Ik heb de volgende situatie:
Een houtbewerkingsmachine (vlakbank), aangedreven door een enkelfase 1.5kW 220V motor. Motor en machine zijn uit 1970, typeplaatje is onleesbaar m.u.v. vermogen en voltage.
Motor is uitgerust met een nieuwe bedrijfscondensator van 25uF, de originele was alleen op het typeplaatje nog 25uF.

Het "probleem": Als de machine "koud" is (24 uur niet gedraaid) komt hij slechts langzaam, met horten en stoten op gang. +/- 10 seconden voor de eerste omwenteling, daarna soepel.

Als ie echter "warm" is (heeft in het afgelopen uur evend gedraaid) loopt ie gelijk soepel aan.

Motor en condensator worden niet merkbaar warm tijdens bedrijf.

Ik vermoed iets mechanisch, met vet in lagers dat warm moet worden ofzo, maar wellicht weet iemand een elektrische verklaring?

Als je de motor koud start, zal hij die eerste 10 seconden wel flink brommen dan? Dat is niet goed!

Je zou eens kunnen proberen of de motor koud voelbaar zwaarder loopt dan warm als je hem met de hand probeert rond te trekken (hoofdschakelaar uit!), en op die manier een mechanische oorzaak (lagers o.i.d.) vaststellen.

Een dergelijke machine zou nog wel eens met een startcondensator en centrifugaalschakelaar kunnen werken, waarvan de laatste mogelijk niet werkt als hij koud is.

Is er een veilige manier om de motor een zetje te geven bij het starten, en zo ja, start hij dan wel direct? Start de motor ook slecht als je hem start, uitzet, en korte tijd later opnieuw probeert te starten? Met andere woorden, is het alleen de eerste keer starten na lang stilstaan, of moet hij echt opwarmen voordat het goed gaat?

Het zoemt wel een beetje... 1.5kW is ong. 7A nominaal, en mijn 16A automaat (waar de rest v/d garage ook opzit) vind het goed. Het duurt ook niet lang, die 10s is echt het maximum.

Met de hand heb ik nooit verschil gevoeld. Echt voelbaar warm wordt er ook niets, en 30sec draaien is genoeg om 10 minuten later soepel te starten.

Veilig aanduwen is een uitdaging: Er steekt maar een heel klein stukje van de messentrommel uit, en daar heb je met een stokje nauwelijks grip op. En ik vind mijn vingers precies lang genoeg.

Als die motor een centrifugaalschakelaar heeft, waarom zou die dan in de jaren 70 met een bedrijfscondensator gebouwd zijn. Ik dacht dat die dingen vrougeh relatief duur waren?

25uF is veel te weinig voor een motor van 1.5kW. Als de V snaar koud staat is dat al voldoende om traag op gang te komen. Denk eerder aan 100uF startcap.

Of het is de loopcondensator en er zit wel degelijk een centrifugaalschakelaar in (maar dan zou ik een tweede condensator ook verwachten?)

Twee condensatoren wordt lastig; er komen maar 3 draadjes uit de motor.

De oorspronkelijke (kappotte) condensator was in ieder geval:
- 25uF (stond erop)
- uit 1970 (stond er ook op)
- Origineel (ik heb een (duitse) forumpost gevonden van iemand met dezelfde machine, uit 1972, met dezelfde condensator. Ook stuk..)

Verder heb ik hem net even (na 24h stilstand) aangezet: Startte soepel.

Oftewel, het moeilijk starten komt pas na langere tijd (ik heb regelmatig maar eens in de twee weken tijd om er mee te spelen).

Dat sluit eigenlijk ook temperatuur uit als oorzaak.

als het een aanloopcondensator is , komt er bij het nominale toerental een 300v over de condensator te staan. zit er echter een centrifugaal in dan zal de spanning over de condensator uitgeschakeld worden eenmaal op toeren. de vsnaar welke oud en stug kan goed een reden zijn , maar zitten er wel echte lagers in de motor of zijn het nog bussen met een vetnippel welke al lang niet meer gesmeerd is..

meen ook dat een vlakbank met een groot naar klein aandrijving werkt , op een veel hoger toerental als de motor afgeeft. het kan ook aan de rol liggen waar de messen inzitten , als daar de lagers van droog staan wil het ook niet op gang komen natuurlijk..

Als hij warm goed werkt, dan zal het h.w.s. taai oud vet in de lagers zijn , ooit gehad dat zelfs een 5,5Kw niet op toeren wilde komen door taai vet. Met de hand ronddraaien ging gewoon goed. Nieuw vet en het liep als een speer.

Dat is inderdaad opvallend en kan ik voor kleinere motoren ook beamen. In mijn ouderlijk huis wordt bij vorst bijverwarmd met van die rode stalen Chinese werkplaatskachels met een 25W ventilator erin. Vet was kennelijk wat hard geworden, met de hand draaien ging echter niet zwaar alleen als je hem een zwiep gaf liep hij niet meer lang na. Mooi dat die motor zonder hulp niet meer van zijn plek kwam. Gelukkig goed demontabel en na smering weer prima. Zelfde verhaal voor motortjes uit platenspelers (zelfde motorconstructie trouwens) die niet op toeren willen komen.

klopt , oud vet in glijlagers is een goede mogelijkheid voor het niet willen aanlopen , het duurt langer eer het vet echt hard is geworden . toch hebben dergelijke zware machines uit die tijd meestal degelijke lagers , ofwel kogellagers of met een vetnippel.

Als je wilt weten of het de motor zelf is kijk eens of je deze los van de machine kan testen. Dan kan je ook gelijk voelen hoe zwaar de machine zelf draait. En zoals boven gezegd is taai oud vet niet goed en smeert vaak ook niet optimaal meer. Het is niet het vet zelf maar stof en rotzooi wat in het vet ophoopt. Kan geen kwaat als je tijd hebt om al het oude vet te verwijderen en controleren of alle3 vetnippels goed werken.
Als er vetnippels zitten kan je het oude vet makkelijk verwijderen gebeurt vanzelf als je er niet vet inspuit je ziet dan het oude er aan de zijkanten uitlopen. Dan net zolang doorpompen totdat je enkel alleen maar nieuw vet ziet komen.