hoi,

ik heb een versterkertje met buizen gemaakt, compleet idioot bedenksel:
http://www.uploadarchief.net/files/download/0d3amp.gif

1.een subminiatuur triode die een el84 aanstuurt, het schermrooster van de el84 is gestabiliseerd met een neon-buis (0d3) op 150v

de versterker werkt, schitterend!! de 5703 heeft teveel versterking....opgelost met tegenkoppeling (r1=82k, r2=940k) (-> 16x-4,6x +/-)
En de kathodeweerstand is nu niet meer ontkoppeld.....anders komt de versterking uit op rond de 6,5x

echter, doordat g2 op 150v staat, verschuiven de karakteristieken(dus ook het instelpunt)
de originele positie (za=5k, rk=142ohm, vg=-6.8) is verschoven naar vg=-4,6....(toch overstuurt de boel als ik de volumemeter 60% open heb...)
dus....ik moet de loadlijn aanpassen, maar ik kan niet aflezen hoe g2 de lijnen verandert....wie kan helpen....

het ding klinkt best leuk....maar er is nogal wat vervorming....sinusvorm heeft allemaal kleine sinusvormpjes over z'n gehele lengte....dit begint bij de el84...(zowel anode als g2)
nu is het zo dat de regelbare voeding die ik gebruik ook rommel op z'n uitgang heeft, dus ik zou deze moeten ontkoppelen...?????(RC koppeling, i.p.v. de voeding direkt op de ugt)

het vreemde is....dat op de primaire van de ugt een rimpel staat (100hz??? op 2us/div is elke sinus precies een hokje), op de secundaire staat die vage rommel....zou de 0d3 dit doen???

iig...leuk probeersel...en ondanks de rommel klinkt het niet eens echt verrot...:)

Je mag er best fier op zijn.
Microsoft heeft Windows ook zo gemaakt en de hele wereld gebruikt het.

Het eerste wat in mij opkomt is: waarom een neon-stabilisator voor het schermrooster?
Die dingen ruisen als de pest, en ontkoppeling met een C geeft een prima oscillator, dus op die manier kom jue er ook niet vanaf.

Wat ik denk dat er gebeurt: tijdens uitsturing komt de anode tijdelijk onder de spanning van de OD3.
Dat leidt ertoe dat er een grotere stroom door G2 gaat lopen, in het slechtste geval zoveel dat door de spanningsdaling, de OD3 stopt met geleiden.
Als de spanning dan weer stijgt, ontsteekt de OD3 weer en zo ontstaat er een relaxatietrilling over G2.
Het feit dat de weerstanden eromheen tamelijk laagohmig zijn en er ontkoppeld is met 10 uF, zorgt ervoor dat het effect wat getemperd wordt.

Verder kan er, door de tegenkoppeling van rooster EL84 naar rooster triode, een probleem ontstaan als de EL84 in het roosterstroomgebied terechtkomt.
Ook omgekeerde roosterstroom of gas-stromen zijn een mogelijkheid, vanwege de hoge waarde van de lekweerstand.
De instelling van de triode verloopt dan mee naar boven, waardoor de headroom wordt verkleind en de EL nog meer in verzadiging wordt gedrukt.

Kortom: een heel leerzaam experiment, dat wel >:-)

Vaag als het mag zijn, die neonpit in het schermrooster ben ik al vaker tegen gekomen, ik geloof in een elektuur boek over buizen versterkers.

Klopt, het werd vroeger veel gedaan met eindbuizen waar Vg2 lager moest zijn dan Va, zoals een EL36 bijvoorbeeld.

Maar dan werd er vanaf de neonpit een tamelijk hoogohmige weerstand gebruikt naar G2, en darachter een behoorlijke ontkoppelcondensator.

Stabilisatie van Vg2 op een lagere waarde leidt tot een beter voorspelbaar gedrag van de buis, ten koste van de versterking.
Vg2 heeft, na de roosterspanning, het meeste invloed op Ia.
De verhouding wordt uitgedrukt in mu(g2-g1) in de buizenboeken.
Het is dus een soort tegenkoppeling.

Op 16 april 2006 16:32:55 schreef KT88:
Wat ik denk dat er gebeurt: tijdens uitsturing komt de anode tijdelijk onder de spanning van de OD3.
Dat leidt ertoe dat er een grotere stroom door G2 gaat lopen, in het slechtste geval zoveel dat door de spanningsdaling, de OD3 stopt met geleiden.
Als de spanning dan weer stijgt, ontsteekt de OD3 weer en zo ontstaat er een relaxatietrilling over G2.

Dat dacht ik eerst ook, maar die buis slaat pas af onder de 5 mA. Met de regelweerstand op maximum blijft er dus minimaal 15mA voor G2 over.
Daar kom je pas boven als Ua<30V met Ug1=0. Met Ug1= -4.6V, zonder uitsturing, dus niet.
Toch is het goed iets meer stroom te laten lopen dan het minimum, dus 30 of 40 mA totaal (Ig2 + Istab).
Ik geloof dat je de 0D3 met max. 100 nF mag ontkoppelen, trouwens.
http://www.uploadarchief.net/files/download/EL84US150.png

inderdaad, er mag maximaal 0,1u achter, alleen als er problemen zijn.....zal het eens proberen....
jammer dat de roosterruimte van penthodes zo klein is, je kan er bijna geen fatsoenlijkestuurtrap voor zetten....heb nog een 1g4 (mu=8,8), die zou met tegenkoppeling nog binnen de roosterruimte kunnen blijven helaas heb ik geen fatsoenlijke eindtriodes....
hmmm, de el84 kan ook een 7027a worden......
Kan je neon buizen ook in combinatie met zeners gebruiken (zodat ik 250v kan stabiliseren, dus enkele zeners onder de 0d3)????????

@frederick: bedanktvoor de curves!!!

in bedrijf loopt er 21,5ma door de neon buis....constant

eigenlijk zou de serieweerstand (1k) naar g2 dus groter moeten zijn????
is dat de reden waarom de intensiteit van de stabilisator bij (te) grote uitsturing mee gaat dansen?? (el84 trekt roosterstroom, buisprobeert dit te stabiliseren...(overigens blijft de stroom dan wel gelijk door de neon-pit, deze dooft ook niet....)

betekent dat dat er meer stroom door de 0d3 moet??? die mag maar 40mA max...

heb nog eens gemeten...zonder enig signaal aangelegd....wat blijkt, alle anodes behalve die van de El84 zijn schoon....

De 5703 en de 0d3 geven dit beeld bij 50mv/div
http://www.uploadarchief.net/files/download/Afbeelding(724).jpg

De EL84 geeft dit, bij .2v/div
http://www.uploadarchief.net/files/download/Afbeelding(723).jpg

2..4..6..8 we know how to oscillate....

Volgens mij ligt het aan de draad die van de anode van de EL84 naar de ugt gaat, als ik daarbij in de buurt komt, freakt de oscilloscoop er lustig op los.... op de foto is dat de middelste lange rode draad
http://www.uploadarchief.net/files/download/Afbeelding(725).jpg

oplossing.....draad afschermen??? of is er een ander trukje??

en nog eentje voor de leuk!, de 5703 is Echt klein, en de 0d3 is niet blauwgroen, maar paars.....excuses voor de kwaliteit van de foto's......
http://www.uploadarchief.net/files/download/Afbeelding(727).jpg

groeten,
henk

ik kan verkeerd zijn maar stopweertandje op het rooster van de el84.
die buis heeft best wat versterking en heb dat al zien doen.
bij de el34 heb ik ook al 1k als gridstop gezien. bij de ST70 van dynaco dacht ik? zat deze er ook
dat waren dan wel el34's

sorry....die staat niet in het schema, maar zit er wel in het echt...1k gridstopper op g1 van el84

Op 16 april 2006 17:37:54 schreef henkhuitema:
Kan je neon buizen ook in combinatie met zeners gebruiken (zodat ik 250v kan stabiliseren, dus enkele zeners onder de 0d3)????????

Je kunt ze zo in serie zetten. Alleen even vermogen narekenen, bv. als je 20mA laat lopen, dan zullen twee 47V zeners ieder bijna 1W dissiperen. Voor mijn gevoel zou ik de zeners "boven" zetten en de 0D3 aan de aardkant van de serieschakeling.

is dat de reden waarom de intensiteit van de stabilisator bij (te) grote uitsturing mee gaat dansen?? (el84 trekt roosterstroom, buisprobeert dit te stabiliseren...(overigens blijft de stroom dan wel gelijk door de neon-pit, deze dooft ook niet....)

betekent dat dat er meer stroom door de 0d3 moet??? die mag maar 40mA max...

De stroom van de 250V door de regelweerstand naar het 150 knooppunt is natuurlijk constant: 100V gedeeld door die totale weerstand.
Maar als je de EL uitstuurt, gaat de Ig2 op en neer. Dus moet de stroom door de 0D3 wel 'neer en op' gaan, want de som is constant. Vandaar ook dat flikkeren van de gloed.
Zolang de buis niet dooft hoef je van mij de stroom niet te vermeerderen. Kijk anders even met de scope op Ug2 of de spanning niet al te veel zakt (een beetje wel, verwacht iets van 1 of 2V wisseling te zien bij uitsturing).

Op 16 april 2006 19:40:09 schreef Frederick E. Terman:
Maar als je de EL uitstuurt, gaat de Ig2 op en neer. Dus moet de stroom door de 0D3 wel 'neer en op' gaan, want de som is constant. Vandaar ook dat flikkeren van de gloed.
Zolang de buis niet dooft hoef je van mij de stroom niet te vermeerderen. Kijk anders even met de scope op Ug2 of de spanning niet al te veel zakt (een beetje wel, verwacht iets van 1 of 2V wisseling te zien bij uitsturing).

Ik heb zo'n idee dat dat wel eens meer kan zijn dan 1 a 2 volt........
Het verschil tussen ontsteekspanning en brandspanning is 185 - 150 = 35V.
De doofspanning ligt daar nog wel een eind onder, en de stroomvariaties kunnen tamelijk grote vorm aannemen gezien de lage weerstandswaarden die er zijn toegepast.

Inderdaad maar eens meten welke variatie er optreedt, dan weten we wat meer.
Meten met een lage frequentie, dan zie je ook wat de OD3 doet.

Mogelijke oplossing is 10k vanaf de OD naar g2, en g2 ontkoppelen met 10 uF ofzo, dan zal de schakeling zich wel wat rustiger gedragen denk ik.

De inwendige weerstand van een werkende 0D3 is niet zo hoog, blijkt 160 ohm, dus 10mA variatie in schermstroom zou dan 1,6V variatie in brandspanning opleveren.
Als we echt richting doven gaan, dan gaat het idd harder.
Het is trouwens wel zo - mijn fout - dat de schermroosterspanning meer varieert, want die zit weer achter 1 k. Dus per 10 mA gaat daar natuurlijk nog 10V extra af |:(.

150V is ook wel een beetje erg laag voor een EL84, met een 86 of 36 zou het beter gaan denk ik.
Of twee OD-tjes in serie (denk aan de gloeidraden! ) voor 300V, daar kan dan nog wel wat vanaf.

Punt is dat g2 goed ontkoppeld moet zijn, anders gaat de mu behoorlijk achteruit omdat je dan richting triodegedrag gaat.
De OD rechtstreeks aan g2 is geen optie, er wordt dan teveel ruis op het schermrooster gedrukt.

Schermroosters zijn prima geschikt om op aan te sturen, mits er wat vermogen en niet alleen spanning achterzit.
Bekend is de modulatieversterker met 807s en de stuur- en schermroosters aan elkaar geknoopt.

Ook Tim de Paravicini heeft eens een versterker ontworpen met schermroostersturing, evenals Somerset Murray in de jaren '60.
De karakteristieken lijken dan wel wat op die van een triode.

zal morgen enkele zeners halen zodat ik het scherm gewooon op 250v kan zetten....ik heb nl.maar 1 03D (crc3850 u.s. navy!) en volgens mij klinkt de el84 dan best goed!!
nu zelfs met de oscillatie is het niet onprettig naar te luisteren!

@kt88: g2 kan alleen maar ontkoppeld worden door de serie weerstand naar g2....0,1uF is maximum, of zet je dan een elco na de serieweerstand?
0d3 heeft geen gloeidraad....

hoe zit dat precies met die ontsteekspanning???, je moet in principe de buis toch al 150v aanleveren??? of mag de aangeleverde spanning ook hoger zijn???

Eerst zal ik morgen meten wat de spanningsvariatie is ....zowel rechtstreeks aan g2, als aan de anode van de 0d3
Zou toch leuk zijn om het ook op 150v goed werkend te krijgen.

Dus dat doe ik morgen (heb nu bier op).............
ben erg benieuwd!

Op 16 april 2006 22:30:09 schreef henkhuitema:
@kt88: g2 kan alleen maar ontkoppeld worden door de serie weerstand naar g2....0,1uF is maximum, of zet je dan een elco na de serieweerstand?
0d3 heeft geen gloeidraad....

En dat terwijl ik alleen maar koffie opheb, dit is natuurlijk om me kapot te schamen..... :+ :+ :+

Serieweerstand inderdaad iets hoger nemen, vandaar het idee om twee OD-tjes te nemen, of inderdaad zeners.
Zeners mogen wel ontkoppeld worden (graag zelfs), maar houd de maximale dissipatie in de gaten.
Dan g2 rechtsreeks ontkoppelen met 10 uF/400V.

hoe zit dat precies met die ontsteekspanning???, je moet in principe de buis toch al 150v aanleveren??? of mag de aangeleverde spanning ook hoger zijn???

Door de serieweerstand wordt de maximale stroom beperkt.
Bij inschakelen is de weerstand van de buis nagenoeg oneindig, dus de volle voedingsspanning valt erover.
Het gas ontsteekt, de buis gaat geleiden en de spanning zakt vanwege de spanningsdeler die nu is ontstaan.

Eerst zal ik morgen meten wat de spanningsvariatie is ....zowel rechtstreeks aan g2, als aan de anode van de 0d3
Zou toch leuk zijn om het ook op 150v goed werkend te krijgen.

Dus dat doe ik morgen (heb nu bier op).............
ben erg benieuwd!

Het zou moeten gaan, zij het dat de buis niet erg economisch werkt.
Maar daar zou ik als klasse A gebruiker al helemaal niet over moeten zeuren >:-)

nou, nog even dan :P

als ik dus met de zeners de 0d3 'optil' dan kan ik het scherm dus op 250v laten werken.....
ik heb dit bedacht...kan ik zo de zeners ontkoppelen ?
http://www.uploadarchief.net/files/download/0d3amp2.jpg

ik zou die schermroosterspanning niet stabaliseren gewoon goed ontkoppelen.
die tegenkoppeling die moet je zo niet maken zulke hoge weerstanden in het roostercircuit geeft een leuke oversturing wordt veel gedaan in gitaarversterkers.

ik zou persoonlijk die od3 volledig weglaten. en met gewoon zeners werken. heb ik nog al zien doen. een paar 75v zeners gebruiken. twee in serie geeft al 150v alleen idd de dissipatie dan.
en ik denk ook dat die el84 liever mee richting 300v lust.
en die 2200µF in het origineel schema lijkt me te groot. neem daar 100µF voor (voor het ontkoppelen van de kathode weerstand van de el84)
dan als de versterking te veel is zou ik simpel in plaats van tegenkoppeling een simpel spanningsdelernetwerkje bouwen. gewoon met wat weerstanden.
de ontkoppeling van die miniatuur triode kathodeweerstand zou ik ook maar 47µF nemen.

[Bericht gewijzigd door beertje_01 op ]

@klasse A: je bedoelt de 940k tegenkoppeling in de voortrap??hmmm....hoe houd ik Zin dan 100kohm??
....de0d3 is (subjectief) zeer gewenst!!

@beertje01: inderdaad, de kathodeelco is te groot, 160u = berekend (1/6,28x7x142). meende dat het niet uitmaakte als deze te groot was, zal het aanpassen......
De kathodeweerstand voor de miniatuur is berekend op...41uF....zelfs nog groter als ik 0,5.u/6,28x7x551 gebruik....vanwaar raad je aan om deze kleiner te kiezen???
Deze is momenteel niet ontkoppeld.

het spanningsdelertje zou ik dan opbouwen na de koppel elco....(omdat je bij de el84 praktisch geen last hebt van miller)??????

Ga ik proberen!

mag ik de zeners op deze manier ontkoppelen (2e schema??) dit is dezelfde manier als een kathodeweerstand ontkoppelen, dus het lijkt me goed?????

Ik heb de anode van de 0d3 bekeken qua spannings en stroom verandering:
De volume pot vol open en blazen! het bleek na enkele metingen met 0,5v in en 1v in dat er niet zoveel veranderde dus heb ik de toongenerator vol open gedraaid op 80hz
dit gaf:
0-6,4vac in (30vac op g1 el84.......lalalala)
spanning0d3: 155-156v
stroom0d3: 18,2ma-17,16ma

met muziek: linevoltage in
spanning0d3:18.20-17.9mA
spanning0d3: 155.2-155.4

het ding blijkt met 80hz bij 0,350v al over z'n nek te gaan, maar ja, heeft meten nu wel zin, als die anode staat te oscilleren......

het aanbrengen van een 0,1u condensator op de 0d3 heeft geen verandering gebracht op het oscilleren van de anode(logisch?)..
Het verleggen van de anode draad wel...(loopt nu langs het hout...), in die zin dat ze niet meer verandert indien je bij de anodedraad in de buurt komt.
bij meten met de scoop,(krok. klem op anode, probe aan krok. klem) valt op dat als ik richting aarde ga met de probe de 'stationaire' oscillatie verandert in een pure sinusvorm met hoge freq en zeer grote amplitude (5v/div=hele scherm gevuld)

hmmm in je eerste schema staat bij je triode toch een elco over de kathodeweerstand ze :)

heb je de gridstoppers echt dicht gemonteerd op de buisvoet?
heb je toevallig ergens dicht in de buurt een storingsbron?
ik zou eerlijk gezegt die od3 volledig weg laten
let wel op de maximum anode spannign van de el84 deze is 300v.
hoe is je aarding?
koppel je voortrap eens los en stuur rechtstreeks een keer in op de el84 zie of je dan die oscillatie nog hebt

[Bericht gewijzigd door beertje_01 op ]

Die 0D3 lijkt me niet langer het probleem, tenminste niet van die oscillatie. Wat was nu de frequentie? Je zei eerst met 2 uS per vakje was een sinus een vakje, dat zou 500 kHz zijn, maar op het scoopplaatje ziet het er anders uit. Was dat ook 2 uS/div?

hallo....

grrr....kan vandaag geen zeners kopen....het is pasen....wie bedenkt dat!!!!!

gridstoppers zijn kortgeknipt en direkt op de buisvoet gesoldeerd....

aarde=steraarde(elke - een eigen draad naar 1 punt op chassis)

10k serieweerstand naar g2 ipv 1k helpt ook niet....

voortrap losgekoppeld, en geen signaal op stuurrooster(letterlijk geen aansluiting op kruispunt rg en gridstopper)..nog steeds oscillatie....
El84 in triode....nog steeds....wel iets minder...

deze foto van de oscillatie is bij .2v/div en .2m:
http://www.uploadarchief.net/files/download/Afbeelding(729).jpg

als ik de ingang kortsluit met aarde is het weg.....
primair is het op de ugt niet te zien, dus het moet de el84 zijn, zou die gewoon verrot zijn???

edit: verhogen van serieweerstand op g1 naar 3k9 verminderde de oscillate (past nu in .1v/div qua amplitude)
maar stopte het niet

wat voor weerstand is die 470k van G1 naar de aarde?
ik leg meestal appart in plaats van het chassis als aarde te gebruiken een koperdraad van 1,5mm2 ofzo daar komen dan alle gnd's op toe. het chassis zelf leg ik dan ook aan aarde. dan ben je zeker dat je aarde goed is. allé dat werkt toch meestal bij mij :)
ahja je signaaldraden zijn die afgeschermt?
dus de draad naar het rooste rvan de eerste trap en dan van de eerste trap naar de el84.
let er ook op als je afgeschermde draad hebt maar aan 1 kant aan aarde leggen

470k is metaal-film...

de signaaldraden zijn niet afgeschermd, van de pot naar rooster 5703 worden de pootjes van de 82k weerstand gebruikt (helft van de oorspronkelijke lengte van die pootjes)

het pootje van de koppel C zit direkt aan Rg en gridstopper van de el84....

kan het afschermen van deze 2-4 cm nut hebben???

Zal de 'aardedraad' eens proberen.....

gr. henk...