Jongensradio anno 2007 Deel 8

Dat is geinig, die laatste weerstand resoneert geweldig mooi op 100 MHz. Leuk om dummietjes van te maken voor 3m zendertjes!

Ik ben weer aan het simuleren en rekenen mbt de 2m ontvanger. Hoe kan ik in simetrix een FM gemoduleerd signaal krijgen. De mixer en versterker trappen werken maar nu moet in de ratio detector proberen en dan uitvinden hoe ik die goed lineair krijg, dus de breedte van de S-curve goed krijg zover ik begrijp.
Ik heb nu na de detector geen signaal meer dus die staat nu goed (nu even een foster-seeley omdat een ratio niet wilde in simetrix) maar ik heb FM nodig om de rest te testen.

In simetrix kon ik de mixer niet goed krijgen met 1n4148 diodes maar wel met bat85. Ik dacht dat een 1n4148 nog snel genoeg was.

Een Limitter, is dat een versterker die overstuurd wordt en tegen zijn voedingspanning aanloopt ?

Nog even over die 6bc4 waarnaar ik op zoek ben. Het is een vrij weinig toegepast buisje, voorzover ik kan vinden. Equivalenten zijn er nou niet direct te vinden.
Wat voor ander buisje is er nog meer geschikt voor zoiets?
Het buisje is in gemeenschappelijke grid schakeling geschakeld. Versterken hoeft het ding niet echt. Het is slechts een buffer. Ik zoek iets wat zijn functie over kan nemen...
http://pdf1.alldatasheet.com/datasheet-pdf/view/233325/ETC/6BC4.html

@fred: moet je die ratiodetector niet gewoon overnemen en goed trimmen voor een goede S-curve.
Wel een leuke oefening om eens uit te rekenen wat zo'n ding doet. (evt. met wat wiskundige hulp van je vrouw )

Een limiter kun je inderdaad op die manier bouwen. maar je kunt ook twee diodes antiparallel zetten, zodat signalen niet groter dan 0.6V worden.

Ik heb net gekeken, maar die buis heb ik ook niet volgens mijn voorraadlijst. Er is maar een CV alternatief.
Een EC81 zou je denk ik kunnen gebruiken. Alleen moet je dan de aansluitingen veranderen, verder lijkt hij goed.
De enige buis die ik heb liggen en misschien bruikbaar is, is een ec92 maar die is 7 pins (dat is geen probleem) maar die mag maar 10mA en dat is veel minder. De jouwe kan 25mA. Ik weet ook niet de frequentie van de 92.

Die ratio detector kan ik niet overnemen want ik heb alleen een principe schema uit en leerboek zonder waarden.

Die limmiter moet voorkomen dat er AM gedetecteerd wordt maar al die harmonische en IM producten die dat oplevert ? Er moet neem ik aan een fors filter na zo'n limmiter.

De 6BC4 is hier KLIK als NOS nog te verkrijgen.

Ik heb ook eens naar die plaatjes van Fred gekeken, en wat mij opviel, was dat bijvoorbeeld bij die draadgewondenweerstand de L heel erg slingert. Oké, dat heb ik net geleerd: dat komt door zijn eigen capaciteit. Hoe kan het dan dat die L meerdere pieken heeft? Dan zou je toch zeggen dat hij op meerdere frequenties resonant is met zijn eigen C?

Vandaag ga ik mijn antenne proberen aan te passen. Eerst voor de LW op de beomaster en als dat een beetje lukt, voor mijn 80m ontvanger. Ik zal het resultaat vermelden.

Bedankt hugo, heb meteen een bestelling geplaatst

@fred: Leuke oefening om de waarden zelf te berekenen toch?
Volgens mij moet je daar met wat boerenverstand best uitkomen. Ik neem aan dat je snapt hoe zo'n ding werkt?
Het zit allemaal ongeveer zo in elkaar:

Kom maar met onderdelenwaardelenwaarden.

[Bericht gewijzigd door (Z)weetvoetje op zaterdag 10 oktober 2009 12:57:38 (77%)]

Die C is frequentie afhankelijk. Dus zijn er meerdere resonanties. Zover ik weet is er steeds een opeenvolging van serie en parallel resonanties. Een weerstand is een spoel (pootje 1) een reele R (de weerstand) met in serie de paracitaie inductie en dan weer een spoel voor het tweede pootje. Over de R en paracitaire inductie van de weerstand staat een C. Daarnaast is er vaak nog een capaciteit van weerstand met alles er op en aan tov aarde.
De C die er over staat is de capaciteit tussen de windingen van de weerstandsdraad. Voor het signaal staat hij in serie maar hij staat daarmee ook parallel aan de spoel.Daarom kan er serie en parallel resonantie optreden

Aangezien de meeste effecten frequentie afhankelijk zijn zijn er meerdere resonanties. Je hebt serie en parallel resonanties. Bij lage frequentie en een hoge reele R is de Xl van de serie inductie te verwaarlozen. Die verhoogt de weerstand een klein beetje. De Xl is bij lage frequenties laag. De parallel capaciteit is laag dus de Xc is heel hoog. De serie capaciteit is ook hoog maar de stroom kan een makkelijke weg zoeken via het weerstands draad. Die serie capaciteit is dus verwaarloosbaar. Daardoor is de gezamelijke weerstand ongeveer gelijk aan de echte weerstand.

Bij hoge frequenties gaat de Xl serieuze waarden aan nemen, maar er staan er 3 in serie dus die worden nog hoger. Als de weerstand nu heel laag is dan gaat die inductie de overhand nemen. De Xc wordt echter weer steeds lager. Dat complexe geheel met de echte weerstand geeft de impedantie. Die is dus eerst wat hoger dan de reele waarde, dan ontstaan er resonantie tussen de diverse Xl en Xc componenten en neemt de impedantie toe of af naar gelang de boel in serie of parallel resonant is, daarna gaat het de andere kant op en wordt de impedantie steeds lager. Als de pootjes bv heel lang zijn dan vormen die een serie resonantie met de capaciteit tussen de windingen. Zijn de pootjes erg kort en de weerstand zelf is erg inductief dan vormt die met de windingcapaciteit een parallel resonantie want hoewel de capaciteit tussen de windingen ontstaat staan ze samen in serie over de weerstand dus ook parallel aan de spoel

Dit is echter een gebied waar ik ook net maar een beetje aan gesnuffeld heb dus ik zal wel wat denkfoutjes maken. In grove lijne is het denk ik wel kloppend.

Ben de hele ochtend al aan het rekenen. Ik ben een 80 meter loop aan het berekenen tov een 70cm loop. Dan kan ik aan die 70cm ook metingen verrichten die dan weer terug te berekenen zouden moeten zijn naar de andere.

Ik heb nu voor beide de omtrek, diameter, diameter geleider bij een gelijke Xl en natuurlijk de L in uH van de loop. Daarna heb ik de skin-depht berekent (wat dankzij rpn en programmeeropties van mijn HP35S wel meeviel)
Nu nog de rest en dan maak ik het 70 cm loopje en hang dat aan de vna en teken het stralingsdiagram mbv de radarplot functie en kan een verre veldsterkte meting doen met de spectrum analyser en meetzender. Dus 0dBm erin en op een resonant 70 cm vertikaaltje of dipooltje aan de SA de sterkte meten.

Dan moet ik alleen nog berekenen wat het rendement is. Ik kan de spanningen over de loop meten en misschien de stroom berekenen. Dat rendement zal dan moeten, denk ik, door de gemeten signaalsterkte via de verzwakking door afstand terug te rekenen tot aan de antenne en dan zou ik moeten weten wat de ERP is van de loop en kan ik het rendement tov 0dBm berekenen (hoop ik )

Rendementsberekening is vrij goed te doen. Je moet daarvoor de Q-factor van de magloop meten (met zeer lichte koppeling van oscillator en probes). De stralingsweerstand van een magloop is goed uit te rekenen.
Als je de Q-factor weet, weet je de serieweerstand van de kring. En omdat de serieweerstand zowel ongewenste verliezen als straling bevat, kun je het rendement berekenen. Da's gewoon R_stralin/R_serie

Denk bij de spoel om de lengte. De draadlengte mag niet meer dan ongeveer 1/10 golflengte zijn. (anders kloppen de berekeningen in ieder geval totaal niet meer)

Heb totaal geen vertrouwen in berekeningen van de Q-factor m.b.v. skin-depth. De natuur is niet ideaal genoeg daarvoor...

De veldsterktemeting lijkt me het meest sprekend. Dan neem je alle verliezen mee, maar het is een mooie "echte" waarde. Ik ben benieuwd waar je op uitkomt.
Volgens sommige bronnen zou de theorie van de kleine raamantenne niet volledig zijn, en doet zo'n antenne het in de praktijk beter dan uit die theorie volgt. Eén auteur denkt dat dat komt doordat de loop óók nog als een kleine (heel dikke, gevouwen) dipool gezien zou moeten worden.
In beginsel heb je nu voldoende spullen om hier iets over te kunnen gaan zeggen!

Een begrenzer kan IM veroorzaken, en om dat te voorkomen gebruik je een filter, maar dat filter moet er natuurlijk.. vóór!
Dat is je gewone MF filter. Het moet zo breed zijn dat het gewenste signaal er door kan, maar niet breder. Van de harmonischen uit de limiter heb je dan geen last. En te IM'en valt er dan niets.
Als er een FM detector zou bestaan die ongevoelig is voor de sterkte van het signaal, dan had je natuurlijk geen begrenzer nodig.

Simetrix: "An single frequency FM source may be entered in the Text Sheet of the Universal source using the syntax described below. This applies to both voltage and current sources."

voorbeeld: SFFM 0 0.7 455k 5 800
offset= 0V, amplitude= 0,7V, frequentie= 455kHz, modulatieindex= 5, modulatiefrequentie= 800.
(De frequentiezwaai is nu dus 4kHz; Δf= m × f_m)

Op 10 oktober 2009 10:23:22 schreef Pietdepiet:
Hoe kan het dan dat die L meerdere pieken heeft? Dan zou je toch zeggen dat hij op meerdere frequenties resonant is met zijn eigen C?

Er zijn heel veel combinaties van stukjes spoel met stukjes capaciteit. Zo is er een resonantie van, ik noem maar iets willekeurigs, winding 2 t/m 18 samen met de capaciteit daartussen, tussen alle windingen onderling en naar de aansluitdraden, naar aarde, etcetera.

Oké, op die manier.

Ik heb nu één van de drie aders als koppelwinding in gebruik (hoop ik). Ik heb gewoon één ader op de radio (beomaster LW) aangesloten, omdat (Z) zei dat dat beter was dan de antenne rechtsstreeks eraan. En de andere 3 aders staan in serie met elkaar en parallel/serie met een varco. Dan is, onafhankelijk van hoe de varco staat, de ontvangst slecht -> geen zenders. Als ik echter de beomaster direct op de drie in serie staande aders aansluit (zonder varco parallel. Met varco parallel wordt het alleen ietsje beter als de varco helemaal dicht staat.) Ik ga wel eens proberen te dippen, maar ik snap het niet echt meer.

Maar hoe bouw je dan een goede probe om de veldsterte te meten? en met vele objecten in de buurt is deze veldsterkte ook nog eens weinig constant in de ruimte en de sterkte van het signaal in de probe kan ook nog eens flink veranderen als er op 3 meter afstand iemand langsloopt...

voor relatieve metingen zal het nog wel gaan. maar zeker zonder geijkte veldsterktemeter kan je moeilijk goede schattingen geven van het rendement.

@piet
Dan is je c nog te klein.

Op 10 oktober 2009 15:53:57 schreef Pietdepiet:
Ik heb nu één van de drie aders als koppelwinding in gebruik (hoop ik).
En de andere 3 aders staan in serie met elkaar en parallel/serie met een varco.

De situatie is zo niet erg duidelijk.
Gebruik je één winding om tussen de aarde- en antenneaansluiting van de ontvanger aan te sluiten?
Een schetsje van wat je nu hebt gedaan zou interessant zijn. Hoe groot is je raam, want drie (of toch twee?) windingen lijkt weinig; dan moet het wel een heel groot raam zijn.

De maten op de site van Radio Bloemendaal kloppen goed. Heb je daar al gekeken?

Excuus. Ik ben veel te onduidelijk. Ik ga het (hopelijk) nu duidelijk maken, mede met behulp van een schetsje.

De loop is een loop op een kruis van 50 bij 50cm. Daar doorheen heb ik een telefoonsnoer lopen. Dat heeft dus 4 aders. Dat ligt er met 10 windingen omheen. De aders staan in serie, dus in totaal zijn het 40 wikkelingen. De bedoeling was oorspronkelijk om er een antenne voor de 80m voor te maken. Hij blijkt echter veel te groot te zijn en daarom wilde ik er toen een antenne voor de LW (Op mijn beomaster) van maken. Gewoon om te kijken wat ik daar nou mee kan ontvangen. Zo gezegd, zo gedaan, ik heb hem aan de beomaster gehangen, met een varco parallel. (Zie fig1). Dat was beter dan zonder antenne, maar nog steeds niet daverend. Ook het effect van de varco was niet echt merkbaar. Ik heb hem toen geprobeerd te dippen en dat is gelukt. Een dipje van 1mm (Héél klein dus --> Lage Q? Als dat tenminste ertoe doet bij een antenne. De dipper hield ik in het midden van de loop). Ik dipte hem, met de varco van de antenne 1/3 open, op 350kHz, lager komt de dipper niet. (Z)weetvoetje vertelde mij toen, dat ik beter de beomaster via een koppelwinding (1/5-1/20) aan kon sluiten.

_{Figuur 1.}

Dat heb ik dus vandaag gedaan. Ik heb simpelweg één van de 4 aders uit de telefoonkabel losgehaald uit de hele antenne en op die manier een koppelwinding gecreëerd. Hij is niet 1/5-1/20 van de antenne winding, maar 1/3 omdat het niet anders kon zonder heel veel knippen. Ik heb vervolgens de varco op de antennewinding (de drie overige aders die in serie staan, dus nu nog maar 30 wikkelingen.) aangesloten en de beomaster op de andere ader (Zie fig2). Nu was de ontvangst op de LW niet echt beter dan zonder antenne. Dit systeem werkt dus niet echt.

_{Figuur 2}

Vervolgens heb ik, bij wijze van experiment, de beomaster direct op de antennewinding aangesloten, zonder varco parallel. (In feite dus op de manier die ik vóór (Z)weetvoetjes tip had, maar dan is de antennewinding iets korter en had ik geen varco. Zie figuur 3.) De ontvangst was ineens een stuk beter.

_{Figuur 3}

Nu hing in de varco ernaast (Fig 4.) en merkte geen verbetering, behalve als hij helemaal dicht stond. Ik ben de antenne weer gaan dippen en kwam er inderdaad achter dat hij dit keer op 350kHz dipte als de varco helemaal dicht stond (Wederom zo'n zielig dipje). De zender waarmee ik het verschil beluisterde zat op 170kHz, dus dat is logisch.

_{Figuur 4}
Ik bedenk mij nu pas dat ik de twee helften parallel kan zetten om lager in frequentie te komen en dit zal ik zeker zo proberen.
Wat ik zo straks had bedacht, was om te proberen om de antenne bruikbaar om de middengolf te krijgen. Ik ging dus met de dipper aan de slag om te kijken hoe hoog ik in frequentie zou komen in deze opstelling. Wat mij opviel is dat naarmate ik de varco meer opendraaide (en hoger in frequentie kwam met de dipper), de dip steeds minder werd (en die was al niks). Ook werd hij steeds breder. Hier bedoel ik dus mee dat de naald eerst omlaag en omhoog ging in 5% dipper-verdraaiing en nu doet hij daar 20-30% over. Op een gegeven moment kon ik de dip niet meer zien, dus kon ik ook niet meer meten tot welke frequentie de antenne in deze opstelling geschikt is.

Dat is dus de opstelling, ik hoop dat het een beetje duidelijk is. Ik ben van plan met deze antenne nog wat te spelen met LW en MW, en voor de 80m-DC-ontvanger een nieuwe te maken met véél minder windingen.

Mijn belangrijkste vragen vooralsnog zijn:
Waarom is die dip zo ontzettend klein? (En hoe kan ik hem verbeteren?)
en
Waarom wordt die dip nóg minder bij een hogere frequentie en verdwijnt hij op een gegeven moment zelfs helemaal? (En wat kan ik hier aan doen?)

Mij schiet net te binnen dat ik die lage-frequentie-spoelen nooit eerder heb gebruikt, dus dat die misschien altijd wel zo lichtjes dippen. Dat ga ik direct uitproberen door even een simpele kring in elkaar te zetten.

De post is ietwat lang uitgevallen, maar ik hoop dat het duidelijk is!

/edit: Ik heb alles gedipt zonder beomaster eraan vast.
Verder heb ik deze site ontdekt, waar ik nu een beetje op aan het lezen ben. Het meeste weet ik wel, maar is toch goed om nog eens te lezen.

(Z) ik bouw geen veldsterkte meter. Ik heb er al een , die tek SA maar ik wilde gewoon de HP SA met antenne gebruiken.

Ik heb er vanmiddag niets aangedaan. Moest eerst even een cadeautje uit de states restaureren en dat is gelukt. Een HP415E SWR/power meter. Hij werkt weer en ik heb hem opnieuw gecalibreerd. Nu nog uitzoeken wat ik precies er mee kan doen

Zie hier de voor en na foto's. Wat je met epoxy, kneedbaar aluminium, plaatwerk gereedschap en lak al niet kan doen zie je hier:
http://www.hamforum.nl/viewtopic.php?f=87&t=1171&p=4849#p4849

Oja, nu moet ik natuurlijk nog een slotted line hebben voor de compleetheid

Ik vond nog iets grappigs: HP had ook een spectrum stabilyzer

Het is nu gelukt met de detector in simetrix. In mijn helpfile stond ook een voorbeeld maar daar moest ik iets met sinus invoeren en dat werkte niet. Dit werkt wel.

Ik heb even nog snel een loopje gemaakt maar ik heb geen idee hoe ik zo'n ding op 50 ohm moet krijgen en ik denk dat ik nu wel weet hoe dat met grote loops gaat. Resonant is klein zo'n ding een paar miliohm. (een grote ook maar een paar ohm) Normaal koppelen ze zo'n ding uit met koppelusje of gammamatch. Ik denk dat de loop niet resonant getuned wordt maar naar 50 ohm complex, dus bv 0,015 ohm+jX zodat het samen 50 ohm wordt. Bij gammamatch wordt dan het complexe 50 ohm punt gezocht. Maar aangezien je overal leest dat de loop bij resonantie wordt gebruikt snap ik niet hoe men op 50 ohm resonant komt. Of is dat weer zo'n broodje antenne aap verhaal.

Oja: dit ding op een bnc gesoldeerd aan een kabeltje aan de meetzender op 450MHz bij 0dBm gaf op de SA op zijn best -6dBm op de SA waar een 70cm dipooltje aanzat (2 stukken vd draad aan een bnc naar banaan adapter) Dan moest ik het loopje om een dipoolpoot schuiven. Bij gewoon naderen is het -16dBm op zijn best. Je ziet ook goed een voor/achter verhouding. Als ik hem van de antenne afbeweeg dan is op ongeveer 10 cm het signaal -50dBm dan loopt het weer op tot -20dBm op 50 cm. Daarna weer naar beneden om dan weer te stijgen tot -20 en dat blijft daarna in een straal van 2 meter. Dan zit ik blijkbaar in het verre veld en daarvoor waarschijnlijk beurtelings in het E en H veld. Als je het loopje ronddraai zie je het signaal sterker en zwakker worden. Leerzaam

Ik ga eerst het loopje proberen op SWR 1 te tunen op de vna en dan ook het dipooltje resonant maken. Dan zijn de resultaten meer verantwoord. Niet dat ik denk dat die swr voor de meting hier veel uitmaakt. De meetzender is nu eenmaal precies 50 ohm en er zit bijna geen kabel tussen dus de ERP zal niet veel uitmaken.

Edit:
De Z 50 ohm maken levert geen swr op van 1, dat wist ik eigenlijk al maar was ik weer vergeten. Ik heb nu een swr van 1.75 door een gammamatch en open stub eraan. Het loopje is nu wat groter (3cm) De 1,80 grote 80 meter loop terug gerekend naar 70 cm werd zo klein dat je er niets meer mee kan doen. Als je het zag zou je zeggen: dat kan niet werken zo klein. Op 80m is hij in verhouding ook zo klein
Het dipooltje heeft nu een swr van 1.05 en is reusachtig vergeleken met de loop, net als in het echt. Het loopje is erg ongevoelig voor de omgeving. Ik kan het bij de draad pakken en rondbewegen. Dat geeft lichte veranderingen. De dipool is een ander verhaal, zodra ik me beweeg of hem 5 cm verhang veranderd het ding heftig. De resonantie schuift zo 50MHz op.

Edit 2:
Het loopsignaal is nu vreselijk zwak. Het dipooltje heb ik voor de grap op mijn porto gezet en net gewoon vanuit beneden over NOS gewerkt en dat ging net zo goed als met mijn hb9cv. De hoogte wordt waarschijnlijk teniet gedaan door kabeldemping. Met het loopje erop kon ik niet eensa NOS horen, wat op de rubber duck wel lukt. Ik geloof dat ik wel genoeg weet, mijn dummyload straalt nog beter.

even een vraagje tussendoor. Heeft iemand nog een kopie van de 0-v-1 visserijband ontvanger uit het jongens radio boek met de ECC82 en een hoogohmige koptelefoon. Ik dacht dat het boek in het jaar 1966 of zoiets uit is gekomen.
Deze radio was uitgevoerd met een octalvoet waar de spoel op was gewikkeld. Het lijkt mij leuk zoiets nog eens te bouwen.

Graag hoor ik van iemand.

Bedankt andre pa0akv

Misschien op forum oude radio's.
Daar zit een hele hoop buizenkennis.

De helft heeft hier Jongensradio, ik helaas niet maar ik ben ook wel benieuwd.

Op 11 oktober 2009 17:47:17 schreef pa0akv:
even een vraagje tussendoor. Heeft iemand nog een kopie van de 0-v-1 visserijband ontvanger uit het jongens radio boek met de ECC82 en een hoogohmige koptelefoon. Ik dacht dat het boek in het jaar 1966 of zoiets uit is gekomen.
Deze radio was uitgevoerd met een octalvoet waar de spoel op was gewikkeld. Het lijkt mij leuk zoiets nog eens te bouwen.

Graag hoor ik van iemand.

Bedankt andre pa0akv

Dag Andre .... ik heb dit een tijdje geleden ingescand en hier kan je het vinden:

http://users.telenet.be/on6hn2/0v1-1.png
http://users.telenet.be/on6hn2/0v1-2.png
http://users.telenet.be/on6hn2/0v1-3.png
http://users.telenet.be/on6hn2/0v1-4.png
http://users.telenet.be/on6hn2/0v1-5.png
http://users.telenet.be/on6hn2/0v1-6.png

groeten ... ON6HN Hugo

Mooi schema van de 0-V-1, een klassiek schema van een regeneratieve ontvanger in de Hartley-configuratie. Het doet mij sterk denken aan een regeneratieve ontvanger met een J-FET.

Leuk,die ken ik. Dat was mijn eerste buizen ontvanger. Die had ik bij me in Heiloo en heb ik nog steeds trouwens.

Dawmast: drie maal raden waar dat FET ding opgebaseerd is

Beste Fred101, een J-FET lijkt qua ingangsimpedantie en de karakteristieken sterk op een triodebuis.

Dat is mij bekend, een J-FET gaat alleen iets makkelijker kapot

Vanavond nog wat aan de 2 meter oscillator gewerkt. Wat verschillende spoelen en condensators gebruikt. Hij oscilleert al vanaf 2,6V. Dan doet hij 0dBm. Bij 5V is dit +10dBm. Hij is al stabieler geworden maar nog niet voldoende. Ik ga nu een soort mechanische kring maken. Ik heb een spoel eenzijdig in een koperen buisje gehangen. De buis is dan de condensator. Er komt een moer op met boutje en koperen prop waardoor ik het buisje kleiner kan maken voor meer capaciteit en kan afstemmen. De nu nog loshangende kant moet via een doorvoer C via de zijwand eruit. Zo voorkom ik een stralende kring en een thermisch stabieler geheel wat ongevoelig is voor handeffecten. Soort mix van helix en cavity