Ervaring LED lampen in huis

Ik heb mijn helle hobby schuur vol hangen met led-spots van Niels.

Ik heb deze en deze een die bevallen prima, de stralingshoek is goed en ze geven veel warm wit licht.

Ook heb ik er een 6 tal led spots MR16 van Green Lichts. Van een jaar of drie terug en branden nog prima. Branden gemiddeld 3 tot 4 uur per dag

Ik zeg tegen bijna al mijn klanten - tenzij de hypegevoelige met veel geld : wacht nog even af. Op pakweg een jaar tijd is de technologie al gevoelig verbeterd; binnen een jaar zal de technologie ofwel nog veel verbeteren, of de prijzen zullen gevoelig zakken.

Ik heb zelf in huis 2 stuks 4W-spotjes van Elix, nl. de leeslampjes in mijn slaapkamer. Die zijn namelijk op zo 'n flexibele arm gemonteerd zonder verdere afscherming, en als klassieke spots een paar minuten gebrand hebben dan kan je je al lelijk verbranden; met die led-spots valt de hitte best mee.

Ik denk dat het de technologie van de toekomst is, maar ik wacht af.
Onlangs vroeg een vertegenwoordiger van Philips-verlichting me of ik al veel van die led-lampen verkocht; mijn antwoord was: "De dag dat jullie 10 jaar waarborg geven verkoop ik ze als zoete broodjes". Zie maar naar de spaarlampen die ook "vele jaren" gingen meegaan maar die het in sommige gevallen maar heel kort uitzingen.

Ik wacht bij ons op de studentenvereniging ook nog af, maar ben in principe al wel gestopt met het installeren van nieuwe halogeen armaturen.

De lichtinstallatie is voor zover het kan 'over', daar hebben we nu 28 LED par 64's voor beide zalen samen en dat bevalt goed, alleen de sturing is nog een beetje een uitdaging.

Voor de ongeveer 100 sfeer-lichtpunten, waarvan veel 20W 12V, ook redelijk wat 50 of 150W 230V halogeen, alles op oude 0-10V dimmerpacks, heb ik nog geen oplossingen gezien waarvan ik denk dat ze ongeveer dezelfde rol kunnen vervullen en voordeliger zijn.
Het zal vanzelf wel komen, zelfbouw wil ik niet aan. Ik ben wel bang dat het hoe dan ook een hoop gedoe met de bedrading zal geven..

Ervaring op de lange duur met LED verlichting heeft niemand in de praktijk en zal de tijd moeten leren.
In het begin zou een LED spot 100.000 uur meegaan en dat is met de jaren al terug gebracht naar 50.000 uur.

LED spot wit-kleuren in Kelvin zijn soms lastig te herleiden omdat niemand echt de ervaring met dit LED licht heeft zoals wij dit wel hebben met gloeilampen.

Hier een kleine tip:
LED 4000K = Tl-buis kleur 840 (koud daglicht)
LED 3000K = Tl-buis kleur 830 (gebroken wit, kantoor licht)
LED 2700K = Tl-buis kleur 827 (warm wit)

Onder keukenkastjes of de afzuigkap heb ik wel eens met 2700K gewerkt, maar werk tegenwoordig liever met 3000K. Dat is prettiger licht om onder te werken.
2700K is meer voor de afdeling sfeer en gezellige avondjes onderuit achter een boek.

Goede halogeen vervangers zijn er op zeker, geen probleem.
Zeker Philips loopt ver vooraan in oplossingen tot volledige vervangers voor 50W halogeen in 10W LED spot GU5.3 of GU10 met ingebouwde ventilator koeling.
Vraag met niet hoe het past in zo'n kleine spot behuizing, maar ik heb ze als installateur al meerdere malen geinstalleerd en echt, ze blazen onhoorbaar zachtjes wat lucht.

Alleen de prijs is nu nog lastig te verkopen. Het is nu een grote investering die er lang over doet om terug te betalen. Alleen in grote hoeveelheden bespaar je heel veel meer aan energieverbruik en het minder vaak tot niet meer vervangen van lichtbronnen.

Heb in mijn kantoor/werkplaats de tl-buizen vervangen door LED buizen. De eerste week was het wennen maar nu bevalt het prima.

@T-sec: Handige tip met die kleurcodering.

@Maarten Bakker hieronder: Ik ben inderdaad naar een andere lichtkleur overgestapt.

[Bericht gewijzigd door Kuijltje op donderdag 25 augustus 2011 14:50:13 (20%)]

Als het moest wennen, dan zijn er 3 mogelijkheden (met wat pech allemaal van toepassing):

- andere lichttemperatuur (zolang geen daglichtkleur zal het wel loslopen)
- slechtere renderingindex (kan voor sommig werk erg vervelend zijn)
- minder licht (grote kans, vooral goedkopere lampen zijn ondergedimensioneerd)

In huis, prima! Heb er drie van Niels (GU10 3W) hangen en die geven mooi licht. Ook een in de keuken van de postcodeloterij. Ik heb er veel van gezien die kapot waren, maar die van mij werkt prima! Ook beter licht dan veel andere spots (door de extra rode LEDs betere kleurweergave).

Voor buitenpodia of verlichting overdag niet aan te raden. Heb er diverse geprobeerd, maar niets is bruikbaar. Zelfs met 100W LEDs erin. Daar heb ik er voor een klein podium (6x4m) toch wel 24 of meer nodig. Nu heb ik 1500W aan CDM-T hangen plus een aantal 1000W parren laten hangen en het is net genoeg. Vermogen teruggebracht van 16kW naar 7,5kW. Waarvan 6kW naar de parren gaat.

Voor verlichting in de nacht is het perfect, veel licht, juist op koude donkere dagen (in tegenstelling tot spaarlampen, die geven volgens mij minder licht als het vriest).

Hangt ook veel af van de te verlichten ruimte.
Ik heb onlangs mijn zolder (6x10 m vloeropp, 6x5m plafond) verbouwd tot sport/ontspanningsruimte.
Zoals iedereen vond ik het idee van spotjes in het plafond aantrekkelijk. Gelukkig heb ik het eerst uitgeprobeerd.

Halogeens gaven goed licht, maar ik had voor een goeie algemene verlichting minstens 15 spotjes van 35W nodig, Het schuine dakgedeelte was poblematisch voor een goede spreiding.dus dat kwam op 500W, dus veelteveel.
Spaarlampspotjes geven de eerste twee drie minuten echt onvoldoende en bijzonder onaangenaam buitenaards licht. Ledverlichting was natuurlijk direct op peil maar in deze hoeveelheid veel te duur. En voor deze vloeroppervlakte eigenlijk te zwak.

Besluit: spots zijn ongeacht de soort lamp goed voor accentverlichting, werkblad velichting en kleine ruimtes, toilet, gang, maar zijn verre van ideaal in grote ruimtes waar veel licht gewenst is.

Ik heb dat opgelost met een grote tl armatuur van 2x 58W als centrale verlichting. Maar laat die kreten van afschuw over lelijk en koud licht nog maar even achterwege. Ik heb niet die goedkope aartslelijke Gammel dingen met kleur 33 gebruikt.

Een ultraplatte designkap met van die hele dunne tl's en elektronisch voorschakelappparaat. Niet goedkoop, (160Eu) maar geeft bakken meer licht met heel goede kleurweergave en flikkert niet. Voor de sfeer heb ik dan nog twee chinese hanglampjes met oosters motiefglas met een spaarlamp erin en ledspotjes boven de lage kastjes die ik,om ruimtebesparende reden onder het schuine gedeelte van het dak geplaatst heb over de ganse lengte.

Ik kan dus kiezen tussen een sterke algemene verlichting, en gezellig zacht sfeerlicht en dat gedoe met dimmers zie ik het nut niet van in.
Mijn bezwaren tegen dimmers zijn dat ze zoemen, dat het licht vaak trilt in bepaalde standen, dat ze wel de hoeveelheid licht doen afmnemen maar dat het verbruik nauwelijks daalt.
Behalve dan bij ledverlichting, maar die geven al niet teveel licht, en ze verbruiken al zo weinig dat nog verder besparen bespottelijk is. je kunt nooit je investering terugwinnen.

Klopt, voor zo egaal mogelijke verlichting van oppervlaktes is TL voorlopig meestal nog ideaal, en de kleurtemperatuur en rendering is vergeleken met de oude kleur 33/640 inmiddels wel haast perfect te krijgen. 827 is leuk, maar een echte mierenneuker kan kleuren als 930 kiezen. Ik snap dan ook nooit zo goed dat mensen LED-TL's gebruiken; als je daar een forse besparing mee haalt was er een onderliggend verlichtingsprobleem. Een LED is van nature immers een spot, en nu kan je dat wel ondervangen door er veel naastelkaar te plaatsen, maar toch.

ik heb led lampen van sylvania , central electric en cooper.
de sylvania en coopers zitten met CREE leds. ( fabrikant cree )
de central electric zijn avago's

de central electric wordt gebruikt als spotverlichting boven de wasbak. geeft veeeel licht . niet dimbaar. wit licht ( hoog K )

de coopers zitten in de gang. dit zijn floodlights die eeen 75 watt floodlight vervangen. matte diffuser erop. zijn 12 watt electrisch.
normale 'gele' kleur zoals een gloeilamp. die zijn dimbaar.

de sylvanias zijn spots. vervangen 30 watt spotjes. elektrisch 8 watt geloof ik.

Ik heb in mijn nieuwe keuken de Philips Ledino spotjes met 1 ledje ingebouwd tot volle tevredenheid. Ze geven behoorlijk veel licht. Totaal 6 spotjes verdeeld over het plafond van de keuken 4 x 2 meter.
Zijn wel wat prijzig maar ik ben dik tevreden hierover.

[Bericht gewijzigd door Captain op donderdag 25 augustus 2011 20:01:32 (29%)]

Ik heb een heel tijdje terug een klein bergje LumoLuce 'LEDspotjes' van 2,3 Watt gekregen: het waren gebruikte exemplaren, maar het licht dat er uitkomt is prachtig: ik dacht eerst, toen ik 'm ergens zag branden dat het een gloeilampje/halogeenlampje was, maar het bleek LEDspul te zijn.

Omdat ik die dingen al een tijdje had liggen besloot ik bij Niels eens 2 Cree P4 LEDs te bestellen, omdat de technische gegevens van Lumoluce volledig overeenkwamen met de specificaties van zo'n LED.

Dat bleek het exacte type te zijn.

Toen als test een stuk of 12 van die dingen tegelijk aangesloten op m'n voeding... Mooi warm licht: ik wil er nog steeds iets mee bouwen, maar wat weet ik nog niet.

Ergens beneden hebben we korte tijd een LED-lamp gehad, maar het ding beviel niet: er is nog wat te weinig eenheid in de 'Warmwit' 'zonnewit' 'Goudwit' en allerlei andere gekke benamingen, waardoor m'n pa dacht een aardige aankoop te doen, maar de lamp toch al snel verving omdat het wel érg geel was: het merk daarvan weet ik overigens niet, wel dat er heeel veel 5 mm LED's in zitten.

@ Maartenbakker: ik heb heel sterk het vermoeden dat men in de IJtunnel in Amsterdam, waar nu aan gewerkt wordt, LED TL's geplaatst heeft: Op een gegeven moment zie je het lichtpatroon dat weerschijnt op de wanden en het plafond van de tunnel veranderen, en ook de lichtkleur verandert, van het toch al wat kille maar natuurlijk puur functionele wit, naar nog wat harder wit.

Helaas rijdt de bus te hard om met zekerheid te kunnen zeggen dat het LED TL's zijn, maar de hardheid en felheid van het licht lijkt wel in die richting te wijzen.

ik vraag bewust naar in huis.

die spots geloof ik nog wel, maar gewone "retro-fit" lampen is volgens mij toch wel een heel ander verhaal.

In je slaapkamer wil je toch beetje rustig licht en in die van mijn dochtertje ook graag, op de gang is de kleur minder erg, maar het rondstralen weer wat erger.

en die levensduur op de lange termijn.. Als je kijkt dat sommige spaarlampen of HALO-GEEN soms de 10 uur niet halen..

of mijn CCFL's die ik overigens onder RMA naar nedis terug mag sturen (wel service dus iig, tenminste na de vraag of ik ze neit achter een dimmer heb gehad ; ik heb geen dimmer in huis)

Op 25 augustus 2011 19:59:32 schreef weardguy:

Em'n pa dacht een aardige aankoop te doen, maar de lamp toch al snel verving omdat het wel érg geel was:
.

Dat fenomen heb je ook bij tl verlichting. Er bestaan heel veel goede kwaliteitslampen in diverse kleurtinten, maar in de grotewarenhuizen en DHZ zaken verkoopt men liefst "eenheidsworst"
Je kunt er de spotgoedkope kleur 33 krijgen, en als alternatief een pis-gele buis die voor warmwit moet doorgaan, maar in veel gevallen niet echt bevalt.

Een grote fout die mestal gemaakt wordt bij verlichting is dat men de gloeilamp wil nabootsen. Alsof dat de ideale lamp is. Het voordeel is wel dat doordat het een thermische straler is, dat alle kleuren in zekere mate aanwezig zijn.
Bij quantumstralers als tl en led is dat lang niet altijd zo. Veel hangt af van de gebruikte fosforlaag.
Het is namelijk niet de witheid die het licht onaangenaam maakt, maar doordat er bij de goedkope lampen een fosfor is gebruikt die
niet alle kleuren weergeeft.
In principe kun je wit licht samenstellen uit slechts drie smalle kleurlijnen. Maar de kleurweergave van zo'n lamp zal erbarmelijk zijn. Het licht dat direct op het oog valt mag dan wel even mooi wit lijken, het is de bedoeling om de omgeving te verlichten.
En bepaalde gekleurde voorwerpen kunnen de kleuren die niet aanwezig zijn ook niet reflecteren en krijgen een grauwe aanblik.
Het gaat er dus om een TL, spaarlamp of LED te kiezen die een "vol"spectrum afgeeft.

Bij TLs en gaslampen begint de kleurcode meestal dan ook met de "kleur weergave index", hoger is beter. "8" = 80-89% en "9" is >90%. Daarna het kleurnummer in Kelvin/100.

Bij LED is het moeilijker, vaak nergens aan te zien, als het er niet bij staat is het meestal slecht. Deze bijvoorbeeld zijn wel heel goed, komt door extra groene en rode LEDs naast de witte!

Feitelijk zou het op LED-lampen ook verplicht moeten worden een dergelijk kleurnummer te vermelden, maar we hebben nog een lange weg te gaan, vrees ik.

Voor de goede orde: de kleur 33 die grotedikken noemt heet ook wel kleur 20 en heeft kleurnummer 640, dus je kan wel nagaan hoe slecht de kleurweergave is. Alsnog volstaat die in veel toepassingen nog wel aardig, mogelijk omdat de kleurtemperatuur "ergens tussenin hangt". De pisgele kleur zou 827 kunnen zijn, populair voor spaarlampen. Fout daarbij is naar mijn idee dat ze hem te geel hebben willen maken. 3000K zoals bij halogeenlicht zal in veel gevallen mooier zijn, maar alsnog heb ik zelf wel 827 hangen en heb ik er weinig over te klagen.

Let overigens ook op dat 2 lampen van verschillende merken met hetzelfde kleurnummer, toch niet hetzelfde licht hoeven te geven! Het is dus geen waterdicht systeem.

We hebben waar mogelijk regelbare fluorescentie (Philips HFR's met 36W kleur 830 TL-D's, een acht tal armaturen in totaal) - maar ik kan mij niet aan de indruk onttrekken dat het spectrum van de buizen veranderd als je ze dimt. Het rood lijkt er als eerste uit te vallen.

Inbouwdimmers zijn mij vrijwel altijd ellende gebleken, werkt het een keer redelijk dan gaat het wel snel kapot Oude analoge dimmerpacks zijn nu echter goedkoop te krijgen, voor grotere installaties vind ik het ideaal.
Simpel te sturen, regelt prachtig en ook al omdat je ze nooit volledig zult belasten zeer betrouwbaar.

Dimmen zie ik bij ons toch wel als essentieel om de zalen aan de gewenste sfeer aan te kunnen passen, het zou misschien anders kunnen maar hoe probeer je uit of een bepaalde optie wat is zonder te investeren ?

Mijn ervaring is dat die opgave van de kleurtemperatuur ook nog wel eens niet deugt -- 40W bij 2700K ledlicht (philips) zou 'gloeilampachtig' moeten zijn, en IMO is het maar iets minder wit dan een TL.

Kan kloppen, 2700K zal niet precies in het gloeilamp gebiedje liggen, maar kan daar ruim omheen liggen, iets groener, blauwer of roder kan makkelijk, het is een benadering. En ook al zou het op dezelfde 2700K liggen, de CRI is heel anders. Bij gloeilampen komt rood er mooi uit, bij witte LEDs minder, net als groen. Blauw en geel doen LEDs wel goed. Vandaar dat bij top producten extra rode en groene LEDs worden gebruikt.