wat ik nog vergat.. je kan uiteraard een tweede voltmeter over C39 hangen. Die geeft aan of je op het maximum staat afgestemd (maximum spanning).
In de ideale wereld heb je maximum uitslag voor de meter op C39 en 0 uitslag op de andere meter, en op dat ogenblik ook de zuiverste weergave.
De meting heb ik uitgevoerd. De spanning tussen de spanningsdeler varieert ca 100mV bij afstemmen. Dat is wat lastig te meten met een digitale voltmeter. omdat de cijfers continue verspringen.
De spanning over C39 varieert niet, die blijft constant (65mV).
Ik kan de vervorming iets verminderen door het kerntje van S17/18 een flink stuk in te draaien. Maar de vervorming blijft toch wel aanwezig.
Een geluidsfragment: (volume is aan de lage kant).
Het lijkt wel een cross-over vervorming (dat kan natuurlijk niet met slechts een eindbuis).
Om te testen of die UABC80 nog helemaal goed is, zou ik die 2 buis-diodes niet tijdelijk kunnen vervangen door 2 germanium diodes? Zoals de OA70?
nonius
set SCE to AUX.
Ik kan de vervorming iets verminderen door het kerntje van S17/18 een flink stuk in te draaien. Maar de vervorming blijft toch wel aanwezig. [...]Het lijkt wel een cross-over vervorming (dat kan natuurlijk niet met slechts een eindbuis).
Heeft u al gecontroleerd of alle buizen op het juiste werkpunt ingesteld staan? Zo niet, dan eerst spanning op anodes, schermroosters, kathodes en stuurroosters meten met een DMM.
Heeft u 'het' condensatortje (C43 bij u, 4n7 (aangegeven als 4k7 in schema)) al gecontroleerd of vervangen? (koppelcondensator die naar het stuurrooster van de audio-eindbuis gaat). Deze zijn berucht om lekproblemen (electrisch lek) waardoor op het rooster van de audio-eindbuis een te positieve spanning komt te staan. Levert vervorming en zelfs schade op (audiotransformator, eindbuis en zelfs voedingstrafo die kan uitbranden).
Op vrijdag 19 juli 2024 12:44:33 schreef Bavelt:
De meting heb ik uitgevoerd. De spanning tussen de spanningsdeler varieert ca 100mV bij afstemmen. Dat is wat lastig te meten met een digitale voltmeter. omdat de cijfers continue verspringen.
Ja, een analoge meter is stukken makkelijker in gebruik voor dit soort afregelingen.
Op vrijdag 19 juli 2024 12:44:33 schreef Bavelt:
De spanning over C39 varieert niet, die blijft constant (65mV).
Ik kan de vervorming iets verminderen door het kerntje van S17/18 een flink stuk in te draaien. Maar de vervorming blijft toch wel aanwezig.
.
65mV is te weinig, geen wonder dat de diodes vervormen.
maar, en dat is belangrijk, normaal moet je niet veel draaien aan S17/18 om een duidelijke verandering te horen en gevoeligheid te wijzigen. een kwarttoer moet al een groot verschil maken.
de lage spanning over C39 en de flauwe reactie bij het regelen van C17/18 doen vermoeden dat de kring niet resoneert op 10,7 Mhz.
De vervorming heeft iets aparts, bij een stem bijvoorbeeld hoor je achter ieder woord een partijtje 'frutsels', noem ik het maar.
En bij het afstemmen op zenders (die zijn er wel), zijn over de hele band een boel fluittonen te horen ipv zenders.
Maar hoe/waar kan ik die 10,7 MHz resonantie meten? Ik heb een scope die tot 15 Mhz gaat.
Ik heb ergens nog wel zo'n klein FM-zendertje liggen. Als ik daar nu ipv de microfoon een 1000 Hz sinus op zet, zou dat een mooie referentie kunnen zijn, dus wat er overblijft na demodulatie?
[Bericht gewijzigd door Bavelt op (22%)]
Op vrijdag 19 juli 2024 18:27:37 schreef kris van damme:
[...]
65mV is te weinig, geen wonder dat de diodes vervormen.
In welke grootorde zou die spanning moeten liggen?
Op vrijdag 19 juli 2024 18:27:37 schreef kris van damme:
maar, en dat is belangrijk, normaal moet je niet veel draaien aan S17/18 om een duidelijke verandering te horen en gevoeligheid te wijzigen. een kwarttoer moet al een groot verschil maken.
Om enig effect te horen (en dan moet je nog goed luisteren ook), moet ik wel 5-8 slagen maken en zakt het kerntje ca 4mm.
Op vrijdag 19 juli 2024 19:10:51 schreef Bavelt:
[...]
In welke grootorde zou die spanning moeten liggen?[...]
Om enig effect te horen (en dan moet je nog goed luisteren ook), moet ik wel 5-8 slagen maken en zakt het kerntje ca 4mm.
de spanning is algauw enkele volts, ok, bij een zwakker zender 1V. herinner je de radio uit je vorige topic? die spanning werd daar gebruikt om het oog aan te sturen.
5.. 8 slagen, is echt niet goed.
C28 is OK? (47pF) staat parallel met L17/18 om tot resonantie te komen.
een andzere mogelijkheid is dat er ergens een dempende belasting op de kring zit, die er niet mag zijn.
Op vrijdag 19 juli 2024 19:04:11 schreef Bavelt:
En bij het afstemmen op zenders (die zijn er wel), zijn over de hele band een boel fluittonen te horen ipv zenders.
dit wijst dan weer op een parasitaire oscillatie..
Op vrijdag 19 juli 2024 19:04:11 schreef Bavelt:
Maar hoe/waar kan ik die 10,7 MHz resonantie meten? Ik heb een scope die tot 15 Mhz gaat.
de scoop is niet het probleem, wel het gebrek aan een rf generator of injector.
[Bericht gewijzigd door kris van damme op (13%)]
nonius
set SCE to AUX.
Maar hoe/waar kan ik die 10,7 MHz resonantie meten? Ik heb een scope die tot 15 Mhz gaat.
de scoop is niet het probleem, wel het gebrek aan een rf generator of injector.
Een geïmproviseerde 10.7 MHz MF-generator is een portable FM-radio te gebruiken met een paar wikkelingen draad eromheen gewonden. Dit pikt voldoende 10.7MHz signaal op om vervolgens in het middenfrequent van de buizenradio te injecteren. Als het MF in de buizenradio goed afgestemd is op 10.7MHz zullen de stations die u ontvangt met de portable radio worden weergegeven door de buizenradio.
Zo heb ik in het verleden, voordat ik de juiste apparatuur had, het middenfrequnt van zelfbouw-ontvangers afgeregeld.
Een andere truc is om een oude scanner of breedbandontvanger (ik gebruik m'n Icom R10 daarvoor), afgestemd op 10.7 MHz, in de buurt van het MF van de buizenradio te houden en te kijken of de breedbandontvanger/scanner (in mode 'WFM') het signaal uit de buizenradio wel goed en onvervormd weergeeft.
Maar ik herhaal mijn eerder gedane (dringende) suggestie: controleer eerst de instellingen van de buizen door de diverse spanningen te meten en te vergelijken met de waardes in het schema. Een verlopen weerstand of lekke elco kan het werkpunt zodanig wijzigen dat de goede werking van de radio teniet wordt gedaan. En controleer C43 (spanning meten op het stuurrooster van B5). Als dit ook maar een klein beetje positief is dan C43 vervangen.
Op vrijdag 19 juli 2024 19:04:11 schreef Bavelt:
Maar hoe/waar kan ik die 10,7 MHz resonantie meten? Ik heb een scope die tot 15 Mhz gaat.
Ik heb ergens nog wel zo'n klein FM-zendertje liggen. Als ik daar nu ipv de microfoon een 1000 Hz sinus op zet, zou dat een mooie referentie kunnen zijn, dus wat er overblijft na demodulatie?
Die 10,7 is resultaat van een mengproduct. Wil je daar zekerheid over dan moet je een lokale zender tussen 87,5 en 100MHz zoeken, meten of de frequentie van de FM oscillator exact 10,7 onder of boven die afgestemde bekende frequentie ligt. Dus stel dat je op 3FM afstemt op 96,2MHz dan zou je oscillator op 96,2 + 10,7 = 106,9MHz uitkomen bij boven menging of 96,2 - 10,7 = 85,2MHz met ondermenging. Bij mijn beste weten werken die FM blikjes met bovenmenging.
Daar heb je een andere set meetapparatuur voor nodig dan een scoop. Ik zou m'n RSP139A met oppiklusje inzetten om die frequenties te meten.
Even voor mijn begrip, hoe werkt dit nu in het schema?
Wie voeden nu de diodes van de UABC80? Die hangen aan S17/S18. Maar waar komt de input dan vandaan? Of vormen ze samen met S16 een trafootje?
Die heb ik niet afgeregeld. En wat is de rol van S19?
Bij de UABC80 staan geen spanningswaarden vermeld in het schema. Hoeven die anode's niet DC te worden gevoed of is de spanning die S17/S18 levert voldoende om ook enkele volts over C39 te krijgen?
S19 lijkt mij een RF ontkoppeling en S16 zou naar mijn idee dan i.d.d. met S17 en 18 een trafo vormen. De carrier die er op komt levert dan i.d.d de voeding.
Ik zou niet ook nog eens aan S16 gaan draaien.
Op vrijdag 19 juli 2024 23:46:49 schreef harry64:
S19 lijkt mij een RF ontkoppeling en S16 zou naar mijn idee dan i.d.d. met S17 en 18 een trafo vormen. De carrier die er op komt levert dan i.d.d de voeding.Ik zou niet ook nog eens aan S16 gaan draaien.
Inmiddels wel wat verder.
C43 is in orde. De testweerstandjes van 100k bij de demodulatie heb ik verwijderd en alles nog eens langsgelopen en de componenten netjes gebogen zodat ze een fatsoenlijke afstand van elkaar hebben..
Nu heb ik ineens wel grote veranderingen over C39. Van 0V geen zender naar iets meer dan 12V bij een sterke zender.
Ik heb S17/S18 voorzichtig gedraaid op zo minimale vervorming.
Wat wel een punt is, ik heb een draadje als een FM antenne. Het maakt veel uit waar je het draadje laat lopen. langs een raam, de lucht in, of je hem beet pakt, etc.
Ik denk dat als er een betere antenne aan komt (dipool maken misschien) de zenders allemaal stukken sterker zullen binnenkomen en is de vervorming ook minimaal tot weg. Jammer dat Ziggo geen analoge zenders meer heeft op de kabel.
Dan had ik die erin kunnen doen...
nonius
set SCE to AUX.
Wat wel een punt is, ik heb een draadje als een FM antenne. Het maakt veel uit waar je het draadje laat lopen. langs een raam, de lucht in, of je hem beet pakt, etc. Ik denk dat als er een betere antenne aan komt (dipool maken misschien) de zenders allemaal stukken sterker zullen binnenkomen
Tsja. Ik had altijd geleerd dat een antenne de beste hoogfrequent versterker was.... Daarom heb ik ooit dus toch maar eens de moeite genomen om een fatsoenlijke 3m-band antenne te bouwen, een gevouwen dipool gebouwd van 300-ohm lintlijn (kortgesloten aan de uiteindes, van de juiste lengte rekening houdend met velocity factor), netjes met 4:1 trafo om van 300 ohm symmetrisch naar 75 ohm a-symmetrisch te gaan (voor aansluiting op een moderne radio). Mooi ingebouwd in een stukje PVC pijp.
Conclusie? Het gaf geen fluit verbetering boven een simpel stuk draad in de antenne-aansluiting van de radio. De positie en stand van de draad heeft veel invloed, maar datzelfde geldt ook voor die mooie dipool die ik had gebouwd. En die 1.4m lange PVC-staaf is een stuk lastiger weg te moffelen dan een stukje dunne draad....
Ook bij buizenradio's merkte ik geen enkele verbetering in de ontvangst boven een simpele draad. (bij die buizenradio's gebruikte ik trouwens een 2e 4:1 trafo om het via coax getransporteerde antennesignaal weer naar 300 ohm te transformeren).
In de praktijk gebruik ik dus weer gewoon het oude stukje draad en staat de, volgens de regels der HF-kunst gebouwde, antenne stof te verzamelen.
Ik besef terdege dat wat ik hierboven schrijf indruist tegen alles wat je in boeken en op het internet leest... Dus misschien het beste dat u zelf toch een antenne gaat bouwen. Met een kwartiertje fröbelen met een stukje 300 ohm lintlijn kunt u zelf bepalen of een 'echte' antenne in uw geval verbetering gaat geven. Ik adviseer om een 'echte' antenne te bouwen, al was het maar om er van te leren, maar heb er geen te hoge verwachtingen van, dan gaat u ook niet teleurgesteld raken zoals ik destijds.
(in uw geval gaat een 4:1 transformatortje in de antenne trouwens niet nodig zijn, die oude buizenradio's waren gebouwd voor 300 ohm symmetrische lintlijn).
Dat je draadje zo reageert is normaal. Het kan zelfs nog reactie geven als je door de kamer loopt. Of S17-18 weer goed staat weet je pas zeker als je de frequentie van de mengoscillator meet. Deze moet dan op 10,7 MHz van je referentie zender frequentie liggen. Kan je ook meten met een modernere digitale portable o.i.d. Die stem je dan af op de referentiezender 10,7 Mhz. Op je testontvanger moet op die ref+10,7 een zo sterk mogelijke lege draaggolf verschijnen. Als dat helemaal goed staat kan je S17-18 weer voorzichtig op max draaien.
Op vrijdag 19 juli 2024 22:33:56 schreef Bavelt:
Even voor mijn begrip, hoe werkt dit nu in het schema?
Wie voeden nu de diodes van de UABC80? Die hangen aan S17/S18. Maar waar komt de input dan vandaan? Of vormen ze samen met S16 een trafootje?
Die heb ik niet afgeregeld. En wat is de rol van S19?
S16-S17/18 vormen een bandfilter, wat maakt dat er magnetisch energie overgedragen wordt. S17/18 staat dan ook nog in resonantie, wat maakt dat de fundamentele wet van de bandfilters van toepassing is : de secundaire (S17/18) voert spanning met 90° verschil tov de primaire en die verschuiving gaat op en neer met de frequentie.
De diodes sampelen dus met 90° verschil het RF signaal op S19 ( die staat niet in resonantie), op 10,7Mhz is de output dus 0V.
Wat antennes betreft - genoeg signaal is genoeg. Meer dan genoeg signaal gaat geen verbetering geven. Onze FM zenders zijn zo sterk dat een draadje van 75cm meestal genoeg signaal geeft.
Maar geeft je draadje in jouw specifieke locatie onvoldoende signaal, dan kan een goede antenne helpen door toch nog genoeg signaal te geven. Let op dat de zenders tegenwoordig verticaal gepolariseerd zijn dus de oude schetsen waarbij de dipool horizontaal wordt getekend, zijn niet meer geldig.
Bavelt, zelfde advies als ik eerder heb gegeven: radio naar buiten, daar testen. Ook op FM kan je flinke storingen van elektrische apparatuur krijgen (het uit zich op FM alleen totaal anders, je hebt geen kenmerkende brom en ratelgeluiden), en kunnen hoogrendements ramen en isolatie voor reflecties en demping zorgen.
[Bericht gewijzigd door Ledlover op (11%)]
Kreeg een tijdje geleden een zelfde soort radio in reparatie waar ook
een van de storingen vervormd FM signaal bij juiste afstemming had.
Hier bleek de boosdoener een ontregelde uitkoppeltrafo in de FM-tuner n.l S59/S60 de oorzaak van deze klacht te zijn.Controleren of dit hier
ook aan de hand kan zijn.
And
Deze tot 100MHz radio's willen nogal eens ontregeld zijn omdat de vorige eigenaar de zenders tussen 100 en 108Mhz wilde horen en niet altijd goed wist welke trimmer of spoel je daarvoor moet hebben.
Ik heb ook eentje die ik nog eens moet nazien. De Radiola (frans analoog van Aristona) variant op de b3x02a.
Dat was mijn eerste buizenradio die ik ooit zelf kocht, op de rommelmarkt in de IJhallen, toen er nog trammetjes stonden waar mensen in woonden. Zelfde soort probleem - ruiserige, hese FM.
Ik heb het projectje voor nu afgesloten. De radio zit in elkaar, en ik heb inderdaad het ding mee naar buiten genomen. Daar komen veel meer zenders te voorschijn en zijn ook sterker.
De schaalkoord zit ook goed. Kortom: een redelijk tot goed resultaat.
Op maandag 22 juli 2024 01:48:03 schreef Bavelt:
Ik heb het projectje voor nu afgesloten. De radio zit in elkaar, en ik heb inderdaad het ding mee naar buiten genomen. Daar komen veel meer zenders te voorschijn en zijn ook sterker.
De schaalkoord zit ook goed. Kortom: een redelijk tot goed resultaat.
dat kan het verstandigst zijn 
.
deze radio bezit verscheidene bandfilters. Dat lijkt eenvoudig, maar de berekening erachter en de samenwerking om tot een vlakke MF kromme met de juiste bandbreedte te komen is zeer complex.
Als je de filters bijregelt met de kernen zonder meer compenseer je eigenlijk een ander onderdeel dat fout zit, en dan bereik je nooit meer het originele resultaat.(koppelingsgraden en Q factoren gaan afwijken tov wat de opzet was)
Ik spreek schrijf uit ervaring ..
Op zaterdag 20 juli 2024 15:39:58 schreef harry64:
Deze tot 100MHz radio's willen nogal eens ontregeld zijn omdat de vorige eigenaar de zenders tussen 100 en 108Mhz wilde horen en niet altijd goed wist welke trimmer of spoel je daarvoor moet hebben.
Of andersom juist naar beneden afregelden om de politie radio te kunnen ontvangen.