licht automatisch aan bij accuspanning >13V

Mannen, vrouwen,

Ik wil een schakeling maken waarbij een relais voor de verlichting van een oldtimer pas wordt bekrachtigd als de accuspanning boven de 13V komt, dus als de motor loopt. Het betreft een oldtimer met een DC dynamo, dus ik kan daarop geen schakeling knopen aan de D+.
Het wordt dus waarschijnlijk een halfgeleiderschakeling die ingesteld kan worden op een referentiespanning en die een relais kan bekrachtigen met een spoel die naar verwachting een paarhonderd mA trekt.
Heeft iemand een suggestie? Zelfs de betaalde versie van Chat GTP levert weinig concreets/cq snap ik niet.

Ik kijk uit naar een mogelijke reactie.

Vriendelijke groet, Wim

Als er een oliedruk contact is voor een lamp, zou je met een relais met verbreek contact wat kunnen maken. Relais bekrachtigen met het oliedruk contact en eventueel het lampje ook via het relais laten lopen.

Goedemorgen Paul,

Dank voor je rappe reactie. En even zo eenvoudig als briljant. Want idd. er is wel een oliedruk schakelaar.
Roept dan wel 2 vragen op.
- zou het kunnen zijn dat het spoeltje van het relais net te zwaar is voor het olie schakelaartje? Ga ik uitzoeken en evt hulprelair
- je gebruikt dan het NC contact van het relais. Als het relais afvalt moet het licht aan gaan. Dat betekent dat als je het contactslot inschakelt, het relais de verlichting onderbreekt en wellicht heeel even brandt? Kan dat een probleem opleveren?

Ik zie dat het stroomverbruik van een 5 polig relais van Bosch op 140mA uit komt..

Da's minder dan een lampje van 3W. Dus als ik zoals jij suggereerde, het olielampje achter het relais zet op een NO contact, het moet kunnen.
Da's fijn. Vraag blijft alleen dan nog of het nadelig kan zijn dat bij het inschakelen van het contactslot, de verlichting wordt in- en direct uitgeschakeld...

Dit is m. Dank voor je reactie Paul!

[Bericht gewijzigd door Wimpelman op (64%)]

Dit is idd een mooie oplossing. Maar ik zou nog wel een schakelaar toevoegen die het relaiscontact overbrugd. In het geval van wegvallende oliedruk valt je verlichting uit. Dan zie je 's nachts niet meer waar je rijd als je naar de kant probeert te komen. En je bent ook niet meer zichtbaar voor anderen.
Dan kun je in ieder geval je verlichting weer aanzetten tijdens noodgevallen als je langs/op de weg zichtbaar moet zijn.

EN / of een 2e accu met een :
https://www.victronenergy.nl/battery-isolators-and-combiners/cyrix-bat…
Dan kun je nooit de startaccu leegtrekken, want dat is het idee ?

Persoonlijk zou ik dit niet doen. Het is niet zo moeilijk de lampen pas aan te zetten als de motor loopt en belangrijker, dan heb je er zelf de controle over. Zo heb ik het altijd bij auto's gedaan. Er zijn oldtimers waarbij bij stationair toerental de dynamo weinig doet en dan gaat het lampje zacht gloeien of "knipperen". Wat gaat dat relais (en dus je verlichting) dan doen? Dan sta je met je lampen uit in het donker voor een stoplicht te wachten. Als je dit toch perse wilt doen dan zou ik de achterlichten gewoon standaard laten. Of anders minstens een overbrug schakelaar.

Ik heb diverse oldtimers gehad en nooit de behoefte of noodzaak gehad dit aan te pakken. Niet bij mijn 1946 Austin, '63 volvo, '68, '70 en '76 landrovers, ook niet bij mijn oldtimer motorfietsen..

Op dinsdag 8 juli 2025 09:04:01 schreef Wimpelman:
Dit is m. Dank voor je reactie Paul!

Ik zou een vrijloopdiode ter bescherming van de oliedrukschakelaar over het relais plaatsen of een relais met ingebouwde vrijloopdiode nemen.

ik heb gelijkaardig in mijn pickup. het display mag pas actief komen boven de 13V (anders zijn de metingen fout).
het display wordt aangestuurd met arduino en ik laat die arduino ook gewoon de boordspanning meten.
voor arduino vind je ook relais expansie bordjes die dan andere dingen kunnen schakelen

Vorig jaar was er iemand met een andere maar min-of-meer vergelijkbare vraag. Zie deze thread: https://www.circuitsonline.net/forum/view/166044/last

Volgens mij moet het redelijk simpel zijn de microcontroller zodanig te programmeren dat hij doet wat u verlangt.

Als TS een relais gebruikt, wat volgens het het schema is aangesloten, dan werkt het toch prima?
Het gaat er alleen om dat de verlichting niet aan kan zolang de motor niet draait.
Ik zie echt totaal het nut van arduino's en dergelijke niet in deze situatie...

Zoiets simpels zou ook moeten werken (wel bij 13.2v)

Wil je niet een pietsie hysterese inbouwen? Stel dat de accu leeg is en met de laadstroom 12.6 wordt. Dan gaat ie tzt door de 13 heen en gaat de boel klapperen.

Kost een weerstand of twee en een tweede torretje.

Ook op deze site staan accubewakers https://www.circuitsonline.net/schakelingen/57/modelbouw/accu-bewaker.… Je hoeft alleen R1 en R2 aan te passen en R3 met ledje vervangen door het relais.
Hysterese kan je inbouwen met een extra weerstand en een vrij maakcontact van het relais of extra transistor met bijbehorende weerstanden volgens aanwijzingen van rew

Op dinsdag 8 juli 2025 18:57:47 schreef rew:
Wil je niet een pietsie hysterese inbouwen?

Zoiets?:

Ja, dat bedoel ik. Ik zou op gevoel een 1M er in zetten waar jij 220k tekent. Als het mijn project zou zijn dan zou ik wel de boel nog narekenen. Misschien is 1M te veel en 220k beter.

Ohhh! het maakt uit of je hem links of rechts van de 10k aansluit. Een factor tien ongeveer.

Ik denk dat je zo een 1/22 aan hysterese hebt. Dat is zowat een halve volt op 12V. Dat lijkt me veel.

Op woensdag 9 juli 2025 19:20:35 schreef rew:
Ohhh! het maakt uit of je hem links of rechts van de 10k aansluit. Een factor tien ongeveer.

Zal wel meer dan een factor 10 zijn.
De inwendige impedantie van zenerdiode ZD12V zal wel zo laag zijn dat die 220k ongeveer niks doet.

Of met een TL431, hier is iemand die dat ook doet. Zie laatste post.
https://electronics.stackexchange.com/questions/530343/how-to-calculat…

(Net iets anders dan die op deze site bij schakelingen. Hier zit hysterese bij)

[Bericht gewijzigd door hardbass op (21%)]

Misschien heel dom, maar een houdrelaisje dat boven de ingestelde spanning aantrekt en pas weer afvalt nadat het contact is afgezet?
Te schakelen via het dynamolampje.
Ook geen gezeur met al dan niet flikkerende lampen bij stationair omdat de electronica gaat schakelen op de variërende spanning.
KISS principe..
Houd ik van.

Een comparator als een LM311 is denk ik eenvoudiger en die laat je dan een relais aantrekken. Je kunt daar simpel hysteresis aan toevoegen en als je een instelpotje gebruikt voor de ref ingang dan kun je het precies zo instellen als je wilt.
Wat je ook bouwt, vergeet niet een hele zwik ontstoring toe te voegen want de boardspanning van oldtimers kan erg smerig zijn en dan wordt je auto een soort rijdende kermis attractie. Zeg maar een moderne versie van de beruchte Lucas effecten.

Op donderdag 10 juli 2025 19:58:45 schreef ohm pi:
De inwendige impedantie van zenerdiode ZD12V zal wel zo laag zijn dat die 220k ongeveer niks doet.

Op het moment dat de spanning ver boven de 12V is wel ja.

Maar het punt van die 220k is nu juist als de spanning nog maar net boven de 12V is. Dan is de impedantie van de zener veel groter (onder de 12V idealiter zelfs oneindig) en doet die 220k wel degelijk iets.

Misschien zelfs iets teveel: Samen met de 1k en 10k vormt het een spanningsdeler, als ie eenmaal aan is blijft er altijd 1/20 van de accuspanning op de basis van T1 staan.

Op vrijdag 11 juli 2025 09:36:12 schreef blurp:
[...]
als ie eenmaal aan is blijft er altijd 1/20 van de accuspanning op de basis van T1 staan.

Da's geen probleem: VbeOn is > 1.2v, dus 1/20 is ruim daaronder.

Op vrijdag 11 juli 2025 09:35:37 schreef fred101:
Wat je ook bouwt, vergeet niet een hele zwik ontstoring toe te voegen want de boardspanning van oldtimers kan erg smerig zijn [..]

EN de laadregeling voor de accu zal niet optimaal zijn (om het zachtjes uit te drukken) het zou mooi zijn om de dynamo alleen als energiebron te gebruiken en daar na met moderne spullen een accu te laden.