Spanning van de 230/120V verhuistrafo is te hoog voor japanse computer.

Die 16V zal het verschil niet maken, er zitten regulators in die voeding, dus de PC zelf merkt daar niks van. Belast zal dit ook nog wat zakken, gezien je al enkele maanden zo werkt zou ik me geen zorgen maken. Zeker als er niets erg heet wordt, dan zit het wel goed.

Op donderdag 26 december 2024 18:23:45 schreef lex2:
Hoi Ik heb een oude Japanse Turbo R MSX computer.

Deze behoort te werken op 100V. De verhuis trafo die ik heb gekocht geeft 116v.

Ik gebruik deze al een paar maanden. Er is tegen mij verteld dat dit mogelijk schadelijk kan zijn voor de computer.

Is er een schakeling om de spanning van 116/120 volt te verlagen naar 100v

Graag verneem ik een reactie.

Is de uitgangsspanning onder belasting gemeten, dat maakt vaak ook nog uit?. Doorgaans hebben netgevoede apparaten een tolerantie van 10 tot 15 % op de netspanning.

In dit topic is uitgezocht wat de beste manier is om spanning te verlagen met een transfo in antiserie
https://www.circuitsonline.net/forum/view/164501#highlight=antiserie+t…

Je kan de 116V-spanning verlagen met behulp van een extra 230V->16V transformator (TR2). De primaire sluit je parallel aan je 230V-wikkeling van de verhuistransformator. Één kant van de secundaire (16V-wikkeling) sluit je aan de 116V-wikkeling van je verhuistransformator. Tussen de 0 en de andere kant van de secundaire wikkeling kan je 100V afnemen. Wel testen of er echt 100V tussen deze aansluitingen staat. Sluit je het fout aan, dan staat er 132V op deze aansluitingen. Met een 25VA - 50VA transformator moet dit wel lukken. Zie onderstaand schema.

0 -+----+----+    230V
        |    |
        |   C
        |   C
        |   C------------------+   116V
        |   C                  |
        +-  C  ----------+     |
            C            |     |
            C     230V  C  || C   16V
            C           C  || C   TR2
            C            |     |
             |           |     +------ 100V
             |           |
0------------+-----------+------------ 0V
           TR1             TR2

Maar ik denk net als mijn voorgangers dat je computer het ook wel op 116V goed blijft werken.

Maar ik denk net als mijn voorgangers dat je computer het ook wel op 116V goed blijft werken.

Tot zonnepanelen de netspanning op 253V brengen.
Dan wordt die 116V wel 132V... en krijgen de regulators het warmmmmm

Voor de zekerheid zou u eens kunnen voelen of de voedingstransformator (in de MSX) niet excessief warm wordt. Bij overspanning bestaat het risico dat de trafo meer in het verzadigingsgebied gaat werken en (te) warm wordt. Indien hij niet excessief warm wordt zou ik er verder niet al teveel aan doen. U zou evt. ook een variac kunnen gebruiken, dan is de spanning regelbaar op 100V (met het risico dat u een keer tegen de draaiknop stoot en het apparaat dan plots weer teveel spanning krijgt; eventueel te voorkomen door de draaiknop te blokkeren met een schroefje o.i.d.).

Maar nogmaals, als de trafo niet te warm wordt denk ik dat ik hem zelf gewoon bij 110V zou gebruiken....

Heeft die computer een losse voeding adapter? In dat geval zou ik kijken wat daar voor DC spanning uitkomt en een andere 230V adapter er bij zoeken die dezelfde uitgang spanning heeft en genoeg stroom kan leveren.

Op donderdag 26 december 2024 18:33:07 schreef CrossFireX:
Die 16V zal het verschil niet maken, er zitten regulators in die voeding, dus de PC zelf merkt daar niks van. Belast zal dit ook nog wat zakken, gezien je al enkele maanden zo werkt zou ik me geen zorgen maken. Zeker als er niets erg heet wordt, dan zit het wel goed.

Reactie aan jou en Nonius. Wat jullie schrijven is erg gevaarlijk.

Dergelijke computers gebruiken meestal lineaire spanningsregelaars die het verschil omzetten in warmte. Dit heeft een duidelijke invloed op de levensduur. Elco's drogen eerder uit en de regelaars zelf gaan eerder loszitten in het soldeer. Omdat je het hier hebt over 16% overspanning of met wat pech zelfs nog meer, kan het ook zijn dat je simpelweg op of over de dimensionering van diverse onderdelen zit die dan na een kortere of langere lijdensweg botweg stukgaan. Met wat pech gaat er een spanningsregelaar in sluiting en blaas je belangrijke chips op.... Die failure mode komt zowel bij lineaire als schakelende spanningsregelaars voor als je ze op of over het randje gebruikt.

De oplossing is om een buckschakeling te maken: Een gewone trafo van bijvoorbeeld 20V bedraden als autotrafo (ohm pi doet het net wat anders, moet even nadenken of dat nou beter of slechter is maar het werkt in elk geval ook) om 20V van de netspanning af te trekken.

De secundaire wikkeling van die trafo hoeft niet zwaarder te zijn dan de aansluitwaarde van de computer. Met 1A is hij denk ik al heel ruim bemeten.

Op donderdag 26 december 2024 21:28:15 schreef maartenbakker:
De oplossing is om een buckschakeling te maken: Een gewone trafo van bijvoorbeeld 20V bedraden als autotrafo (ohm pi doet het net wat anders, moet even nadenken of dat nou beter of slechter is maar het werkt in elk geval ook) om 20V van de netspanning af te trekken.

Je moet iets meer dan 20V van de netspanning aftrekken, nl 230/116 x (116-100)V = 31V, want 116V moet 100V worden. Dat is zo'n 16% lager.
Er zullen vast nog wel andere variaties bestaan. Het is maar net wat voor transformator je hebt en welke variatie werkt met de lichtste transformator.

Edit: Er moet zelfs meer af dan 31V. Zie onderstaande tekeningen van mij

Ohja natuurlijk... De varianten die ik voor me zag, waren allemaal voor 220-230V...

Reactie aan jou en Nonius. Wat jullie schrijven is erg gevaarlijk. Dergelijke computers gebruiken meestal lineaire spanningsregelaars die het verschil omzetten in warmte.

Een geldig punt. Ik bekeek het alleen vanuit het perspectief van (verzadiging van) de voedingstrafo.

Toch zou ik bij de lineaire spanningsregelaars ook gewoon eventjes voelen of er niets excessief warm wordt en, als alles binnen grenzen blijft, het gewoon durven te gebruiken, denk ik. Hangt er ook een beetje van af hoe OP het apparaat gebruikt - draait het weer hele avonden aan een stuk, of een paar keer per jaar een half uurtje aanzetten 'uit nostalgie'.

Feit blijft wel dat het ondertussen electronica is van bijna 40 jaar oud, dus is het zeker niet verkeerd om daar voorzichtig/mild mee om te gaan en geen dingen te overbelasten. Overbelasting die het vroeger mogelijk beter kon weerstaan dan wanneer het 40 jaar oud is.

Het beste, en makkelijkste, lijkt me trouwens de oplossing van Fred101: gewoon een nieuwe voeding zoeken. Tenzij OP juist alles zo origineel mogelijk wilt hebben.

Op donderdag 26 december 2024 21:28:15 schreef maartenbakker:
De oplossing is om een buckschakeling te maken: Een gewone trafo van bijvoorbeeld 20V bedraden als autotrafo (ohm pi doet het net wat anders, moet even nadenken of dat nou beter of slechter is maar het werkt in elk geval ook) om 20V van de netspanning af te trekken.

De secundaire wikkeling van die trafo hoeft niet zwaarder te zijn dan de aansluitwaarde van de computer. Met 1A is hij denk ik al heel ruim bemeten.

Bedoel je zoiets?

0 ----------+    230V
            |
           C
           C
           C------+   116V
           C      |  
           C     C           <-- 36V wikkeling
           C     C-----> 100V
           C     C     
           C     C           <-- 230V wikkeling
           C     C  
            |     |      
            |     |      
0-----------+-----+----> 0V
           TR1   TR2

TR1 is originele autotrafo 230V->116V
TR2 is trafo 230V -> 36V !!

Het kan ook zo:

0 -----------------+    230V
                   |
                  C
   36V wikkeling  C
                  C------+   199V
                  C      |  
                  C     C   
                  C     C-----> 100V
  230V wikkeling  C     C     
                  C     C
                  C     C  
                   |     |      
                   |     |      
0------------------+-----+----> 0V
                  TR1   TR2

TR1 is trafo 230V -> 36V !!
TR2 is originele autotrafo 230V->116V

Je kunt toch ook gewoon een paar wikkelingen van de secundaire winding van de verhuistrafo afdraaien?

Maar de hele computervoeding vervangen door een exemplaar dat dat de juiste gelijkspanningen aan de computer afgeeft laakt mij het veiligste.

Op donderdag 26 december 2024 23:27:19 schreef Ex-fietser:
Je kunt toch ook gewoon een paar wikkelingen van de secundaire winding van de verhuistrafo afdraaien?

Wel slim, maar ook eng!
Na deze actie loop je een hoger risico dat de verhuistrafo in verzadiging komt.

[Bericht gewijzigd door ohm pi op donderdag 26 december 2024 23:46:13 (11%)]

In het schema te zien lijkt het er op dat je de interne trafo kunt vervangen door een van 230/240 naar 18 volt met middenaftakking zou kunnen vervangen. Je krijgt dan twee keer 9 volt beschikbaar om +12V en -12V te maken. Zou net moeten kunnen. Van +12V en -12V wordt maar weinig stroom gebruikt. Die 9 volt volt is misschien erg krap maar geeft erg weinig warmte. Wil je echt zeker zijn dan is 11 volt misschien beter. Je krijgt dan een een trafo van 22 volt met midden aftakking.

Over de vijf volt hoef je je geen zorgen te maken. Dat wordt met een schakelende voeding gemaakt uit 1 van de wikkelingen. In de 5 volt regeling wordt dus als het goed is veel minder warmte ontwikkeld. De vijf volt gebruikt wel veel meer stroom. En de bijbehorende trafo wikkeling wordt dan ook zwaarder belast. De trafo wordt dus scheef belast. In het schema is dat ook aangegeven.

Wel leuk dat toen al een schakelende voeding hadden. Ik zou wel even de electrolitische condensatoren controleren. Die zijn inmiddels veertig jaar oud en waarschijnlijk geen 105 graden low esr exemplaren.

Je kunt ook een meanwell RT50B voeding kopen die je aansluit op de
=5V,+12V en -12V punten in de computer.

De lineaire spanningsregelaars kunnen de spanning van de verkeerde kant vaak wel hebben. Van de schakelende regelaars ben ik niet zeker. Maar een paar dioden in de lijnen van af de regelaars kunnen de boel beveiligen. Maar het beste is natuurlijk de boel loskoppelen.

@nonius door aan de regelaars te voelen ondervang je het meeste inderdaad wel, maar 1 dingetje waardoor ik juist veel regulatoren zie sneuvelen (apparatuur die in het veld vanaf willekeurige externe DC voedingen, distributie of accu's wordt gevoed) zijn pure overspanningscondities. Niet omdat er teveel wordt verstookt, maar omdat de schakeling of onderdelen er niet op berekend zijn.

Als je als fabrikant aangeeft dat een apparaat tot 24V gebruikt mag worden en dan bijvoorbeeld een MP1593 schakelende regelaar gebruikt, dan is er bij 28V (bijvoorbeeld boordnet loodaccu) al sprake van op het randje van de specs opereren. Als iemand er dan een 32V of 36V lijn aan hangt, of de accu tegelijk oplaadt, dan zit er op enig moment spontaan een gat in het IC. Met een paar procent kans dat de ingangsspanning op de uitgang heeft gestaan voordat er een zekering klapte. De duurdere apparaten doen dit inmiddels anders, maar sommige goedkope apparaten krijg ik toch regelmatig onder handen met dit soort fouten. Je mag er niet op vertrouwen dat iemand er ook echt maar maximaal 24-28V op zet in een omgeving waar niet alle apparaten hetzelfde ingangsspanningsbereik hebben.

Bij een apparaat zoals deze computer, met een vast ingebouwde netvoeding, is de kans vrij klein dat de fabrikant rekening houdt met marges die groter zijn dan 10% en bijzonder klein dat de fabrikant rekening houdt met meer dan 20%.

P.S. Voorbeeld: ik zie een 25V elco op een 20,4V rail in bovenstaand schema. Bij nominale voedingsspanning is dat een prima marge want bijna 20% onder de nominale spanning van de elco dus netjes gedimensioneerd maar niet ruim overgedimensioneerd. Als de 20,4V 16% te hoog is dan staat die rail op 23,7V. Dan blijft de elco nog wel heel, maar zeker als hij wat ouder is dan heb je goede kans dat hij flink sneller slijt omdat je al in de bovenste 10% van de werkspanning zit. Stel nu dat op een zomerse dag de zonnepanelen hun best doen. Dan staat er makkelijk 25V of meer over de elco en dat is buiten spec. Kleine doorslagjes formeren niet meer goed en de slijtage kan exponentieel toenemen. Van de gebruikte regulatoren weet ik alleen uit m'n hoofd dat de 7912 wel heel zal blijven tot -35V op de ingang, maar de andere heb ik niet nagelopen.

Ik zou als algemene oplossing voor een speciaal geval neigen naar een kleine variac met een ingebouwde voltmeter.

Dat is low-tech, maar prima bij incidenteel gebruik door ter zake kundigen. Ik kan mij voorstellen dat het leuk is als de kwetsbare machine origineel is en de netspanning is wat wild tegenwoordig.

Hoewel dat prima werkt, is het risico op per ongeluk verstellen niet nul.

Zelf zou ik een trafo nemen met twee 48V wikkelingen en die in serie zetten om 96V te bekomen.

Bijvoorbeeld deze:
https://www.tme.eu/nl/details/tts100_z230_48-48v/toroidale-transformat…

Kastje er om, stopcontact er op, prim en sec zekeren en klaar, maar er zijn meerdere wegen naar Rome

https://elektrodump.nl/nl/variacs/2551-variac-2a-500watt.html
Stop hem volledig in een kastje zodat je niet meer bij de instelknop kan.
Mss net iets meer bruikbaar als de japanner ooit toch eens ermee mocht ophouden...

Wat vaak ook gaat is een extra wikkeling op de trafo maken, als daar ruimte voor is natuurlijk, experimenteel het aantal keer rond de kern bepalen en dat in (anti)-serie zetten, met de primaire of de secundaire.
Als dat niet kan dan een kleine trafo er bij (als je het mij vraagt).

Die 2x48V vind ik ook wel een heel elegante oplossing.

Zeker, maar dan begin je helemaal opnieuw, ik dacht nog aan een modificatie van wat er al is.
Maar, en, het is de vraag hoe kritisch dit apparaat is voor netspanning afwijking.
Het interne schema, van de voeding, zou die voor handen zijn ?

Overigens :

Op donderdag 26 december 2024 18:23:45 schreef lex2:
. . een oude Japanse Turbo R MSX computer.
Deze behoort te werken op 100V.

Is dat een bestaande netspanning ergens ? Wat nu nog gebruikt wordt ?
Ja, dat staat wel op wikipedia maar ik heb nog niet gekeken.

Gaat het om een stekker voeding ? Hoe groot en hoe zwaar is die ? Schakelend of met trafo ?
Als het om een losse voeding gaat (met 1 spanning) dan zou je die kunnen vervangen door een 230V versie.

Ahum :

Op donderdag 26 december 2024 20:23:59 schreef fred101:
Heeft die computer een losse voeding adapter? In dat geval zou ik kijken wat daar voor DC spanning uitkomt en een andere 230V adapter er bij zoeken die dezelfde uitgang spanning heeft en genoeg stroom kan leveren.

Nu eerst maar eens wachten op een reactie van de vraagsteller.

O !, en ik zie dat "Ex-fietser" het interne schema heeft gevonden.
Ik moet dit soort dingen ook niet doen als ik er geen/niet genoeg aandacht voor heb :-/

Nou toch nog 1tje dan :

Op donderdag 26 december 2024 23:27:19 schreef Ex-fietser:
Je kunt toch ook gewoon een paar wikkelingen van de secundaire winding van de verhuistrafo afdraaien?

Op donderdag 26 december 2024 23:43:56 schreef ohm pi:
[...]Wel slim, maar ook eng!
Na deze actie loop je een hoger risico dat de verhuistrafo in verzadiging komt.

Neen, het gaat om de secundaire wikkeling. ( of die trafo moet net op het randje van z'n vermogen werken )

100V 50/60Hz is in Japan nog steeds de norm. Vintage apparatuur al te zeer ombouwen als je simpelweg een verhuistrafo kunt maken, ligt voor veel verzamelaars en gebruikers niet persé voor de hand.

[Bericht gewijzigd door maartenbakker op vrijdag 27 december 2024 13:20:24 (63%)]

Ja, inderdaad :
https://en.wikipedia.org/wiki/Mains_electricity_by_country
( ctrl-F : japan )
Ik was in de vooronderstelling dat ze daar het VS systeem hadden overgenomen.
In japan was ik ooit met een energieverslindende installatie op 220V daar hadden ze een roterende omvormer voor neergezet.