Wat zijn de ins en outs van ESD en potentiaalvereffening voor de wekplek.

Als er een weerstand van 1Meg in zit, staat het er meestal op.
Je moet gewoon alles aan een centrale aardrail met elkaar doorverbinden.
Esd matje, polsbandje, en , niet te vergeten, het soldeerstation.
Ik heb dit ook zo gedaan. en de centrale aardrail zit met 6 mm kwadraat rechtstreeks aan de aardklem in de meterkast(was de makkelijkste manier voor mij).
En ik vergeet vaak mijn polsbandje ...

In een fourniturenwinkel, knopen garen en ander naaigerei, kun je zowat alle maten drukknopen kopen, inclusief een handig tangetje om de knopen vast te klinken.
Kun je alles passend maken voor een luttel bedrag.

Ha Tidak Ada,

Goed bezig stukje veiligheid voor de componenten
De mat heeft een vaste verbinding dus je kabeltje is denk ik wel ok.
De polsbandjes heb ik hier ook volgens mij maar een maat maar je gebruikt het aan elkaar dus ik zou moeten kijken of er verschil in zit.
Verder ik heb 16 rekken van metaal deze zijn wel geaard maar verder geen speciale voorzieningen hier in staat mijn meetapparatuur.
Mijn werk tafels zijn van hout dus iets minder gevoelig voor het laden.
Als je aandacht besteed aan ESD draag dan ook een jas wel dicht doen als je boven je schakeling hangt en let op je schoenen niet geladen is ontladen

Groet Henk.

Het stalen bureau en het rek zou ik in ieder geval direct aan aarde hangen.
De polsband en de mat moeten met een 1MΩ weerstand aan aarde.
Polsband zonder weerstand aan aarde en per ongeluk een spanningvoerend iets aanraken is niet fijn.

Een metalen tafel behoort via een weerstand van 1MΩ met de veiligheidsaarde te zijn verbonden.
Evenals de ESD-mat. Het snoer dat bij de mat hoort (in jouw geval waarschijnlijk het snoer met het oogje) is meestal al voorzien van een weerstand, net als de snoeren van de polsbandjes.

Op het onderste polsbandje hoort -denk ik- een kleine drukknoop, of de grote knoop is eraf.

Maar meet het voor alle zekerheid.

De ESD-tester is om te controleren of het snoer van een polsband of ESD-schoenen nog wel functioneren zoals het moet.
Vóór het betreden van een ESD Protected Area (EPA) wordt het polsbandje aangesloten op de tester en flink uitgerekt en heen en weer bewogen om te controleren of er geen onderbreking in het snoer zit.
Bij gebruik van ESD-schoenen of ESD-bandjes onder de schoenen stapt men op een metalen plaat die is verbonden met de tester en raakt met de hand de plaat op de tester aan. Er wordt dan gemeten of er een weerstand tussen het lichaam en de schoenzolen aanwezig is.
Als je geen zweetvoeten hebt gaat die meting nog wel eens mis.

Die 1MΩ weerstanden hebben een tweeledig doel:
1. Voorkomen dat de gebruiker hard aan aarde hangt en bij eventuele aanraking van de netspanning een doodklap krijgt,
2. Er voor zorgen dat ontladingen van ESD "zacht" zijn om schade aan gevoelige componenten te voorkomen.
Bij ESD gaat het om meerdere kilovolts, een kleinere weerstand dan 1MΩ heeft geen zin. Met 1MΩ ben je in elk geval gevrijwaard voor een grote stroom als je per ongeluk de netspanning aanraakt.

Op de meeste ESD-matten zit meer dan één drukknoop. Daaraan kan het polsbandje worden geaard.
Dat ziet er dan ongeveer zo uit:
Klik op het plaatje voor een link naar de website

Nog een paar links met informatie:
http://www.electrostatics.net/
http://www.iteco.it/en/esd_book.html
http://www.romex.nl/
http://nen1010.cobouw.nl/materieel/aardingsvoorziening/aarden-voor-sta…
https://www.youtube.com/watch?v=sFqedlvMm6k&feature=youtu.be

@pa3gws:
Metalen constructies hard met aarde verbinden is voor ESD niet de beste oplossing.
Er kunnen dan harde ontladingen plaatsvinden.

@mel hieronder:
ESD en scheidingstrafo's zijn twee heel verschillende onderwerpen.
Het een is geen vervanger voor het ander.

[Bericht gewijzigd door evdweele op maandag 28 november 2016 19:12:49 (12%)]

@ GWS : Daar zijn scheidingstrafo,s voor uitgevonden

Nogal wat verschillende opvattingen.
Mijn onervaren gevoel zegt dat alles zoveel mogelijk via 1M weerstanden aan de aarde moet komen.
Dat lijkt het meeste op de beschrijving van evdwele. Alleen lees ik in een papiertje bij mijn spulletjes, dat alle accessoires individueel via zo'n 1M weerstand aan een harde aarde moet liggen, dus niet in serie en niet op een tweede aansluiting op de mat! ken

Overigens is mijn ESD toestand niet zo kritisch als evdwele beschrijft, maar ik wil het toch zo veel mogelijk volgens de regels in orde maken.

Mijn Wellers hebben al een 1M weerstand naar aarde in het handvat of in de trafo, dus dat zit al snor

Het hard aarden van werktafel en rekken kan, lijkt mij, tot een situatie leiden dat wanneer de kast van een apparaat tegen het metaal van rek of werktafel komt, terwijl je aan een direct aan het net liggende schakeling werkt: Pats,.... duisternis! Okay, geen ideale werksituatie, maar toch, het kan voorkomen....
(Ik heb hier een 5A scheidingstrafo, maar dat wordt het volgende topic).

@mel:
Waar is die post van GWS? Oh, je bedoelt pa3gws
Boor-freesmachientje en WW-pistool zullen nog wel een beurt moeten krijgen.

Blijft de vraag of iemand die aansluiting van het zwarte polsbandje
kent en daar een snoertje voor weet.... Het is namelijk veel degelijker dan het blauwe exemplaar

[Bericht gewijzigd door Tidak Ada op maandag 28 november 2016 21:10:11 (12%)]

Op 28 november 2016 18:38:41 schreef evdweele:
Bij gebruik van ESD-schoenen of ESD-bandjes onder de schoenen stapt men op een metalen plaat die is verbonden met de tester en raakt met de hand de plaat op de tester aan. Er wordt dan gemeten of er een weerstand tussen het lichaam en de schoenzolen aanwezig is.
Als je geen zweetvoeten hebt gaat die meting nog wel eens mis.

Als je stoelen in de werkruimte hebt gaat het ook nogal eens mis: ESD schoenen/voetbandjes vereisen naast een geleidende vloer (wie heeft die thuis?) ook dat je blijft staan, anders is de contactdruk te laag voor goed contact.

Alle 1M weerstanden inderdaad parallel aan aarde. En een metalen werkblad lijkt me sowieso niet geschikt voor elektronica, geaard of niet.

Rekken daarintegen altijd aarden. Als je werkstuk op de werktafel tegen het rek aankomt is je werktafel te klein of staat je rek verkeerd. In principe kan/mag er nooit stroom door het rek lopen, maar defecte apparatuur (met lek naar metalen kastdelen) of geinduceerde stromen (er willen wel eens veel kabels paralel aan het rek lopen) moeten zoveel mogelijk onderdrukt worden. Dus direct aan aarde.

Voor dat zwarte polsbandje heb je een ander kabeltje nodig dan voor die "drukknopjes" op de mat. Let op met de leeftijd van de mat, als ze ouder worden neemt hun oppervlakteweerstand toe en wordt de bruikbaarheid minder.
Dat kun je meten met een tweetal genormeerde (oppervlak/gewicht) gewichten, maar daarvan heb ik de details niet paraat. Iets van 1kg op 5cm doorsnede.

Die snoertjes voor het metalen polsbandje kun je verkrijgen bij o.a. Romex, daar heb ik de mijne ook vandaan (tegelijk met de cursus).
OK, dat was wel twintig jaar geleden, maar toch.

Er zijn (dacht ik) drie maten drukknoppen, die hebben allemaal hun voor en tegens maar zijn bedacht opdat er geen 'foute' verbindingen gemaakt worden. Niet alle snoertjes hebben namelijk een weerstand en twee weerstanden in serie zou teveel van het goede worden, zoiets.

Staat wel op de site, maar niet op voorraad.

Ik zal ze morgen eens bellen of ze weer binnenkomen.

Op 28 november 2016 21:16:28 schreef blurp:
[...]
Als je stoelen in de werkruimte hebt gaat het ook nogal eens mis: ESD schoenen/voetbandjes vereisen naast een geleidende vloer (wie heeft die thuis?) ook dat je blijft staan, anders is de contactdruk te laag voor goed contact.

Vooral bij stoelen op wieltjes!! Op mijn werk hebben we er ooit een kettinkje aan gehangen. Dat hielp.

Rekken daarintegen altijd aarden. Als je werkstuk op de werktafel tegen het rek aankomt is je werktafel te klein of staat je rek verkeerd. In principe kan/mag er nooit stroom door het rek lopen, maar defecte apparatuur (met lek naar metalen kastdelen) of geïnduceerde stromen (er willen wel eens veel kabels parallel aan het rek lopen) moeten zoveel mogelijk onderdrukt worden. Dus direct aan aarde.

Ik vind de kans te geroot dat ik
toevallig net iets aanraak, terwijl ik tegen het rek aankom. Een weerstand van 18k 5W houdt de stroom dan net veilig.

Let op met de leeftijd van de mat, als ze ouder worden neemt hun oppervlakteweerstand toe en wordt de bruikbaarheid minder.
Dat kun je meten met een tweetal genormeerde (oppervlak/gewicht) gewichten, maar daarvan heb ik de details niet paraat. Iets van 1kg op 5cm doorsnede.

Goeie tip! Mat komt uit Deurne, dus ik zal morgen eens meten. Maar zoals eerder gezegd mijn ESD werk is niet erg kritisch.

.

[Bericht gewijzigd door Tidak Ada op maandag 28 november 2016 22:23:01 (100%)]

Op 28 november 2016 22:04:57 schreef Tidak Ada:
Staat wel op de site, maar niet op voorraad.

Conrad (en andere winkels) heeft ook het een en ander op anti-ESD preventie gebied.

Vooral bij stoelen op wieltjes!! Op mijn werk hebben we er ooit een kettinkje aan gehangen. Dat hielp.

Maar wel intermitterend. In de tijd dat er even geen of slecht contact is met de vloer, die geleidend moet zijn en met aarde verbonden, wordt degene die op de stoel zit in milliseconden weer opgeladen.

Ik vind de kans te geroot dat ik toevallig net iets aanraak, terwijl ik tegen het rek aankom. Een weerstand van 18k 5W houdt de stroom dan net veilig.

Maar nu leg je een printplaat met ESD gevoelige componenten op die stelling. De printplaat is geladen met 10kV (een vrij normale waarde door het bewegen van een mens). Dan wordt de ESD nauwelijks geremd door die 18kΩ.

Goeie tip! Mat komt uit Deurne, dus ik zal morgen eens meten.

Meten van een ESD-mat is zonder speciale meter niet zo makkelijk. De mat is dissipatief, heeft een heel hoge ohmse weerstand. Anders zou je kortsluiting krijgen als er een DUT op legt.

Nog een lezenswaardige website: FAQ's over ESD.

Op die stelling is geen plek voor printen, daar staan voedingen
Dat zou dus ook niet met zo'n testertje kunnen?

Wat die stoel betreft: We hadden er last van dat als ik naar een bedieningsschakelaar van de meetopstelling wees, de (discrete, ik praat over 1970!!) monostab, die er in zat getriggerd werd. Kettingkje aan de stoel en het was echt over!

Wat bedoel je met

Dat zou dus ook niet met zo'n testertje kunnen?

Edit: Het kwartje is denk ik gevallen.
Je bedoelt of je de ESD-mat met jouw tester kunt meten?
Dat hangt af van het soort tester. Een polsbandtester is zeker niet geschikt. Die meet de weerstand van 1MΩ in het snoer van het polsbandje.
Bij een ESD-mat gaat het om giga- tot tera-ohms.

De elektronica van 2016 is heel wat gevoeliger voor ESD dan die in 1970

Op 28 november 2016 23:45:24 schreef evdweele:
Maar nu leg je een printplaat met ESD gevoelige componenten op die stelling. De printplaat is geladen met 10kV (een vrij normale waarde door het bewegen van een mens). Dan wordt de ESD nauwelijks geremd door die 18kΩ.

Twee keer fout:
- Jij hebt een polsbandje (of ander aardingsmechanisme) om als je een printplaat vastpakt, waardoor je de PCB+componenten niet oplaad.
- Je legt printen alleen op oppervlakten die voorzien zijn van een statisch dissipatieve mat (een ESD mat) waardoor eventuele ontladingen onschadelijk zijn.

Ondertussen kan een voeding in een rek prima 1mA aardlek hebben. Met Tidak zijn 18kOhm weerstand is dat genoeg om een gevaarlijke potentiaal op dat rek te krijgen. Oftewel: Of hard aan aarde (en dus aanraakveilig), of via 1MOhm (en dus ESD veilig). Alles ertussen is en niet aanraakweilig en niet ESD veilig.

Twee keer fout:

Gelukkig is er iemand die wél oplet

@Tidak: Een foto van een van mijn polsbandjes met het bijbehorende snoer.

Edit:
Op de website van Conrad keek ik eens naar snoeren en "stekkers" voor ESD bescherming. Link
Wat een chaos! Standaardisatie is ver te zoeken. Drukknopen van 3, 4, 4.5 en 10mm zag ik in de eerste oogopslag.
En dan zijn er nog adapters om van de ene naar de andere maat over te gaan en snoeren met banaanstekkers en krokodillebekjes.
Het is dus goed uitkijken wat je bestelt.

Edit 2:
Wat in een werkplaats waar je aan ESD-preventie doet niet mag ontbreken zijn afschermende ESD-zakken om de printen in te bewaren.
Zodra ik even niet aan een print werk verdwijnt deze in een afschermende zak.
Als ik iets heb besteld dat in zo'n zak wordt geleverd, een moederbord van een pc, een videokaart of een harde schijf, bewaar ik die zak als bescherming bij volgende reparaties.
Er bestaan ook roze verpakkingen. Die schermen slechter af en na verloop van tijd vallen ze uit elkaar in kleine snippertjes.

[Bericht gewijzigd door evdweele op dinsdag 29 november 2016 15:21:21 (34%)]

ESD-zakken: goed idee.

Ik héb ooit eens overbodige, weinig gebruikte ESD-zakken tegen portokosten op V&A aangeboden: slechts één reaktie.
Die wilde het maximale rendement uit de verzending, maar het maximum gewicht voor een brievenbuszending past niet door de brievenbus en ik ben nog lang niet aan de tien kilo...
Die zakken heb ik nog (zijn er inmiddels nóg meer), misschien moet ik die advertentie nog eens plaatsen...

_{^{jaja, dit is een verkapte advertentie, ik realiseer me dat. verwijder maar als dat wens/noodzakelijk wordt geacht.}}