cos (2α) = 1 - 2 sin2 (α)

Als je twee sinus signalen vermenigvuldigd met elkaar ontstaat er een sinus signaal met dubbele frequentie.
Dit is gekend en in praktijk waarneembaar als de dubbele frequentie van ogenblikkelijk vermogen in wisselspanning.

De vraag is nu iets anders, op dit moment enkel nog een theoretische beschouwing.
Kan ik bovenstaande ook toepassen op een transformator.

Stel ik heb een trafo met twee primair spoelen en een secundaire spoel.
Op de beide primaire spoelen zet ik een wisselspanningssignaal.
Is er dan een mogelijkheid om de dubbele frequentie op de secundaire af te nemen.

Nee. De spanningen worden dan niet vermenigvuldigd.
Elk van de twee bronnen zal een wisselstroom in zijn primaire willen laten lopen. Maar de magnetische velden daardoor veroorzaakt worden opgeteld1, niet vermenigvuldigd.

Los daarvan, je zet je twee wisselspanningen op die manier effectief hard parallel aan elkaar, wat niet altijd toegelaten is. Maar dat staat los van je frequentievraag.

--
1Ergens mompelt nu iemand iets over 'niet-lineaire effecten', waardoor er tóch andere frequenties ontstaan. Maar de dubbele frequentie (of elk even veelvoud) blijft, zelfs met een verzadigde kern, erg moeilijk.

nee, er is maar een flux in de kern. als je twee verschillende signalen op de primaires zet krijgen die al ruzie, en de sterkste wint...

dat is voor een trafo, waarin bepaalde regels worden aangenomen, oa de koppelfactor is kwasi één.

twee vrije spoelen (beetje weg van elkaar dus geen magnetische koppeling onder elkaar ) kunnen wel een verschillende invloed uitoefenen op een secundaire die beide primaires benaderd, vooral als je van die secundaire enkel spanning vraagt, en dus geen stroom of vermogen.

edit.. tuurlijk krijg je dan de som, en je vroeg naar vermenigvuldiging. dat laatste kan dus niet.

De overdracht van niet-lineaire elementen is:

y = a + bx + cx^2 + dx^3 + ex^4...

Dus als je een trafo in verzadiging stuurt dan ontstaat er ook een beetje dubbele frequentie. Maar de basisfrequentie blijft wel overheersen.

PS:
Kijk maar naar de sinus uit een verzadigde trafo. De toppen zijn ingedeukt. Om dat voor elkaar te krijgen moet je een 3x frequentie bijtellen, dus die overheerst (na de primaire frequentie dan).

[Bericht gewijzigd door deKees op (30%)]

Ik heb de volgende trafo: primair 2x 115V en secondair 1x 12V.
Als ik de primaire kant in serie aansluit op 220V @50Hz, dan heb ik aan de uitgang toch gewoon 12V @ 50Hz. Als hij zou vermenigvuldigen dan heb ik daar ineens 100Hz. De functie van een trafo is dus niet vermenigvuldigen maar optellen. Even los gezien van alle imperfecties.

Als je 2 sinussen vermenigvuldigt krijg je som en verschil, niet perse altijd de dubbele frequentie. Dit is alleen zo als de frequentie van de aangeboden signalen gelijk is.

Aaargh! Natuurlijk!

sin (t) * sin (t) = 0.5 + .5 * sin (2t)

de verschilfrequentie 0 HZ: DC component 0.5 en de somfrequentie: 0.5 sin (2t)!

De volledige is:

Bij een halfgeleider krijg je wel altijd een meervoud vanwege de machten, je bied ook maar 1 signaal aan de ingang aan. Even alleen tot de 2e macht:

x = sin(p)
y = a + bx + cx^2
y = a + b * sin(p) + c * sin(p) * sin(p)
y = a + b * sin(p) + c * 1/2[cos(p-p)-cos(p+p)]
y = a + b * sin(p) + c * 1/2[1-cos(p+p)]

Hmm de plugin maakt het toch niet zo mooi als ik had gehoopt.

Toch nog even terug komen op de vermenigvuldiging van twee sinussignalen.

Uit de eerste twee formules volgt dat je met het optellen van sinussignalen, je geen hogere frequentie krijgt.
Immers sin a +/- sin b = 2 sin 0.5(a+/-b) cos 0.5(a-/+b) geeft als a = b nog steeds eenzelfde frequentie a
Het optellen van sinussen, hetgeen ook gedaan wordt in een transformator door de spanning om te zetten in een magnetische flux en deze fluxen op te tellen, gaat dus niet werken.

De derde en vierde formule biedt mogelijks een uitkomst. Omdat de som van de twee hoeken (hoeksnelheden ?) hier niet gehalveerd wordt door de factor 1/2 in het argument van de sinusfunctie.

Dan verschuift het probleem zich naar hoe kan je twee sinussignalen met elkaar vermenigvuldigen?
De uiteindelijke bedoeling is een elektrisch vermogen (5 kW ?) met een lagere frequentie om te zetten in een elektrisch vermogen met een hogere frequentie (2 kHz ?).

Dat optellen klopt niet helemaal denk ik, al is mijn kennis wat roestig. Of ik begrijp je niet goed. Ik denk dat je het volgende bedoeld?

a sin(p) + b sin(q) = (a + b) sin(0.5 * (p+q))

Maar vermenigvuldigen kan bijvoorbeeld met een ad633. Al zal je behoorlijk moeten gaan versterken als je daar 5kW uit wilt halen!

Wat wil je precies bereiken? Als je uitlegt wat het probleem is kunnen we misschien meedenken naar een praktische oplossing. Om nu zelf een mixer te gaan maken op 5kW, dat is niet eenvoudig.

[Bericht gewijzigd door hardbass op (14%)]

Als je uit een 'ding' andere frequenties wilt hebben dan je erin stopt, dan zal dat ding niet-lineair moeten zijn: elke vorm van frequentieverandering (veelvouden, som/verschil, combinaties) is gewoon een kwestie van vervorming.
Dit is nu juist zo'n situatie waar de vervorming het gewenste signaal is. :D

Wat we hier willen, is een a) passieve frequentievermenigvuldiger, met b) een hoog rendement.
Sommige amateurs kennen nog de varactor-vermenigvuldiger, om van 144 naar 432 MHz (of andere combinaties) te komen. Die had een redelijk rendement, vaak meer dan 50 %. Maar het maximale over te brengen vermogen hing natuurlijk van de gebruikte diode af.

Nog verder terug in de tijd zien we de verzadigde transformatoren, zoals die in bijvoorbeeld Radio Kootwijk werden gebruikt. Dáár had je het over vermogens!
De generatorfrequentie was 6 kHz. In opeenvolgende 'Osnos' (naar de ontwerper)-transformatoren werd daarvan naar keuze 24, 36 of 48 kHz gemaakt. Het rendement weet ik niet, maar dat zal toch ook in de tientallen procenten hebben gelopen. De zender stond te boek voor 400 kW.

In een verzadigde transformator een frequentie verdrievoudigen is 'relatief eenvoudig'.
Voor verdubbelen is een truc nodig, met hulpwikkelingen en voormagnetisatie door gelijkstroom (zie schema voor verdubbelaar):

(Dit is geen praktisch schema, omdat in de voormagnetisatiewikkeling nu veel signaalspanning wordt geïnduceerd. In werkelijkheid werden voor één verdubbelaar, twéé trafo's gebruikt, waarvan de in de voormagnetisatiewikkelingen geïnduceerde signaalspanningen elkaar ophieven.
Maar dat maakt voor het principe van de verdubbelaar niet uit. Teken het maar eens uit, met de flux. Erg grappig.)

In Radio-Nieuws van juli en augustus 1925 staat een beschrijving door Osnos zelf, maar voor nabouwen heb je daar niet zoveel aan.
Een populair overzicht vind je o.a. hier.

Welke techniek je ook gebruikt: er zal daarna altijd nog gefilterd moeten worden om alléén het gewenste product over te houden.

Dat is echt een heel gaaf stukje techniek. Slim gevonden ook van de mannen destijds.

Ik zat in eerste instantie aan onderstaande "creature" te denken, maar dat gaat vermoedelijk niet werken.

Het idee is afgeleid van een fietsdynamo.
De magnetische flux in een spoel verandert en werkt een spanning op.

Als veranderende flux dacht ik aan een draaiveld dat door de buitenste drie spoelen opgewerkt wordt. (enkel de drie poolschoenen zijn getekend ..)

De binnenste spoelen (ook hier zijn enkel de poolschoenen getekend) zien de veranderende flux en er ontstaat een spanning op de binnenste spoelen.
Als je nu meerdere binnenste wikkelingen neemt dan is de geïnduceerde spanning hierin telkens een aantal graden verschoven. (in mijn tekening 4 x 90°)
Met een twee polig draaiveld dat induceert op een vierpolige wikkeling had ik gehoopt dat de frequentie van de geïnduceerde spanning het dubbele zou zijn van de frequentie van het aangelegde veld.

Een beetje naar analogie met een 6 puls of 12 puls gelijkrichter.
tussen de gelijkgerichte sinustoppen komen er nogmaals toppen te liggen.

Maar ik vrees dat ik de geïnduceerde spanningen in de secundaire spoelen gewoon aan het optellen ben. Dat verandert de frequentie dus niet.

Voor alle duidelijkheid, zowel het blauwe deel als het rode deel staan stil. Het rode deel in de primair van mijn trafo en werkt het magneetveld op. Het blauwe deel is de secundaire en levert vermogen.

Nee, dat gaat niet werken.
De situatie is anders als je van het binnenste deel ("rotor") de twee poolparen met een schakelaar synchroon met het externe toerental omschakelt.
Of je moet het binnenste deel echt als een rotor van buitenaf mechanisch aandrijven.

Ja, als je de ene set spoelen binnen het veld van een andere set zou draaien, dát is wat anders. Dan krijg je wel de som- en/of verschilfrequentie ('of' bij een draaiveldexcitatie, 'en' bij een enkelfazige excitatie).
Maar ja, dan kun je net zo goed een spoel in het veld van een permanente magneet draaien, dan krijg je ook wisselspanning. :)

Het wordt nu echt tijd dat je eens vertelt wat je wilt doen. Misschien is een totaal andere aanpak wel logischer.

Op 8 februari 2022 11:37:26 schreef pamwikkeling:
De uiteindelijke bedoeling is een elektrisch vermogen (5 kW ?) met een lagere frequentie om te zetten in een elektrisch vermogen met een hogere frequentie (2 kHz ?).

Mja, maar daarop is al geantwoord; als je het zó beperkt stelt, dan kom je echt in de verzadigde-transformator-techniek.

Maar misschien hoeft het wel helemaal niet per se zo; mogelijk mag het ook actief (met een elektronische omvormer), of misschien kan de voeding wel totaal anders bedacht worden - of de verbruiker.
Het zou niet de eerste keer zijn dat we allemaal één kant op rennen, weliswaar steeds verder uitwaaierend, terwijl er één stap de andere kant op ook een oplossing ligt. :)
Niet dat dat rennen niet leuk is trouwens, daar niet van; maar als het een echt bestaand vraagstuk is, is een goede oplossing ook wel fijn.