Eigen net aanleggen in dorpje buitenland

Momenteel ben ik bezig met een project om in een dorpje in Hongarije een eigen energienet aan te gaan leggen.

Scope: ongeveer 20 huisjes, recreatief gebruik.

Er zijn een aantal redenen om dit te gaan doen:
- Niet huisjes zijn af en een aansluiting aanhouden is relatief kostbaar omdat ze niet het hele jaar gebruikt worden.
- Men wil een eigen zonnecellenveld aanleggen in de toekomst. Het terugleveren moet eigenlijk over 1 meter gaan om salderingsverliezen te voorkomen.
- Er is een optie om een houtgasgenerator in te gaan zetten in de wintermaanden, deze zal ook gaan terugleveren.
- De wens is om de installatie uiteindelijk ook 'off-grid' te kunnen gebruiken.
- Op den duur wil men van de bekabeling boven grond af (in het dorp).

Uiteindelijk moet er wel per huisje het verbruik gemeten faan worden met een simpele meter, maar geen officiële aansluiting per huis.

De omstandigheden:
- De meeste huisjes hebben maar 1 fase in gebruik en hooguit 2 tot 3 16A groepen.
- Per huisje is er een enkele 16A/20A groep in gebruik voor de boiler.
- Huisjes zijn afgezekerd op 25A.

De wensen:
- Uiteindelijk per huisje ook mogelijkheid tot vaatwasser (extra groep).
- Eventueel optie in de toekomst: aparte wasmachine/droger per huisje (extra groep).

De huisjes variëren qua grootte. Sommige zijn voor 4 personen anderen voor 8. De afstand waar het over gaat is maximaal 200 meter.

Zoals het er nu naar uit ziet wordt er 1 geul gegraven waar we ongeveer 9 huizen op aan kunnen sluiten. Hier wil ik dus een kabel in gaan leggen die vervolgens op de huizen aangesloten kan gaan worden.

Ik zit te denken aan een doorlussysteem waarbij we bij elk huisje een aftakking maken naar het volgende huis (vergelijkbaar met appartementen). Deze aftakking plaatsen we bovengronds zodat inspecties eenvoudig te doen zijn.

De keuze is in ieder geval op het TNS-C stelsel gevallen. Het is mij niet bekend of elk huisje ook daadwerkelijk een aarde heeft. De normen zijn er wat anders. Alle installaties wil ik upgraden conform de Nederlandse normen, dus aardlek per 4 groepen etc.. Er wordt nog veel gebruik gemaakt van 1mm2 kabel voor 16A groepen bijvoorbeeld. Dat is mij ook een doorn in het oog.

Stel de volgende setup:
- 9 huisjes, elk huisje op een andere fase.
- Elk huisje afzekeren op 25A.

Dan zou ik komen op een kabeldikte van 16mm2. Iets zegt mij dat ik dan beter 35mm2 kan pakken zodat we nog kunnen uitbreiden.

Uiteraard zal deze 35mm2 kabel ook afgezekerd worden. Ik heb echter geen zin in om vaak hoofdzekeringen te vervangen. Eigenlijk moet ik eerst een realistisch beeld hebben van het verbruik. Maar ik kan nu al vertellen dat als de vaatwasser bijvoorbeeld gebruikt gaat worden dat deze overal ongeveer rond dezelfde tijd aangezet wordt. Dus rekening houden met de maximale belasting is zeker een pre.

Mensen tips?

16 mm2 klinkt mij als "weinig" in de oren voor 9*25A. Maar dit soort infrastructuur uitrekenen heb ik geen ervaring mee.

En je zegt al: in de toekomst is het waarschijnlijk dat men meer gaat gebruiken. Dus reken op een "hollandse" 35A hoofdzekering per huisje. (met de 10-14A van de afwasmachine er bij zou dat zomaar best wel eens nodig kunnen gaan zijn). In een huis mag je geloof ik uitgaan van een gelijktijdigheid van 60%: "er staat nooit meer dan 60% tegelijk aan". Of je dat ook met "60% van de huisjes" mag doen, weet ik niet. Hoewel het best wel wat centjes kost aan investering in de kabel, zou ik liever op safe spelen en wat dikker spul gebruiken dan strikt noodzakelijk: De grootste uitgave is toch het graven van die geul en het arbeidsloon om alles netjes te maken....

Ohja. Bij het terugleveren schijnen in NL ook al problemen te ontstaan door alle zonnepanelen. Dus bedenk goed wat er op dat vlak gaat gebeuren? Een veldje verderop? Voorbij die 200m? Dan moet als iedereen in de tuin ligt en alles uit is Alle opgewekte stroom door je 200m kabel. Bedenk je dat als er 1kW gemiddeld verbruik is, je veel meer dan 1kW aan piek-zonnepaneel-vermogen opstelt!

De grap is juist dat arbeid daar relatief goedkoop is.

Als ik even reken met dat de boiler aan staat en de vaatwasser. Dat is 32A per huisje. 32x3 = 96A. Gezien de afstand en eventuele extra aansluitingen in de toekomst:

Met gelijktijdigheidsfactor 96A * 60% = 57,6A.

16mm2 - max 100A
25mm2 - max 127A
35mm2 - max 158A

16mm2 lijkt mij krap, ik denk dat 25mm2 de beste keus is. Qua kosten zit er nog best een groot verschil tussen 25mm2 en 35mm2 uiteraard.

Wat denk je dat zo iets gaat kosten? Je zal toch al snel zo'n 60KW nodig hebben, (denk aan de toekomst huisje erbij, inbouw apparatuur) dat zal een lieve duit gaan kosten. En hoe wil je dat doen met de aanschaf kosten, met zo'n 20 man de installatie betalen?

Als ik jou was zou ik het eerst maar eens goed op een rijtje zetten en door rekenen, zoiets valt altijd tegen.

In eerste instantie is het plan om alles naar 1 hoofdverdeler te gaan brengen. Daar vragen we dan een 'zware' aansluiting met 1 meter van het net.

Deze ruimte met de verdeler moet nog worden gebouwd, maar ik wil wel de kabel gaan leggen alvast.

men legt tegenwoordig ook alu kabel ipv koper, dat is goedkoper. je neemt dan bijna 2x de berekende dikte in koperkabel voor alu..

Klinkt goed, ik ga sowieso wat offertes aanvragen. Er gaan ook nog kabels gelegd worden naar huisjes verderop, verwacht dat het wel om een paar honderd meter gaan uiteindelijk.

Rol van 250 meter zou perfect zijn. Maar ik denk dat we 500 meter moeten afnemen dan.

16 vierkante mm, heeft een weerstand van 1 ohm per km. bron. Met 200m zit je dan aan 0.4 ohm heen-en-terug. Neem je dan 96A af, valt daar zo'n 40V over. Vind jij 190V een acceptabele spanning aan het eind van de kabel? En als er niemand thuis is en het zonnepanelen-veldje staat optimaal op de zon, wat vind je dan van 270V?

Naast: "wordt de kabel niet te warm als we zoveel stroom er doorheen duwen?", moet je ook rekening houden met kabellengte en spanningsval.

Op 10 december 2015 11:55:25 schreef LauPro:
Klinkt goed, ik ga sowieso wat offertes aanvragen. Er gaan ook nog kabels gelegd worden naar huisjes verderop, verwacht dat het wel om een paar honderd meter gaan uiteindelijk.

Rol van 250 meter zou perfect zijn. Maar ik denk dat we 500 meter moeten afnemen dan.

Dit soort dikke en dure kabels kun je bij de groothandel/leverancier per strekkende meter bestellen.

Als ik even uit ga van koper dan kom ik bij 25mm2 op 0,78 Ohm/km.

Verder zullen er twee strengen zijn vanaf het hoofdpunt van beiden ongeveer 100 meter, het verste huis is ruim 200 meter.

Momenteel lopen er aluminiumkabels door de lucht, spanning bij het verste punt in het dorp is ook rond de 200 volt, en vlakbij de trafo zo'n 240V.

Die gelijktijdigheidsfactor moet je niet meenemen in je berekeningen. Dat is meer bedoeld voor na de hoofdzekering, zodat je uit kunt rekenen dat bv 4 groepen van 16A op een 35A hoofdzekering nog wel kan.

35A per huisje = 35A per huisje. En niet 60% daarvan.

Kortom: m.i. is NU al de alu bovengrondse kabel te klein bemeten. En 30 of 40V over de kabel lijkt mij echt te veel. Vooral als straks misschien geleverd wordt. Mogelijk op het eind van de kabel. En dan zit iemand op het eind misschien ineens met 270V. Volgens mij kan er dan eea kapot gaan.

Op 10 december 2015 13:38:34 schreef BVZ:
Die gelijktijdigheidsfactor moet je niet meenemen in je berekeningen. Dat is meer bedoeld voor na de hoofdzekering, zodat je uit kunt rekenen dat bv 4 groepen van 16A op een 35A hoofdzekering nog wel kan.

35A per huisje = 35A per huisje. En niet 60% daarvan.

Maar dit zou in een woonwijk ook niet werken? Lijkt mij sterk dat alle kabels bijv. 50mm2 zijn om gelijktijdig alle woningen (20 ofzo?) van 3x35A te kunnen voorzien.

Op 10 december 2015 17:59:54 schreef rew:
Kortom: m.i. is NU al de alu bovengrondse kabel te klein bemeten. En 30 of 40V over de kabel lijkt mij echt te veel. Vooral als straks misschien geleverd wordt. Mogelijk op het eind van de kabel. En dan zit iemand op het eind misschien ineens met 270V. Volgens mij kan er dan eea kapot gaan.

Voor zover ik begreep van lokale mensen mag je ook geen zonnepanelen aansluiten zonder je aansluiting te laten 'verzwaren'; Lees: ze gaan dikkere kabels leggen vanaf de transformator naar je huis. Dus het aansluiten van de zonnepanelen was al een probleem. Ik probeer dit op te lossen door een zwaardere aansluiting te nemen.

Als we het net niet zelf zouden beheren moeten we alle aansluitingen van de huisjes gaan opwaarderen. Hier zit ook een kostenpost per maand weer aan.

in NL is het voor woonwijken ook standaard om 70mm2 koperkabel of 95mm2 alu te gebruiken. gelijktijdig piekvermogen is standaard rond 17.00u. dan heb je dermate vermogen lopen dat 30V spanningsval echt wel opvalt in de verlichting.

echter hebben de meeste huizen hier enkel 35A voeding binnen liggen. het verbruik is dan door 3 fasen gedeeld. echter is dan het laatste huis ook maar een 1x 35A aansluiting. in jouw geval kan het teruggeleverde vermogen dermate groot zijn, maar ook op het einde van de kabel worden teruggeleverd.

spanningsval is verlies, dus heb je juist voor die zonnepanelen een dikkere kabel als 25mm2 nodig. 200mtr 25mm2 is als hoofdvoeding voor 20 huizen al veel te krap, laat staan met veel vermogen terugleveren op het einde..

Er gaan geen zonnepanelen op de kabel naar de huisjes toe. De zonnepanelen zullen worden opgesteld op een apart veld en hier zal ook een aparte kabel naar toe worden aangelegd.

De kabels die door de lucht lopen zijn momenteel 25mm2. Meestal 2 kabels naar een huisje en als er 3 fase is 4. In een straat lopen dan 3 fasen door de lucht en tappen ze per huisje eentje af.

Ik ga eens een berekening maken hoeveel huisjes er nu exact opzitten en wat het verbruik hiervan is.

Uitgangspunt is dus wel dat er geen 'overboeking' op de kabel mag zitten naar de huisjes toe begrijp ik. Deze moet berekend zijn op de hoofdzekering per huisje.

je probleem is vooral de afstand icm het vermogen. 20 huisjes op 40 meter is veel beter te doen met dunnere kabel als 200mtr en 20 huisjes. het laatste huis heeft hoedanook het meeste last van spanningsval.

die afstand maakt het echt wel nodig om meer als 25mm2 te gaan nemen, zeker als je naar 3 fasen wilt gaan 25A per huisje..

zeker als je ook nog doorlust per huisje ( aftak kast op de muur en zo verder naar het volgende huis ) , dat is meer kabellengte en spanningsval als dat je met een aftak mof zou werken, evt 1 aftakmof en daar 2 huisjes op zetten, kwestie van de aftak kabel door de mof heen halen..

Op 10 december 2015 17:59:54 schreef rew:
En dan zit iemand op het eind misschien ineens met 270V. Volgens mij kan er dan eea kapot gaan.

Alle zonnepaneel-inverters slaan af als de uitgangsspanning te hoog wordt, dus dat gaat opzich goed, er gaat niets stuk.
Wel heb je dan natuurlijk geen teruglevering meer...

Lezen, zo moeilijk lijkt me dat niet.

Situatie (als ik begrijp), voedingskast, 100 meter links en rechts huisjes.
Zonnepanelenweide, rechtstreeks op de voedingskast.

Ergo, zonnepanelen leveren via de gebruikelijke kabel energie aan de huisjes.
Eventuele spanningval in die kabel heeft geen invloed op de panelen.

Blijft, hoeveel spanningsval op de kabel is wenselijk, ook met oog op de toekomst.
Ik opteer toch ook voor een dikkere kabel dan 25mmq.

Voor 200 meter beveiligd met 100A heb je 50 mm2 nodig, indien je deze op het einde zou belasten met 35A zit je op 1,14% U verlies. Ga je over de 200 meter dan zit je aan 70mm2.

Houd er ook rekening mee dat bij dunne kabels je dus ook betaald voor het opwarmen van de aarde.

Om een goede kabel berekening te maken heb je de spanning op je afstand voedingspunt en de huisjes nodig. Daarna kun je met een berekening grofweg berekenen wat de het spanningsverlies bij het laatste huisje wordt.

Tevens is een dunne kabel ook irritant , bij elk apparaat wat in een huisje aangaat knippert de verlichting lekker in het laatste huisje.

Verder zullen er twee strengen zijn vanaf het hoofdpunt van beiden ongeveer 100 meter, het verste huis is ruim 200 meter.

Lezen Peter...

Nou zit ik even te denken...

Uitgaande van 3 huisjes a 35A per fase, dan loopt er tot aan het eerste huisje max 3*35A, van daar tot aan het tweede huisje max 2*35A en vanaf daar tot aan het laatste huisje nog maar max 35A door die kabel.

Dat scheelt qua spanningsval aan het eind t.o.v. rekenen met 3*35A over de kabellengte toch een slok op de borrel.

je kunt ook de voeding voor het eerste deel dikker nemen als voor het laatste deel. spanningsval is op het langste en eerste deel van de kabel het grootste. voor de laatste 2 of 4 huisjes kun je ook dunnere kabel nemen.

Koken zal waarschijnlijk niet elektrisch kunnen, maar op gas. Dan kan warm water aanmaak ook op gas en zou een vaatwas op warm water aangesloten kunnen worden. Zo heb je met 20A per huisje al overschot.

Op 10 december 2015 23:10:02 schreef testman:
je kunt ook de voeding voor het eerste deel dikker nemen als voor het laatste deel.

Dan kom je snel in de knoei met de waarde van de beveiliging vs. aderdikte.

Gr.

Erik

Tenzij je bij de verjonging weer extra zekeringen plaatst. Maar dat maakt de installatie wel complexer