nonius
set SCE to AUX.
Sommige daarvan zijn zelfs radioactief Thorium op kathode
Yep. En ik gebruik ook gethoreerde TIG laselectrodes. Bevatten 2% Thorium. Ik dacht eigenlijk dat deze electrodes (met rode identificatie) niet meer verkocht mochten worden, maar bij een vluchtige zoekpoging op het internet zijn ze blijkbaar toch nog steeds gewoon te koop. Wel begrijpelijk, ze ontsteken namelijk zo lekker makkelijk.....
Maar 25 jaar geleden bij Philips zaten de wolframdraden met thorium nog wel in het leveringsprogramma maar werden door ons niet meer geproduceerd. Teveel gedoe met veiligheidsvoorschriften, gloveboxes etc.
Oh ja, en elke keer dat ik de goede, ouderwetse gasgloeikousjes (met Thorium) tegenkom in een kringloopwinkel, gaan die direct in m'n winkelmandje 
Tidak Ada
Rommelige werkplek? In de natuur is wanorde de meest stabiele toestand; de entropie is dan maximaal. Het handhaven van "orde" kost daarom altijd energie.
Op vrijdag 7 februari 2025 18:19:39 schreef nonius:
[...]Oh ja, en elke keer dat ik de goede, ouderwetse gasgloeikousjes (met Thorium) tegenkom in een kringloopwinkel, gaan die direct in m'n winkelmandje
Ook een Petromaxlamp in huis? 
Je zou mijn buizenverzameling eens moeten zien, hoewel een goot deel ingepakt ligt te wachten....
Eimac VT158
Dit is geen eigen foto. Mijn exemplaar heeft namelijk de originele uraniumglas doorvoeren.
Ik hoop er nog eens toe te komen om een foto te maken met bijbelichting door 365nm UV.
Thorium gloeikousjes zijn behoorlijk irritant om te vervangen. Die zooi komt overal. Ik ben ooit een keer een campinglamp met zo'n kousje er in, omgevallen aangetroffen in m'n opslag.
Kousje was uit elkaar gevallen en uit de lamp gevallen, en in een bak onderdelen terecht gekomen. Dat was een 'leuke' klus om met zaklamp en geigerteller de restjes met een pincet op te vissen uit de bak. Ik had handschoenen aan, na de klus was het op de handschoenen achtergebleven stof meetbaar.
Ik heb nog 2 van die kousjes ongebruikt liggen, en ze zullen ook ongebruikt blijven - als radioactieve curiositeit. Ongebruikt verspreiden ze niet veel stof en op 'n meter afstand kan je ze niet meer 'zien' met een eenvoudige geigerteller. Voor gebruik heb ik moderne, niet-radioactieve kousjes liggen.
Ik heb ook een mooi setje uraniumglazen theekopjes (krap boven achtergrond) en een bloemenvaas (5 a 10x achtergrond) staan
[Bericht gewijzigd door Ledlover op (16%)]
Tidak Ada
Rommelige werkplek? In de natuur is wanorde de meest stabiele toestand; de entropie is dan maximaal. Het handhaven van "orde" kost daarom altijd energie.
(klick!)
Dit is de Eimac® plank in mijn buizen-vitrine
Nonius e.a.
Ik vind dat jullie wel tamelijk lichtzinnig met deze mogelijke Hg of Th vergiftiging omgaan.
M.n. met die Kwikgelijkrichtbuizen, waar een grote plas kwik wordt gebruikt (ook in de AX-50?).
Er is juist een lange strijd gestreden om het fenomeen : As mad as a hatter" ofwel kwikvergiftiging als beroepsziekte te voorkomen.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/2672802/
https://archive.cdc.gov/www_cdc_gov/niosh/updates/upd-03-04-10.html
NB
Ik wist dus zelf niet dat radioactief Th in gloeikousjes van Camping lampen zat.
(Ik heb zelf al zo'n 45 jaar niet meer gekampeerd maar die gas lamp met zijn radioactieve kousje ligt nog steeds op zolder! Gelukkig in zijn doos).
.
Bedankt voor het melden. Ik ga hem zsm ontzorgen!
(cq afleveren bij het lokale Milieupark).
nonius
set SCE to AUX.
M.n. met die Kwikgelijkrichtbuizen, waar een grote plas kwik wordt gebruikt (ook in de AX-50?).
Dan zal ik maar niets zeggen over de grote plas kwik die hier midden in de woonkamer aan de wand hangt....
(of de diverse min/max-thermometers, waaronder een zelfgemaakte uit eikenhout).
Had ik trouwens al verteld over het asbest in oude strijkijzers?...
Hi Nonius,
Ik heb als student ook nog met die grote glazen U buizen (om delta P's te meten), gewerkt.
Ik heb destijds het gevaar niet ingezien (dat werd je ook niet verteld) evenmin als andere zooi, zoals benzeen, Broom.
Zo gebruikte ik op een gegeven moment een pot KCN, waar ik de hele stad mee had kunnen vergiftigen.
Gelukkig dat de regelgeving is aangescherpt:
Maar ik zou als ik jou was, toch voorzichtig zijn met je barometers (met de Russische eigenaar van een Barometer atelier in S'dam is het niet zo goed afgelopen).
Tidak Ada
Rommelige werkplek? In de natuur is wanorde de meest stabiele toestand; de entropie is dan maximaal. Het handhaven van "orde" kost daarom altijd energie.
't Valt allemaal nogal mee: Zolang je een buis heel houdt (het glas dus) kan dat beetje kwik geen kwaad. Net als in batterijen. Alleen moet je net als bij TL-buizen en dergelijke, opletten dat je de ballon niet stuk maakt.
Buizen Als AX50 en 866 zijn kwikdampgelijkrichters. Daar zit een hoeveelheid van een paar decigram kwik in, die middels verhitting door de gloeidraad verdampt, waarna je de hoogspanning kunt inschakelen. Er ontstaat dan een blauwe, UV-rijke gloed in de buis. Dit soort buizen wordt alleen nog in nostalgische apparatuur door verzamelaars gebruikt.
Gevaarlijker zijn kwikgelijkrichters, die met een plasje kwik gevuld zijn, maar ook hier weer alleen als het kwik door glasbreuk wordt 'bevrijd', kan het in het mileu terechtkomen. Halfgeleiders hebben overigens het werk van deze buizen overgenomen, dus ook hier zijn ze alleen bij verzamelaars in omloop en die waken er wel voor dat hun schat niet beschadigd wordt.
Radio isotopen komen alleen nog in militaire en professionele toepassingen voor, hoewel ook hier de halfgeleider het werk vrijwel in alle gevallen heeft overgenomen.
De hoeveelehid straling die vrijkomt is in het algemeen kleiner dan die van het wandje van Ytong® blokken of gipskartonnen platen in je huis. En zelfs veel minder dan in huizen van natuursteen, zoals die veel in de Scandnavische landen voorkomen.
Welterusten en laat je angstdromen maar varen.
@ Tidak Ada
Welterusten en laat je angstdromen maar varen
Kijk, dat bedoelde ik nu precies.
Die zooi wordt nog steeds gebruikt door mensen (bv Audiophools) die de gevaren van deze buizen niet kennen.
[Bericht gewijzigd door redguuz op (39%)]
Voorzichtigheid is belangrijk, maar je hoeft ook niet overdreven angstig te zijn.
Op vrijdag 7 februari 2025 23:35:53 schreef Tidak Ada:
De hoeveelehid straling die vrijkomt is in het algemeen kleiner dan die van het wandje van Ytong® blokken of gipskartonnen platen in je huis. En zelfs veel minder dan in huzien van natuursteen, zoals die veel in de Scandnavische landen voorkomen.
Vergeleken met uraniumglas: ja. Uraniumglas is een zeer veilige stof, en je moet letterlijk een stuk verbrijzelen en fijnmalen met een vijzel om het spul in je lichaam te krijgen, ofwel agressieve middelen gebruiken om het er uit te logen of bijten. De straling is 99% alfastraling en penetreert de huid dus niet. Ik drink als onderdeel van een show gerust een glaasje tonic uit m'n uraniumglazen kopje onder blacklight
In een zekere stad in het noorden van ons land is een verhoogde achtergrondstraling te meten in de binnenstad. Volgens de Safecast kaart is het de meest radioactieve plek van nederland. Ik vermoed sterk dat dit komt door de specifieke klinkers die gebruikt zijn (die gele, voor de groningers) in het gebied dat grotendeels voetgangersgebied is.
Heb het ooit nagemeten, en verrek! Met mijn niet-alfa gevoelige detector moet het overigens wel een meting van 5 minuten zijn, voordat ik onderscheid kan maken met de straling buiten dit gebied.
Vergeleken met gasgloeikousjes: absoluut niet. Die krengen zijn veel radioactiever dan je denkt. Wat boorstof van de gipsblokken waar m'n binnenmuren uit zijn opgebouwd, daar reageert de geigerteller niet op.
Eenzelfde hoeveelheid stof van een gasgloeikousje en je zit op tientallen tot honderden keren de achtergrondstraling.
Tegelijkertijd heeft de overheid eens een onderzoek laten doen naar de daadwerkelijke risico's van gasgloeikousjes ergens in de jaren '80. Gekeken hoeveel stof er vrijkomt bij normaal branden, en hoeveel een mens inademt bij het vervangen van een kapot kousje. De kans op ziekte door blootstelling aan stof van gasgloeikousjes bleek tamelijk beperkt. Evengoed is het vermijden van die beperkte risico's gemakkelijk: radioactieve kousjes niet meer gebruiken, ongebruikte kousjes in een zakje laten zitten.
Zelfde geldt voor kwikdampgelijkrichters: je moet nogal lomp doen om die dingen te breken. Er zit ruim meer kwik in dan in een TL of spaarlamp (je kan de neerslag zien in de ballon van de buis, terwijl het bij een TL zó weinig is dat je het in een getter-ring achtige constructie van amalgaam kan plaatsen) maar ik verwacht dat in geval van breuk, het meeste aan het glas van de buis vast zal blijven kleven.
De damp zal vlug condenseren, die buizen staan op onderdruk die helpt het kwik te verdampen. Breng je die naar atmosferische druk, dan zal het beetje verdampte kwik snel terug naar vloeibaar gaan (idem dito in TL's overigens)
@ Mods: is het een idee om dit topic te hernoemen naar 'Chemische veiligheid in de elektronicahobby'?
Tidak Ada
Rommelige werkplek? In de natuur is wanorde de meest stabiele toestand; de entropie is dan maximaal. Het handhaven van "orde" kost daarom altijd energie.
Kijk, dit zijn pas echte kwikgelijkrichters:
Het is een 6 phasen gelijkrichter
Op zaterdag 8 februari 2025 08:04:40 schreef redguuz:
@ Tidak Ada[...]
Kijk, dat bedoelde ik nu precies.
Die zooi wordt nog steeds gebruikt door mensen (bv Audiophools) die de gevaren van deze buizen niet kennen.
[bijlage]
[bijlage]
(geeft minder rimpel).
Ik heb dit monster ooit voor een vriend, ergens langs de Loire naar zijn huis vervoerd.
Er zit ongeveer ¼ l kwik in, dat is dus rond 4 kg
De hoogte van de buis is meer dan een halve meter.
We hebben dat dat monster in een kuip met schuimrubber vervoerd en voozichtig gereden, vooral bij drempels. Het klotsen van het kwik zou namelijk door de massa ervan het glas kunnen breken.
We zijn veilig thuis gekomen
Audiofools zullen nooit kwikgelijkrichters gebruiken, want die geven teveel breedbandige ruis in de dc
Metal lovers, Hardrockers en Punkers zullen dat misschien wel accepteren, omarmen, maar of ze dan naar kwikhelijkrichters zoeken??
nonius
set SCE to AUX.
Prachtig stuk techniek! Zoiets zou bij mij toch een prominent plekje in de woonkamer krijgen.
Bij dit soort gelijkrichters maak ik me geen zorgen meer om het kwik, maar des te meer om m'n (las)ogen..... 
Ik heb die kwikgelijkrichters ook altijd al fascinerend gevonden 
Qua lasogen zal het nog wel meevallen omdat het glas het kortgolvige UV-licht (in het UV-C gebied) absorbeert. Wel heb je in het UV- en violette gebied nog emissies op 365nm en 405nm die wel door het glas gaan, maar dat zal wel los lopen als je niet de hele tijd naar die gelijkrichter staat te staren.
Thorium gloeikousjes bewaar je inderdaad het best in een gesloten verpakking want die geven ook radongas af. Een leuk experiment is lucht door zo'n kousje blazen recht in een nevelkamer, dan krijg je allemaal "V"-vormige strepen in de damp van tweemaal een α-verval kort na elkaar. 220Rn vervalt naar 216Po dat op zijn beurt kwasi onmiddellijk vervalt naar 212Pb. https://www.youtube.com/watch?v=Efgy1bV2aQo
Nu hadden ze in de USSR vroeger ook rookdetectors met plutonium...
Tidak Ada
Rommelige werkplek? In de natuur is wanorde de meest stabiele toestand; de entropie is dan maximaal. Het handhaven van "orde" kost daarom altijd energie.
Op vrijdag 7 februari 2025 23:18:20 schreef nonius:
[...]Dan zal ik maar niets zeggen over de grote plas kwik die hier midden in de woonkamer aan de wand hangt....
(of de diverse min/max-thermometers, waaronder een zelfgemaakte uit eikenhout).
Had ik trouwens al verteld over het asbest in oude strijkijzers?...
Ah,
Een kwikbarometer!
Die hangt hier ook in de huiskamer
De hier afgebeelde ignitron staat in onze 'hobbykamer' (v/h studeerkamer). UIt veiligheidsoverweging onder een glazen stolp
Nu hadden ze in de USSR vroeger ook rookdetectors met plutonium...
[bijlage]
Plutonium? Dat is wel *heel* erg spicy.
Die dingen gebruiken Americium en Radium, en zelfs de Radium detectors hebben ze niet lang gemaakt omdat die toch wel wat 'heet' waren.
Radioactive Cores from Industrial Smoke Detectors
https://www.youtube.com/watch?v=hxTEdeW8nsU
-edit-
Oeh Ruskies ... Russians be crazy, dat zou wellicht kunnen.
[Bericht gewijzigd door Sine op (12%)]
AX50 tests
door Ouwe Schipper @, Sassenheim, 30.05.2012, 07:19 (4639 dagen geleden) @ robot797
Kijken in "het blauwe licht van een met kwik gevulde vacuüm" kan van belang veel schadelijker zijn dan zonder oogbescherming naar de zon kijken.
Geïoniseerde kwikdamp levert een uitgebreid spectrum van zachte en harde UV straling op, die je helemaal niet zien kunt. Je pupillen accommoderen er dus niet op en er zijn in dat spectrum bepaalde soorten UV waaraan je een onherstelbare netvlies- ontsteking kunt overhouden. Het is volstrekt onzeker in welke mate het glas van een kwikdamp gelijkrichter die UV straling doorlaat.
TL buizen en spaarlampen werken ook met geïoniseerde kwikdamp. Maar die zijn gemaakt van een speciale glassoort die geen UV doorlaat. Verder is de functie van het poeder aan de binnenkant om dat UV om te zetten in zichtbaar licht.
Maar goed, ik heb al eerder op dat risico gewezen; als je geniet van de kans om blind te worden moet je dat vooral doen.
Nico
AX50 tests
door Ouwe Schipper @, Sassenheim, 30.05.2012, 07:19 (4639 dagen geleden) @ robot797
Kijken in "het blauwe licht van een met kwik gevulde vacuüm" kan van belang veel schadelijker zijn dan zonder oogbescherming naar de zon kijken.
Geïoniseerde kwikdamp levert een uitgebreid spectrum van zachte en harde UV straling op, die je helemaal niet zien kunt. Je pupillen accommoderen er dus niet op en er zijn in dat spectrum bepaalde soorten UV waaraan je een onherstelbare netvlies- ontsteking kunt overhouden. Het is volstrekt onzeker in welke mate het glas van een kwikdamp gelijkrichter die UV straling doorlaat.
TL buizen en spaarlampen werken ook met geïoniseerde kwikdamp. Maar die zijn gemaakt van een speciale glassoort die geen UV doorlaat. Verder is de functie van het poeder aan de binnenkant om dat UV om te zetten in zichtbaar licht.
Maar goed, ik heb al eerder op dat risico gewezen; als je geniet van de kans om blind te worden moet je dat vooral doen.
Nico
Tidak Ada
Rommelige werkplek? In de natuur is wanorde de meest stabiele toestand; de entropie is dan maximaal. Het handhaven van "orde" kost daarom altijd energie.
Dat Geldt ook voor UV-LED's, zeker als die een golflengte van <365nm hebben.
Lasbril of ski-/sneeuwbril is een goede opolossing
TL buizen zijn van conventioneel glas gemaakt. Dat laat 365nm wel door, maar alles daarboven niet echt. Voor 365nm geldt dat je er niet echt in moet gaan zitten staren, maar het is 'de' blacklight golflengte en niet echt superschadelijk.
De buizen die wél UVB en UVC doorlaten zijn gemaakt van speciaal kwartsglas. Gelijkrichters zijn daar zeker niet van gemaakt.
UVC en UVB zijn zeer eenvoudig te blokkeren met ofwel wat uv werende raamfolie, ofwel een plaatje polycarbonaat.
[Bericht gewijzigd door Ledlover op (14%)]
Op zaterdag 8 februari 2025 15:58:29 schreef robt797:
mijn kwik cactus
Een bekende
@redguuz
dit is nogsteeds on onzin bericht
ik heb uren naar kwikdampers zitten staren en ik heb nog nooit lasogen gehad
en @nonius
als ik wist hoe dan had je er 1 mogen hebben (maar deze blijft van mij)