We kennen allemaal de standaard TL schakeling wel. Ik heb een oude, dunne halogeenlamp waar ik voor de lol en als technische curiositeit een ouderwetse 4w TL in wil zetten. De spanning is ca. 30v, de stroom ca. 170mA.
Normaal gebruik je een inductieve ballast, omdat de grotere buizen een ontsteekpuls nodig hebben. Maar die zijn tamelijk fors van formaat, passen niet in de slanke ex-halogeenlamp.
Dus wat ik probeerde, was een 2,7µF 630v condensator op de plek van de smoorspoel-ballast te zetten. Ik had berekend dat ik ruwweg 1250 ohm aan weerstand moest hebben, de 2,7µF zit daar iets boven maar het is niet al te gek.
Het kleine buisje ontsteekt keurig. Echter, de condensator maakt een angstaanjagend zoemend/ratelend geluid. Dat geluid is heel normaal bij een inductieve ballast of een trafo, maar een condensator die klinkt als een ietwat luidruchtige transformator heb ik nog nooit meegemaakt. Het buisje brandt ook niet 'netjes', de kathodes lijken een beetje blauwig te zijn en hij flikkert veel meer. Hij draait niet op heel veel te weinig stroom, als ik op de inductieve ballast de spanning omlaag draai, kan brandt ie nog 'netjes' tot grofweg de halve nominale stroom.
Wat is er zo speciaal aan de spoel, waarom zo'n lampje wel goed werkt met een inductieve impedantie in serie, maar niet met een capacitieve impedantie?
Kan het te maken hebben met een geringe gelijkrichterwerking van de TL, die aan de slijtageplek in de fosfor te zien, op een eenvoudige slechte omvormer heeft gedraaid?
je berekende impedantie (iets van een 1200 Ohm dus) is enkel geldig bij sinusvormige stromen. Als het buisje ontsteekt krijg je een veel grotere piekstroom dan via 1200 Ohm. Het differentiërende karakter van de condensator tov lamp maakt dat dan nog onrustiger . een spoel daarentegen werkt integrerend, wat de stroom rustig doet toenemen en afnemen.
Je TL is een negatieve weerstand.
Dus als die ontsteekt heb je een enorme stroompiek die de lading van de C in het buisje dumpt.
Zo wil je het ding dus niet bedrijven.
