel wat overgedimensioneerd, maar als reparateur haal je die marges liever niet uit het ontwerp als het niet persé nodig is.

Nou ja Maarten te licht.Ik weet ook niet wat voor een relais erin zit,maar heel zwaar zal dat niet zijn voor een koelcompressortje.
Wij gebruiken hier heel veel Omron G6RN relais en die hebben maar 18mA nodig op 12V

Met de transistor omgedraaid (lol) werkt het... Ga er wel 337's inzetten. Relais was origineel een Sanyou SRD-S-112DM en ik heb er een van Multicomp ingezet. Beiden 360mW coil power. Edit: die 9013 was het H type, dus gain range 144-220.

Oplossing is er nu. Thanks! De wijn kan weer op temperatuur gebracht worden.

Enige is dat de oorzaak nog onduidelijk blijft. Het bizarre toeval wil dat een andere wijnkast (bij mijn ouders) met precies hetzelfde probleem uitgevallen is afgelopen zaterdag. (zelfde merk/model).

Ik heb wat fotos van het opengewerkte relais gemaakt.
Foto1, Foto2.

Hoewel de behuizing aan de buitenkant vooral aan zijkant gesmolten was, verwachtte ik dat de spoel te heet is geweest. Echter zie je dat van binnen niet terug. Het lijkt vooral de contacten te zijn. Let wel: contacten zitten bovenin, de rook ook! Ben er dus niet uit of het nu de spoel of de contacten is nog.

Ik ben voor 99% zeker dat het de contacten zijn, heb het meermaals meegemaakt dat een relais uitfikt dat de koelcompressor schakelt.

Op 1 oktober 2012 18:03:40 schreef EL83:
Ik ben voor 99% zeker dat het de contacten zijn, heb het meermaals meegemaakt dat een relais uitfikt dat de koelcompressor schakelt.

Terwijl de koelcompressor gewoon nog functioneerde? relais vervangen en alles draaide nog vele jaren?

Dus geen alleenstaand geval. Kan je zien als een ontwerpfout waarbij geen snubbernetwerk gebruikt wordt om de vonken,die ontstaan door inductief schakelen, te beperken. Je kan dat als update altijd toevoegen aan een schakeling.

Relais vervangen en alles draait weer, compressor gaat niet zomaar stuk.
Één enkele keer heb ik gehad dat de halve printplaat eronder mee verbrand was, dit gaf een zwarte plek op het plafond en een bezoek van de brandweer(door brandalarm) als resultaat.
Dit werd veroorzaakt door een ontwerpfout(te licht relais en geen snubber).

deze transistor is nog volop te vinden op de Chinese en Koreaanse markt. 100 stuks voor nog geen 8 $ of een 6 € thuis geleverd maar het liefst verkopen ze die per duizenden. Worden gemaakt in verschillende behuizingen zelfs smd.

Tja je kan aan de fotos zo zien dat de ellende bij de contakten is begonnen.Zet eens een varistor parallel over de contakten dan heb je minder vonkvorming bij uitschakelen.

Ja, en 2 kasten in korte tijd met het zelfde probleem geeft weinig vertrouwen naar de toekomst.

Achter het relais hangt alleen maar 230V spul met van die kabelschoentjes. Is er iets dat ik daar makkelijk tussen kan monteren? Dus niet iets dat weer op een printje moet.

Ik zou inderdaad een snubber over het relais hangen. Uit een eerder topic zou ik zeggen dat 100 ohm en 150n een leuk compromis vormen voor een gemiddelde compressor (met een waterpomp nam ik een wat hogere c-waarde, maar die moet ik nog proberen).

Als je een goeie update over hebt voor dat toestel, is een solid state relais (vb.S202SE2) een prima optie. Een Eurotje of 10 schat ik.