Volume toongenerator aanpassen

Ik heb onderstaande toongenerator gebouwd uit een elektuur modelbouwboekje. De 7809 + ontkoppeling en de diode(ompool beveiliging) zijn eigen toevoegingen. Het ding zit als toeter in een (grote) modeltrein.
De klacht is dat het volume wel erg hoog is, het mag wel wat minder zegmaar :).

Het printje trekt zo'n 255 mA wat grotendeels door het speakertje word opgegeten denk ik.
Kan ik een weerstand voor de speaker plaatsen (mits deze voldoende warmte kwijt kan), of is er een betere methode?

a) 7809 vervangen door 7805
b) kleinere diameter en hoogohmiger speakertje gebruiken
c) weerstand in basis 22k verhogen (met kans dat je de tor moet koelen)

Je kunt ook een elco in serie met de speaker zetten (kleiner is zachter). Voorkomt tevens dat de speaker aan DC wordt blootgesteld.

Ok diverse oplossingen. Bedankt. maar ook weer vragen(natuurlijk :) )

- Spanning verlagen, dat lijkt een goed begin.
- Kleinere speaker met een hogere impedantie snap ik ook.
- De basis weerstand verhogen begrijp ik niet. Wat doet dat precies?
Klopt het dat je dan de tor gaat afknijpen ipv vol open sturen waardoor de spanning/stroom lager wordt?
(deze is nu 2,2k en geen 22k btw, niet goed te zien op de tekening)
- Wat doet een condensator in serie? Ik snap dat DC wordt gefilterd, maar hoe beinvloed je daar het volume mee?

Op 17 juni 2014 08:41:16 schreef LetterHenk:
Ok diverse oplossingen. Bedankt. maar ook weer vragen(natuurlijk :) )
- Wat doet een condensator in serie? Ik snap dat DC wordt gefilterd, maar hoe beinvloed je daar het volume mee?

Die transistor "trekt het speakertje naar ground" met een zekere, hoorbare frequentie. Er staat dus AC over de speaker, tussen (ongeveer) 0,2V en Vcc.
Zet je nu een C in serie met de speaker dan fungeert deze als frequentie-afhankelijke weerstand en zal de spanning over je speaker lager worden en klinkt hij zachter.

YMMV

Aha, dat is ook zo, bedankt voor de uitleg.Was ik even vergeten.
Maar, als ik even reken dan wordt het wel een inimini weerstand.

Even de formule opgegoogled:

1/(2.π.f.C)
Ik neem even een hoorbare 5kHz en een elco van 100uF

1/(2 x 3,14 x 5000 x 0,0001) = 3,14Ω Zou dat nou zoveel uitmaken in het volume? Of klopt er niets van mijn berekening?

Op 17 juni 2014 11:24:09 schreef LetterHenk:

1/(2 x 3,14 x 5000 x 0,0001) = 3,14Ω Zou dat nou zoveel uitmaken in het volume? Of klopt er niets van mijn berekening?

Ja er klopt iets niet. (factor 10 ongeveer) 1/pi != pi

Voorts kun je na wat nadenken op het heldere idee komen de elco te verlagen naar 10 uF of (<=) 2.2 uF. Je klankkleur wijzigt wel.

Bedankt Druiloor.

Weer eens een nulletje te weinig. En na het nadenken er inderdaad achter dat een lagere waarde een hogere impedantie oplevert.

Dus nog maar ens het sommetje gemaakt met een 1uF condensator.

1/(2 x 3,14 x 5000 x 0,000001) = 31,8Ω

Er loopt 250mA dus:

0,25 x 31,8 = een spanningsval van 7,95V

Beetje veel van het goede, maar zo klopt het toch?

...Er loopt 250mA dus:

Da's een verkeerde aanname... ;)
Je meter kan waarschijnlijk geen 5kHz verwerken. Stroom door de speaker zonder elco is (bij 8Ohm) is 8v / 8Ohm = 1A.
(8v is 9v voeding - Vcesat, ongeveer 1v)
En als je de weerstandswaarde vergroot, blijft de stroom natuurlijk niet gelijk, zoals in je berekening.
Als de duty-cycle van de blokgolf 50% is, zit je op 500mA gemiddeld.
iedere keer als de totale weerstandswaarde verdubbelt, is het vermogen door de speaker nog maar 1/4 van wat het daarvoor was.

Aannames zijn altijd verkeerd blijkt wel weer :)
Bedankt weer voor de inzichten. De theorie is me wel bekend, maar niet alles is paraat.

Maar zonder nu alles zonder te meten weer door de formules te drukken denk ik dat met een 4,7uF elco wel een aardig resultaat valt te verwachten. Dat gaan we eens uitproberen.

Ik denk dat het geluid met een elco veel te zacht zal worden.
Met een grote elco hoor je het geluid snel in volume afnemen (PIIIiiieeeeep); met een kleine valt dat niet op maar is het gelijk heel erg zacht.
Berekening: ik denk dat je toeter geen 5000 Hz is. Dat zou een heel hoge piep zijn. Op deze pagina zijn testtonen om te vergelijken:
http://homerecording.about.com/od/homestudiobasics/a/test_tones.htm

Ik zou gewoon een weerstand in serie met de luidspreker zetten. Probeer eens bijvoorbeeld 10 ohm en 100 ohm uit, of andere waarden die je toevallig hebt. Dan krijg je snel een idee van de benodigde waarde.

Voedingsspanning verlagen kan uiteraard ook, en komt eigenlijk op hetzelfde neer als een weerstand (behalve dat dan ook het IC met een lagere spanning gevoed wordt.
Maar ik denk dat je met 5V nog een te hard geluid krijgt.

Een elco in serie met de speaker gaat niet werken, omdat er door de transistor dan geen gelijkstroom kan lopen. De transistor doet dan dus niets meer.

wvogels57: Dat is een sterke. Die laadt zich op tot de voedingsspanning en basta.

Klopt... (ik ging uit van een gewone versterker en niet een enkele transistor... :o )

Nou, hij doet dus heel even iets.
Met een grote elco hoor je het geluid snel in volume afnemen (PIIIiiieeeeep); met een kleine valt dat niet op maar is het gelijk heel erg zacht (cq. onhoorbaar).

Dus, dat betekend dat ik het eerst probeer met het advies van Fet. Er een weerstand voorzetten. Wellicht eerst even experimenteren met een potmeter ervoor en dan een vaste uitzoeken.

Wat betreft de frequentie klopt het ook wel dat ik met 5kHz aan de hoge kant zit.
Kan er momenteel geen scoop opzetten, het ding is al ergens anders ( persoon met trein).
Maargoed met alleen een weerstand ervoor is die frequentie ook niet meer relevant.

Bedankt allemaal, ik laat nog wel even weten of het gelukt is.

Als je potmeter gaat roken, dan loopt er teveel stroom (door die potmeter).

Trein+toeter+rook, ik zeg doen! :+

Hij staat niet continu aan gelukkig en het is natuurlijk alleen om even de juiste waarde te bepalen. Maar je hebt gelijk, ik zal opletten.