Wie heeft er ervaring met het vervangen van borstels op middelgrote en grotere DC motoren, vanaf een 37kW?
Ik ben niet anders gewend dan de borstels netjes in te slijpen op de collector, maar nu hoor ik ook mensen die niet inslijpen maar de motor gewoon een uurtje onbelast laten draaien. Aangezien dat heel veel werk scheelt ben ik benieuwd naar de ervaringen van anderen.

Op 10 oktober 2023 08:55:10 schreef GJ_:
Ik ben niet anders gewend dan de borstels netjes in te slijpen op de collector, maar nu hoor ik ook mensen die niet inslijpen maar de motor gewoon een uurtje onbelast laten draaien.

Dat ligt een beetje aan de hardheid van de borstels, maar ik denk niet dat een uurtje genoeg is.

Het scheelt veel werk, maar zelf inslijpen is nog steeds het beste.

Je kunt er een hulpstuk voor maken, als je iets draait ter grootte van de collector waar je fijn schuurpapier op kunt lijmen en een paar houders maakt voor de borstels, gaat het een stuk sneller. Maar dan moet je eigenlijk meer motoren moeten doen, voor één is dat net weer teveel werk.

Je kunt ook een stukje schuurpapier op de collector vast maken (als je daar makkelijk bij kunt) om een begin te maken en daarna de motor een uurtje laten draaien.

Op 10 oktober 2023 09:15:05 schreef Lambiek:
[...]
Dat ligt een beetje aan de hardheid van de borstels, maar ik denk niet dat een uurtje genoeg is.

Het scheelt veel werk, maar zelf inslijpen is nog steeds het beste.

Je kunt er een hulpstuk voor maken, als je iets draait ter grootte van de collector waar je fijn schuurpapier op kunt lijmen en een paar houders maakt voor de borstels, gaat het een stuk sneller. Maar dan moet je eigenlijk meer motoren moeten doen, voor één is dat net weer teveel werk.

Je kunt ook een stukje schuurpapier op de collector vast maken (als je daar makkelijk bij kunt) om een begin te maken en daarna de motor een uurtje laten draaien.

Hebben de borstels niet af fabriek al enige mate de juiste vorm zodat het inslijpen minder tijd en moeite kost? Dat geeft ook een stukje minder vervuiling in de motor lijkt me. Dan zou het misschien kunnen dat een uurtje onbelast draaien voldoende is.

Op 10 oktober 2023 09:25:55 schreef Ex-fietser:
Hebben de borstels niet af fabriek al enige mate de juiste vorm zodat het inslijpen minder tijd en moeite kost?

Ik heb geen iedee of die er zijn, ik heb alleen maar rechte gezien.

En kwa vervuiling, je moet wel perslucht bij de hand hebben. :) Het zijn nu eenmaal niet de schoonste klusjes.

Ik heb er een paar keer vervangen in SA ( sleepring anker) motoren.
We hebben er een aantal uit de jaren 30 van de vorige eeuw staan in orgels voor de blower.
Ik doe dat ook zoals @Lambiek ook aangeeft, stukje fijn waterproof schuurpapier op de sleepringen en dan voorzichtig de vorm er in slijpen.
Ondat het ene ring is waar de borstel tegen zit heeft het geen echt slijpende werking, dat heeft een collector wel meer natuurlijk.
Daarna persluct ( plus stofzuiger...) en een tijdje rustig laten inlopen.
Langzaam vervangen we de weerstandenbak door een FO en dan kunnen de sleepringen kortgesloten worden op het anker.

Met grote gelijkstroommotoren geen ervaring.

Totaal geen ervaring mee, maar de methode die ik ooit heb gelezen is om een stukje fijn schuurlinnen vast te houden op de collector en dan de motor heen en weer te bewegen. Maar dat is natuurlijk niet praktisch met een motor met een roterende massa van tientallen of honderden kilo's.

M'n spoormaatje gevraagd hoe dat gebeurt bij tractiemotoren van 1600'en

Kan even duren.

Op 10 oktober 2023 09:45:54 schreef Lambiek:
[...]
Ik heb geen iedee of die er zijn, ik heb alleen maar rechte gezien.

En kwa vervuiling, je moet wel perslucht bij de hand hebben. :) Het zijn nu eenmaal niet de schoonste klusjes.

En een mondkapje.

bij ons baggerbootje: gewoon erin zetten en gaan draaien en slijt vanzelf in: niet al te grote lasten in het begin.

wel opletten dat je de juiste hardheid gebruikt, anders krijg je rare vertekeningen op je collector.

[Bericht gewijzigd door High met Henk op (31%)]

In mijn vorig leven heb ik veel koolborstels vervangen, nooit heb ik daar iets speciaals voor gedaan, ook niet voor grote motoren, die collectoren zijn zo groot dat veelal meerdere lamellen overbruggen na enkele toeren.
Meestal zitten er ook 2 of meer naast elkaar vanwege de hoge stromen.

De hele grote koolborstels hadden in het midden, in langsrichting, een nerf ingeslepen zodat er als het ware 2 koolborstels naast elkaar zaten.
Eenmaal ingelopen was die nerf weg.

Ik vraag mij af of je die wel kunt met de hand afslijpen, ik zou niet weten hoe je dat moet doen om de exacte vorm te krijgen.

Ik denk dat dit echt een vraag is voor Pamwikkeling..

Op 10 oktober 2023 10:19:34 schreef Ex-fietser:
En een mondkapje.

Uiteraard, het is een stoffige klus.

Op 10 oktober 2023 10:39:38 schreef High met Henk:
bij ons baggerbootje: gewoon erin zetten en gaan draaien en slijt vanzelf in: niet al te grote lasten in het begin.

Met de kans dat je collector inbrand.

Ik ken die baggerboeren, die doen echt niet voorzichtig. :)

Op 10 oktober 2023 10:41:40 schreef MGP:
Ik vraag mij af of je die wel kunt met de hand afslijpen, ik zou niet weten hoe je dat moet doen om de exacte vorm te krijgen.

Dat doe je op de motor of zoals eerder gezegd. Buiten de motor kan ook, maar dan moet je er iets voor maken zodat de juiste diameter in geslepen wordt.

Dit lijkt veel op discussies over het laten inlopen van verbrandingmotoren. Daarover heb ik ooit Ab van Ginhoven ongeveer over horen zeggen: de eerste honderd kilometer moeten de zuigerveren inlopen. Dat is al. De lagers worden van elke slag alleen maar slechter.

Op 10 oktober 2023 09:25:55 schreef Ex-fietser:
Hebben de borstels niet af fabriek al enige mate de juiste vorm zodat het inslijpen minder tijd en moeite kost?

Normaal zijn ze recht. Ik heb nu een b.v. motor waarvan de collectordiameter niet bekend is anders kun je ze wel voorgeslepen laten maken. Deze heeft 12x2 borstels.

Op 10 oktober 2023 10:41:40 schreef MGP:
Ik vraag mij af of je die wel kunt met de hand afslijpen, ik zou niet weten hoe je dat moet doen om de exacte vorm te krijgen.

Met speciaal schuurlinnen, tussen collector en borstel doorhalen. Dat is wat ik normaal doe bij middelgrote en grote motoren. Ik heb ze in onderhoud tot 500kW.
K*twerk en als de motor op een beroerde plek zit moet ie met de kraan uit de machine gehaald worden. Als het dan achteraf zonder slijpen toch niet goed blijkt te zijn zijn kan ie er weer uitgehesen worden.

Maar het blijft best een klus, vandaar de vraag hoe anderen het doen en of er ervaring is zonder slijpen.
Nu dus al twee die nooit inslijpen.

Op 10 oktober 2023 10:56:16 schreef Lambiek:
[...]
Uiteraard, het is een stoffige klus.

[...]
Met de kans dat je collector inbrand.

Ik ken die baggerboeren, die doen echt niet voorzichtig. :)

[...]

bootje in kwestie is nog maar 51 jaar oud, dus zal toch wel werken en met een 3512 cat diesel dedicated voor die motor, hebben we het hier niet over een kleine jongen (hij is groter als ik zelf)

Antwoord gekregen van m'n spoormaatje. Bij tractiemotoren van lokomotieven word het niet gedaan. Misschien heel vroeger, dat zou kunnen.
De tractiemotoren van de 1600 hebben elk een vermogen van rond de 2000kW.

Een aantal van deze machines rijd nog bij particuliere vervoerders, en krijgt nog hun gebruikelijke onderhoudsbeurt.

Edit: Mogelijk is dit toch een andere categorie, echt grote motoren. ;)

Misschien dat er iemand is die kennissen heeft bij HTM of RET. Die hebben nog trams met DC seriemotoren. Niet lang meer, waarschijnlijk. Maar die motoren zitten meer in het segment middelgroot.

[Bericht gewijzigd door mvdk op (29%)]

Ik heb op dit moment tot 500kW in onderhoud. Dat vind ik ook best groot eigenlijk :-)
Normaal slijp ik ze daar in.

Zijn die borstels voor die tractiemotoren ook niet vooraf geslepen of zijn ze echt vlak?

Bij DC motoren van pretpark attracties lieten we ze gewoon recht, dan inderdaad een uurtje draaien, gewoon met belasting, maar wel langzaam draaien en dan steeds een beetje sneller zodat de piekstroom niet al te hoog wordt. Daarna gewoon als normaal gebruiken.

En na een week draaien een keertje stofzuigen.

Nog geen ingebrande collector meegemaakt en ik heb denk ik rond de 100 borstels vervangen.

Ik zou ze zelf alleen passend slijpen als er geen mogelijkheid is om langzaam te draaien.

De Haagse GTL's hebben denk ik nog DC tractiemotoren. De eerste serie uit de jaren '80 kreeg wielstellen uit PCC cars, en ik vermoed maar heb niet opgezocht dat de serie uit de jaren '90 vergelijkbare motoren had.

Op 10 oktober 2023 12:43:59 schreef mvdk:
De tractiemotoren van de 1600 hebben elk een vermogen van rond de 2000kW.

Dit is geen handig voorbeeld. De motoren in de 1600 hebben helemaal geen borstels, het zijn draaistroommotoren.

Wat het inslijpen betreft, ik ken ook alleen maar de methode waarbij je een strook schuurlinnen tussen collector en borstel legt, en dan een paar keer heen en weer halen.

opgezocht: de motor waar ik het over had was slechts 720 kW, maar was wel een "pannekoek" motor (kort en hoog)

De mensen bij De Vier motorreparatie en revisie zijn heel aardig en kunnen je ongetwijfeld een antwoord geven: https://elektromotorendevier.nl/

Zij maken ook koolborstels op maat.

Op 10 oktober 2023 16:16:56 schreef KlaasZ:
[...]Dit is geen handig voorbeeld. De motoren in de 1600 hebben helemaal geen borstels, het zijn draaistroommotoren.

Wat het inslijpen betreft, ik ken ook alleen maar de methode waarbij je een strook schuurlinnen tussen collector en borstel legt, en dan een paar keer heen en weer halen.

Weet je dat zeker Klaas? Ik baseer m'n kennis op de informatie die ik van m'n spoormaatje krijg. Die rijd dagelijks met die dingen.
Een jaar of wat terug was ik bij Shunter aan de Waalhaven, meehelpen de 1304 weer op z'n draaistellen zetten. Die had ik ook als voorbeeld kunnen noemen, of de 1200'en. Dat deed ik niet, want museumsloks.

Nico Spilt heeft op z'n website Langs de Rails een pagina over draaistroomtechniek bij het spoor, de 1600/1700 mist in de opsomming.
https://www.nicospilt.com/index_draaistroom.htm
Volgens m'n spoormaatje heeft Alsthom destijds loks met draaistroomtechniek geoffreerd, NS had daar geen zin an. Wilden gewoon ouderwetse techniek. Terwijl de loks met draaistroommotoren bij Alsthom als het ware een van de plank artikel was.

Is it Alstom or Alsthom?
Alstom - Wikipedia
In 1998, GEC Alsthom was listed on the Paris Stock Exchange and, later that year, it was rebranded Alstom. At the time, the company was manufacturing railway rolling stock, power generation equipment and ships.
;)

Op 10 oktober 2023 16:40:34 schreef Ledlover:
De mensen bij De Vier motorreparatie en revisie zijn heel aardig en kunnen je ongetwijfeld een antwoord geven....

Ik laat de koolborstels elders maken. En daar verkopen ze ook het speciale schuurlinnen. Gewoon schuurlinnen is absoluut uit den boze.
Maar goed, zo doe ik het al 30 jaar.

Ik hoor de laatste tijd mensen die het niet doen, en daar wou ik de ervaringen van weten. Omdat het veel tijd zal schelen.
De borstelboeren zeggen gegarandeerd dat ik gewoon moet blijven schuren :-)