beertje_01
My Tube is bigger then yours
Ik ben de laatste tijd wat aan het experimenteren met discrete opamps. Voornamelijk voor audio dan.
Nu standaard is dat
-Long taild paar verschilversterker aan de ingang met een stroombron
-Een versterker trap die 1 uitgang van de verschilversterker nog een sversterkt.
-Een class A/B eindtrapje
Soms komt er na de eerste verschiltrap nog een verschiltrap en zijn er ook een heleboel stroombronnen en stroomspiegels aanwezig.
Dit allemaal voor meer gain en meer snelheid.
In theorie geeft dat minder vervorming met tegenkoppeling.
Nu ik weet dat er heel mooie opamps zijn maar het is interessant om hier mee te experimentern.
1 van veel gebruikte discrete opamps is deze bijvoorbeeld http://www225.pair.com/audio/waltzingbear/Schematics/API/API_2520.htm
en het schema kunde hier vinden http://www.mudpods.com/Chip_schematics_files/API_2520_schematic_1.pdf
Op zich werkt die verschilversterker goed maar als je het vervormings spectrum bekijkt heb je wijnig vervorming maar vooral hogere oneven harmonischen.
Bij de meeste "single ended" versterkertrappen heb je iets meer vervorming (2de en 3de harmonischen) maar veel minder hogere harmonischen en dit is wel degelijk hoorbaar
Nu vroeg ik mij af zijn er andere manieren om een verschilversterker te maken zonder de long tailed pair.
Alle ideën zijn welkom.
Het is puur uit interesse en ik weet dat de specs van moderne opamps zeer goed zijn het lijkt me gewoon een leuk experiment.
Het kan aan mij liggen hoor, maar volgens mij is die API2520 ook gewoon op een LTP gebaseerd. Twee zelfs.
beertje_01
My Tube is bigger then yours
Als van een tor de emitter- en collectorweerstanden gelijk aan elkaar zijn, dan staat op emitter en collector evenveel signaal, maar in tegenfase met elkaar.
Als je dus allebei de ingangssignalen zo'n trapje geeft, en je pakt van het ene de collector, en van het andere de emitter, dan kun je die met een mengschakeling bij elkaar optellen. Dan heb je het verschilsignaal gemaakt.
Voordeel van long-tailed pair is natuurlijk de symmetrie.
In mijn voorbeeld heb je theoretisch nog een minimale onbalans, nl. het verschil in impedantie op collector en emitter. Je zou in serie met het signaal van de emitter nog een extra weerstand kunnen zetten.
[Bericht gewijzigd door Frederick E. Terman op (26%)]
Op 4 november 2014 16:26:17 schreef rbeckers:
Een andere manier om een tegenfase signaal te maken is m.b.v. een trafo.
Alleen als je dan DC wil moet je wat meer werk daarvoor doen.
RAAF12
Golden Member
https://www.youtube.com/@zeehondencentrum/streams Tossa walk https://youtu.be/hbwym0_woXo
Op 4 november 2014 01:04:02 schreef beertje_01:
Bij de meeste "single ended" versterkertrappen heb je iets meer vervorming (2de en 3de harmonischen) maar veel minder hogere harmonischen en dit is wel degelijk hoorbaar
Dat is een boute uitspraak. Vergis je niet in de vervorming die een luidspreker toevoegt aan het uiteindelijke signaal.
De allerduurste exemplaren zitten zo maar aan 3-5% harmonische vervorming.
De fabrikanten zelf zetten dat meestal niet in de specs van de luidspreker.
De hoorbare kwaliteitswinst van een systeem zit eerder in een betere luidspreker dan in een betere versterker.
Echter, aan een versterker ontwerp is veel te sleutelen en aan een eenmaal gekochte luidspreker niet <G>
Een typische versterker meet 0.1% THD tussen 20-20kHz dat is vele malen beter dan de beste luidspreker die er te koop is!
maartenbakker
Golden Member
www.elba-elektro.nl | "The mind is a funny thing. Sometimes it needs a good whack on the side of the head to jar things loose."
Boud (vergelijk Engels: bold) of naar keus bout (bij het gat afgebroken). Ik maak er geen gewoonte van om taallessen te geven, maar bij betekenisverschil een korte melding kan geen kwaad. Ik denk toch dat je het eerste bedoelt.
Volgens van Dalen groot woordenboek van de Nederlandse taal mag je in dit specifieke geval beide varianten toepassen, dus zowel boude als boute betekenen in deze context hetzelfde.
Edit: floppy is sneller
Op 4 november 2014 17:01:41 schreef mississippi:
Alleen als je dan DC wil moet je wat meer werk daarvoor doen.
Dat geld voor FET zijn oplossing toch ook? Want volgens mij maak je daar ook een Vce offsetspanning bij.
Een LTP met ideale (gematchte) torren heeft juist geen offset, en werkt dus ook voor DC.
blackdog
Golden Member
Daar de mens het noodzakelijke niet kan volbrengen, streeft hij naar het overbodige (Goethe)
Hi beertje_01, 
Ondanks dat je aangeeft dat je graag experimenteerd, ga zo door, zie ik het nut er niet echt van in.
Het enige nut wat ik er in zie, is dat je de opbouw van een opamp goed gaat leren.
Alles wat jij maakt met losse transitoren zal slechter zijn dan een moderne opamp.
Vrijwel zeker ook slechter dan een TDA1034A/NE5534A en die is al echt oud(~40 jaar)...
Alles wat jij van muziek hoort op de CD/Radio/Streaming is waarschijnlijk door 30 tot 50 van deze opamps gegaan in de opname/weergave keten.
Je zelf vast pinnen of argument gebruiken van de hogere harmonische valt bij het bovenstaande in het niet.
Laten we het 20 opamps nemen waar het signaal doorheen is gegaan, denk je dat door b.v. jouw discrete opamp het geluid nu ineens "beter" wordt?
De complexiteit van de opamps is er niet voor niets, dit is om de goede specificaties te halen en fabrikanten laten liever een onderdeel weg dan dat ze er een toevoegen omdat dit "Wafer Space" kost.
Als je vervorming gaat vergelijken, doe dit dan wel op de goede manier, uitsturings niveau, belasting enz.
Heb je hier de aparratuur voor, zoals een sinus oscilator met een vervorming van rond de 0,001%.
Ook heb je een THD analyser nodig, of een zeer goede geluiskaart.
Dan heb ik het nog niet gehad over de manier van de bekabeling aansluiten, connectoren, symetrische meetingangen enz.
Dus, wat Raaf12 al zij, er is veel meer te halen bij een goede luidspreker of hoofdtelefoon,
dan bij een opamp trapje, maar als leerproces heb je mijn "Zege" *grin*
Gegroet,
Blackdog
beertje_01
My Tube is bigger then yours
Ik snap goed wat je bedoelt en het gaat hier dan ook over een opamp voor in een mic preamp.
Ik heb al heel wat opamp trapjes ebouwd en ontworpen en idd de ne5532 voldoet meestal zeer goed.
Onlangs heb ik een neve 1073 kloon gebouwd en het is wel heel raar dat deze veel zachter en natuurlijker klinkt (duidelijk merkbaar in blinde test)
Enigste verschil is dat dit is opgebouwd met "simpele" transistor trappen.
De frequentiekarakteristiek is ook recht (gemeten)
En als je dan gaat zoeken waarom dan kom je op het verhaal van harmonischen uit.
Tis natuurlijk een heel discussie ma swat...
Tis dan ook een experiment.
En ik ben vrij zeker dat een moderne opamp heel wat beter doet kwa specificaties maar voor muziekanten gaat het er dikwijls om hoe het klinkt.....
Maar goed het idee van twee keer dezelfste trap en dan het signaal van de emittor en een keer van de collector te grbuiken lijkt me een goed idee. misschien daarachter een emittor volger dat helpt wrsch wel een stuk tegen het verschil van impedantie.
Misschien kan ik in de eerste twee trappen ook een extra versterkings trap zetten met lokale tegenkoppeling zodat de versterking niet te veel afhangt van de transistor maar voorspelbaar is.
Daarachter dan bij elkaar mixen en versterken
En dan daarachter een eindtrapje.
Enige probleem gaat idd worden om dit DC gekoppeld te krijgen.
Op 4 november 2014 16:26:17 schreef rbeckers:
Een andere manier om een tegenfase signaal te maken is m.b.v. een trafo.
Op 4 november 2014 17:01:41 schreef mississippi:
Alleen als je dan DC wil moet je wat meer werk daarvoor doen.
Op 4 november 2014 18:21:15 schreef blurp:
Dat geldt voor FET zijn oplossing toch ook? Want volgens mij maak je daar ook een Vce offsetspanning bij.
Een LTP met ideale (gematchte) torren heeft juist geen offset, en werkt dus ook voor DC.
Prachtig uit elkaar lopen van begrippen.
@mississippi bedoelt natuurlijk dat je met een versterker waarin een trafo voorkomt überhaupt geen DC kunt versterken.
Een DC-offset op zich verhindert het versterken van DC-signalen niet. Je kunt zo'n offset immers compenseren. Meestal gebeurt dat weer in de volgende trap of trappen, maar in principe zou je ook gewoon een batterijtje in serie kunnen zetten.
In zo'n LTP zit er tussen basis en collector óók gewoon een gelijkspanning. Je moet wel, anders werken de torren niet.
Maar aan het eind komt je weer op nul offset uit.
Een voorwaarde is wel dat het signaal zich nooit buiten de voedingsspanningen begeeft.
--
Voor een microfoonversterker heb je eigenlijk helemaal geen opamp nodig. Er zijn veel beroemde schakelingen voor die geen opamp zijn.
blackdog
Golden Member
Daar de mens het noodzakelijke niet kan volbrengen, streeft hij naar het overbodige (Goethe)
Hi,
Waar je bij een microfoonversterker weer op moet letten is de ingangsimpedantie.
Dus, hoe zwaar wordt de microfoon belast, dat kan aardige "klank" verschillne geven...
beertje_01
Daar kunnen ook jouw klankverschillen vandaan komen, en als je dit echt "live" hebt getest, dat is de afstand tussen de microfoon en de gene die er voor spreekt of afstand tot het instrument er belangrijk.
Iets dichterbij spreken zeg van 15 naar 14 cm afstand hoor je direct door het nabeiheids effect, dichter bij geeft meer lage tonen en klinkt dus "warmer" in mijn oren meestal "muf" 
Gegroet,
Blackdog
rbeckers
Overleden
Maar je kunt wel een DC versterker maken met een trafo in de signaalweg mits je het DC signaal in AC omzet en na de trafo er weer DC van maakt.
Zoals in een Iso-opamp of, iets andere manier, een chopper opamp.
Dat is waarschijnlijk wat mississippi bedoelde.