Beste forumleden,
Sinds afgelopen zomer woon ik in een klein, houten huisje (tiny house is een bekende naam) op een terrein met 11 andere huisjes. Alle huisjes zijn in principe off grid; in principe omdat dit in de Nederlandse winter echt een uitdaging is. Nu hebben hebben we in een van de hoeken van ons terrein een nuthuisje, waar een 3x25A aansluiting binnen komt voor nood. Nu wil ik graag een elektriciteitsnet aanleggen zodat we in de donkerste wintermaanden niet zonder elektra zitten, maar ook vooral om in deze mooi dagen volle bak terug te leveren aan het net (de huisjes hebben behoorlijk overgedimensioneerde zonnepanelensystemen). Een van de uitdagingen die ik daarbij moet tackelen is de afstand (voor een gedeelte van het terrein is de afstand van de kabel 100 meter +).
Is er iemand met kennis van zaken die met mij naar het plan kan kijken?
Hmm eigenlijk wil je dus weer on grid en van het hele off grid idee af. Ik dacht dat dat offgrid nu juist de lol was van die tiny huisjes. Is een gewoon huis dan niet makkelijker?
Maar goed. Zelf een stroomnet aanleggen zal je denk ik tegen vallen. Dat zal dan volgens allerlei regels moeten gebeuren zoals die ook voor het gewone net gelden. Dus elk huisje zal voorzien moeten worden van een zekeringen aardlekken, veligheids aarding enz. En dat alles met het juiste schakelmateriaal.
Ik denk dat het handiger is om een soort van verlengkabels te kopen en bij elk huisje een zwerfkast ofzo neer te zetten.
mvdk
Golden Member
Met 11 huisjes, en een 3x25 hoofdaansluiting, krijgt elk huisje een aansluiting van 6A. Stop je er groter in, geeft dat geheid moeilijkheid. Ga maar eens praten met campingbeheerders.
En hoeveel solar ligt er in totaal op die huisjes? Als dat alles "volle bak" gaat terugleveren, is dan die 3x25 nog toereikend? Die 6A per huisje is dat dan ook niet.
Met 50qmm alu kabel, ondergronds, en dan dat idee van die zwerfkastjes, (dat kunnen dan gewoon vaste kastjes worden).
Aftakmoffen, zoals de netbeheerders dat doen: niet aan beginnen. Dat duurt drie jaar, en dan krijg je je eerste storinkjes, en die zijn lastig..
Dat gedonder met 6A zijn camping volgens mij allang vanaf gestapt, en krijg je gewoon een 16A aansluiting, maar ik ben geen kampeerder, dus kan ernaast zitten. Maar als je de overload wil terug leveren, is dus nu je opslag capaciteit te laag?
Dat het een uitdaging is staat vast, zo ver was ik. Dat ik wil conformeren aan wet en regelgeving ook. Daarom heb ik een plan opgesteld wat ik graag inhoudelijk zou willen bespreken met een persoon met kennis van zaken. Het is overigens niet de bedoeling om alle huisjes vast aan te sluiten voor levering em teruglevereing. Dat kan natuurlijk niet op 3x25A. En wat er allemaal lastig is en dat een gewoon huis "makkelijker" is, tja..
Mocht je iemand kennen of zelf denken: ik kan van waarde zijn, dan hoor ik het graag!
Probeer op marktplaats 4x6mm2+as of dikker te scoren
Geef elk aangesloten huisje een kwh meter, om gezeik achteraf te voorkomen als iemand toch de hele winter met een straalkachel de boel warm gaat houden.
De elekrische installatie moet voldoen aan NEN1010 , indien wielen dan caravans voorschriften. Als het vaste huisjes zijn kun je de normale voor woonhuizen aanhouden.
Arend Brouwer
Fryslân
Heb (toevallig?) ervaring met zulke projecten.
Het is natuurlijk altijd leuk om de voortgang hier te delen; misschien heeft iemand anders er ook weer wat aan.
mvdk
Golden Member
Op 12 april 2020 10:45:24 schreef Shiptronic:
Dat gedonder met 6A zijn camping volgens mij allang vanaf gestapt, en krijg je gewoon een 16A aansluiting,
(...)
Die hebben dan ook bijna altijd een wat grotere aansluiting dan 3x25
Op 12 april 2020 11:04:41 schreef Peter112:
Probeer op marktplaats 4x6mm2+as of dikker te scoren
(...)
Das misschien voor de huisjes in de onmiddellijke nabijheid van de hoofdaansluiting wel voldoende, maar lijkt me wat dunnetjes voor die genoemde 100meter. Edit: Sorry, bij herlezing zie ik de "of dikker" staan.
Dit soort dingen doet me denken aan de tijd dat ons gasbedrijf óók het waterbedrijf "erbij deed". Ik herinner me een probleem van een klant, wiens doorstroomapparaat niet lekker functioneerde. Die mensen hadden al zo'n 30 jaar een lange, te dunne dienstleiding, ergens langs de A13. Daar waren ze bij aanleg hartstikke blij mee, een waterkraan, i.p.v. uit de put scheppen. Nu willen ze watercomfort. Dat dreigt hier ook te gebeuren. Nu zitten ze te hobby'en en te kleumen, als die mensen hebben betaald voor een aansluiting, willen ze ook het comfort van die aansluiting. Een jaar of twee geleden was hier ook zo'n topic over appartementen in een voormalig hotelgebouw, of iets dergelijks. Die mensen wilden óók meer, maar financiering was een struikelblok.
Arend Brouwer
Fryslân
Ik ben het ergens wel eens met je mvdk, maar vergeet niet dat mensen in Tiny houses kiezen voor een andere leefstijl dan de mensen met een grote woning inclusief stortdouche (om maar eens iets te noemen).
11Tiny houses op een 15kW aansluiting kan, maar zaken met een grote belasting zijn uit de boze.
En waarschijnlijk zijn ze dat sowieso al, ivm de huidige off-grid installaties.
Om aan te geven of 3x25 wel of niet gaat voldoen, moeten we eerst alle omgevingsfactoren kennen.
Heb zelf ervaringen met dit soort systemen, en het zal je verbazen wat er mogelijk is....
Ik denk dat we eerst wat concrete gegevens moeten hebben. Dus een plattegrond van het terrein met de locatie van de huisjes en de voedingskast en de onderlinge afstanden. En dan per huisje welke verbruikers men wil gaan aansluiten en hoeveel watt er aan zonnepanelen op ligt.
mvdk
Golden Member
Wat ik op 10:26 geschreven heb, zijn de basisdingen.
Maak geen ondergrondse verbindingen,dat gaat geheid moeilijkheden geven.
Netbeheerders hebben daar dagelijks werk aan, het opsporen en herstellen, soms al enkele weken na oplevering. Documenteer nauwkeurig waar je kabels liggen. Het valt nooit te voorspellen wie om welke reden ooit in jouw grond wil graven. En als ze niet weten waar iets ligt, dan gaat t meestal kapot, en meestal ook nog ongemerkt. Dan moet je gaan meten.
Ik weet waar ik t over heb, helaas. Het opsporen van dit soort narigheid was jarenlang mijn bezigheid.
@mvdk
In principe is 6mm2 al genoeg voor een basis voorziening in de huisjes, zelfs onder vollast 25A is spanningsverlies ~ 3%
100 meter naar een bovengrondse verdeler, eventueel doorlussen naar de volgende. Afgaande automaten op 6A houden, hij vroeg om een basis voorziening.
Even als reactie op : "in principe omdat dit in de Nederlandse winter echt een uitdaging is".
Winter en stroom als combinatie klinkt voor mij nu juist als grootgebruikers. En niet een lampje van 5 Watt wat eerder op de dag brand. In Italie waar ik kampeer hebben we 3A , daar kom ik met mijn compressor koelkastje , wat verlichting en wat opladers aardig mee uit de voeten maar een koffiezetapparaat (Senseo) moet al omgebouwd worden.
6A word al iets aantrekkelijker.
Maar hoe werkt het nu dan met die overgedimensioneerde pv-installaties?
Heeft ieder huisje een accu'tje?
Zijn die Tiny huisjes verplaatsbaar? Misschien kunnen ze om te beginnen al wat efficiënter geplaatst worden, dichter bij de nutsvoorziening?
En dan een dikke rubberen verlengkabel en een beurtrolsysteem om elk om beurt de accu's bij te laden.
Mits de nodige afspraken en een beetje fysieke inspanning moet dit lukken.
Het moet toch een beetje alternatief blijven 
Ik denk dat TS maar eens met Arend moet overleggen en gezien zijn achtergrond hierin wellicht niet gratis (maar kennis en ervaring is nu eenmaal wat waard).
Zijn er ook niet allerlei regels over het delen van een aansluiting (als in: mag niet als er onderling voor betaald wordt)? En zal hetzelfde niet gelden voor de teruglevering?
Zie ook evelo hierboven: hoe zijn de zonnepanelen nu aangesloten? Zijn het allemaal stand-alone-systemen met inverters voor intern gebruik?
Zie ook evelo hierboven: hoe zijn de zonnepanelen nu aangesloten? Zijn het allemaal stand-alone-systemen met inverters voor intern gebruik?
Als alle huisjes nu off grid zijn en geen gebruik maken van een net aansluiting. Die 3x35A aansluiting wordt dus eigenlijk nooit gebruikt behalve in noodgevallen en dan moet men dus met verlengsnoeren enzo aan de gang.
In dit geval kan het niet anders dan een aacusysteem met een inverter/lader zijn die ook de zelf de 230 volt voor het gebruik maakt. Ik neem tenminste aan dat men wel van 230 volt apparaten gebruik kan maken. Terug leveren aan het net kan hiermee dus niet zomaar. Er is dan een ander inverter/omvormer systeem nodig. En dat zal ook een investering zijn. Net als een vaste aansluiting op elk huisje trouwens.
Als in winterse omstandigheden je batterijen helemaal leeg zijn kun je dat verhelpen met de huidige aansluiting met verlengsnoeren en zwerfkasten. Dan kun je in elke geval de kleine elektrische dingen als telefoons en een laptop enzo blijven gebruiken.
Verwarmen en verlichten kun je met olie/kolen/gas. Om te koelen moet je je spullen buiten zetten, voor afwassen waterkoken met de hand, koffiezetten idem en 's avonds vroeg onder de wol. Eigenlijk net als oma&opa vroeger deden. Ik dacht eigenlijk ook dat dat de bedoeling was van een tiny house. Zo zuinig en koolstofdioxide arm leven als maar mogelijk is.
[Bericht gewijzigd door Ex-fietser op (28%)]
mvdk
Golden Member
Op 12 april 2020 17:02:47 schreef Ex-fietser:
(...)
Die 3x35A aansluiting
(...)
3x25 hé.
Das echt dunnetjes als daar 11 huisjes op moeten.
E distributie is geen rocket science. Bij de e-bedrijven zijn die projectleiders en werkvoorbereiders de meeste tijd kwijt met het verkrijgen van vergunningen. Het werk zelf is geen high tech.
Maak een plan wie er mee wil doen, kijk dan hoe dik de kabel moet wezen.
Zoals ik al eerder gezegd heb: maak geen ondergrondse aftakkingen, laat de kabel(s) van kast naar kast lopen, en tak telkens uit de kast naar één of meer huisjes af. Doe ook de meters buiten in de kasten, is makkelijker met opname. Documenteer goed, en leg de kabel op voldoende diepte. 15cm is absoluut onvoldoende.
Zorg ook voor meerdere aardpennen. Alleen die ene bij de aansluiting is wat dunnetjes..
Tiny huizen zijn leuk voor in de zomer, dan heb je als mens weinig nodig.
Ik denk eigenlijk niet dat het wettelijk mag: zelf 1 vaste aansluiting verdelen over meerdere woningen die vast bewoond zijn.
Een monteur of meteropnemer die langs rijdt zal dit waarschijnlijk wel rapporteren.
mvdk
Golden Member
Een monteur of meteropnemer die langs rijdt zal dit waarschijnlijk wel rapporteren.
Welnee. Zolang er betaald word, is 't ok.
Denk trouwens aan een volkstuincomplex.
meander
Spanning staat en stroom gaat!
Op 12 april 2020 18:05:05 schreef evelo:
Ik denk eigenlijk niet dat het wettelijk mag: zelf 1 vaste aansluiting verdelen over meerdere woningen die vast bewoond zijn.
Hoezo mag dat niet? De verhuurder van mijn flatgebouw heeft dat ook gedaan. In de kelder de hoofdaansluiting en vanaf daar is het niet meer van de netbeheerder
Ik woon in een straat met rijwoningen. Stel dat mijn 2 buren en ikzelf nogal zuinig zijn en een goede verstandhouding hebben.
Dan zouden we 1 teller mogen delen en een kabeltje mogen leggen naar de 2 andere huizen?
mvdk
Golden Member
Nee, dat gaat niet goed. Want dan moet je de bestaande aansluiting opzeggen.
Maar hier gaat 't, als m'n vermoeden klopt, om volkstuinhuisjes. Die hebben geen adres. En dan kan er wat meer. Het moet wel veilig zijn.
Op 12 april 2020 19:10:11 schreef meander:
[...]
Hoezo mag dat niet? De verhuurder van mijn flatgebouw heeft dat ook gedaan. In de kelder de hoofdaansluiting en vanaf daar is het niet meer van de netbeheerder
Met of zonder tussenmeters? Die behoren in de meterpool, en dan moet er een beheersbedrijf tussen zitten. Je mag als verhuurder niet zomaar tussenmeters plaatsen.
[Bericht gewijzigd door mvdk op (50%)]
Precies, je mag geen elektriciteit doorverkopen via een meter die niet onder toezicht staat van een officieel meetbedrijf.
Vroeger zag je op campings soms hele rijen meters zitten. Onduidelijk waar ze die vandaan hadden. Nu zie je dat bijna niet meer. Kampeerders krijgen een aansluiting met beperkte capaciteit en betalen een vast bedrag per dag/nacht. Dat mag wel. Of ze daar goedkoper mee uit zijn is een andere vraag.
Als je er permanent woont dan zal je er toch een officieel adres moeten hebben.
Best goed op voorhand informeren voor je begint gleuven te graven.
testman
waar rook was, werkt nu iets niet meer
nou, ik ken een pand waar een dikke 200 meters zitten die niet onder toezicht staan van een bedrijf. dingen zijn een dikke 20 jaar oud en niet eens afgezegeld, er wordt evengoed wel mee verrekend vanuit een 3x500A hoofdaansluiting.
ik lees, die huisjes hebben een off grid installatie. dan hebben ze een eiland bedrijf PV omvormer. die kan dus niet op het net wrs, daar is het nooit op gemaakt. zo ruim is die PV installatie dus niet, als er dan niet genoeg vermogen beschikbaar is om de boel warm te houden en verlicht. als dat probleem altijd al was, accu's en panelen te krap berekend, later pas gekomen dan accu's al een eindje versleten.