Ik heb een antieke ventilator waarvan de motorwikkelingen bijna doorgebrand waren. De ventilator werkte nog maar werd erg heet en zakte in toerental naarmate hij langer aanstond.
Hij heeft een spleetpoolmotor met 4 spoelen die allemaal in serie staan. Ze zijn 4x 750 windingen van 0,22mm draad.
Tijdens het verwijderen van de windingen heb ik geprobeerd zo zorgvuldig mogelijk alles te noteren, maar uiteindelijk werd het toch een kluwen draad waarbij ik de wikkelrichting niet meer goed kon zien.
Als ik de nieuwe spoelen er in stop, wil ik dat het in 1x goed is - want iedere keer dat ik ze er in moet proberen te krijgen, is het weer een risico op isolatieschade. Daarom heb ik bij wijze van test even 3 slagen dik draad voor laagspanning op het blikpakket gelegd.
(opmerking: hier zit de rotor er 'achterstevoren' in, dat had geen invloed op de werking behalve dat ie verkeerdom draait geloof ik. Alles is verder symmetrisch en als ie onverhoopt verkeerdom draait, kan je simpelweg de rotor andersom plaatsen en de waaier op de 'achterkant' plaatsen)
De afdekplaatjes voor die 'kortsluitringen' zitten er nu half ingetikt omdat ze er niet zo makkelijk uit te krijgen zijn. Maakt dat uit? Hebben die een magnetische functie?
Ik kom er echter alsnog niet uit hoe om deze gewikkeld moeten worden. Bij de ene laagspanningstest die ik doe, gebeurt er in het geheel niets. Bij een andere test wordt de rotor sterk aangetrokken door de stator en slaat ie gewoon helemaal vast.
Wie kan mij vertellen - of nog beter, schetsen - in welke richting ik de spoelen moet plaatsen? De spoelen die ik heb gemaakt zijn allemaal identiek.
Donkere spoel is één van de originele spoelen, de ander zijn nieuw. Lijken ietsje groter, maar zijn wat minder 'strak' in vorm gebracht dan de originele.
rew
four NANDS do make a NOR . Kijk ook eens in onze shop: http://www.bitwizard.nl/shop/
Ah. Fotos toegevoegd. Goed zo.
Als je na het wikkelen van iedere spoel zeg 20cm aan draad overhoudt voordat je aan de volgende begint kan je de totaal 8 draden op een 8 kroonsteentjes zetten. Met drie doorverbindingsdraadjes kan je dan iedere configuratie maken die maar nodig zal zijn.
MGP
LDmicro user.
e:/ hier is een betere link, zo halverwege de pagina[/quote]
Eens zoeken op Shaded Pole Single Phase Induction Motors
Er zijn er te zien met 1, 2 en 4 wikkelingen.
...Hier stond iets fout!
e:/ hier is een betere link, zo halverwege de pagina
[Bericht gewijzigd door MGP op (12%)]
Ik heb mijn twijfels bij de afbeelding. Stel we beginnen bij de bovenste spoel, die we even nr 1 noemen. We kijken vanaf te buitenkant van bovenaf er op.
Dan is de spoel met de klok mee gewikkeld.
Draai de afbeelding 90 graden tegen de klok in, de volgende spoel, nr 2 staat bovenaan het plaatje. Bekijk weer vanaf de buitenkant - wikkelrichting met de klok mee.
Nog een keer, nr 3, weer hetzelfde.
Nog een keer, nu hebben we de laatste spoel nr 4 met de 2e netspanningsaansluiting maar die éne spoel is tegen de klok in getekend.
Welke spoel op de foto is nu verkeerd getekend? Als de tegenoverliggende spoelen tegengesteld gewikkeld moeten zijn, dan zou ik verwachten dat nummer 4 en nummer 2 correct zijn, en dat spoel 1 of 3 omgekeerd moet worden. Maar welk van die twee ligt correct, en welke moet omgekeerd?
Aangesloten volgens die tekening - werkt nu op laagspanning!
Met die 2 a 3 slagen dik draad gaat er wel een goeie 15 ampere door 
maar hij draait.
Ik zal nu beginnen met het in de sleuven frotten van de gewikkelde spoelen, en het aanbrengen van de isolatie. Bedankt!
MGP
LDmicro user.
Op diezelfde pagina eronder staat een tekening met 2 wikkelingen en die zijn ook verkeerd getekend 
Op maandag 1 april 2024 17:04:05 schreef MGP:
Op diezelfde pagina eronder staat een tekening met 2 wikkelingen en die zijn ook verkeerd getekend
Lijkt er voor mij op dat die met twee wikkelingen de bovenste 'rechtsom' en de onderste 'linksom' gewikkeld is.
Ik ken dit soort motors van de oudere platenspelers. Daar heten ze kooiankermotor.
Een kooiankermotor heeft toch niet zo'n extra 'kortsluitring'?
Alle spoelen liggen klaar om er op gezet te worden in de juiste oriëntatie. Liefst wil ik er meteen mee door, maar op de buitenkant van de fan zit nog een lelijke witte verflaag op die ik er éigenlijk eerst af zou moeten halen, zodat ik tijdens het verwijderen daarvan de windingen niet riskeer...
Voor zover ik het begrijp heeft ook de rotor een soort interne kortsluitwikkeling. De kortsluitwikkeling in de stator/blikpakket zou dienen om de magnetische energie op de rotor over te dragen.
Het principe is simpel, de draairichting wordt bepaald door de positie van de kortsluitringen. Van het niet kortgesloten pooldeel naar het kortgesloten pooldeel. In de tekening van je bericht om 15:05 dus rechtsom.
De wikkelingen op de vier polen moeten allemaal dezelfde richting hebben. Of je met de klok mee of tegen de klok in wikkelt maakt geen verschil, als ze maar allemaal hetzelfde zijn.
De tekening zoals in de post van MGP op 01-04-24 om 15:37:52 is correct.
Hierdoor krijg je een vier polige wikkeling.
De uiteindelijke draaizin kan je nog wijzigen door het blikpakket om te draaien bij montage van de motor.
Heb je de lagerbussen gecontroleerd ?
Als die uitgesleten zijn is het einde verhaal, dan trekt de rotor zich tegen de stator en komt vast te zitten.
Misschien kan je de vier individuele spoelen voorzien van aansluitdraden (0.25 mm²) en de spoelen omwikkelen van glasvezel lint. Dit glasvezellint geeft een redelijke isolatie ten opzichte van het blikpakket in de stator en zorgt voor een goede isolatieweerstand tegen aardlekfouten.
De aansluitdraden kunnen dan stevig verankerd worden aan de spoel.
Achteraf is het dan ook gemakkelijker om de iets dikkere draden met elkaar te verbinden dan flinterdunne 0.22 mm Cu draadjes.
Aansluitdraden wel temperatuur bestendig kiezen, silicone draad is goed genoeg.
[Bericht gewijzigd door pamwikkeling op (42%)]
De lagerbussen zijn nog goed genoeg, ik had een paar eerste tests gedaan met de 2e lagerschaal/kap in mijn hand.
Ik ben nu toch begonnen met afbijt, dus de spoelen moeten nog even wachten.
MGP
LDmicro user.
In deze video zie je hoe je de spoelen moet plaatsen en verbinden, vanaf 11.00 wordt het interessant.
https://www.youtube.com/watch?v=nG_e7Ljsq9k
e:/ nog een video https://www.youtube.com/watch?v=5jrQJ8K48M8
Op maandag 1 april 2024 19:09:39 schreef Ledlover:
Een kooiankermotor heeft toch niet zo'n extra 'kortsluitring'?
zowat alle asynchrone moteren, groot en klein, hebben een kooianker, dus dat zegt niets over een eventuele korstsluitring. Hele kleintjes gebruiken idd een kortsluitring, dat vormt dan het verschoven veld ipv een hulpwikkeling. Uiteraard met een rendement om bij te huilen, maar bij kleine motortjes is dat niet van belang.
+1
Het kooianker is de rotor die in beide toepassingen een gelijke opbouw heeft. De enkelfasige heeft een manier nodig om de draairichting te forceren, dat gebeurt vaak met een kortsluitwikkeling of een externe condensator (al dan niet geschakeld). Met drie fasen heb je dit niet nodig.
Wat me wel opvalt is dat een platenspeler die zou hebben, asynchrone motoren zijn afhankelijk van de zogenoemde "slip", en hebben een toerental dat afneemt met belasting. Wellicht is die rotor wellicht magnetisch en is het daarmee een synchroonmotor? Dat suggereert het artikel waar harry64 naar verwijst wel. Dat zou het alleen heel expliciet geen kooiankermotor maken.
Op maandag 1 april 2024 13:32:40 schreef Ledlover:
De afdekplaatjes voor die 'kortsluitringen' zitten er nu half ingetikt omdat ze er niet zo makkelijk uit te krijgen zijn. Maakt dat uit? Hebben die een magnetische functie?
Ik denk het wel: als je die weg laat zal de inductie van de kortsluitwindingen erg laag worden en zal je motor waarschijnlijk waardeloos starten. Bij een ventilator is dat vaak niet zo een issue omdat het koppel niet zo groot is bij het starten.
Op dinsdag 2 april 2024 00:02:19 schreef Kruimel:
Wat me wel opvalt is dat een platenspeler die zou hebben, asynchrone motoren zijn afhankelijk van de zogenoemde "slip", en hebben een toerental dat afneemt met belasting. Wellicht is die rotor wellicht magnetisch en is het daarmee een synchroonmotor? Dat suggereert het artikel waar harry64 naar verwijst wel.
ondanks de slip zijn asynchrone motortjes veel gebruikt in platendraaiers. met de slip is rekening gehouden, maar idd, de minste extra wrijving veroorzaakt een toerentalafwijking. Dat kon ook positief gebruikt worden, er zijn platendraaiers geweest met een wervelstroomsremchijf, om het toerental excact in te stellen.
en later (jaren 70 vooral) zijn er ook synchrone moteren verschenen in de draaitafels, das idd een ander hoofdstuk.
PS: lenco gebruikte asynchrone motoren, maar door de conische overbrenging kan je de snelheid staploos corrigeren indien nodig.
En de overbrengverhouding van motorspindel, tussenwiel, draaiplateau is heel groot, hoog toerental motor. Spindel een paar millimeter t.o.v. plateau tientallen centimeters.
Motors waren iets tussen de 5 en 10 Watt opgenomen vermogen. Ankers waren kooiankers en niet magnetisch, de motor draaien wekte geen spanning op. Dat is met ventilatormotoren ook zo.
De platenspelers met tussenwiel-aandrijving hadden vaak een asynchroonmotor.
Met riemaandrijving werd dat een synchroommotor.
De luxere tussenwiel-spelers (bijvoorbeeld B&O) hadden een zeer licht conisch geslepen spindel, waarop je het tussenwiel 1 of 2mm kon verschuiven als toerentalfijnregeling. Philps had dat niet, en dat ging gewoon prima totdat het vet in de motor uit begint te harden na 40 jaar.
[Bericht gewijzigd door Ledlover op (18%)]
Interessant, ik had er nooit echt naar gekeken en was een beetje ontspoord op dit citaat op de genoemde website:
Het hart van alle Lenco platenspelers is deze fraaie hoogwaardige motor. Dit is een 4 polige koolborstel loze AC motor. De motor loopt op een vast toerental, welke wordt geregeld door frequentie (50 Hz.) van ons stroomnetwerk. Hierdoor is het toerental zo goed als ongevoelig voor variaties van het voltage in ons stroomnet.
Jullie merken misschien dat ik over de jaren weinig met platenspelers heb gedaan. De enige die ik open heb gehad was die in een stereosetje en daar zat een DC motortje in met een klein regelcircuitje dat je kon afregelen, net als in veel cassettespelers.
Het knopje op de motor van de genoemde foto doet overigens wel vermoeden dat het getoonde exemplaar misschien wel uitgerust was met die wervelstroomrem die kris van damme noemt. Het is best een groot ding als ik het zo op de foto moet inschatten, en dan kan je dit soort dingen waarschijnlijk vrij goed kwijt.
Op dinsdag 2 april 2024 12:35:00 schreef Kruimel:
Interessant, ik had er nooit echt naar gekeken en was een beetje ontspoord op dit citaat op de genoemde website:[...]Het knopje op de motor van de genoemde foto doet overigens wel vermoeden dat het getoonde exemplaar misschien wel uitgerust was met die wervelstroomrem die kris van damme noemt.
ter info. de Lenco heeft geen wervelstroomrem en is daar ook niet nodig, omdat de snelheid ingesteld wordt door het tussenwiel in hoogte te verstellen tov de conische aandrijfas. dat gebeurt zowel voor de toerental keuze (33,45,78) als voor de fijnafregling ervan.
Philips bvb heeft de wervelstroomrem wel gebruikt. er zit dan een duidelijk herkenbaar alu schijfje op de motoras. via een +- regeling uitgevoerd als een van de bedieningsknoppen breng je dan een magneetje meer of minder over dat schijfje.
Spoelen op hun plek. Ik moet alleen de richting opnieuw bepalen en mogelijk de bedrading weer omwisselen omdat ik werd afgeleid (ongelukje op straat) tijdens het plaatsen...
Ze gingen er moeiteloos in. Uitlopers nog lang gelaten voor als ik nog wat dingen moet aanpassen.
De primer heeft op een paar plekken helaas niet goed aan het aluminium gehecht waardoor er wel heel makkelijk plekjes afbladderen. Mogelijk moet ik de 'schalen' nog eens opnieuw lakken dus.
En nu moet ik weer wachten tot morgen. M'n kaptontape ligt op het werk, en ik ben vergeten dat de kortsluitringen ook voor de helft geisoleerd moeten zijn, omdat ze tegen de zijkanten van de spoelen aan liggen. Vertrouwen op alleen de lakdraad z'n isolatie is niet genoeg.
[Bericht gewijzigd door Ledlover op (22%)]
Wat bedoel je met bedrading omwisselen? Als de polen allemaal in dezelfde richting gewikkeld zijn, dan zal het werken. En als de draairichting fout is, dan moet je het complete statorpakket andersom in de behuizing leggen.
Het statorpakket kan naar wens omgekeerd worden, dat is geen probleem. Dat past er gewoon achterstevoren in, met als enige verschil dat het typeplaatje dan vanaf de voorkant in plaats van vanaf de achterkant leesbaar is.
Ik ben afgegaan op deze afbeelding m.b.t. aansluiting: 
Die zou goed zijn volgens een paar commentaren hierboven. Als je de draad volgt lijkt het alsof ie de ene keer de ene kant om draait, en de andere keer weer andersom. Iedere spoel opzich, gezien vanaf de 'buitenkant' is hetzelfde.
Dit soort ruimtelijk inzicht dingetjes is niet mijn sterkste punt