AC/DrieC
Den Dries www.hulens.be
Hallo iedereen.
Ik zit met het volgend probleem:
Ik wil met een Ultrasoon transducer een afstand tot ongeveer 5 meter meten. Hiervoor heb ik volgende sensor bij farnell besteld: http://www.farnell.com/datasheets/81188.pdf
Nu wil ik deze dus aansturen op 40khz, maar ik vind nergens informatie van hoe dit juist moet. Ik heb wel gehoord dat je er een hoge spanning kan op zetten bij een frequentie van 40kHz (100V), om zo verdere afstanden te kunnen berijken. Dit zou kunnen door de sensor in resonantie te brengen door ze in serie te zetten met de juiste spoel. Ik zou alles aansluiten volgens onderstaand schema. De condensator is dan de sensor en aan de ingang (voor de inverter) zou ik een blokgolf van 12V 40kHz aanleggen. Zal dit dan werken of heb ik het helemaal mis met de aansturing?

Alvast bedankt voor mee te denken 
Dat van die resonantie klopt, maar je schema niet helemaal.
De onderkant van de transducer moet gewoon naar massa; niet naar de ingang van de poort.
Voor nog meer spanning kun je twee poortjes in balans gebruiken.
AC/DrieC
Den Dries www.hulens.be
Ik dacht dat ik op deze manier het zelfde effect bekwam als met een H-brug, wat bedoel je met 2 poortjes in balans ?
Bedankt al!
Ah, nu snap ik wat je wilde. Maar in jouw schema is niet te zien waar het signaal vandaan komt. Als dat uit een hoogohmige bron is, werkt het niet, maar uit een laagohmige bron wel.
Ik neem nu aan: jouw ingangssignaal komt zelf óók weer uit een poortje. In ieder geval is dat een goede manier.
In dat geval hangt de transducer dus tussen de uitgangen van twee poortjes. Dat noemen we "balans" en dat was mijn voorstel.
AC/DrieC
Den Dries www.hulens.be
Oke Ik heb even getest door een condensator met dezelfde capaciteit in serie te plaatsen met een spoel (die ik berekend heb om op resonantie te komen). Over de condensator meet ik nu een spanning van 150V AC. Dus dit zou in principe al moeten werken, nu het volgende probleem:
Ik wil ook ontvangen met dezelfde sensor, dit zou ik op volgende manier doen: ik ga ervoor zorgen dat de sensor langs de onderkant op 0V hangt door de controller een 0 laten uit te sturen. Dan ga ik het signaal boven de condensator versterken en verwerken. Maar het probleem is dat ik tijdens het zenden wel hoge spanningen heb staan over de sensor, die de componenten voor het ontvangen kunnen stuk maken. Kan ik dit op een bepaalde manier oplossen, of moet ik het meten op een heel andere manier doen?

Je kunt het signaal via een kleine condensator aan je versterker toevoeren, en dan over de versterkeringang twee diodes antiparallel zetten. Dat zal de ingang beschermen door de spanning te beperken tot 0,6V.
Tijdens ontvangst heb je van de dioden geen last.
Tijdens zenden geleiden ze, en de waarde van de koppelcondensator telt zich dus op bij de capaciteit die je al had. Daar heb je geen last van, alleen ligt de resonantie iets anders; daar kun je rekening mee houden met de spoel.
Dit is een simpel voorbeeld van iets dat je een T/R Switch noemt. 
AC/DrieC
Den Dries www.hulens.be
Bedankt Frederick ! Hiermee ben ik al heel wat verder geholpen. Ik ga alles even op breadboard zetten en testen.
Bedankt !
(Z)weetvoetje
Hogepriester in het genootschap der mexicaanse hond. // // Aan 2% van de mensen is 50% van het bezit ; 1% van het bezit is aan 50% van de mensen.
In de praktijk kun je die hele condensator weglaten, en daar de transducer voor in de plaats zetten. Zo heb ik het tenminste altijd gedaan.
Je kunt misschien ook beter enige invertors parallel zetten.
En de aansturing zou ik ook apart doen. Dus dat je 3 invertors gebruikt. 2 invertors voor de uitgang in fase, en 1 invertor voor de uitgang in tegenfase. Dan weet je zeker dat het goed werkt, en niet raar gaat oscilleren op hele hoge frequenties. (al gaat het misschien ook zonder)
Ik hoop trouwens dat je niet de 74ls04 gebruikt, maar een ding dat meer stroom kan leveren. 74hc04 bijvoorbeeld. De 74ls04 kan maar 0.4mA sourcen. Die gaat dus kapot.
@FET: je kunt zo overschakelen, maar dat kost je wel een deel van de gevoeligheid.
Ik zou zelf gaan voor een aparte ontvanger. Ik ben er zelf ook wel mee bezig geweest. Het duurt vrij lang voordat zo'n zendende transducer eindelijk rustig is uitgetrild. Dat kan makkelijk 10ms zijn. En het is lastig om daar dan geen fouten in te maken. Met een aparte ontvanger is dat probleem grootendeels verdwenen.
AC/DrieC
Den Dries www.hulens.be
Ik moet het met 1 transducer doen wegens plaatsgebrek. Ik zit dus nu met het probleem van het uittrillen van de zender
. Is hier geen simpele oplossing voor ?
@(Z)weetvoetje: Ik werk met CMOS
ook voor hogere voedingsspanningen is dit gemakkelijk.
(Z)weetvoetje
Hogepriester in het genootschap der mexicaanse hond. // // Aan 2% van de mensen is 50% van het bezit ; 1% van het bezit is aan 50% van de mensen.
Nou, niet echt. Het beste is het waarschijnlijk om het ding kort te sluiten. Dat zal wel helpen, maar dan nog duurt het even.
In de praktijk kun je die hele condensator weglaten,
Die C naar aarde is de transducer.
De koppelcondensator is nodig omdat je anders niets aan de diodes hebt. Qua gevoeligheid bij ontvangst maakt dat niets uit, omdat de ontvangeringang hoogohmig is, net als de transducer.
Of bedoel je: de diodes altijd in serie met de transducer. Dat kan natuurlijk ook.
e: maar alleen gemakkelijk als één van de twee kanten koud is; bij balanssturing zoals hier staat aan de andere kant ook HF.
Dat de transducer lang na kan trillen is waar. Je kunt dit oplossen door aan het eind van je zendburst nog een stukje in tegenfase uit te sturen. Zo doet (deed) Motorola dat ook bij de vibrasponders.
AC/DrieC
Den Dries www.hulens.be
Oke morgen zal ik een stuk in tegenfase sturen totdat hij uitgedempt is. Hoe groot moet de condensator ongeveer zijn tussen uitgang ontvanger en diode's ? Nu heb ik 12n genomen.
Die capaciteit moet klein zijn ten opzichte van de transducercapaciteit. Wat is die (hoeveel pF), en hoe groot is de ingangsweerstand van de ontvanger?
Oh wacht, je hebt een datablad. Hé, hij vertoont zelf serieresonantie. Gebruik je hem niet op die frequentie dan? Dan heb je geen spoel nodig.
Gebruik een scope om te zien hoe het uitdempen gaat. De bedoeling is dat je tegenfaseburst korter duurt dan normaal het uitslingeren duurde, (1,2 ms volgens het datablad) anders heb je geen tijdwinst. 
[Bericht gewijzigd door Frederick E. Terman op (21%)]
AC/DrieC
Den Dries www.hulens.be
C van de transducer is 2,4nF ; versterker is Opamp dus "oneindig" grote ingangsweestand. Men condensator is dus ook veel te groot. Beter is van een 12p ofzo , of is dit wat TE klein ?
Ik zat nog te editen 
Die 2400p klopt op de werkfrequentie niet. Volgens het datablad heeft het ding serieresonantie. Als je op die frequentie gaat zitten heb je geen afstemspoel meer nodig.
Heb je zijn impedantie al eens "doorgefloten"?
AC/DrieC
Den Dries www.hulens.be
wow dat snap ik niet goed. Dus die capaciteit bezit hij alleen bij een frequentie van 1kHz, wat is deze dan bij 40kHz? Hoe fluit je een impedantie door? Sorry voor de misschien domme vragen maar ben een leek op het gebied van ultrasoon.
Alvast bedankt!
EDIT: Ik zie juist in de datasheet bij 40kHz is de impedantie ong 350 ohm, dit wil zeggen -> 0,13µF Als ik goed geteld heb. Als ik nu hierop mijn spoel bereken voor in resonantie te komen zou de zender al meer vermogen moeten hebben, klopt dit ?
[Bericht gewijzigd door AC/DrieC op (33%)]
Je moet eens even op deze site alle informatie lezen, dan zie je vanzelf wat ik bedoel.
De transducer gedraagt zich net als een kristal: als een seriekring met daarover nog weer een condensator.
Op de eerste resonantie (de serie-resonantie) zie je alleen nog maar weerstand. Als je die frequentie gebruikt heb je geen spoel nodig.
Hier is het vervangschema. De R dissipeert vermogen; hij komt overeen met de omzetten van vermogen naar geluidsgolven. De C en L modelleren de mechanische resonantie van de transducer. En Cp is de (echte, elektrische) capaciteit van het keramisch materiaal waarvan hij gemaakt is.
+----C----L----R----+ C = 200 pF
| | L = 80 mH
---+ +--- R = 300 ohm
| |
+---------Cp--------+ Cp= 2400 pF
Wat je wilt, is zoveel mogelijk spanning op de R zien te krijgen. Dat kan door de serie-resonantiefrequentie op te zoeken.
"Doorfluiten" is gewoon een variabele frequentie erop zetten, en dan kijken wat de impedantie is. Dat kan op verschillende manieren.
Meestal gebruik je dan een toongenerator. Misschien is je controller daarvoor bruikbaar. Je kunt ook even iets frutselen met een 555. Als je de transducer via een serieweerstand voedt, staat bij serieresonantie de laagste spanning over de transducer.
Op die frequentie is hij zelf-resonant en heeft in je uiteindelijke ontwerp geen spoel nodig.
AC/DrieC
Den Dries www.hulens.be
Ik kan hem inderdaad op zijn resonantiefrequentie laten zenden, maar ik wil dit signaal ook ontvangen met dezelfde transducer, en deze transducer is het gevoeligste op 40Khz. Dus kan ik geen andere frequentie gebruiken als ik het goed begrijp, en moet ik dus met een spoel werken om zijn resonantiefrequentie op 40kHz te krijgen. Klopt dit ?
Nog een vraag:
Bij serie resonantie is de impedantie het laagst op de resonantiefrequentie en de stroom het hoogst. Bij parallel resonantie is de de impedantie het hoogst op de resonantiefrequentie en dus de spanning ook het hoogst. Wat doet de transducer nu beter zenden, hoge spanning of hoge stroom ?
Groetjes Dries.
[Bericht gewijzigd door AC/DrieC op (30%)]
De transducer is niet het gevoeligst op '40 kHz'. Hij is het gevoeligst op zijn resonantiefrequentie! Wat voor zenden goed is, is dat ook voor ontvangen.
Het is verder wel een kwestie van aanpassing. In serieresonantie vertoont het geval zich als een lage impedantie, en zo kun hem goed voeden uit een bron die niet veel spanning, maar wel genoeg stroom kan leveren (alles uiteraard in verhouding).
Wil je op de parallelresonantie werken, dan moet je een bron hebben die de hoge spanning kan leveren, waarbij je dan minder stroom nodig hebt.
Je zou zelfs nog een ander punt op de grafiek kunnen kiezen. Dan is de transducer een complexe impedantie, en heb je dus toch een spoel of een condensator nodig, èn bovendien nog de ter plaatse geldende aanpasweerstand.
Samengevat kun je dus de impedantie kiezen, maar dan moet je de bijbehorende frequentie gebruiken; òf je kunt vasthouden aan een bepaalde frequentie, maar dan moet je de aanpassing daarop, wel, aanpassen.
Vergeet niet dat iedere transducer zijn eigen resonantiegrafiek heeft, ook al zijn ze van het hetzelfde type!
Ga je op de serieresonantie werken, dan hoeft je ontvangsversterker ook geen hoogohmige ingang te hebben. Je kunt dan bv. uitgaan van een kwaliteits microfoonvoorversterker voor een idee van een schema.
AC/DrieC
Den Dries www.hulens.be
Oke nu snap ik al veel meer van transducers. Alleen nog 1 ding, Kan ik uit de datasheet de resonantiefrequentie uithalen, of moet ik hem doorfluiten voor deze te vinden? Alvast bedankt !
Alle opgaven zijn plus of min tolerantie. Als je het voor je jouwe wilt weten (en dat wil je), zul je het moeten nameten; het eenvoudigst met een toongenerator.
Voor toepassingen waarbij het niet zo nauw komt (bijvoorbeeld omdat men toch gevoeligheid en vermogen "over" heeft) hoeft het niet; dan zet men er gewoon 40 kHz op bij een flinke spanning en bekommert zich niet om de exacte getallen.
AC/DrieC
Den Dries www.hulens.be
Oke bedankt ! Ik heb genoeg vermogen dus dan moet de frequentie niet exact zijn. Ik ga het wel eens nameten, dan weet ik ook hoe dat juist in zen werk gaat. Als ik nog problemen tegenkom laat ik het weten! Groetjes