RadioFan_Jozef
Een eenvoudige uitleg, maar een juiste uitleg, is meestal de beste uitleg.
Beste gebruikers van het forum: Algemene elektronica,
Ik ben hier wat aan het experimenteren met een klein gelijkstroom motortje, ik wil namelijk een schakeling maken met transistoren om onafhankelijk van de belasting, de snelheid constant te houden.
Ik had vroeger enkele schema's van dergelijke regelingen, maar die zijn helaas zoek geraakt of verloren gegaan.
Ik herinner mij nog dat deze motorregelingen werkten met twee transistoren, je kon dat met twee NPN transistoren, en je kon dat met een PNP en een NPN.
Zijn er mensen die nog over dergelijke schema's beschikken, en deze op het forum willen delen?
Aan iedereen nog een fijne dag en bedankt.
Weet je nog hoe dat principe werkte?
Ik ken alleen een methode waarbij de motor met PWM aangestuurd wordt. Tussen de PWM pulsen wordt de BEMF spanning gemeten, die is een maat voor het toerental.
Vervolgens wordt de PWM dutycycle aangepast n.a.v. de hoogte van de BEMF spanning.
Wel knap als dat kan met slechts 2 transistoren.
SparkyGSX
Een manager is iemand die denkt dat negen vrouwen in één maand een kind kunnen maken
Dat wordt al snel een microcontroller, al zal het niet onmogelijk zijn om dat helemaal discreet op te lossen.
Je kunt de back-EMF meten, of de stroomrimpel die wordt veroorzaakt door de commutator, of een extra sensor toevoegen om het toerental te meten. Als je ook bij lage snelheid nauwkeurig wilt regelen is en extra sensor (encoder, tacho, o.i.d.) vaak de enige realistische optie.
In 1981 heb ik bij Philips aan een cassetterecorder motorregeling gewerkt waar dat principe in zat: 3 transistoren, analoog. En nog uit te breiden met een pool-nulpunt combinatie zodat de motor sneller ging lopen wanneer je probeerde die tegen te houden. Dat was tegen het gevoel in van iedereen die er bij betrokken was, maar het is in productie gegaan.
Fleischmann had ook een voeding voor zijn treinen met een negatieve uitgangsweerstand.
Het schema heb ik niet meer, maar ik kom er nog op terug (de cassetterecorder snelheidsregeling).
Hunebedbouwer
De spanning is te snijden, welke mes moet ik daarvoor gebruiken?
Je bedoelt waar de basis en de collektor kruislings verbonden worden ,zodat de transistoren elkaar in verzadiging sturen (4 lagen tran sistor oftewel thyristor) schakeling?
Nee, dat niet.
Een lineair systeem waarbij de DC-weerstand van de motor gecompenseerd wordt met een negatieve uitgangsweerstand van de bronspanning.
Kort samengevat: wanneer de motorstroom toeneemt door een veranderende belasting neemt de klemspanning toe zodanig dat de motor EMK nagenoeg constant blijft. De motor EMK is bij een DC-motor een maat voor de snelheid.
Het is dus een meekoppeling (grotere stroom betekent een hogere klemspanning) en de stabiliteit van zo een systeem is een aparte studie: wanneer de negatieve uitgangsweerstand samen met de positieve koperdraad en verliesweerstand van de motor in totaal negatief uit valt gaat het oscilleren.
Maar daar zit nog een extra complicatie: de massatraagheid van het vliegwiel, de veerconstante van de aandrijfsnaar en ook nog de massatraagheid van de motor zelf. De mechanische belasting kun je vertalen in elektrische componenten, zoals een condensator parallel aan de uitgang van die bron met negatieve inwendige weerstand.
Misschien heeft iemand nog een oud databoek van Philips IC's uit 1981: ik heb het niet, maar ik zoek de beschrijving van het snelheidsregel IC voor cassetterecorders. Ik dacht uit de TDA15xx reeks, of TDA12xx reeks. Een TO220 behuizing met 3 pennen. Het IC zit ingebouwd in de motortjes die destijds uit de Johan de Wit fabriek in Dordrecht kwamen. De versie met een gaatje in de achterkant waar je de potmeter kon instellen voor de snelheidsafregeling.
Misschien kan iemand helpen met een beschrijving.
rew
four NANDS do make a NOR . Kijk ook eens in onze shop: http://www.bitwizard.nl/shop/
Een motor heeft voornamelijk de eigenschap dat ie bij een vaste spanning een relatief vast toerental wil draaien. Dat verandert iets met de belasting, en hoe beter (efficienter) de motor, des te minder is die verandering. Daar hoef je niets voor te regelen, gewoon een vaste spanning aanbieden.
Wil je ook die kleine verandering wegregelen, dan moet je een manier hebben om de snelheid te meten. Heb je een motor met een sense uitgang?
Dan is het eigenlijk redelijk eenvoudig. Je neemt een potmeter om de "gewenste spanning op de meetpool" door te geven aan de rest van de schakeling. En verder neem je een opamp waarvan je de uitgang met een tor versterkt voor de motorspanning.
Wil je het zonder terugkoppeling, dan moet je op basis van de gemeten motorstroom een "correctie spanning" aanbieden aan de motor.
Dus Als je motor 600RPM draait bij 6V (onbelast) en dat zakt in naar 500RPM bij een belasting waarbij 1A gaat vloeien, dan zal je per 1A 1V aan "correctie" willen toepassen. Je maakt dan in essentie een voeding met een uitgangsweerstand van -1 Ohm!
Die -1 Ohm die komt heel nauw: Als je die NET wat te negatief maakt, dan krijg je een "runaway" situatie. Dan gaat de motor sneller draaien als je hem zwaarder belast. En die weerstands/calibratie-waarde moet je afstellen "per motor".
Roland van Leusden
It's the rule that you live by and die for It's the one thing you can't deny Even though you don't know what the price is. It is justified.
Ja, dat is het!
Met een mooie uitleg.
En het meest recente IC uit deze serie van Philips is hier te vinden:
https://www.radiomuseum.org/tubes/tube_tda1059.html
SparkyGSX
Een manager is iemand die denkt dat negen vrouwen in één maand een kind kunnen maken
Natuurlijk, I*R compensatie, daar had ik niet aan heb gedacht! Dat kan inderdaad prima analoog, met dus wel de genoemde problemen/uitdagingen, vooral dat het een inherent instabiel systeem is dat getemd moet worden. Het vervelende is dat de weerstand van de motor, en dus de kwaliteit van de regeling, verloopt met de temperatuur, aangezien je niet de werkelijke snelheid van de motor meet.
Ja.... Maar zie het als een systeem dat al bijna goed genoeg was zonder deze compensatie en dat nog verder verbeterd werd.
En ook daar zit nog iets bijzonders: zie een motor als een bron met een inwendige weerstand en de belasting als een veer met een massa, of als elektrisch equivalent een spoel met een condensator (een laagdoorlaatfilter, maar met een Chebyshev karakteristiek of in dit geval een opslingering op de resonantiefrequentie: een ongelooflijke piek in de overdracht!). De spanning over de condensator is een maat voor de snelheid en dat systeem maakt het gemiddeld beter. Maar die rare resonantie piek: je moet ook voldoen aan wow en flutter eisen en daar zat een ongelooflijk dilemma.
Toch is het destijds opgelost en waren die systemen beter dan zonder de compensatie regeling.
Hoe dan ook: het is een rare gewaarwording om een motor te zien draaien en wanneer je probeert de as tegen te houden te merken dat de snelheid toeneemt!
(Dat was niet de oplossing in de cassette loopwerken, maar dat was wel een demonstratiemodel op de afdeling).
Die I/R compensatie pas ik ook regelmatig toe. Hier een voorbeeld ervan.
RadioFan_Jozef
Een eenvoudige uitleg, maar een juiste uitleg, is meestal de beste uitleg.
Een bedankje aan iedereen die reageerde op mijn vraag, en zeker een bedankje voor Roland Van Leusden die ook een schema poste.
In het schema zijn wel geen waarden aangegeven voor de weerstanden en zo,
en het zal dus nog even een poosje experimenteren worden.
Nogmaals bedankt iedereen en tot een volgende.