KoenP
" Assumption is the mother of all f*ckups ", toch trap ik er geregeld in....
Hey Allen,
Bij opruimen in de kast een C64C computer gevonden, en dat leek me wel leuk om eens terug aan de praat te zetten.
Uiteraard is de voeding overleden.
Ik ben zelf geen "engineer", en er zijn talloze oplossingen online te vinden, maar het leek me interessant om GTP-6 Astra eens te testen, en meteen ook voor mij een goede oefening om met kicad te leren tekenen.
"We" zijn gekomen tot volgende oplossing: ( niet gewoon :"Geef mij x schakeling" -- we hebben hier over "gediscussieerd")
Onze OVP (*OverVoltage Protection*) is een **afschakelbeveiliging met foutgeheugen**, geen crowbar die de voeding kortsluit.
### Van ingang tot uitschakeling
1. **Een vaste referentie maken.**
U2, de TL431, maakt ongeveer 2,495 V. R1 levert daarvoor stroom. [ST TL431-datasheet](https://www.st.com/resource/en/datasheet/tl431.pdf)
2. **De ingangsspanning meten.**
R2, R3 en meerslagpot RV1 delen `5V_IN` naar een lagere meetspanning. RV1 bepaalt de uitschakeldrempel, beoogd op **5,35 V**. Onze berekening is:
De werkelijke drempel moet met een regelbare voeding worden afgesteld.
3. **Te hoge spanning herkennen.**
U1A, de LM393, vergelijkt die meetspanning met de referentie. Boven de drempel trekt hij `OVP_N` laag. Q1 zet dat om naar een hoog `FAULT_SET`-signaal. [TI LM393-datasheet](https://www.ti.com/lit/ds/symlink/lm393.pdf)
4. **De fout onthouden.**
U3A, de CD4013, wordt gezet: `FAULT_LATCHED` wordt hoog en `POWER_EN` laag. Daardoor blijft de uitschakeling bestaan wanneer de overspanning verdwijnt, zolang de logica gevoed blijft en geen reset krijgt. [TI CD4013B-datasheet](https://www.ti.com/lit/ds/symlink/cd4013b.pdf)
5. **Beide voedingsspanningen afschakelen.**
Q4 stopt met geleiden. R8 trekt de gates van Q2/Q3 naar hun gezamenlijke sources, waardoor de 5V-doorvoer wordt onderbroken. Tegelijk schakelt Q5 uit en valt K1 af: beide 9VAC-draden worden onderbroken. Het mechanische relais reageert later dan de MOSFETs.
6. **De toestand tonen.**
De rode fout-led gaat aan; de groene uitgangsleds doven zodra de resterende spanning wegvalt. De ingangsled blijft branden zolang de voedingsbron spanning levert.
### Belangrijke kanttekening
U4, de TL7705A, reset het foutgeheugen bij opstarten **én bij onderspanning**. Onze eerdere uitspraak “uitsluitend resetten door de netstekker uit te trekken” was dus te stellig: een voldoende diepe spanningsdip kan eveneens resetten. Bovendien betekent reset bij deze aansluiting dat `POWER_EN` hoog wordt; U4 vormt dus niet automatisch een inschakelblokkering. [TI TL7705A-datasheet](https://www.ti.com/lit/ds/symlink/tl7705a.pdf)
**De onderdelenwerking komt uit fabrikantdatasheets; de combinatie en weerstandskeuzes zijn ons eigen ontwerp, geen overgenomen en bewezen C64-beveiliging.** Opstartgedrag, foutscenario’s en totale uitschakeltijd moeten nog worden gecontroleerd en getest zonder C64.
Mij lijkt het logisch, ziet er iemand brandgevaar in? 
Op donderdag 10 september 2026 20:53:49 schreef KoenP:
Mij lijkt het logisch, ziet er iemand brandgevaar in?
Wordt de IRM-20-5 met 250W belast?
Zo nee, dan zou ik de T1A-zekering verlagen tot bijvoorbeeld T0,5A of nog lager.
Wat gebeurt er met je schakeling als F2 doorbrand en F1 blijft heel?
Ik weet niet of je je schakeling zonder toezicht laat werken. Zo niet, dan zie ik weinig risico op brandgevaar. Zeker als je een brandblusser bij de hand hebt.
Misschien is het een leuke oefening om deze schakeling in een simulatieprogramma, bijvoorbeeld LTspice, te testen.De combinatie Q2, Q3, Q4 ziet er 'raar' uit. Ik denk niet dat deze deelschakeling doet wat jij wil.
Naar aanleiding van de opmerking van SparkyGSX geplaatst op donderdag 10 september 2026 23:27:23 denk ik toch dat deze schakeling kan werken of het werkt gewoon.
Grote kans op een paar uitgedroogde elco's in de originele voeding.... zou ik eerst eens naar kijken.
Arco
Special Member
Arco - "Simplicity is a prerequisite for reliability" - hard-, firm-, en software ontwikkeling: www.arcovox.com
Op donderdag 10 september 2026 21:35:31 schreef ohm pi:
[...]Wordt de IRM-20-5 met 250W belast?
Dat lijkt me sterk: de IRM20 serie is maar 20W... 
Dat zou KoenP en zijn vrienden ook moeten weten en realiseren dat een T1A zekering op die plaats fout discutabel is.
SparkyGSX
Een manager is iemand die denkt dat negen vrouwen in één maand een kind kunnen maken
Op donderdag 10 september 2026 21:35:31 schreef ohm pi:
De combinatie Q2, Q3, Q4 ziet er 'raar' uit. Ik denk niet dat deze deelschakeling doet wat jij wil.
Dat valt toch wel mee, die is een constructie die in beide richtingen kan sperren. Dat lijkt me hier niet nodig, maar het lijkt me ook niet perse fout.
Het grootste probleem dat ik zie, is dat je de hele schakeling voedt vanuit dezelfde voeding. Als daar een flinke overspanning uit komt (20V of meer) gaan de ICs stuk, krijgt Q4 mogelijk weer basis stroom, en dan gaan de MOSFETs alsnog weer geleiden. Voorbij de 30V kunnen de MOSFETs doorslaan. Voor de laatste kun je weinig anders doen dan MOSFETs met een hogere sperspanning kiezen, voor de eerste zou ik een weerstand in serie zetten met de voeding van die ICs, en een zener of TVS van minder dan 20V naar de ground.
nonius
set SCE to AUX.
Voor overvoltage protectie (OVP) zou ik zelf gewoon voor een ouderwetse, botte thyristor kiezen die de voedingslijn kortsluit en de zekering opblaast. Dan heb je ook gelijk een indicatie dat er iets serieus mis is en bent verplicht het apparaat open te schroeven en uit te zoeken wat het probleem is (en om een nieuwe zekering te plaatsen).
Een crowbar met thyristor is simpel en effectief: 'proven technology'.
https://en.wikipedia.org/wiki/Crowbar_(circuit)
KISS.
maartenbakker
Golden Member
www.elba-elektro.nl | "The mind is a funny thing. Sometimes it needs a good whack on the side of the head to jar things loose."
Op donderdag 10 september 2026 23:27:23 schreef SparkyGSX:
[...]
Dat valt toch wel mee, die is een constructie die in beide richtingen kan sperren. Dat lijkt me hier niet nodig, maar het lijkt me ook niet perse fout.
Iets beter kijken!! Misschien tijd voor een bezoekje bij Hans Anders
.
Foutje! Niks gezegd
.
KoenP
" Assumption is the mother of all f*ckups ", toch trap ik er geregeld in....
Hartelijk bedankt voor jullie insteek 
Op donderdag 10 september 2026 22:46:21 schreef revado:
Grote kans op een paar uitgedroogde elco's in de originele voeding.... zou ik eerst eens naar kijken.
Deze voedingen zijn volledig ingegoten met hars, stammen uit de jaren '80 dus waarschijnlijk ongezond spul. Met mijn peuterkunsten en weinig geduld is de kans op succesvol herstel nihil.
Op donderdag 10 september 2026 22:57:52 schreef ohm pi:
Dat zou KoenP en zijn vrienden ook moeten weten en realiseren dat een T1A zekering op die plaatsfoutdiscutabel is.
Dat had ik ook reeds aangedragen tijdens het tekenen en daarop kreeg ik volgende antwoord;
We kiezen een trage 1A-zekering vanwege de opgegeven inschakelpiek van 40 A van de IRM-20 bij 230VAC; de normale ingangsstroom van de module is maximaal ongeveer 0,4 A.
Een crowbar met thyristor is simpel en effectief: 'proven technology'.
KISS.Of zelfs alleen een zekering en een transzorb (TVS).
100% gelijk - ook dit 'OVP' circuit is compleet overbodig, want uit de datasheet van de IRM leerde ik dat deze reeds is uitgerust met OCP én OVP.
Ik wou weten of ik met mijn zeer bescheiden kennis en met 'hulp' van een AI bot er in zou slagen toch een werkende schakeling uit te werken.
Het is hobby, mij gaat het om het proces, als er een goed resultaat uit komt is het win-win 
fatbeard
Honourable Member
Een goed begin is geen excuus voor half werk; goed gereedschap trouwens ook niet. Niets is ooit onmogelijk voor hen die het niet hoeven te doen.
nog 2 centen:
Ik citeer even een vroegere 'leiding'gevende: "Wat een enorme hoop onderdelen, hebben we dat allemaal echt nodig?".
Nou... nee.
Het ontwerp (wat best wel zal functioneren) is meer een Goldberg machine...
KISS is hier een bij uitstek toepasbaar principe.
Zoals je zelf al hebt ontdekt is die AC/DC converter al voorzien van alle mogelijke en onmogelijke beveiligingen, die de rest van de schakeling overbodig maakt.
Zo uit mijn hoofd weet ik niet meer precies waar die 9Vac voor gebruikt wordt in de C64 (ik meen -5V maken), maar dat is het enige wat misschien wat beveiliging kan gebruiken.
Daarvoor zijn bipolaire TVSsen uitgevonden, die in combinatie met een (polyfuse)zekering afdoende protectie gaan bieden.
SparkyGSX
Een manager is iemand die denkt dat negen vrouwen in één maand een kind kunnen maken
Op donderdag 10 september 2026 23:52:11 schreef maartenbakker:
Of zelfs alleen een zekering en een transzorb (TVS).
Op vrijdag 11 september 2026 10:55:02 schreef fatbeard:
Daarvoor zijn bipolaire TVSsen uitgevonden, die in combinatie met een (polyfuse)zekering afdoende protectie gaan bieden.
Klinkt leuk, maar zoek even een TVS uit, die bij 5V of 12.7V (piek van 9VAC) gegarandeerd nog niet geleiding is, en kijk dan even hoe hoog de spanning wordt als hij wel geleidt. Je zit dan zomaar op 8V of meer, dus alles is stuk ruim voordat die TVS wakker wordt, dat kan alleen als je een ruime marge hebt tussen de nominale werkspanning en de spanning waarbij schade optreedt. Voor 5V componenten is dat doorgaans 6V, en dat is echt veel te krap voor een TVS.
De crowbar van Nonius lijkt me een betere oplossing, als je iets wilt met minder onderdelen.
vergeten
Golden Member
Doorgaans ben ik duidelijk met wat ik bedoel, toch wordt het wel anders begrepen.
Op donderdag 10 september 2026 23:35:11 schreef nonius:
Een crowbar met thyristor is simpel en effectief: 'proven technology'.
https://en.wikipedia.org/wiki/Crowbar_(circuit)
KISS.
Is een met een FET ipv Thyristor/Triac niet sneller? en dan op de te bewaken DC spanning.
maartenbakker
Golden Member
www.elba-elektro.nl | "The mind is a funny thing. Sometimes it needs a good whack on the side of the head to jar things loose."
Ik denk het niet. Bovendien blijft een FET niet aanstaan als er stroom blijft lopen.
@SparkyGSX De AC zal nooit te hoog oplopen, dus je moet je echt op die 5V focussen. Ik ga eens karakteristieken nalezen van die dingen.
EDIT: ik kom zo snel inderdaad niet verder dan 6Vmin, 6,3Vnom en dat is erg op het randje.
[Bericht gewijzigd door maartenbakker op (17%)]
fatbeard
Honourable Member
Een goed begin is geen excuus voor half werk; goed gereedschap trouwens ook niet. Niets is ooit onmogelijk voor hen die het niet hoeven te doen.
vooruit, ik maak er een stuiver van:
Die IRP20-5 is reeds intern beveiligd voor overspanning. Natuurlijk kun je die ook beveiliging beveiligen tegen overspanning, maar wanneer hou je op?
"it's good to know that the watchers are being watched, but who is watching the watcher watchers?"
9Vac zou ik beveiligen tegen overspanning met een MOV of een bipolaire tranzorb (a.k.a. TVS) van 10V ofzo en een gewone zekering van 1.25A (intern heeft de C64 een zekering van 1A voor de 9Vac).
Details: https://retro-bobbel.de/zimmers/cbm/schematics/computers/c64/servicema…