Vrienden van mij hebben ong. een jaar geleden een oud huis gekocht. In België moet bij verkoop de elektrische installatie gekeurd worden. Dat is ook gebeurd, maar de zaak was afgekeurd.
Eerst en vooral waren er geen plannen (situatieschema en eendraadschema ontbraken). Verder waren er ook een aantal zaken die normaal geaard moesten zijn niet geaard. En ook de isolatieweerstand van de hele installatie was niet okee. Niet verwonderlijk, aangezien alles uitgevoerd was met draden met een soort stoffen isolatie in ijzeren buizen, zoals dat in de sixties waarschijnlijk gebruikelijk was.

Daarom hebben we alle draden vervangen door moderne kabels in de bestaande ijzeren buizen. Alles 1 op 1 vervangen en enkel waar nodig een aarding bijgetrokken. Ook een nieuwe aardpin in de grond geslagen en die via een aardingsonderbreker naar het elektrisch bord gebracht.
In dat elektrisch bord een 30 mA differentieel bijgeplaatst (300 mA zat al in begin installatie) waarop de vochtige ruimten nu zitten.
Dan de bestaande groepen zoveel mogelijk uitgesplitst en elk op een passende automaat (1,5mm² 16A, 2,5mm² 20A en 4mm² 25A) aangesloten.
Op deze wijzigingen na is het eigenlijk net zoals vroeger.

Mijn vraag is nu: mogen er bij deze -in principe oude- installatie meer dan 8 kringen op 1 automaat? (Verder opslitsen lukt echt niet zonder zwaar breekwerk en dat willen we vermijden.) Ik meen me te herinneren dat bepaalde voorschriften uit het AREI niet van toepassing zijn op oude installaties van voor 1980 of zo.

Ik ben momenteel het eendraadschema aan het tekenen. Groep 1 staat er al op. Zie
http://server.airkan.be:8080/plan/eendraadschema.png
Zou dit in orde zijn, denken jullie?

Als men de bedrading totaal heeft vervangen door nieuw, ook het schakelmateriaal
en niets verder wijzigt dan is dat naar mijn beste weten geen probleem.
En men mag wel de oude groepering wel gelijk houden of verkleinen zonder problemen,
beter meerdere kleine groepen dan enkele grote.
MVG Gerard.;)

Heel moelijke vraag. Hangt helemaal van de keurder af.
Maak de installatie af, teken de plannen en laat de keurder komen. Als hij de installatie niet goed keurt vraag dan zoveel mogelijk uitleg over hoe het dan wel moet.
Je betaalt dan wel 2 keer maar dit is in dit geval volgens mij de beste oplossing.

Volgens het arei mag je niet meer dan 8 groepen per zekering hebben,
als dit alleen stopcontacten zijn moeten deze met 2,5mm² aangesloten worden en mag 20a afgezekerd worden, nu is er wel een ding niet mee gezegd, als men 3 stopcontacten in een inwerkdooos zitten en in een afwerkplaatje vallen is word dit een samengesteld stopcintact en word als 1 getelt dus is het mogelijk bv. 8x3= 24 stopcontacten te hebben.

Voor lichtkringen hetzelfde maar dan 1.5mm² of 2.5mm² maar mag enkel tot 16A gezekerd worden. Ook mag je meerder lampen hebben als groepen juist als de stopcontacten. Wanneer je gemegde groepen hebt bv 5x stopcontacten en 3 lichpunten dus ook 8 moet je 2.5mm² kabels gebruiken maar max. 16A afzekeren.

Gemengde groepen op aardlekschakelaar van 0.030A.

Je aarding word gemeten en moet onder de 30ohm zijn anders word afgekeurd.

In woningen voor 1982 is het niet verpicht overal een aarding te hebben, wel in vochtige ruimte's en waar toestellen ingestoken worden van klasse 1, die dus wel een aarding hebben.

Dus enkel slaapkamers en een berging en een hal zou dit mogen, zowel voor stopcontacten als lichtpunten.

Als de hele installatie vernieuwt is VAL JE ONDER DE HUIDIGE WETGEVING dus oppassen en niet alles vernieuwen!!!!

Het beste plaats je alles achter een gevoelige aardlekshakelaar 0.030A, hierboven schrijf je echter een fout, namelijk vochtige ruimtes op 0.300A???

Maak je situatie schema en eendraadschema nauwkeurig op, ik heb van de week een renovatie laten keuren en ze doen niet makkelijk. Een herkeuring kost 80€ en is het riskeren wel waard. Je kan genoeg informatie vinden op internet.

Vanwaar bent U?

Ook nog even melden als je nieuwe stopcontacten plaatst met een aardingspin dan moeten deze wel aangesloten zijn!!

@chrisbou

Kun je dit even punt voor punt opschrijven zodat TS tenminste weet wat je bedoelt!!!!
Dan kan hij gaan wegvinken of hoe ze het in Belgie ook noemen.

@chrisbou en faan
Ik kan met 100% zekerheid beamen dat, enkel en alleen in het geval van renovatie van een bestaande elektrische installatie van vòòr maart 1981, méér dan 8 stopkontakten of lichtpunten op eenzelfde groep toegelaten zijn.
Meervoudige stopkontakten worden als één stopkontakt aanzien als ze onder één enkele afdekplaat passen (enkel, dubbel of driedubbel).
In gemengde groepen (stopkontakten èn lichtpunten) telt elk lichtpunt ook als een stopkontakt.
Gemengde groepen moeten in 2.5mm² bedrading uitgevoerd worden en mogen derhalve door 20A zekeringautomaten beveiligd worden. De sectie van de bedrading bepaalt de waarde van de automaat, niet het feit of er al dan niet lichtpunten in de groep aanwezig zijn.

Ongeaarde stopkontakten in niet vochtige ruimtes zijn nog steeds toegelaten na de renovatie, met de (strenge) beperking dat er géén geaarde toestellen mogen op gebruikt/aangesloten worden!

@faan: Het klopt dat in de jaren '60 veel met ijzeren buizen gewerkt werdt. In ijzeren buizen moest dan ook dubbelgeïsoleerde CRVB installatiedraad gebruikt worden i.p.v. simpele VOB.
Ik weet niet hoe het actueel zit volgens het AREI maar het lijkt mij zeker de moeite waard om dit even te checken.

Of er al dan niet meer dan 8 stopcontacten of lichtpunten op 1 kring mogen daar kan men over discussiëren.
In het AREI heeft men het over uitbreiding van een bestaande installatie en dan moet deze uitbreiding voldoen aan de regels voor een nieuwe installatie. Maar is de renovatie waarover het hier gaat een uitbreiding. TS zegt dat de nieuwe installatie niet veel verandert is. Ik veronderstel dat er geen slijp en kapwerk geweest is. Als er geen nieuwe kringen bijgemaakt zijn die met een leiding vertrekken vanaf de zekeringskast zou men kunnen zeggen dat het een oude installatie is die verbetert is en dan vervalt de regel van max 8 stopcontacten of lichtpunten op een kring.
Staar u niet blind op die max 8 regel. Zorg dat de rest in orde is.
Heel belangrijk is alles wat met de aarding te maken heeft.
Klasse 1 toestellen MOETEN op een stopcontact met aarding, als het nodig is moet er een aardingsgeleider apart gelegd worden.
Er MAG NOOIT een stopcontact met aardingpin zijn waarop geen aarding is aangesloten.
De aardingsspreidingsweerstand MOET kleiner dan 30ohm zijn.
De diffirentieel schakelaars MOETEN de juiste zijn.
De bedrading en de automaten moet aan elkaar aangepast zijn.
De schema's moet in orde zijn.
Zorg ervoor dat alles wat je kan in orde maken zonder grote werken in orde is en dan gaat volgens mij de keurder niet moeilijk doen over die max 8 en jou de vloer laten opbreken om leidingen te leggen om een kring te splitsen.

Oef, dan denk ik dat we geen problemen moeten verwachten. Alles is netjes in XVB 2,5mm² gedaan. Als ze dat willen controleren mogen ze dat gerust doen; de lasdozen zijn nog niet dicht gemaakt.

Ik heb nog een beetje verder getekend. Zie
http://server.airkan.be:8080/plan/
Wat moet er nog bij? Moet bij elk lijntje op het eendraadschema bijv. 3G2,5? Of moet het type kabel (XVB in dit geval) er ook bij? Of moet dat enkel aan de lijn die vertrekt op een automaat?
Hoe nummer ik alle stopcontacten / schakelaars / lichtpunten op situatieschema en eendraadschema: bijv. 1.1, 1.2 en zo verder?

Over die aardspreidingsweerstand: is er een eenvoudige manier waarop ik dat zelf kan meten? Hoe wordt dat door de keurder eigenlijk gedaan?
Ik gok dat ze ergens een meetelektrode in de grond steken en dan de weerstand tussen de aardpin die wij in de grond gestoken hebben en die meetelektrode meten. Of hoe gaat dat?
Overigens denk ik niet dat daar een probleem te verwachten is want de nieuwe aardpin zit in een bloemperk in de schaduw waar de grond steeds vochtig is. (En anders gieten we er voor de zekerheid een emmer water over als ze komen keuren.)

Overal waar je draad 2,5mm is zou ik afzekeren op 20A, maar je automaten zijn waarschijnlijk al geplaatst.

[Bericht gewijzigd door AC/DrieC op (96%)]

Die emmer water (of er op urineren, volgens sommigen) is volgens mij niet echt de oplossing, dat scheelt heel weinig. Als je aarding 100 Ohm is ga je er geen 30 van maken.

Meten doe je met een daartoe bestemd meetapparaat; er zijn twee mogelijkheden: een apparaat op batterijen, waarbij je 2 of 3 pennen in de grond steekt, ofwel een apparaat dat een klein verliesje maakt langs de aarding (beperkt tot 15 of 100mA bijvoorbeeld) en aldus gaat meten welke de weerstand is (hiervoor moet je wel al stroom hebben). Die meettoestellen zijn niet goedkoop, maar als je een elektricien in de buurt hebt kan je gerust eens vragen of je zijn toestel eens mag lenen. (Je woont een beetje ver van mij maar als het je de rit waard is mag je mijn meter lenen, ik vraag wel 100€ waarborg, kopie identiteitsbewijs en binnen de 2 weken terug). Onthou: aarding niet goed = sowieso afgekeurd. Hier op het forum is die vraag al vaak gepasseerd, met één pennetje heb je meestal onvoldoende, in mijn ervaring is 2 het minimum, ik ben al tot 4 moeten gaan (op elkaar geschroefd, dus 4x1,5m = dik 6m diep).

Ik bemerk een paar dingen op je schema's: de circuits moeten in een ééndraadsschema een letter krijgen (die zet je bij de zekering; A B C) en de punten moeten genummerd worden (dat zet je in jouw geval rechts van het punt). Op je situatieschema moet je dan die nummering overnemen. Als de eerste circuit bvb A is, en "lichten garage" is (A)1, dan zet je bij de lichtpunten en de schakelaars A1 op het situatieschema. Het stopcontact chauffageketel wordt A2, dat zet je dus ook op je situatieschema bij. Een benaming voor de ruimtes is wel zo handig op een situatieschema. (De nummering moet niet overeenkomen met de "volgorde" op de kabel, het is gewoon een manier om eea eenduidig op het plan aan te duien).
Zet bij voorkeur vòór je hoofdverliesschakelaar ook nog een symbool voor een zekering, dat is de hoofdzekering van de maatschappij, met daarbij de aansluitwaarde.
In principe zet je bij de kabels ook nog het type kabel en de sectie zoals je gedaan hebt, als dat type verandert moet je dat eigenlijk ook op je plan zetten (als je bvb ergens in VOB verder doet). Er zijn ook nog symbolen voor "in buis", "op de muur", "in buis op de muur" maar doorgaans wordt daar niet over gemuggezift als alles in orde is.
Oh ja, met welke sectie heb je je zekeringkast gekableerd? Minimaal 6mm², afhankelijk van je hoofdzekering!

Kijk ook eens op de websites van keuringsorganismen, vaak staat daar een brochure met een voorbeeldschema.

Oh ja, in elektrische schema's wordt geen cirkel getekend rond het schemasymbool van een lamp; gewoon een kruisje volstaat.

Op 19 september 2011 10:37:25 schreef faan:
Ik gok dat ze ergens een meetelektrode in de grond steken en dan de weerstand tussen de aardpin die wij in de grond gestoken hebben en die meetelektrode meten.

Dat is iets te simpel. Want dan meet je de aardverspreidingsweerstand van je aardpin en de meetelektrode samen. Maar dan weet je nog niet hoe die is verdeeld tussen die twee.

De gebruikelijke methode: sla eeen hulpelektrode op 40 meter van je aardpin. Een stukje metalen buis van 1 meter is genoeg. Als 40 meter niet haalbaar is, dan zo ver als je kan komen. Halverwege die afstand sla je nog een buis, dat is de meetelectrode.

Je hebt dan dus 3 aardes, achtereenvolgens de te meten aardpin, dan de meetelektrode en dan de hulpelectrode.

De secundaire van een laagspanningstransfo, b.v. een beltransformator of een speelgoedtransformator, sluit je aan tussen de aardpin en de hulpelektrode (dat is dus de verste). In serie met die verbinding zet je een stroommeter.
Tussen de aardpin en de meetelectrode (dat is dus die tussenin) sluit je een voltmeter aan.

Het aantal volts op de voltmeter deel je door het aantal amperes op de stroommeter en dat is je aardverspreidingsweerstand.

Let wel, dit is een benadering. De meting kan nl. beinvloed worden door zwerfstromen in de grond. Daarom werken echte aardweerstandmeters met een afwijkende frequentie, gebruikelijk is 125Hz.
Maar je krijgt wel een aardige indicatie van de waarde.

Nog even een plaatje om het duidelijk te maken:

http://people.zeelandnet.nl/zondervan/aardweerstand.gif

de nieuwe aardpin zit in een bloemperk in de schaduw waar de grond steeds vochtig is. (En anders gieten we er voor de zekerheid een emmer water over als ze komen keuren.)
Zeker niet foefelen of fouten proberen te verstoppen, daar kan een keurder niet tegen. Ook niet in discussie gaan met hem want dat verlies je toch, de keurder heeft 'de macht' en zal die ook gebruiken. Wees vriendelijk en luister als hij iets te zeggen heeft.
Natuurlijk ook niet overdrijven met het charmeoffensief, je hoeft hem niet in zijn kont te kruipen.

Op 19 september 2011 11:58:49 schreef NV-Lambik:
de nieuwe aardpin zit in een bloemperk in de schaduw waar de grond steeds vochtig is. (En anders gieten we er voor de zekerheid een emmer water over als ze komen keuren.)

Dat kunnen ze natuurlijk niet zien of er water over is gegoten, als je het niet vlak ervoor doet. Zoveel maakt het trouwens niet, een paar ohm maximaal.

Nog even toevoegen dat keurders geen boemannen zijn; aangezien ik vnl met herkeuringen te maken heb heb ik al met heel wat keurders en firma's gewerkt (je moet normaal dezelfde firma nemen voor herkeuring) en ik heb nog geen enkele smeerlap tegengekomen hoor. In mijn ervaring kijken de keurders echt wel naar je veiligheid, en doen ze die keuring heus niet om jou te pesten.
Natuurlijk, metingen zijn metingen, als de aarding te hoog of isolatieweerstand te laag is kom je er niet mee weg, en als je schema's onvolledig zijn ook niet. Kleinigheden willen ze je nog wel eens mondeling meedelen als ze min of meer zeker zijn dat je het gaat oplossen.

Op 19 september 2011 10:52:32 schreef AC/DrieC:
Overal waar je draad 2,5mm is zou ik afzekeren op 20A, maar je automaten zijn waarschijnlijk al geplaatst.

Als er lichten achter zitten kan je beter op 16A afzekeren, bij 20A ben je verplicht om alles dubbelpolig te schakelen.
De TS kan dus beter de automaten van de 2de en de 3e kring wisselen.

Gemengde kringen mogen dus inderdaad op 20A maar de voorwaarden zijn zo onpraktisch dat je beter 16A gebruikt.

Inderdaad had mij misschien verkeerd uitgedrukt. 16A is altijd in orde voor gemengde groepen.

Op 19 september 2011 10:37:25 schreef faan:
Als ze dat willen controleren mogen ze dat gerust doen; de lasdozen zijn nog niet dicht gemaakt.

Zou dat dan een probleem zijn? Lasdozen moeten steeds bereikbaar zijn voor inspectie. Ze mogen niet behangen of weggemoffeld worden achter
panelen noch overpleisterd..

Ik heb de schema's ondertussen aangepast en afgewerkt. Alle symbolen en kamers zijn nu gelabeld.
(De cirkeltjes rond de lampen moeten nog weg en de 40 A zekering in de teller moet er nog bij. In de eerste zekeringkast is alles tot aan de automaten 6 mm².)

http://server.airkan.be:8080/plan/
Begint dat er al beter op te lijken?

@SVS: Dat is zeer vriendelijk. Mijn vrienden wonen rond Oudenaarde, dus dat is niet zo ver uit de buurt. Vanavond ga ik daar nog eens langs en ik zal er eens over klappen.
Aan allen dank!

[Bericht gewijzigd door faan op (33%)]

Dat lijkt er idd al heel goed op, ik denk dat een keurder hier zeker geen probleem mee zal hebben. (De lamp in de living moet nog haar aanduiding krijgen, maar op basis van dat soort kleinigheden keuren ze nooit af hoor ;-)).
Zeker zorgen dat je de plannen in drievoud afdrukt.

Ik weet niet of je het gemerkt hebt, maar bij sommige stopcontacten heb je geen kinderveiligheid getekend. Als je enkel het halve cirkeltje tekent heb je een stopcontact zonder aarding of kinderveiligheid. Als je op de twee open uiteinden van dat halve cirkeltje die kleine streepjes naar buiten tekent heb je een stopcontact zonder aarding maar met kinderveiligheid, en als je dan nog dat streepje tekent waar de leiding "toekomt" dan heb je een stopcontact met aarding en kinderveiligheid.

Aha, ik dacht dat die twee streepjes aan het uiteinde voor zo'n spatwaterdicht exemplaar waren. (Bijv. een Niko opbouw met dekseltje.) Alweer iets bijgeleerd.

@SVS: Bedankt voor het aanbod van de aardingstester. Maar ik denk dat het niet nodig zal zijn.
Ik heb tussen de oude aarding en de nieuwe pin slechts 40 Ohm gemeten. Dat is dus beide aardingen "in serie". Nu heb ik de oude aarding en de nieuwe parallel gelegd en zal het waarschijnlijk een pak onder de norm van 30 Ohm zitten. (Zonder extra emmer water.) Dus daar verwacht ik geen probleem.

Als je de aarding meet dan moet je wel de aardingsbrug openen,
dit was ooit een beginnersfout van mij.

Ik had een zeer goede aarding 8ohm, maar was wel de aardingsbrug vergeten te openen dit wil zeggen dat je een perfecte aarding krijgt door metalen waterleidings buizen en die van de verwarming. Tegenwoordig meestal allemaal kunstof.

Toen de keurder de brug open deed en ging meten kwam hij op 50ohm, en keurde het af.

MVG

Oh ja, ook de equipotentialen niet vergeten! Dat wil zeggen: waterleiding, gas, metalen delen van de constructie aarden.

Een equpotentiale aarding is niet verplicht bij renovatie van woningen voor 1982 ofja voor dat het arei van toepassing is.
Wel als de hele installatie vernieuwt is.