beste mensen,
hierbij het zoveelste 1fase naar 3 fase voorbereidingstopic 
graag willen we onze monofase groepenkast (1X35A) voorbereiden voor 3 fase (3X25A) aansluiting in de toekomst.
We wonen nog maar enkele jaren in Nederland. Ik ben op de hoogte van het AREI ( België) maar niet van de NEN, daarom wil ik enkele vragen stellen.
ik heb al heel wat huiswerk gedaan en vele topics gelezen maar de regels van de NEN zijn moeilijk te vinden.
toch wil ik even vragen of het mogelijk is om jullie mening te geven over onze plannen.
ik heb vlug een schets gemaakt van de huidige situatie.
de hoofdautomaat is 35A en er zijn bruggen aangebracht L1/L2/L3 op de 4P hoofdschakelaar. van de 4P hoofdschakelaar vertrekken drie bruine lijndraden en één nul naar vier verdeelblokken in de groepenkast.
vanaf de verdeelblokken krijgen de verschillende aardlekautomaten hun voeding. de zonnepanelen zijn aangesloten opverdeelblokken L1 en N.
de kast is uitgevoerd in 6mm2.
de PV installatie is door een erkend bedrijf geïnstalleerd volgens onderstaande schets.
deze installatie zonder remautomaat is volgens mij niet toegestaan aangezien de totale stroom door een bepaald circuit al 20A + 35A kan zijn!
de kast is slechts uitgevoerd in 6mm2.
de kookplaat is als volgt aangesloten (kookgroep 2X16A / 2 lijndraden - 2 nul, achter een 40A diff.)
volgens kookplaat aansluitschema "400V 2N"
tot mijn verbazing is er slechts één nul aan perilexstekker naar kookplaat!? ik mis hier nog een nul van perilexsnoer naar kookplaat.
in de perilex WCD in de muur zijn de twee bruine lijndraden en twee blauwe nul aangesloten.
ik zou de groepenkast als volgt willen voorbereiden naar 3 fase, zie schets hieronder.
hierbij heb ik enkele vragen:
- ik heb ergens gelezen (NEN) dat er min 2 ALS'n verplicht zijn in een groepenkast. aangezien ik allemaal aardlekautomaten heb of ga plaatsen is dit volgens mij niet noodzakelijk en zelfs ongewenst. wat is jullie visie hierover? een groepenkast met enkel aardlekautomaten is volgens mij net zo veilig.
- ik wil een "rem-automaat" 4P 40A plaatsen (zonnepanelen 20A, voeding 3X25A), is het gebruikelijk om een aardlekautomaat 40A/300mA te voorzien ipv enkel 40A automaat? (in België is een hoofd ALS van 300mA steeds verplicht)
- de installatie zal ik voorzien van 6mm2 aangezien de rem-automaat de stroom beperkt tot 40A.
- momenteel is de kookgroep (iets wat ik in België niet ken) monofase aangesloten door twee automaten van 16A die mechanisch gekoppeld zijn. deze "kookgroep" staat achter een 40A/30mA ALS. Er vertrekken twee fasedraden en twee nul. zie info over aansluiting hierboven.
als ik het goed heb is dit volgens NEN niet verplicht om deze te beveiligen met ALS?
toch wil ik graag (voor veiligheidsredenen) een "kookgroep aardlekautomaat" 16A/30mA (bv SEP kwaliteit?) installeren. hierbij wil ik één automaat L1+N aansluiten, de andere automaat L2+N. volgens mij verandert er bij overgang van 1x35A naar 3x25A verder niks aan de aansluiting van de kookplaat. (buiten het probleem met enkele nul dan)
- Is er een verplichte kleurcodering van L1/L2/L3? ik zou kiezen voor L1=rood/bruin, L2=zwart, L3=grijs.
of moeten de lijndraden allemaal verplicht bruin?
- ik ga een nieuwe kast monteren, dit in combinatie met verdeelklemmen onderaan voor L1/L2/L3/N en bovenaan PE.
nu heb ik wat opzoekwerk gedaan en meestal zijn de verdeelklemmen voor lijndraden uitgevoerd met 4 plaatsen en dat is OK. maar de klem voor de nul heeft slechts 5 plaatsen, dit zou in mijn geval te weinig zijn. is het in Nederland toegestaan om bv een dubbele adereindhuls 2x6mm2 te gebruiken en deze in één plaats te schroeven om te vertrekken naar meerdere groepen? of moet er gebruik gemaakt worden van 1 naar 2 aftakblok? volgens mij is hier technisch niks mis mee..
alvast bedankt voor jullie reacties.
vriendelijke groet
testman
waar rook was, werkt nu iets niet meer
als je toch voor nieuw gaat zou ik geen remautomaat zetten op een 1 fase PV installatie, maar de aardlek op die fase ook 63A maken zodat je voldoet aan de opgetelde stromen van de PV en het net, bedrafing dan ook naar 10mm2 voor die fase. zo niet, voldoet een 1 of 2 polige remautomaat ook al, en gaat niet het hele huis plat als die tript, tevens hoeft dat geen aardlekautomaat te zijn. 300mA aardlekken komen in NL in woningen niet voor.
aderhulzen dubbel nemen werkt fijner in een niet te grote kast als deze met 14 groepen, een verdeelblok maakt het rommeliger en neemt ook ruimte in beslag.
als je voeding van meterkast naar perilex 5 aders 2,5mm2 heeft zou ik zeggen, vervang dat snoer aan het fornuis gewoon, je hebt er gewoon kant en klare aansluitkabels voor bij de bouwmarkt. 5x1,5 zijn die in rubber. anders ga je de nul overbelasten, fornuis kan tegen de 7kW maximaal doen. vooral de perilex kan dat niet aan..
Toeternietoe
Dubbelgeïsoleerd
Daar waar een schakeling rookt, vloeit de meeste stroom (1e hoofdwet van Toeternietoe)
ik zou de “remautomaat” weg laten.
De meerprijs is dat je de kast met 10qmm moet bedraden.
Als je dan langere kamrail op je automaten gebruikt is het helemaal een eitje.
Maak van je kookgroep een 3 fase groep.
Heeft je zonnepaneel geen aardlek?
Op de perilex stekker hoort inderdaad een tweede nul aangesloten te zijn. Daarbij is de trekontlasting verkeerd gebruikt, daar hoort de mantel van het snoer onder te zitten, en niet de draden. Nu zal die soep niet zo heet gegeten worden, de perilex kan je als het goed is niet direct bij, maar het hoort niet.
Voor een drie-fasen aansluiting kan je beter de kookplaat op een 3P+N 3xB16 automaat zetten, dan heb je minder kans dat er een hoofdzekering eruit gaat als er ook nog andere zware gebruikers op die fase aan het werk zijn.
Voor de fasen draden mag je bruin, zwart en grijs gebruiken, of zelfs andere kleuren, maar geen geel/groen (PE), 3x bruin of zwart kom je hier in NL ook vaak tegen. Voor de overzichtelijkheid is het slimmer bruin-zwart-grijs te gebruiken.
De remautomaat is niet nodig, je gebruikt immers aardlekautomaten, en die schakelen uit bij 16A. In NL wordt de remautomaat eigenlijk alleen gebruikt bij éénfase installaties ic.m. aardlekschakelaars (zo heten differentieels hier) die maximaal 40A kunnen voeren.
In jouw geval 35A net, plus 20A pv maakt samen 55A en wordt er een 1P C40A geplaatst vóór de aardlekschakelaars.
6mm2 is prima in een groepenkast. Volgens Liander, een Netbeheerder mag je zelfs tot 60A gaan met 6mm2. Het zijn maar zeer korte stukjes draad die je gebruikt, waardoor de verliezen beperkt blijven, en zo ook de warmte ontwikkeling.
Voorbeeld:
Rechts naast de hoofdschakelaar zit een overspanningsbeveiliging, om spanningspieken van het net de kop in te drukken.
Onder de hoofdschakelaar zitten CT's (en bij de pv aansluitingen) om het stroomverloop te monitoren.
Hou wat ruimte vrij rond de hoofdschakelaar voor eventuele toekomstige aanpassingen.
6 mm voor de interne bedrading, GEEN remautomaat en de kookleiding uitvoeren in 3 fasen.(je wil toch naar 3 fasen toe?)dan een 3 fasen automaat,met meeschakelende nul, en vergeet de verplichte hoofdschakelaar niet..
bedankt iedereen voor de snelle reacties en de goede tips!
Op zaterdag 15 maart 2025 09:18:28 schreef testman:
als je toch voor nieuw gaat zou ik geen remautomaat zetten op een 1 fase PV installatie, maar de aardlek op die fase ook 63A maken zodat je voldoet aan de opgetelde stromen van de PV en het net, bedrafing dan ook naar 10mm2 voor die fase. zo niet, voldoet een 1 of 2 polige remautomaat ook al, en gaat niet het hele huis plat als die tript, tevens hoeft dat geen aardlekautomaat te zijn. 300mA aardlekken komen in NL in woningen niet voor.aderhulzen dubbel nemen werkt fijner in een niet te grote kast als deze met 14 groepen, een verdeelblok maakt het rommeliger en neemt ook ruimte in beslag.
als je voeding van meterkast naar perilex 5 aders 2,5mm2 heeft zou ik zeggen, vervang dat snoer aan het fornuis gewoon, je hebt er gewoon kant en klare aansluitkabels voor bij de bouwmarkt. 5x1,5 zijn die in rubber. anders ga je de nul overbelasten, fornuis kan tegen de 7kW maximaal doen. vooral de perilex kan dat niet aan..
@testman goed idee, enkel vrees ik dat 10mm2 en kamrail in één module aardlekautomaten niet past?
klopt, adereindhulzen zal ik gebruiken.
Maak van je kookgroep een 3 fase groep.
Heeft je zonnepaneel geen aardlek?
@Toeternietoe goed opgemerkt, ben ik vergeten tekenen op schets. PV installatie is 20A/100mA.
ik zou graag 3 fase maken van de kookgroep maar ik mis een fasedraad richting perilex WCD.. is het toegestaan om tijdelijk een aardlekautomaat 4P monofasig aan te sluiten?
Op de perilex stekker hoort inderdaad een tweede nul aangesloten te zijn. Daarbij is de trekontlasting verkeerd gebruikt, daar hoort de mantel van het snoer onder te zitten, en niet de draden
@keebrev jullie hebben een goed oog voor detail, was me niet opgevallen
wordt aangepast, bedankt!
dus stel ik heb een extra lijndraad richting kookplaat (die blauwe kan ik niet gebruiken wegens kleurcode), deze sluit ik aan op de 4P aardlekautomaat 4P-16A/30mA. dan vertrekken er drie lijndraden en nul naar perilex WCD. ik haal een andere perilex stekker en sluit de kookplaat aan volgens schema "400V 3N". trek ik dan niet teveel stroom over nul wanneer ik deze 4P tijdelijk monofase blijf gebruiken?
propere groepenkast trouwens! 
6 mm voor de interne bedrading, GEEN remautomaat en de kookleiding uitvoeren in 3 fasen.(je wil toch naar 3 fasen toe?)dan een 3 fasen automaat,met meeschakelende nul, en vergeet de verplichte hoofdschakelaar niet..
@mel ok duidelijk, hoofdschakelaar (40A) zit nu in apart kastje onder de groepenkast, onderkant is de lijndraad met bruggen verbonden naar L1/L2/L3. ik zat te denken om ineens mss een nieuwe te plaatsen, die is intussen ook al meer dan 20 jaar oud...
iedereen veel dank
Op zaterdag 15 maart 2025 10:49:05 schreef keebrev:
Voor de fasen draden mag je bruin, zwart en grijs gebruiken, of zelfs andere kleuren, maar geen geel/groen (PE), 3x bruin of zwart kom je hier in NL ook vaak tegen. Voor de overzichtelijkheid is het slimmer bruin-zwart-grijs te gebruiken.
Even wat rechtzetten.
Voor fasedraden mogen alleen de kleuren bruin-zwart-grijs gebruikt worden, voor de nul alleen blauw en dat allemaal over de gehele lengte van de draad.
Excuses voor de verwarring. 
Elektrische huisinstallaties worden na oplevering niet meer gekeurd, zoals in België. Wat ik wel eens gezien heb bij zo'n 2-fase kookgroep aansluiting die naar drie fasen omgezet is, is dat men de tweede blauwe draad aan beide zijden gemarkeerd heeft door er rondom met een zwarte stift te tekenen. Officieël mag het dus niet. Voor de werking en veiligheid maakt het niets uit.
[off-topic] Voor een functionele vereffeningsleiding is de kleur: rose
Dus draagframes van zonnepanelen worden met een rose draad naar de omvormer gebracht...om daar verder te gaan in de werkschakelaar...als geel/groen....
Mooi puntje voor scope 12 lui.... 
[on-topic]
Je moet wachten met het veranderen van de kookgroep tot je daadwerkelijk de 3-fasen hebt, anders idd kans op een overbelaste nul.
[Bericht gewijzigd door keebrev op (12%)]
Op zaterdag 15 maart 2025 15:41:57 schreef keebrev:
[...]Even wat rechtzetten.
Voor fasedraden mogen alleen de kleuren bruin-zwart-grijs gebruikt worden, voor de nul alleen blauw en dat allemaal over de gehele lengte van de draad.Excuses voor de verwarring.
Elektrische huisinstallaties worden na oplevering niet meer gekeurd, zoals in België. Wat ik wel eens gezien heb bij zo'n 2-fase kookgroep aansluiting die naar drie fasen omgezet is, is dat men de tweede blauwe draad aan beide zijden gemarkeerd heeft door er rondom met een zwarte stift te tekenen. Officieël mag het dus niet. Voor de werking en veiligheid maakt het niets uit.
Je moet wachten met het veranderen van de kookgroep tot je daadwerkelijk de 3-fasen hebt, anders idd kans op een overbelaste nul.
Ok begrepen ivm kleuren.
Ja ik kan eventueel de tweede blauwe opofferen als "trekdraad" zit in pvc buis, wel een risico... Of een gekleurde krimpkous aan beide kanten. Goed idee.
Ok ik kan alvast de 4p kookgroep voorbereiden en tijdelijk de twee kookgroep aardlekautomaten nog gebruiken. De tweede nul in het perilexsnoer wordt dan mee (parallel) onder de N pool (klem 5) van de kookplaat geschroefd?
Op zaterdag 15 maart 2025 15:48:01 schreef Jos70:
Ik heb nog even een schets gemaakt met jullie tips.[bijlage]
Ziet er goed uit!
Wat ik wel zou doen is de airco op de zonnepanelen groep fase 1 zetten (en de wasdroger (droogkast) op fase 2.
Je opgewekte pv gaat dan rechtstreeks naar de airco!
Op zaterdag 15 maart 2025 15:56:52 schreef Jos70:
De tweede nul in het perilexsnoer wordt dan mee (parallel) onder de N pool (klem 5) van de kookplaat geschroefd?
Klem 4 kan hier voor gebruikt worden, die zit met klem 5 doorverbonden.
Wat ik wel zou doen is de airco op de zonnepanelen groep fase 1 zetten (en de wasdroger (droogkast) op fase 2.
Je opgewekte pv gaat dan rechtstreeks naar de airco!
Ja idd!
da is logischer! Top tip
Is de perilex op deze manier correct aangesloten bij monofase dubbele aardlekautomaat?
[Bericht gewijzigd door Jos70 op (37%)]
dank u! 
Het enige waar ik nog aan twijfels is of ik 10mm2 en kamrail in een 1 module aardlekautomaten krijg, ik ga eens wat proberen met reservespul..
Ja, dat mag. Het is verboden om de kast van de hoofdzekering en kWh-meter te openen. Als het goed is, zitten daar ook zegels op.
Kamrails van Hager. De nul van de hoofdschakelaar in het midden aansluiten, dan loopt de stroom mooi verdeeld (natuurlijk afhankelijk van de belasting) naar links en rechts.
Idem voor de fase rails.
[Bericht gewijzigd door keebrev op (23%)]
Op zaterdag 15 maart 2025 16:27:42 schreef keebrev:
[bijlage]Kamrails van Hager. De nul van de hoofdschakelaar in het midden aansluiten, dan loopt de stroom mooi verdeeld (natuurlijk afhankelijk van de belasting) naar links en rechts.
Idem voor de fase rails.
Top , bedankt!
Toeternietoe
Dubbelgeïsoleerd
Daar waar een schakeling rookt, vloeit de meeste stroom (1e hoofdwet van Toeternietoe)
Afhankelijk vn het merk…..
Je hebt kamrail met vorken.
Die passen onder de schroef. De volle aansluitkooi blijft zo beschikbaar voor je bedrading.
Die kamrail met stiften heb ik altijd ondingen gevonden.Dan heb je 2 verschillende “draden” in een aansluitkooi.
Toeternietoe
Dubbelgeïsoleerd
Daar waar een schakeling rookt, vloeit de meeste stroom (1e hoofdwet van Toeternietoe)
Op zaterdag 15 maart 2025 16:26:52 schreef Jos70:
[bijlage]Even voor alle duidelijkheid, mag ik in Nederland de hoofdautomaat (onder op foto) uitzetten en alles daarboven zelf aanpassen?
Ja.
Wel voor de zekerheid nameten of het spanningsloos is.
Op zaterdag 15 maart 2025 17:03:05 schreef Toeternietoe:
Afhankelijk vn het merk…..
Je hebt kamrail met vorken.
Die passen onder de schroef. De volle aansluitkooi blijft zo beschikbaar voor je bedrading.
Die kamrail met stiften heb ik altijd ondingen gevonden.Dan heb je 2 verschillende “draden” in een aansluitkooi.
jammer genoeg hebben mijn 1 module Abb aardlekautomaten deze optie niet. Die vorken werken wel het best zoals je zegt.
Meten doe ik altijd 
Op zaterdag 15 maart 2025 17:04:30 schreef Toeternietoe:
[...]Ja.
Wel voor de zekerheid nameten of het spanningsloos is.
Als de kWh-meter niets meer aangeeft....
Op zaterdag 15 maart 2025 19:55:53 schreef keebrev:
[...]Als de kWh-meter niets meer aangeeft....
Moet je volgens de NEN3140 nog steeds vaststellen met een geschikte meter of dat zo is.
Beste mensen, mag (bij 2x16A kookgroep ) de brug tussen klem 4&5 blijven zitten?
[Bericht gewijzigd door Jos70 op (10%)]
.
[Bericht gewijzigd door revado op (99%)]
testman
waar rook was, werkt nu iets niet meer
Op zondag 16 maart 2025 19:30:05 schreef Jos70:
Beste mensen, mag (bij 2x16A kookgroep ) de brug tussen klem 4&5 blijven zitten?[bijlage]
ja dat mag zo.