Jongensradio anno 2007 Deel2.

Pfoe, knutselen. Ik ben al een maand of 4 bezig aan mn zender. Maarja, ik heb toch maar weinig tijd. Eén weekend per week, en daar moeten ook nog wat sociale verplichtingen in gepropt worden
En het valt toch zwaar tegen hoeveel tijd het kost hoor, een goede zender vanaf het begin opbouwen. Maar dan is het wel leuk. Zeker de QAM-modulatie is cool, smalbandFM d.m.v. mixers. Nouja, tis eigenlijk PM, ik moet er ook nog wat filtering tussen zetten enzo. Maar voor een eerste versie is het leuk.
En ik ben nog niet eens begonnen aan de eindversterker

@RD12TF: Vervorming heb je al snel. Zeker bij een schakeling als deze. De bovenste FET gedraagt zich als impedantie-vermenigvuldiger. Mijn water zegt dat de ingangsimpedantie ervan wel iets van S*R zal zijn, met S de steilheid van de FET, en R de weerstand 120 Ohm.
Maar daar kan ik helemaal naast zitten, hier is geen enkele berekening aan vooraf gegaan, slechts een paar biertjes.

@Fred: Doorslaan van sterke zenders heb ik ook erg veel last van met mijn eenkringer. Maar ik geloof niet dat je daar zo heel veel aan doet. Het is GEEN kruismodulatie. Daarom ben ik ook voor een supergaingaindegainer gegaan, ipv de supergainer. Door de 3 teruggekoppelde MF-trappen ben je die doorslag helemaal kwijt. Met meer selectiviteit op de preselectiekring kom je er ook wel.
Voor het inkoppelen van het antennesignaal zal je het goede aantal wikkelingen moeten leggen om de ingangsspoel. Je hebt niet voor niets een 2kringer. Dan is het vrij goed te doen. Ach, en met de hoeveelheid signaal die jij uit je antenne haalt hoeft de ontvanger de antenne maar te ruiken, en slaat de S-meter al in de hoek
Maar goed, ik heb dus al veel meer dan verdubbeling van het signaal als ik een draad van 2m 'ergens in de buurt van' de ontvanger houdt. Ik hoef het niet aan te sluiten, slechts in de buurt te houden. Ik heb dan gewoon al meer signaal dan het kleine beetje wat er uit de ferrietantenne komt. En zelfs dan slaan die sterke zenders nog door. Je doet er volgens mij niets aan. Je haalt volgens mij niet meer dan 40dB demping met 1 trap. Nouja, laat het 60dB zijn. Die sterke zenders blijven er gewoon doorheen tetteren, wat je ook doet...

@Piet: Veel succes met de vertraging, en vooral met het audion dat erachter komt. Dat zal nog geen makkie worden, maarja, jij komt er altijd wel
(trouwens, ik begin wel een beetje in herhaling te vervallen)

edit: @Henry: De pinchof is het gate-voltage waarbij er geen stroom meer vloeit. Nou wil je niet dat je een meting aan iets zwevends gaat doen, dus moet je de source 'fixeren' met een elco. De FET zal geleiden, totdat er geen stroom meer loopt van drain naar source: Totdat de gate te negatief is t.o.v. de source, Totdat de source de Upinchoff heeft bereikt, tov gate.

eerste experiment werkte niet. Als ik de aftakking dichter naar aarde maak wordt de terugkoppeling minder en de signalen zachter. De antenne-inkoppeling was niet kritisch dacht ik maar een winding minder of meer maakt behoorlijk verschil. Probleem zit hem denk ik in de spoelen/ferrietstaaf. De spoel zat eerst op de behuizing naast de detectorbuis. Ik denk dat het stralen van de spoel ook voor terugkoppeling naar die buis zorgde of is dat onzin ?

Zou een luchtspoel beter zijn? Door de hogere Q wordt de BW dan beter en ik denk ook de signalen groter dus eerder oscillaties.

Hierbij dus een heel belangrijk ding geleerd. Gelijk definitief bouwen en als het werkt vooral niet meer aan komen. Zeker niet als je in waardenburg woont. Anders helpt een spoedcursus voodoo ook wel denk ik.

Fred

Fred, heb je die stukjes printplaat al behandeld? De steuntjes voor de ferriet-staaf?
Ik zou niet al te kleine ringkernen nemen, niet de T50-x maar de T68-x, in plaats van een ferrietstaaf.

@FET,
Ik heb de SRPP ge-holodecked en de Zuit gemeten:
Op de source van de bovenste fet ca 21k en op de drain van de onderste fet ca 51k, niet spectaculair ...
Fet's: 2x 2n3819 en R=220 ohm.
De spanningsversterking is wel hoog: rond de 200X!
Als ik de linker schakeling simuleer, stroombron zonder sourceweerstand, dan is de versterking stukken lager! Ongeveer 5X.

Wat betreft de Infinite Impedance Detector moet ik nog wat experimenteren met de source weerstand.

@Henry,
(Z)weetvoetje heeft het prima onder woorden gebracht met die Upinch-off meting.

@(Z)weetvoetje,
Die Stations die Fredden beschrijft, Chinees, Happy Koreaan en Duitser, horen daar echt! Er wordt na een tijdje ook met DRM gedramd, als je ze om zeep wilt helpen is een of meerdere notch-filters een optie.

[Bericht gewijzigd door Rd12tf op dinsdag 22 januari 2008 09:40:11 (13%)]

Dat DRM is dan al dat digitale gedoe wat ik hoor.
Ik heb die schotjes doorgefreesd die liggen dus zeker niet aan aarde.

Hoe bepaal je nu de fase van zo'n kring. De wikkelrichting kun je omdraaien maar je kunt een willeling ook andersom aansluiten, is dat het zelfde?

Bij zoveel wikkelingen gaat dit natuurlijk makkelijk fout. Het stomme is dat hij het deed met enige verschil op dit moment dat de ferrietstaaf op de kast gemonteerd was en ik spoelen van 0,31mm had ipv 0,5mm en de varco los naast de kast lag maar wel aan de zelfde draden. De vaste platen en rotor zijn beide geisoleerd opgehangen en ik meet geen weerstand tussen frame en (op keramiek gemonteerde) soldeerlippen. Die laatste dikte blijft wat beter zitten zonder lijm enzo. De spoelen zitten met de zelfde draden op de zelfde manier gewikkeld op de zelfde volgorde en de zelfde gemeten waarden.

Het enige op dit moment is dat de detector niet wil gillen, ik heb 10 wikkelingen en de afakking gemaakt op 4 van aarde, daarna op 2 en nog een op 3. Hoe dichter bij aarde hoe zachter het signaal werd, die BC stations verdwenen wel maar de rest van het signaal ook. Ik kan die andere optie van Eat nog eens proberen.

Fred, die langzaam wat gefrustreerd begint te raken.

Die zenders zitten toch niet IN de 80m band, maar net erboven? Of heb ik dat fout? Nouja, ik heb nooit over een ontvanger beschikt met een schaalaanduiding. (tja, dat krijg je met zelfbouw) Ik heb het altijd moeten doen met op het gehoor gokken op welke band ik zit. Ik gok altijd dat zodra ik een omroepzender tegenkom, dat ik dan de 80m voorbij ben.

@Fred: Het kan ook schelen hoe dicht de terugkoppelspoel bij de afstemspoel in de buurt zit. hoe dichter bij, hoe meer koppeling. Dat verschil is nog best groot. Een ferrietstaaf is lang neit zo ideaal als een ringkerntje.

Nee, net er boven, zeg maar de 75 meter band. Ik had het vermoeden dat Fred de stations gewoon op de juiste plek ontving, in ieder geval kunnen ze vreselijk, gruwelijk hard zijn!

Fred, je heb de schotjes losgemaakt van massa, maar heb je het koper ook onderbroken zodat het geen kortgesloten winding is?

Op 22 januari 2008 11:09:54 schreef Rd12tf:

Fred, je heb de schotjes losgemaakt van massa, maar heb je het koper ook onderbroken zodat het geen kortgesloten winding is?

Nee, ik heb gewoon een groef gemaakt, het zou een kortgesloten wikkeling kunnen zijn maar dan zou ik niets moeten ontvangen neem ik aan. Heb als test de ferrietstaaf aan een kant er uit geschoven en dat deed niets. Ik vermoed dat het iets met de wikkelingen te maken heeft. Dat die met dat dunne draad per ongeluk net goed waren qua koppelfactor en aftakking op de juiste plaats. Ze zaten toen ook wat dichter bij elkaar.

Dat ding deed het echt zo vreselijk goed dat het echt een bruikbare ontvanger was die zich met een transceiver kon meten maar dan met beter audio, anders had ik het al lang opgegeven als leerproject met de wetenschap dat het kan werken.

Ik wilde het liefts met ringkernen of losse luchtspoelen werken maar dan kan ik de boel niet koppelen. Dat koppelen met die trifilaire trafo was namelijk geen succes. Ik denk dat ik als test een luchtspoel ga maken met meerdere aftakkingen tussen 1/4e en massa, dat test makkelijker en door het grotere aantal windingen heb je wat meer keus, nu is 4 al bijna de helft, 3 iets meer dan een derde en 2 is een vijfde. Als dat erg nauwkeurig komt moet je dus aftakkingen een mm hoger of lager op een winding gaan leggen.

Maar ik ben blij met alle adviezen
Fred

Fred, als je ferrietstaaf door een stukje printplaat steekt waar het koper nog op zit, heb je een kortgesloten winding! In jouw geval dus twee omdat je de plaatjes aan weerszijden hebt.

Nee, ok, daar heb ik ook last van. Maar die komen er nog net niet door, bovenin de kortegolfband. Iets daarboven beginnen ze er wel door te komen. Maar goed, ik heb natuurlijk een veel slechtere signaal-ruisverhouding met zo'n kleine antenne. Met meer signaal komt het waarschijnlijk al eerder naar voren.
In de omroepbanden dan heeft mijn ding er toch wel moeite mee om de verschillende zenders uit elkaar te houden. Die 1 of 2 keiharde zenders die komen overal nog wel een beetje doorheen. Maar het is niet dat mijn osc ineens op een lock op die zender schiet, het slaat gewoon door, meer niet.
Eigenlijk ook helemaal niet vreemd dat het doorslaat. Ookal heb je een Q-factor van 20.000, bij 15kHz ernaast heb je een demping van -50dB, en bij 50khz een demping van -70dB. Dat is vrij veel, maar nog niet genoeg om de sterke omroepzenders echt netjes weg te krijgen. Die blijven er dus lekker doorheen komen. Daar moet je meerdere kringen voor gebruiken om dat beter te maken. (net even uitgerekend)

Er mag inderdaad NIETS geleidends ZONDER onderbreking rond een ferrietstaaf zitten. Dat ding moet lekker vrij staan. Waarschijnlijk is het al nadelig als er op een cm zich geleiders bevinden. Ik heb bij mijn eenkringer de ferrietstaaf op zo'n 3cm van de rest laten zweven. En ik heb m vastgezet met geisoleerd draad dat eromheen zit geslagen. Dat is dus een extra wikkeling rond de staaf waar niets op aan zit gesloten. Dat levert geen verlies op.

@Fred: Maar heb je die wikkeling dan niet aan beide zijden van de groef naar aarde gesoldeerd ofzo? Of die plaat gebruikt als aarde?
Schuif m gewoon eens los, als dat gaat.

Ik ga vanavond wel eens een luchtspoel maken om een stuk pvc buis. Heb wel ruimte voor een pijp van 15-20 cm en een 3cm dik ofzo. Dan lijm ik ze op een karton kokertje kan ik ook makkelijk de spoelen tov elkaar verschuiven zonder dat de inductie veranderd.

De antenne koppel ik nu in via een koppelwikkeling, hoeveel windingen moet ik daar voor nemen ? Ik neem aan dat dat een bepaalde impedantie moet zijn om optimaal te zijn ivm beinvloeding van de andere spoel en om de antenne niet kort te sluiten naar aarde.

@ZWEETVOET, tegelijk gepost. Ik zal hem idd eerst eens laten zweven zoals jij aangeeft. Hij zit wel met de zelfde schotjes maar kan best zijn dat ze toen toevallig net geen kontact met de staaf maakte.

Fred

[Bericht gewijzigd door fred101 op dinsdag 22 januari 2008 11:55:45 (16%)]

Antenne: Maakt niet zoveel uit. het hangt natuurlijk ook nogal van de antenneimpedantie zelf af. In principe kan je het wel uitrekenen, maar eigenlijk is een beetje experimenteren met wat werkt toch het best. Je hebt ook altijd nog een antennetuner. Daarmee kan je het ook makkelijk aanpassen voor de ontvanger.

Mooiste is een variometer, een draaibare koppelspoel binnen de spoel:

Bron: http://www.wireless.org.uk/

Heel mooi, dat kan ik wel maken. De spoel dus gewoon in een stuk buiten om neem ik aan met een spatie waar de as doorkan en dan de terugkoppeling voor de detector (in de anode leiding dan neem ik aan) er binnen in. Zo kan ik dus ook de antenne inkoppelen en de bfo. Maar dan krijg ik wel erg veel variabelen denk ik Constructie technisch is het supersimpel te maken en bij een buizenbak horen veel knoppen.

MAAR: ik en roeland hebben daar even mee geexperimenteerd en volgens mij verander je niet de inkoppeling maar werd de spoel variabel en dat mag niet want dan verloopt de kring in frequentie. Wel een optie ivm zeldzame varco's. Gewoon een vaste C met trimmertje en dan de spoel regelbaar. Zo zit het ook in een FT101e.

Ook heftig: http://www.wireless.org.uk/mechrx.htm

Fred

Fred

Op 22 januari 2008 09:24:37 schreef Rd12tf:
Op de source van de bovenste fet ca 21k en op de drain van de onderste fet ca 51k, niet spectaculair ...
Fet's: 2x 2n3819 en R=220 ohm.

Dat zal dan wel zowat kloppen, ik was van BF256 uitgegaan, maar de versterking is dan wat minder.

MAAR: ik en roeland hebben daar even mee geexperimenteerd en volgens mij verander je niet de inkoppeling maar werd de spoel variabel

Als je de koppelwinding in serie zet met de hoofdspoel wel, maar als je de koppelwinding aan de koude kant van de spoel plaatst en één kant aan massa, dan heb je een variable koppeling. En je zal inderdaad de zelfinductie van de hoofdspoel iets variëren door het koper wat je in de spoel brengt.

@FET,
Er zit helaas geen BF256 in SwitcherCad III!

Kun je dit invoeren?

* File: BF256A.PRM
*
*PHILIPS SEMICONDUCTORS        Version 1.0
*Filename: BF256A.PRM       Date: Oct 1992
*
.MODEL BF256A/PS NJF
+             VTO = -2.1333E+000
+            BETA = 1.06491E-003
+          LAMBDA = 1.68673E-002
+              RD = 1.41231E+001
+              RS = 1.41231E+001
+              IS = 3.50865E-016
+            CGS  = 2.10000E-012
+            CGD  = 2.30000E-012
+              PB = 7.73895E-001
+              FC = 5.00000E-001
*Parameter with default value: FC

De kristalontvanger werkt goed met de diode van FET!

2 dingen nog:

Af en toe hoor je op eens een soort tik -knet/pets/knetter, en zo zijn er nog meer omschrijvingen-

En, hij werkt alleen op de helft van het bereik van de varco, ik heb 68pF parallel aan de varco gezet, maar dan hoor je niks meer...

Verder vraag ik me af hoe het kan dat als ik het ding aard ik heel goed radio 5 maar zodra ik de aarde weghaal een franse zender. Maar hoe kan het dat hij wel werkt zonder aarding??????

Op 22 januari 2008 16:05:36 schreef Frederick E. Terman:
Kun je dit invoeren?
[Spice model]

Bedankt voor je moeite FET!
Ik heb dat eens samen met jojo en Lorian gedaan met een IRF510, die dus in SCIII proberen te proppen. Wel gelukt uiteindelijk maar ik heb niet het idee, dat SCIII daar voor gemaakt is!
(Eat heeft er nog nare dromen van ... )
Fredden heeft een oplossing voor mij op de post gedaan ...

@PietdePiet,
Tik!, Knet!, Spet! zijn typische elektrische storingen veroorzaakt door onweders, lekke deurbellen en schrikdraad.
"Aarde" wel of niet bij ontvangers is soms een zeer groot mysterie, in de zin van waarom iets wel of juist niet werkt.

Oké, ik heb het net nog even uit gezocht, met die varco en het is zo:

Ik weet het, beroerd plaatje, maar ja.

De getallen zijn de frequenties van de zenders in kHz.
Groen: Ik heb zenders
Rood: Helemaal geen zenders
In: Plaatjes van de Varco in elkaar
Uit: Plaatjes van de Varco uit elkaar

[Bericht gewijzigd door Pietdepiet op dinsdag 22 januari 2008 17:32:15 (12%)]

Misschien een andere spoel maken, van een closet-rol met wat montagedraad eromheen, zoek maar een met google op Jampotontvanger!

Hier (Baarn) ontvang ik in het lage bereik ook alleen Radio 1 op 747 kHz, de BBC (net onder Radio 1 op 648 kHz) is met een simpele ontvanger niet te horen.
Meer draad als antenne en een extra (audio) voorversterker willen wel eens helpen.

Vergeet niet dat je afstemcondensator kortsluiting kan maken onder een bepaalde frequentie. op 747khz, 675khz, 648khz en 540khz zitten redelijk sterke zenders die je wel zou moeten kunnen ontvangen (afhankelijk van je locatie)

"helemaal geen zenders" is helemaal geen geluid?

Dan is er idd een kortsluiting, meet de varco eens door (spoel los).

helemaal geen zenders = alleen een brom, maar niet de lichte ruis die ik bij 'Ik heb zenders' altijd hoor...

Maar kortsluiting, betekent dat, dat mijn varco kapot is?

Je moet hem even losnemen en dan meten met de ohmmeter, dan weet je het zeker.
Als hij over een gedeelte sluiting maakt, zou dat jammer zijn, maar dan kun je nog het andere gedeelte gebruiken; het bereik is dan wel kleiner.
Met een lucht-varco kun je heel soms het schuldige plaatje voorzichtig terugbuigen. Maar jij had een folieding geloof ik? Ik heb nooit gehoord van iemand die dat gerepareerd had.

Dat je iets anders hoort als je de aarde losmaakt, komt zo:
Als je de aarde losmaakt, heb je nog steeds capaciteit naar aarde, dus nog steeds ontvangst, maar de afstemming is dan anders (hogere frequentie) doordat de antenne+aarde de kring minder "belasten" (= capaciteit toevoegen).

De antenne is dus te zwaar aan je ontvanger gekoppeld. Zet eens een kleine condensator (10 tot 50 pF) in serie met de draad.
Het lijkt gek, maar de werking verbetert daar van.

Leuk dat je wat aan het "afval" had.

Ja, ik heb een folieding...
Ik zal morgen eens meten dan zal ik daarna nog eens proberen..

Ja, over dat afval gesproken, de ene zwarte diode, OA-nogiets, die heeft volgens de multimeter een doorlaatspanning van 1.5V, volgens zweetvoetje moest de spanning bij een kristalradio 200-300 zijn. Dat waren de andere afval-dioden wel, dus ik heb er daar een van gepakt...