Ongezekerd bureaulampje

Harrie729 schreef in een (om andere redenen) gesloten discussie:

Een bureaulampje is een voorbeeld van een ongezekerd apparaat dat met een kleinere sectie is aangesloten.

Ik beschouwde het bureaulampje als een gezekerd armatuur omdat de lamp die je erin draait gezekerd is. Er kan dus nog wel een schakelaar tussen het snoer en de zekering zitten. Zoek ik het dan te ver, of is dat inderdaad een overweging die een ontwerper echt gemaakt heeft? Natuurlijk dateren veel bureaulampen wel uit de tijd dat er in Nederland lang niet overal zekeringen tussen zaten (exportradio's hadden bijvoorbeeld meer zekeringen dan die voor verkoop in eigen land).

P.S. Voor KlaasZ en volgende lezers even een stukje vetgedrukt. De context is dat ik beweerde dat de zekering in een apparaat met steker (ook) bedoeld is om het netsnoer af te zekeren dat vaak aan de dunne kant is om permanent 16A te voeren zoals door de installatieautomaat wordt bepaald.

[Bericht gewijzigd door maartenbakker op (18%)]

Een bureaulamp met een zekering, bestaan die dan? Nooit gezien.

Dan bedoel je waarschijnlijk een bureaulamp met een gloeilampje?
Die lampjes hebben in de draadjes naar het filament wel een dun deel, of zelfs glazen buisjes met zekeringsdraad.
Maar een aparte zekering in het armatuur heb ik er nog nooit in gezien.
Maar lampjes kunnen ook , als de glieidraad wat ongelukkig valt, intern ontploffen en dan gaat de automaat er echt wel uit.
En dan is het snoerschakelaartje ook mooi zwart van binnen :)

Ledlampen zijn ook gezekerd met een 'fusible resistor'...

Op vrijdag 6 juni 2025 13:17:37 schreef revado:
Dan bedoel je waarschijnlijk een bureaulamp met een gloeilampje?
Die lampjes hebben in de draadjes naar het filament wel een dun deel, of zelfs glazen buisjes met zekeringsdraad.

Ik begreep dat dit een bedoeld element was in gloeilampen inderdaad, maar heb er geen echte bron voor (maar ik zie het wel bij nagenoeg alle gloeilampen). Een smeltende gloeidraad is zeker een recept voor vonkvorming: twee gloeiend hete scherpe punten vlak bij elkaar in een lage druk.

Maar een aparte zekering in het armatuur heb ik er nog nooit in gezien.
Maar lampjes kunnen ook , als de glieidraad wat ongelukkig valt, intern ontploffen en dan gaat de automaat er echt wel uit.
En dan is het snoerschakelaartje ook mooi zwart van binnen :)

Dat gebeurt nog wel met magnetronlampjes. Die schijnen vacuüm te zijn om minder warmteverlies te hebben, maar dat maakt de vonkvorming een stuk erger. Daar heb ik weleens beide de trage 16A zekering van de magnetron en de smeltkop in de groepenkast van doorgebrand gehad. Best absurd eigenlijk voor een lampje van misschien eens 25W. Volgens mij zijn andere gloeilampen zelden vacuüm en dat vermindert de maximale lengte van de vonk. Voor deze lampjes is het wat mij betreft geen overbodige luxe een weerstand in serie te hebben om de kortsluitstroom te beperken.

Op vrijdag 6 juni 2025 12:46:09 schreef maartenbakker:
Harrie729 schreef in een (om andere redenen) gesloten discussie:
P.S. Voor KlaasZ en volgende lezers even een stukje vetgedrukt. De context is dat ik beweerde dat de zekering in een apparaat met steker (ook) bedoeld is om het netsnoer af te zekeren dat vaak aan de dunne kant is om permanent 16A te voeren zoals door de installatieautomaat wordt bepaald.

Om eerlijk te zijn vind ik de regels in "Schuko-land" ook onvolledig en inconsistent. Ik geef je minder dan 50% kans dat een willekeurige Schuko stekker-/stopcontactcombinatie langdurig 16A overleeft. Komt nog bij dat 1mm2 aders op één of andere manier gewoon toegestaan zijn voor stekkerblokken. Dan heb ik het nog niet over Eurostekkers met hun kromme poten en zielige 0,75mm2 gehad. Wat dat betreft doen de Britten het beter... Anderzijds lijkt het zelden oorzaak van brand.

Maar om de issue te addresseren: is een stopcontact gezekerd als je er een gezekerde stekker in steekt? Het zou me niet zijn opgevallen als je het nu niet expliciet genoemd had, maar ik zou zeggen van niet.

PS Ik vind netspanning niet in het bijzonder gevaarlijk en pleit zeker niet voor een afzetting rond elk stopcontact, maar ik vind dat we er anno 2025 een heel ongebalanceerde omgang mee hebben waarin we enerzijds veel meer elektrische apparaten hebben met dezelfde stekker van vroeger, maar zo goed als geen actieve bewustwording of aanscherping van standaarden.

Maar om de issue te addresseren: is een stopcontact gezekerd als je er een gezekerde stekker in steekt? Het zou me niet zijn opgevallen als je het nu niet expliciet genoemd had, maar ik zou zeggen van niet.

Dat trok ik verder door: is een steker+snoer gezekerd als het apparaat erachter gezekerd is? Is het apparaat erachter gezekerd als het belangrijkste onderdeel (de gloeilamp, spaarlamp, LED-lamp) gezekerd is?

Ik denk in zekere zin wel, en meen dat dat wat betreft het snoer ook daadwerkelijk zo opgeschreven is in normen, maar het laat inderdaad ook gigantische gaten open.

Een lamp met een zekering? Dat kom je niet veel tegen.

Is het in NL?
In NL is er geen enkele lamp, apparaat of toestel dat ongezekerd is.

Voor een “normale” woonhuisinstallatie zit er altijd een zekering in je meterkast! Doorgaan 16 Amp, maar 10A kan ook voorkomen.
En als je die zekering (of automaat) zou weghalen of overbruggen, dan heb je nog altijd de beveiliging in je huisaansluitkast, doorgaans 25 of 35 Ampere.

Op vrijdag 6 juni 2025 15:39:37 schreef Kruimel:
Ik geef je minder dan 50% kans dat een willekeurige Schuko stekker-/stopcontactcombinatie langdurig 16A overleeft..

Twee-polige stekkers met 4mm2 pennen zijn geschikt voor max. 10A;
Drie-polige stekkers met 5mm2 pennen zijn geschikt voor max. 16A.

Op sommige 2-polige stekkers staat in een cirkeltje 10/16. Deze kunnen tijdelijk 16A aan.

En dat geldt ook voor wcd's. Een straalkachel van 3kW met een 3-polige stekker past met wat geweld prima in een 2-polige wcd, bedoeld voor max 10A.

Maar mensen rommelen maar wat aan. Het past toch allemaal?

Op vrijdag 6 juni 2025 16:54:52 schreef keebrev:
[...]
En dat geldt ook voor wcd's. Een straalkachel van 3kW met een 3-polige stekker past met wat geweld prima in een 2-polige wcd, bedoeld voor max 10A.

En die 2-polige wcd's zijn gewoon opgenomen in 16A groepen.

Op vrijdag 6 juni 2025 12:46:09 schreef maartenbakker:
omdat de lamp die je erin draait gezekerd is.

Ik snap niet wat je hiermee bedoelt. Bedoel je dat de lamp als zekering fungeert?

Een gloeilamp functioneert als stroombegrenzer door zijn PTC karakteristiek of brandt door bij sluiting in de gloeidraad.
Een spaarlamp of ledlamp heeft een veiligheidsweerstand ingebouwd.

Op vrijdag 6 juni 2025 16:37:18 schreef Toeternietoe:
Een lamp met een zekering? Dat kom je niet veel tegen.

De meeste gloeilampen met een zekeringdraadje ergens in de lampconstructie (persglaslampen hebben soms een losse niet verwisselbare zekering in de fitting) en de meeste spaarlampen en LED-lampen met een zekeringweerstand.

Op vrijdag 6 juni 2025 17:21:41 schreef KlaasZ:
[...]Ik snap niet wat je hiermee bedoelt. Bedoel je dat de lamp als zekering fungeert?

Tweeledig: de gloeidraad vormt een stroombegrenzing bij sommige sluitingen in de schakelaar of de bedrading, maar er zit bij de meeste gloeilampen ook letterlijk een zekering in de lamp zelf. Immers kan een lamp bij het doorbranden van de gloeidraad een vlamboog trekken die goed is voor tientallen zo niet honderden Ampères. Als dat gebeurt, smelt een van de aansluitdraden intern door. Bij persglaslampen zoals ik hierboven vermeld kan dat zelfs een glazen zekering los in de lampvoet zijn.

[Bericht gewijzigd door maartenbakker op (47%)]

De context is dat ik beweerde dat de zekering in een apparaat met steker (ook) bedoeld is om het netsnoer af te zekeren dat vaak aan de dunne kant is om permanent 16A te voeren zoals door de installatieautomaat wordt bepaald.

Een zekering in lamp zou zijn om gevolg schade na een defect te voorkomen. Maar er zit zo weinig in dat er geen kans is op gevolgschade. Het lampje zelf is al een soort van zekering wat dat betreft en is ook gemaakt om erg warm te worden.

Het gaat er meer om dat een apparaat veilig is. Een gloeilamp + wat draad en een schakelaar kunnen allemaal defect maar er blijft dan geen 16A lopen. En ook is er geen kans op oververhitting van de schakelaar, draad gloeilamp dat het zo warm word dat er iets gaat branden.

Dat was ook ongeveer mijn redenatie. Er kan weinig stuk en bij een groot deel van de defecten zorgt de lamp op een of andere manier voor onderbreking (gloeidraad of ingebouwde/inherente zekering) of stroombegrenzing (gloeidraad).

[Bericht gewijzigd door maartenbakker op (15%)]

Tot nu toe ga ik ervanuit dat een gloeilamp een kortsluiting kan vormen als deze doorbrandt.
Ik heb vaak genoeg meegemaakt dat de 16A groepenzekering sneuvelt als de gloeilamp met een flits en een knal bij inschakelen de geest geeft.
Om in de context van dit verhaal te blijven:
Ja!
Elke gloeilamp heeft een zekering, maar die zit niet in de lamp maar in de groepenkast.
Gloeilampen komen nu sporadisch of niet meer voor, dus dit 'probleem' is ook uit de wereld geholpen.

[Bericht gewijzigd door ohm pi op (12%)]

Het kan zijn dat er onvoldoende selectiviteit was met de installatieautomaat, maar ik ben ervan overtuigd dat er bij de meeste gloeilampen op enige wijze een zekeringfunctie is aangebracht, al was het maar om te voorkomen dat de lamp uitelkaar spat.

Dat die zekeringfunctie ook echt zo ontworpen was kun je bijvoorbeeld lezen op https://lamptech.co.uk/Documents/IN%20Fusing.htm

Citaat:

House wiring fuses are heavy duty devices which do not act quickly enough. To ensure consumer safety, it has therefore been customary to build fast-acting fuses into every gas-filled GLS lamp since the 1930s. However price pressures have resulted in an increasing number of lamps being found on the market with poor or inadequate fusing.

Ik sta er eventueel wel voor open als ergens informatie komt bovendrijven dat (bijvoorbeeld) Philips dit niet nodig achtte bij bepaalde lamptypes (hoogvacuum?) en dat het dus geen wet van Meden en Perzen was. Dat de zekering in losse vorm in de fitting van persglaslampen zat, weet ik dan weer wel heel zeker omdat ik dat meermaals zelf gezien heb. Een uitelkaar spattende persglaslamp is ook nog eens flink gevaarlijker dan een gewoon bolletje van dun glas.

Over selectiviteit gesproken: een triac gaat in een lichtdimmer ook regelmatig sneller stuk dan de snelle glaszekering in diezelfde lichtdimmer...

Op vrijdag 6 juni 2025 12:46:09 schreef maartenbakker:
Harrie729 schreef in een (om andere redenen) gesloten discussie:
[...]
Ik beschouwde het bureaulampje als een gezekerd armatuur omdat de lamp die je erin draait gezekerd is

De discussie ging over het volgende:

Waarom is een 0.75 mm² snoer naar een apparaat soms voldoende terwijl je 2,5 mm² gebruikt als aansluitkabel voor je stopcontact in je installatie.

Het antwoord is mijn inziens: je weet niet wat er allemaal aan dat stopcontact wordt aangesloten en overbelasting is dus mogelijk en daartoe moet worden beschermd. Dit dus door een 16A zekering/automaat (of een 20A automaat in België), met bijhorende kabel die die stroom (16A/20A) langdurig aankan.

Een fabrikant van bureaulampjes weet quasi exact wat er in die E14 fitting gedraaid zal worden (gloeilampen of ledlampen van beperkt vermogen) en er is dus geen mogelijkheid dat er langdurig een stroom zal vloeien die gevaarlijk is voor dat 0,75 mm² snoertje van 1m. Een kortsluiting kan die immers wel aan (tijd is zeer kort voor de installatieautomaat uitschakelt), en overbelasting kan praktisch niet voorkomen.

Ik weet niet of een gloeilamp nog een apart zekeringdraadje heeft, dat wist ik in ieder geval niet en is volgens mij ook niet per se nodig. Waar ik vooral op doelde is dat er geen installatieautomaat in de voet van je bureaulamp zit verwerkt.

Die zekering in een gloeilamp is , zeker bij de wat grotere lampen, wel degelijk aanwezig en nodig.
Meestal is het draadje van de ballon naar de fitting een stuk dunner.
Wat er kan gebeuren is dat de gloeidraad kapot gaat en een stukje op de 2 aansluitsteunen valt.
Dat maakt dan een kortsluiting , doorbranden van het dunne draadje, of in wat grotere lampen zelfs een glazen buisje waar de dunne draad in zit, voorkomt dan erger.
Kijk maar naar de foto hier onder, de dikke draad gaat over in een dun draadje naar het soldeerpunt op de fitting.

Op vrijdag 6 juni 2025 12:46:09 schreef maartenbakker:
Ik beschouwde het bureaulampje als een gezekerd armatuur omdat de lamp die je erin draait gezekerd is.

In absolute zin is dat natuurlijk onzin, een defect in het armatuur kan voor een te grote stroom voor het armatuur zorgen zonder dat die stroom door de lamp loopt.

Maar dat geld in absolute zin ook voor een zekering (automaat of smelt). Die kan falen, waardoor hij niet uitvalt bij overstroom.

De relevante vraag is: Hoe groot is de kans op schade, en hoe groot is die schade dan?

Oververhitting in je installatie (achter de muur/plafond, op de houten constructie) geeft potentieel veel meer schade dan oververhitting van je armatuur (in de huiskamer, waar je het kunt zien).

De kans op oververhitting door een defect in het armatuur is niet zo groot. De kans dat iemand een 3kW kachel aansluit op zijn installatie wel.

Daarom is in de installatie wel 2.5mm2 verplicht, en in het armatuur niet.

Of die kansen (en risicos) goed ingeschat zijn is een hele andere vraag, en of die afweging met alle risicos in de maatschappij gelijkwaardig gemaakt wordt een nog lastiger vraag.

Maar niemand verbied je om lichtarmaturen alleen op 4A afgezekerde groepen te plaatsen.

Op woensdag 11 juni 2025 08:39:07 schreef revado:
Kijk maar naar de foto hier onder, de dikke draad gaat over in een dun draadje naar het soldeerpunt op de fitting.[bijlage]

Is dat draadje daadwerkelijk bedoeld als zekering? Het zou ook dunner kunnen zijn voor het gemak bij de montage.

Op woensdag 11 juni 2025 08:39:07 schreef revado:
Wat er kan gebeuren is dat de gloeidraad kapot gaat en een stukje op de 2 aansluitsteunen valt.
Dat maakt dan een kortsluiting , doorbranden van het dunne draadje, of in wat grotere lampen zelfs een glazen buisje waar de dunne draad in zit, voorkomt dan erger.

De gloeidraad verdampt langzaamaan en wordt op bepaalde plaatsen dunner tot die uiteindelijk op zo'n dun punt doorbrandt. Door de onderbreking ontstaat een boog in het vulgas van de lamp en wordt dit geïoniseerd. Het is de hoog oplopende stroom die dan door het vulgas gaat die de dunne draden in het glazen buisje doet doorsmelten. Deze zijn dus effectief als zekering bedoeld. Een enkele keer gaat ook de automaat van de betreffende kring eruit.

Op woensdag 11 juni 2025 07:47:45 schreef Harrie729:
[...]

De discussie ging over het volgende:

Waarom is een 0.75 mm² snoer naar een apparaat soms voldoende terwijl je 2,5 mm² gebruikt als aansluitkabel voor je stopcontact in je installatie.

Het antwoord is mijn inziens: je weet niet wat er allemaal aan dat stopcontact wordt aangesloten en overbelasting is dus mogelijk en daartoe moet worden beschermd. Dit dus door een 16A zekering/automaat (of een 20A automaat in België), met bijhorende kabel die die stroom (16A/20A) langdurig aankan.

Een fabrikant van bureaulampjes weet quasi exact wat er in die E14 fitting gedraaid zal worden (gloeilampen of ledlampen van beperkt vermogen) en er is dus geen mogelijkheid dat er langdurig een stroom zal vloeien die gevaarlijk is voor dat 0,75 mm² snoertje van 1m. Een kortsluiting kan die immers wel aan (tijd is zeer kort voor de installatieautomaat uitschakelt), en overbelasting kan praktisch niet voorkomen.

Ik weet niet of een gloeilamp nog een apart zekeringdraadje heeft, dat wist ik in ieder geval niet en is volgens mij ook niet per se nodig. Waar ik vooral op doelde is dat er geen installatieautomaat in de voet van je bureaulamp zit verwerkt.

We praten langselkaar heen.