bliksembeveiliging omroepversterker

zo iets:

luidpreker +  -----------------
                |
               --- 
               | | MOV1
               | |
               ---         MOV3
                |       -------
                |-------|     |------ aarde (lichtmast) 
                |       ------- 
               ---      
               | |       
               | | MOV2     
               ---      
                |       
luidspreker - ----------------
                        

met bijv. 150V MOV's. Zo bescherm je zowel de overspanning tussen de luidspreker aansluitingen (300V) alswel tussen een van de aansluitingen en aarde (ook 300V).

Daarbij kun je nog overwegen om de PA versterker via een goed geisoleerde transformator met de luidsprekers te koppelen.

Je kunt natuurlijk ook stevige relais er tussen zetten om de luidsprekers af te koppelen als de installatie uit staat, en de kabels eventueel met de relais aan aarde schakelen.
Bij een directe inslag helpt niet veel, een MOV of relais wordt er als een vuiltje uitgeblazen...

[Bericht gewijzigd door Arco op zaterdag 12 november 2011 15:08:34 (22%)]

bij het uitzetten van de installatie kun je het beste een relais over de speakeruitgangen zetten wat de luidsprekers buiten en binnen kortsluit . zet je3 dit relais over de netschakelaar van de versterker zelf dan kan het achter op de versterker tussen de 0 en 100v aansluiting voor de speakers , zo is de uitgang van de versterker dan ook kortgesloten . zolang dit via de 230v van de versterker zit kan er ook niks stukgaan bij verkeerd uitzetten.

het probleem is dat een 100v systeem ook andersom werkt , statische ontlading en emd bij bliksem wordt opgepikt en versterkt door de 4ohm naar 100v trafo in de versterker zelf. zo gaat er meer stuk in de versterker en gekoppelde apparaten.

de masten zelf buiten , kun je voorzien van een stukje 35mm2 wat hoger als de speaker zelf zit , zo gaat de evt inslag door de mast heen ipv de luidspreker . de speakers wat lager hangen op de masten kan ook al helpen.

maar als arco al zegt , een echte inslag molt veel , de opgewekte stroom icm de spanning is enorm .

Bedankt voor de reacties. Het types MOV's had ik al gevonden, alleen wat een goede aansluiting zou zijn was ik nog niet uit.
@sdk hoe heb je dat met die transformator ingedachte? Ik heb de omroepversterker met uitgangstransformator (4 ohm -> 100 Volt) en dan een lang kabelnet met de luidsprekers. Waar heb je die transformator ingedachte?

Wat betreft met relais de versterker afschakelen is natuurlijk een goed idee. Dit moet dan inderdaad automatisch met inschakelen gaan.
Alleen kan ik dit toepassen bij de versterker zelf. Liefst heb ik in de masten zelf ook een beveiliging, er is voldoende ruimte (en aarde). Hopelijk blijft de elende dan ver genoeg weg.

De luidsprekers zelf hangen op halve hoogte van de gegalvaniseerde masten, toch zijn er een paar gesneuveld (connectors onder andere foetsie). Dus helaas is het hoogste punt niet heilig.

Ik zal voor de liefhebber/ramptoerist nog wat schade foto's posten. Wat het kleine beetje energie, hogespanning en grote strom uit de lucht kan doen.

Ook relais helpen niet tegen een directe of indirecte inslag.
Bij een paar objecten die wij hebben, hebben wij al veel hiertegen
geprobeerd. Maar helaas is het vaak toch weer verzekering 's werk!

tegen een directe inslag is vrijwel niks bestand , het relais is meer bij een ontlading in de buurt , zo bespaar je al veel ellende .

het is een grote emd die molt veel , en na een half jaar kunnen er nog dingen ineens stuk gaan die toen al de tik gekregen hebben.

de speakers in de masten zelf worden moeilijk , wrs is de inslag ook daar binnen gekomen . de kabels van de mast naar de speakers miss voorzien van die flexslang met metalen binnenkern , zo scherm je de open kabels af , de mast doet het open deel in de mast al . helaas doet de grondkabel niks , zeker met droge grond komt de inslag nog binnen ...

de speakers kunnen weinig lijden als deze van plastic zijn en de aanvoer is kortgesloten , dan is er maar 1 potentiaal .

100v versterkers zitten bijna altijd ook aan aarde via de netkabel, zit deze niet aan het 0 punt van de speakers ?

hangen de speakers aan dezelfde masten waar de verlichting aanhangt ? dan is de inslag wrs binnengekomen op zowel de speakers als de voeding van het pand , via de verdeler van de veldverlichting.

De beloofde foto's. http://ter-huurne.net/Internet/Bliksem/foto_album.php

@testman, dat klopt ben ik ook helemaal met je eens. Een directe inslag kun je niks tegen doen. Het is vooral de indirecte ontlading.
Edit: Ik zelf denk ook dat de inslag zowel in het luidspreker net als netvoeding/telefonie. Omdat vrijwel alle ethernet apparaten kapot zijn en een stuk geluidsinstallatie.

Bij meting vorige week bleek de zwakste kabel ook het slechts te zijn. In de mast loopt een stukje rubber kabel, wat op een verlenghaspel zit. Daar was de isolatieweerstand aanzienlijk slechter bij de getroffen speakers. De grondkabels (XMVK-as) leken niks te hebben.
De sportveldverlichting zelf doet het nog prima, daar is niks mee.

Misschien niet geheel onbelangrijk, de luidsprekers op het sportveld waren niet op een versterker aangesloten op het moment van inslag. Wel is alles gekoppeld in een metalenbehuizing in het gebouw (zie ook de foto's). De kantine installatie zelf had niks welke uit dezelfde kast komt.

een haspel vangt bij een inslag juist meer op , het vormt een spoel. ik weet dat bij patchkasten er geen lus in de aardedraad mag liggen , anders is dit bij een inslag alleen erger.

de speakers zijn door de directe inslag genekt blijkbaar , de datasystemen zijn gevoeliger als lompe sportveldstralers ,hoewel daar wel de ignitor van kan stukgaan.

waren de switches ed stuk of alleen de voeding ervan ? iets wat vaak wordt vergeten zijn de aardlekken in de meterkast , die doen het bij een netinslag ook vaker niet meer . gezien een sportcomplex douches heeft en een kantine ( natte omgeving ), zou ik zeggen test ze door de knop eens in te drukken.

aan de adsl splitter van foto2 te zien , is het ook via de telefoon binnengekomen.

Wat betreft de niet audio dingen:

• Van 1 pc was de voeding na twee weken stuk
• Van 1 pc was het moederbord stuk volgens Dell
• ADSL modem (staat niet bij de foto's) was de behuizing open gesprongen
• 1 Switch werkte fysiek wel maar gaf continu een brandlucht
• ADSL splitter kon ik de zwarte componenten van de vloer rapen
• De All-in-one ging nog aan maar deed niks meer

De groepenkasten moeten nog gecontroleerd worden. Testknopjes laten de aardlek aanspreken. Maar achteraf hoorde ik ook dat automaten aangesproken waren, dus ik wil ook de automaten even nalopen op het niet vast gelast zijn van contacten.

De monteur van A.Hak die een aantal jaar terug kwam voor een storing adviseerde om de groepen voor de sportveldverlichting altijd met smeltveiligheden te beveiligen omdat deze fysiek kapot gaan en een automaat zou zich vast kunnen lassen op de contacten zonder dat je het merkt bij een inslag.

de sportveldverlichting met smeltzekeringen beveiligen is niet gek hoor. via de kast kunnen er andere automaten zichzelf vastlassen , dus de juiste test is om op een b16 automaat een 4000 watt aan vermogen te hangen , gaat deze er dan snel uit is de automaat goed.

een automaat bestaat uit 2 dingen; een bimetaal voor de max stroom van de automaat , en een spoeltje wat met een directe sluiting ineens naar voren komt door het magnetisme en de automaat laat afvallen , de bimetaal is er te traag voor.

pc's kunnen over de maanden nog stuk gaan , heb een inslag via de terreinverlichting al eens meegemaakt en dat gaf 800meter verder op telefonie nog uitval . bij de onderverdeling waar de inslag binnenkwam waren de printen van de cv en boilers compleet doorgeslagen , een aantal tv's was zowel via de 230v als de caiaansluiting geraakt en de defecte telefoons kwamen nog maanden erna binnen met dezelfde klachten . alleen het brandalarm was gespaard , op 1 centrale na die langs de boom van de inslag stond ,dan is glasvezel fijn....

je hebt best kans dat er nog pc's komen nadat de verzekering al heeft uitgekeerd . het steeds hangen van windhoos bijv kan op een hardwareprobleem duiden wat eerder niet was...

Toen ik nog storingen deed aan grondkabels voor de PTT, hebben we eens een directe inslag meegemaakt in een grondkabel. (Op zich was dat gebruikelijk, hij was al ontelbare keren exact op dat punt ingeslagen...)
Over een lengte van 3km waren er beschadigingen in de kabeladers, en in bochten was vaak de loden mantel kapot. (Bliksem houdt niet van bochten, dus die slaat hij over, met de nodige gaten als resultaat...)

Bliksembeveiliging is een vak apart.
Datalijnen over wat grotere afstanden kunnen in glasvezel uitgevoerd worden. Voedingskabels in kabelgoten helpt ook.
Varistoren, gas surge arrestors etc. zijn ook nuttig.

Maar misschien is het inschakelen van een in bliksembeveiliging gespecialiseerd bedrijf een oplossing.

@Testman:

je hebt best kans dat er nog pc's komen nadat de verzekering al heeft uitgekeerd . het steeds hangen van windhoos bijv kan op een hardwareprobleem duiden wat eerder niet was...

Dat kun je diagnosticeren m.b.v. testsoftware als bijv. Memtest 86. Te vinden op Ultimate BootCD, Hirens BootCD, UBCD4WIN, enz.

Foto zoals de luidsprekers op de mast zitten: http://ter-huurne.net/Internet/Bliksem/show_foto.php?album=.&fotonr=12

@testman, inderdaad ik zou inderdaad ook liever smeltpatronen uitvoeren. Met installatie automaten zou er bij een fout in 1 fase alle verlichting uitgaat. Met de smeltpatronen zal alleen die fase afschakelen en blijft 1/3 van de lampen branden (iedere lamp werkt op 2 fase). Ook een stukje veiligheid.
De automaten inderdaad een thermische beveiliging, voor langdurige overbelasting en een magnetische beveiliging voor snelle overbelasting.

@rbeckers dat geloof ik zo. Wij zijn afgelopen week bij de Kema in Arnhem geweest, hebben toch even een blik mogen werpen op het wereldje.
Een bedrijf laten komen zal toch niet gebeuren. Er zijn zo veel andere niet controleerbare 'gevaren', de installatie is al een keer getroffen door een nulleiderbreuk. En de kans van de luidsprekers op diefstal of beschadiging acht ik groter.

Een directe inslag kun je toch niks tegen doen. Maar zoals je zegt als een varistor of gas surge arrestors de schade bij een indirecte inslag kan verkleinen. Dan heb je toch wat bereikt voor de paar euro investeringskosten in de componenten.

Collega op het werkt vertelde vol trots dat hij een overspanningsbeveiliger gevonden had die alles in een straal van 35 meter beveiligd. Daar laat ik mij niet door leiden. De inkomende telefoonlijn is in ieder geval nu beveiligd met een kant en klare beveiliging en bij de apparatuur zijn wat overspanningsbeveiligs contactdozen geplaatst. Als dat de luidsprekers en kabels een vorm van beveiliging hebben, zijn we voorbereid en de rest blijft verzekeringswerk.

op t werk worden de huidige kasten voor grote bedrijven cq woongebouwen voorzien van een overspanningsbeveiliging meteen op de hoofdvoeding . het kan gezien het een sportcomplex is best een eindje van de bewoonde wereld liggen en dat is de inslag in een boom langs de toegangsweg ook al zat om binnen te komen via de voeding.

Gelukkig ligt het tegen de woonwijken aan en hebben we een veel hogere P2000 bliksemafleider, in hoeverre het hoogste punt eerder geraakt wordt.
Om de inkomende voeding op de 3 fasen te beveiligingen speelt ook wel in mijn gedachten. In het gebouw zit ik alleen met twee onderverdelers, 1 met de inkomende voeding en een achterliggende verdeler waar de sportveldverlichting op zit. Dan zou je de voedingszijde moeten beschermen tegen inslagen in het net en in de andere onderverdeler om de inslagen op het sportveld te pakken.

[Bericht gewijzigd door Henry S. op maandag 14 november 2011 19:13:12 (0%)]