kabeldikte, lengte en automatische zekeringen.

Volgens het AREI dient er na een automatische zekering van 16A (en na een smeltveiligheid van 10A) gewerkt te worden met kabel van 1.5 mm²,
na een automaat van 20 => 2.5 mm²
na een automaat van 40 => 6 mm²
na een automaat van 63 => 10 mm²

Maar ik zoek de kabelsectie na automaten van 25A, 32A en 60A, en de lengte die dan in die sectie voortgetrokken mag worden.

Bijkomend vraagje: waar vind ik de karakteristieken van B en C automaten (online liefst, in een afdrukbaar PDF'je of dergelijk), en/of zijn die steeds dezelfde bij de verschillende fabrikanten?

Die karakteristieken zijn vergelijkbaar, maar niet helemaal hetzelfde.
Zelfs per serie van hetzelfde merk zijn er verschillen in de karakteristieken.

Volgens mij zegt het AREI niets over de lengte van de kabel enkel het aantal stopcontacten is beperkt.

Waarom zo'n vreemde waardes van automaten? Ik veronderstel dat je die nog ergens hebt liggen.
Je kunt altijd veilig spelen:
Steek na 25A en 32A 6mm2, en na 60A 10mm2. Dikker mag altijd

Die waarden voor automaten zijn in Belgie (en Duitland) niet ongebruikelijk. Dat we ze in Nederland eigenlijk niet kennen, wil nog niet zeggen dat ze 'vreemd' zijn...

Op 4 november 2007 17:49:08 schreef tin:
Volgens mij zegt het AREI niets over de lengte van de kabel enkel het aantal stopcontacten is beperkt.

. Dikker mag altijd

Als het AREI ook al niets zegt over de lengtes van kabel,lijkt mij vreemd.Bepalend voor het afzekeren is het vermogen welk een kabel mag transporteren.Daar is de lengte mee bepalend.Ook de aarding bepaalt welke zekering je mag toepassen.
Dikker mag altijd,maar met de huidige koperprijzen,kan het een aardige kostenpost worden.
Maar hebben we het nu hier over huisinstallaties of over fabrieksinstallaties?

Op 4 november 2007 21:06:56 schreef Marco69:
Die waarden voor zutomaten zijn in Belgie (en Duitland) niet ongebruikelijk. Dat we ze in Nederland eigenlijk niet kennen, wil nog niet zeggen dat ze 'vreemd' zijn...

Ze worden hier ook veel gebruikt maar dan in industriele installaties. Meestal probeer je het echter toch bij de bekende maten te houden omdat die goedkoper zijn doordat deze in enorme hoeveelheden gemaakt/verkocht worden.

Op 4 november 2007 21:19:54 schreef Elektriesjeng:
[...]
Als het AREI ook al niets zegt over de lengtes van kabel,lijkt mij vreemd.Bepalend voor het afzekeren is het vermogen welk een kabel mag transporteren.Daar is de lengte mee bepalend.Ook de aarding bepaalt welke zekering je mag toepassen.

Ik heb het AREI document wat ik gebruikt hebt, gevonden op de AIB Vincotte website (een keuringsfirma) nog eens bekeken. Dit is bedoelt voor de elektrische installatie in een gezinswoning:
In dat document staat dus niets van lengte in. Enkel kabeldoorsnede en stroom. Waarschijnlijk veronderstellen ze dat dit beperkt blijft zekers...

1.5mm2 -> 16A
2.5mm2 -> 20A
4mm2 -> 25A
6mm2 -> 40A
10mm2 -> 63A
16mm2 -> 80A
25mm2 -> 100A
35mm2 -> 125A

Verder geldt:
- Het aantal stopcontacten is beperkt tot 8 per kring.
- Er moeten minstens 2 lichtkringen in een woning aanwezig zijn.

Op 4 november 2007 17:49:08 schreef tin:
Volgens mij zegt het AREI niets over de lengte van de kabel enkel het aantal stopcontacten is beperkt.

Waarom zo'n vreemde waardes van automaten? Ik veronderstel dat je die nog ergens hebt liggen.
Je kunt altijd veilig spelen:
Steek na 25A en 32A 6mm2, en na 60A 10mm2. Dikker mag altijd

Zo vreemd zijn ze hier niet, hoor...
En dat dikker altijd mag, daarmee ben ik niets... Ik had graag een precieser antwoord gekregen.

Op 4 november 2007 21:19:54 schreef Elektriesjeng:
[...]

Maar hebben we het nu hier over huisinstallaties of over fabrieksinstallaties?

Mijn vraag gaat over huishoudinstallaties, iets waar ik niet direct vertrouwd mee ben.
Maar ik veronderstel dat dit geen praktisch verschil maakt aangaande de kabelsectie (Het enige dat ik direct als grootste verschil zie in verband hiermee is de kortsluitvastheid van de automatische zekeringen, echter degene die ik heb, met een kortsluitvastheid van 10kA, zijn groter dan de verplichte waarde van 3kA, en dus hoogstwaarschijnlijk toegelaten in huishoudinstallaties)

Op 5 november 2007 07:13:32 schreef tin:
[...]

1.5mm2 -> 16A
2.5mm2 -> 20A
4mm2 -> 25A
6mm2 -> 40A
10mm2 -> 63A
16mm2 -> 80A
25mm2 -> 100A
35mm2 -> 125A

In feite is het juist andersom:
met 16A afzekeren vraagt om (minstens) een kabelsectie van 1.5 mm²,
20A -> 2.5 mm²
...
...
...

Echter, dit terzijde, mijn vraag is dus, deze lijst te vervolledigen met de volgende waarden van automatische zekeringen: 32A en 60A

Alvast bedankt...

Op 5 november 2007 17:59:40 schreef king nero:
[...]
Echter, dit terzijde, mijn vraag is dus, deze lijst te vervolledigen met de volgende waarden van automatische zekeringen: 32A en 60A

1.5mm2 -> 16A
2.5mm2 -> 20A
4mm2 -> 25A
6mm² -> 32A => zelfde kabel als 40A maar lichter afgezekerd.
6mm2 -> 40A
10mm² -> 60A => zelfde kabel als 63A maar lichter afgezekerd.
10mm2 -> 63A
16mm2 -> 80A
25mm2 -> 100A
35mm2 -> 125A

Je bent niet verplicht om deze zekringswaarden te gebruiken, dit zijn alleen maar de maximumwaarden. Heb je niet zoveel Ampère nodig dan moet je ook geen hoge zekering plaatsen.
Zo gebruikt men regelmatig in woningen 2.5² voor zowel stopcontacten als verlichting maar zekerd men de verlichting af met 16A en de stopcontacten met 20A.

Hmmm... het arei zegt daar blijkbaar niets over. Allez, mijn AREI document toch niet.

Ik vraag me eigenlijk af als er nog andere 'standaard' kabeldiktes voor gezinswoningen bestaan dan die in het AREI beschreven. 32A valt tussen 25A en 40A en de kabeldikte moet dus tussen 4mm2 en 6mm2 vallen. Bestaat er 5mm2? Misschien kun je een 6mm2 multicore nemen en daar enkele koperdraadjes uit prutsen. ;)

Een automaat van 60A heb ik nog nooit gezien. Wat wel bestaat, zijn automaten van 50A. Daarnaast zijn er ook automaten van 2A, 4A, 6A, 10A en mogelijk nog andere waarden te verkrijgen. Als ik me niet vergis, loopt dat door tot 600A. Maar zwaarder dan 400A heb ik nooit in m'n handen gehad...

Wat de kabellengte betreft, daar houdt het AREI zich niet mee bezig. Dat wordt overgelaten aan het vakmanschap van de elektricien.

Op 5 november 2007 19:16:56 schreef tin:
Hmmm... het arei zegt daar blijkbaar niets over. Allez, mijn AREI document toch niet.

Ik vraag me eigenlijk af als er nog andere 'standaard' kabeldiktes voor gezinswoningen bestaan dan die in het AREI beschreven. 32A valt tussen 25A en 40A en de kabeldikte moet dus tussen 4mm2 en 6mm2 vallen. Bestaat er 5mm2? Misschien kun je een 6mm2 multicore nemen en daar enkele koperdraadjes uit prutsen. ;)

awg 10?

De enige standaardwaardes die echt veel gebruikt worden in woningen zijn voor zover ik weet en gebruik 6² en 4² om tussen de hoofdschakelaar en de zekeringen te kableren en 1.5² en 2.5² voor licht en stopcontacten. 1² en 0.75² en 0.5² bestaan allemaal maar mogen volgens mij niet gebruikt worden voor 230V installaties (in België)

Ik denk niet dat er andere draadsecties dan deze die al gegeven zijn verkrijgbaar zijn die geschikt zijn voor in woningen.
Wil je echter graag 1000km 2.25² draad zal je dit vast wel kunnen laten maken door een of andere fabriek ;)

excuseer voor mijn vorige post, de [ironie]-tags ontbraken... :-)

Op 5 november 2007 20:14:56 schreef Solfur_:
De enige standaardwaardes die echt veel gebruikt worden in woningen zijn voor zover ik weet en gebruik 6² en 4² om tussen de hoofdschakelaar en de zekeringen te kableren en 1.5² en 2.5² voor licht en stopcontacten. 1² en 0.75² en 0.5² bestaan allemaal maar mogen volgens mij niet gebruikt worden voor 230V installaties (in België)

Ik denk niet dat er andere draadsecties dan deze die al gegeven zijn verkrijgbaar zijn die geschikt zijn voor in woningen.
Wil je echter graag 1000km 2.25² draad zal je dit vast wel kunnen laten maken door een of andere fabriek ;)

echter, de "hoofdschakelaar" (= een C60 automaat in mijn geval)
dient erna bekabeld te worden met minstens 10 mm² tot aan de differentieelautomaat en, eropvolgend, de zekeringen.

en 0.5 mm² wordt nog steeds huishoudelijk gebruikt voor sturingen, echter enkel toegelaten na een C4 automaat.

Akkoord met de 60A hoofdschakelaar en 10², ik ging echter uit van een 40A hoofdschakelaar/automaat.

Op 5 november 2007 20:29:11 schreef king nero:
echter, de "hoofdschakelaar" (= een C60 automaat in mijn geval)

Ik ga even uit dat je het over een Merlin Gerin hebt. C60 is een serie en dus geen 60ampere schakelaar.
Ook voor de hele C60 series zijn er geen 60A schakelaars te krijgen. Ze hebben zelfs een serie C60a, ook niet te verwarren met 60A.

Ook Siemens en ABB doen niet aan 60A.

Misschien toch handig om er even een deskundige bij te halen voor je iets vreemds in elkaar knutseld.

[Bericht gewijzigd door GJ_ op (10%)]

Bij de C60 serie wil dit zeggen als het eindigd op een;

a kortsluitvermogen 4,5 kA
N kortsluitvermogen 6 kA
H kortsluitvermogen 10 kA
L kortsluitvermogen 15 kA

Even iets over karakteristieken

B-kar. 3-5x In
beveiliging> lange geleiders in IT en TN stelsels, verbruikers met lage aanloopstromen
TT-stelsels verlichting en generatoren
toepassingsvoorbeeld> algemeen

C-kar. 5-10x In (EN60 898)
7-10x In (IEC947-2)
beveiliging> TN en IT stelsels, verbruikers met geringe aanloopstromen
toepassingsvoorbeeld> verlichtingsgroepen met HF VSA's

D-kar. 10-14x In (IEC947-2)
beveiliging> vebruikers met hoge aanloopstromen
toepassingsvoorbeeld> motoren, transformatoren

Z-kar. 2,4-3,6In (IEC947-2)
Ith 1,05-1,2xIn
beveiliging> verbruikers die zeer gevoelig zijn voor geringe overbelastings- en kortsluitstroom
toepassingsvoorbeeld> electronica zoals diode's en thyristoren(halfgeleiders)

K-kar. 10-14x In(IEC947-2)
Ith 1,05-1,2xIn
beveiliging> verbruikers met hoge aanloopstromen en lage thermische overbelasting
toepassingsvoorbeeld> motoren, tranformatoren

MA-kar. 12x In (IEC947-2)
geen thermisch stelsel
beveiliging> verbruikers met een hoge aanloopstroom die al een seperate thermische beveiliging hebben
toepassingsvoorbeeld> motoren waar de motorstarter voorzien is

En voor de lengte van een kabel denk ik dat je in de NEN1010 moet kijken of hier op geven welke gegevens je hebt dan kan ik dat voor je nakijken, want je hebt niet alleen maar te maken met de lengte maar ook tal van reductiefactoren, zoals wijze van bevestiging, soort isolatie, aantal aders, etc.

Kortom als ik al die tabellen hier moet gaan neerzetten heb ik morgen RSI en een echtscheiding want het is al laat genoeg.

Ha, die chuckie toch. 's Nachts om tien voor twee halve boekwerken overtypen.
Let wel even op: die karakteristieken zoals aangegeven zijn per merk en serie anders.
De ene D is 10-14 Inom, de ander 10-20 Inom
De ene K is 10-14 iNom, de ander 8-12 Inom

Bovendie zijn de gegeven waarden voor 50-60Hz. Voor DC is er nog een afwijking om rekening mee te houden.

Bovendien is dit allemaal slechts de magnetische karakteristiek. Daaronder zit ook nog de thermische die ook per merk en serie anders is.

Weet ik, maar daar het ging over MG heb ik de trend maar voortgezet.

-edit- en nog wel precies 24 uur later

[Bericht gewijzigd door chuckie op (24%)]

Hallo,

Als je in een huisinstallatie bent, hoef je, volgens het AREI geen rekening te houden met kabellengten omdat je in een TT-net bezig bent. Omdat hier een differentieelschakelaar staat opgesteld is de beveiliging van personen altijd verzekerd.

Het enige waar je mee moet opletten, is dat je een niet te grote spanningsval over de kabel krijgt. Want hierdoor zal een verbruiker aan het eind van de kabel niet meer op 230V maar misschien maar op 180V "werken".

Bij een huisinstallatie hoef je geen rekening te houden met hoe de kabels geplaatst zijn. Iets wat wel belangrijk is in een industriele installatie.

En zoals hierboven vermeld:
32A -> 4mm³
63A -> 10mm²

Groeten!

Op 21 januari 2008 17:47:28 schreef ops-ale:.geen rekening te houden met kabellengten omdat je in een TT-net bezig bent. Omdat hier een differentieelschakelaar staat opgesteld is de beveiliging van personen altijd verzekerd....

Nou ben ik geen expert op dit gebied maar wat heeft het soort net te maken met maximale kabellengten??
En bij een hele lange kabel naar een schuurtje is de veiligheid helemaal niet verzekerd door die aardlek. Bij sluiting komt die er niet uit en bij een te lange kabel de automaat ook niet. Hoe veilig is de daardoor ontstane brand voor die personen?

Dan hebben we dat in Nederland wat makkelijker.
Daar hebben we de NEN1010.
Hierin staan tabellen voor de maximale kabellengte bij gebruik van automaten of zekeringen.
Aparte tabel voor max lengte bij kortsluiting, en aardsluiting.
De tabellen 53.
En..
De dikte van de kabel wordt niet alleen bepaald aan de hand van de beveiliging.
De lengte is ook bepalend,, ivm spanningsverlies, en het tijdig afschakelen bij kortsluiting of aardsluiting.
Voorts dien je rekening te houden met de plaatselijke omstandigheden. Een grondkabel mag je in het algemeen zwaarder belasten dan een gewone kabel, daar de grondkabel (mits in de grond gelegd) beter afkoelt dan een gewone kabel. Hiervoor hebben wij de tabellen 52.
Het is soms een heel rekenwerk, maar je mag nu gebruik maken van de eigenschappen van een kabel, enm dat kan, vooral bij wat dikkere kabels wel eens gunstig zijn.

Toet

't is maar wat je gemakkelijker noemt. In Belgie hebben ze in ieder geval een wet die e.e.a. regelt. In Nederland is de overheid daar te lam voor.

Maar nou weet ik nog het verband tussen het soort net en het al dan niet voorschrijven van maximum kabellengtes niet.

[Bericht gewijzigd door GJ_ op (29%)]

Dat verschil bestaat er volgens mij ook niet.
Tenminste zolang je het over T... netten hebt, en niet over P..of I.. netten.
Over het algemeen hebben TN netten een lagere aardverspreidingsweerstand (eigenlijk circuitweerstand) tov TT netten. De totale weerstand in het aardcircuit is soms belangrijk bij het bepalen van de max lengte of diameter. Bij TN heb je dan iets voorsprong.
Maar in de NEN zul geen verschillen tegenkomen.

Toet

Dat het soort beveiliging van onderspanningstaande delen (aardlek)invloed heeft op de kabellengte is toch echt zo in nederland maar ook in de rest van europa.
Als je geen aardlek hebt en je hebt na een lange kabel sluiting van fase naar aarde is de totale circuit weerstand bepalend voor de tijd die een zekering of automaat nodig heeft om uit te schakelen.
Bij een aardlek is de uitschakelstroom natuurlijk veel lager in dan is de impedantie (kabellengte) minder belangrijk.
Stel in een extreem geval je kabel een weerstand heeft van 10 ohm en er een sluiting naar aarde ontstaat dan wordt de aanraakspanning u=ixr 16ax10 ohm is 160volt.
gevolg de zekering springt niet maar je apparaat staat wel onder spanning.
Natuur komt er veel meer bij kijken maar het gaat even om het voorbeelt.
Een zekering moet binnen 0,4 seconden springen bij aardsluiting in een installatie zonder aardlek.