Vraag welke transistoren gebruiken.

Ik heb even jullie advies nodig.
Voor 2 Yamaha 01V96 digitale mengpaneen heb ik een zooi torren nodig voor de sturing van de motorfaders.
Het is een H brug met 2x NPN en 2 x PNP.
Standaard zit daar in 2SD1733 en 2SB1181, beide al een hele tijd obsolete.
Als vervanger heb ik gezien dat de MJD 31 en MJD 32 kunnen worden ingezet, ook TO-252 ( dpak) .
Die heeft RS , maar wat is het verschil?
Er is een 40 volt en 100 volt type, maar daar zijn dan weer verschillende type toevoegingen van...
Of iemand een idee voor andere vervangers?
Dan bestel ik er een berg, in ieder paneel zit 32 x PNP en 32x NPN en ik vervang ze meteen allemaal omdat ze zeker een keer kapot gaan.
Het 100 volt type heeft wel mijn voorkeur, al staat er maar 12 volt op geleverd via een echte regulEtor :)

Je kan ze volgens mij allemaal gebruiken. Zo spannend is het niet, er wordt maar geschakeld met die dingen.Maar wel opletten dat je het niet bij Ali c.s. haalt..

Op zondag 10 augustus 2025 10:53:29 schreef mel:
Je kan ze volgens mij allemaal gebruiken. Zo spannend is het niet, er wordt maar geschakeld met die dingen.Maar wel opletten dat je het niet bij Ali c.s. haalt..

Nee, "express geen Alie" :) , daar waarschuw ik zelf ook al vaak voor.
RS koop ik meestal, die rekenen geen absurde verzendkosten zoals farnell doet tegenwoordig.
En ik koop ze zakelijk.

Ik zou ook gaan voor de 100V versie: er zitten geen blusdiodes in het ontwerp. De tegen-EMK van een motor kan best wel hoog oplopen...

Er staan altijd torren in geleiding, dus last van inductie/emk zal wel meevallen.

Op zondag 10 augustus 2025 13:08:54 schreef fatbeard:
Ik zou ook gaan voor de 100V versie: er zitten geen blusdiodes in het ontwerp. De tegen-EMK van een motor kan best wel hoog oplopen...

Deze schakeling heeft een designfout! Ik vind het niet gek dat die transistoren kapot gaan. Je moet inderdaad, zoals fatbeard zegt, diodes gebruiken over elke transistor! Gewoon een beetje snelle diodes die wel de motorstroom aankunnen.

De EMK is ongeveer evenredig met het toerental. Een motor waar 12 V op staat zal een tegen-EMK van 10V of zo hebben, iets in die richting. In feite is dat de dynamospanning als je de motor met dat toerental aandrijft (brushed).

De zelfinductie echter kan zeer hoge pieken opleveren, tot wel 2kV als er niets gedempt wordt. Een mosfet met heeft automatisch een diode, dat is veel handiger. Een snubber, RC netwerk helpt ook, wel met een lage waarde voor de weerstand. De piek door de zelfinductie staat in de andere richting dan de EMK. Deze piek is gevaarlijker voor halfgeleiders. En ik vermoed dat dit de reden hier is dat de transistoren kapotgaan.

Tegen-EMK is gevaarlijk omkeren van de draairichting zonder dat de motor stopt, dan staat ineens de EMK mee te werken met de voedingspanning en krijg je hoge stromen. Dit kan ook je torren/mosfets opblazen maar dan niet door spanning maar door de stroom. Dat kan hier ook nog als ze de motor omkeren zonder te wachten tot de zaak stilstaat. Het probleem is dat je bij overbelasting de chip geleidelijk opvreet, hij kan het een tijdje volhouden. Ook dit kan hier een oorzaak van kapotte transistoren zijn.

Wat hoge spanning? Hoe dan?

Die motor wordt effectief kortgesloten als hij stopt. Vandaar waarschijnlijk ook die 33R in serie met de motor.

In rust staan beide pootjes van de motor op de halve voedingsspanning van de brug.

[Bericht gewijzigd door Sine op (21%)]

Zit er geen dode tijd tussen? In een h-brug mogen top en bottom transistoren nooit tegelijk aanzijn, anders is er een kortsluiting waarin je de voeding kortsluit. Normaal is er een dode tijd ivm schakelgedrag van de torren, in die dode tijd krijg je de inductiepiek.

Ik heb die opampschakeling verder niet bekeken, die zou je even door LTSpice kunnen halen voor de timing.

Ik neem aan dat hier ook een snelheidsregeling is? Dan is er PWM.

De keuzes zijn

  • Of een stroompiek door de voeding - onladen van de elco +1A door de regulEtor - stroompieken
  • Of een spanningspiek in de dode tijd

Een mosfet met heeft automatisch een diode

Daar heb je niks aan als bescherming tegen piekspanningen. Die piek staat over de spoel, en die mosfet-diode blijft dan sperren.

Dwz bij een enkele pwm transistor.

Bij een H-brug werkt het wel, want dan wordt de uitschakel-piek opgevangen door de diode in de tegenoverliggende Mosfet.

[Bericht gewijzigd door deKees op (30%)]

Dat laatste van Sine was ook mijn gedachte, maar juist daarom leg ik het hier ook even voor.
Ik ga ook voor een 100 volt type, gewoon voor de zekerheid, aan kosten scheelt het niets.

Die drivers gaan na langere tijd kapot, ze worden soms slechter of gaan helemaal kapot en dan werkt een fader een kant op niet meer.
Ze zijn eerste release 2003, dis de 20 jaar al door maar nog steeds best wel gewild.
Ik heb er 2 voor het Oldenzaalse orgelgebeuren en ga deze eerst goed werkend maken.

De faders worden door een minimotortje aangedreven met een miniatuur tandriempje, wel een mooie contructie.
Als je met de hand bedient dan gaan draaien motortjes dus ook mee.
Ik hoor van anderen dat vervangen door een wat recentere tor zoals die MJD's nagenoeg geen problemen meer geeft.
Ik bestel die MJD 31/32 en ga ze er in zetten.
Dank voor het meedenken tot zover!

Op zondag 10 augustus 2025 13:52:40 schreef Hoeben:
Zit er geen dode tijd tussen? In een h-brug mogen top en bottom transistoren nooit tegelijk aanzijn, anders is er een kortsluiting waarin je de voeding kortsluit. Normaal is er een dode tijd ivm schakelgedrag van de torren, in die dode tijd krijg je de inductiepiek.

Ik heb die opampschakeling verder niet bekeken, die zou je even door LTSpice kunnen halen voor de timing.

Ik neem aan dat hier ook een snelheidsregeling is? Dan is er PWM.

De keuzes zijn

  • Of een stroompiek door de voeding - onladen van de elco +1A door de regulEtor - stroompieken
  • Of een spanningspiek in de dode tijd

Het is een soort PWM, ze worden ook geblokkeerd in een bepaalde stand kortstondig, dan voel je ze brommen.
Bij voorbeeld als je een stereo apparaat hebt en kanaal 1 en 2 samen op stereo zet dan gaat de fader van 2 mee met1 en omgedraaid, werkt mooi.

Op zondag 10 augustus 2025 13:52:40 schreef Hoeben:
Zit er geen dode tijd tussen? In een h-brug mogen top en bottom transistoren nooit tegelijk aanzijn, anders is er een kortsluiting waarin je de voeding kortsluit. Normaal is er een dode tijd ivm schakelgedrag van de torren, in die dode tijd krijg je de inductiepiek.

Ik heb die opampschakeling verder niet bekeken, die zou je even door LTSpice kunnen halen voor de timing.

Ik neem aan dat hier ook een snelheidsregeling is? Dan is er PWM.

Je denkt veel te digitaal, dit is een analoog servo loopje. De regeling is compleet analoog, er wordt niet geschakeld, de torren staan dan ook als emittervolgers.

Bij een signaal op het MTEN pootje wordt door FT101 de regellus gesloten en de potmeter ingesteld op de spanning die op MPOS aanwezig is. Als feedback wordt de potmeter zelf gebruikt, waarbij het FPOS signaal door de mixer gebruikt wordt (al dan niet in een analoge VCA, zover heb ik het schema niet bekeken) Nee, het gaat een ADC in om digitaal verwerkt te worden.

Op zondag 10 augustus 2025 13:59:04 schreef revado:
[...]

Het is een soort PWM, ze worden ook geblokkeerd in een bepaalde stand kortstondig, dan voel je ze brommen.

Dat is geen PWM, dat is onrust van het regellusje wat de pot in de gewenste positie wilt houden

ik wist niet hoe ik het anders moest noemen.

Dit is de hele regeling van een fader.

Dat had ik een paar posts hoger al neergezet ;)

Het is een servo-loopje, bij PWM moduleer je een blokgolf, hier zit geen oscillator in, het is allemaal lineair en analoog.

Ze hadden dit ook digitaal kunnen oplossen, maar waarschijnlijk heeft de CPU al werk genoeg en hebben ze dit compleet analoog gehouden.

[Bericht gewijzigd door Sine op (29%)]

Op zondag 10 augustus 2025 14:16:29 schreef Sine:
Dat had ik een paar posts hoger al neergezet ;)

Het is een servo-loopje, bij PWM moduleer je een blokgolf, hier zit geen oscillator in, het is allemaal lineair en analoog.

Ze hadden dit ook digitaal kunnen oplossen, maar waarschijnlijk heeft de CPU al werk genoeg en hebben ze dit compleet analoog gehouden.

Die had ik niet meer gezien :)

En als de originele torren obsolete zijn, dan dateert de apparatuur nog van voor de tijd dat een processortje goedkoper werd dan een opamp :)
Wie dit vandaag maakt die zet toch voor elke potmeter een eigen controllertje?

Overigens vraag ik me af wat die servo-potmeter nu eigenlijk doet: okee, er is een motor en een potmeter, de potmeter dient enkel voor terugmelding. Er moet toch nog iets te regelen vallen ook? Zijn er nog meer potmeters in hetzelfde doosje, wellicht niet getekend voor de leesbaarheid? Of is deze constructie mechanisch gekoppeld met een "conventionele" potmeter?

Pour la petite histoire: ik herinner me een gelijkaardige toestand in de Freiburg Telecommander, top-tunerversterker van Saba +/- 1972. Alleen waren dat draaipotmeters met een motortje eraan, en een pak 74xx-blokjes.

Aha, dat verklaart veel. Ik zag alleen dat kleine stukje met de h-brug.

Dus het zijn gewoon twee emittervolgers met wel een dood stukje in het midden, een soort klasse B versterker. De tweede tak is het geinverteerde van de 1e. Als hij precies in het midden staat staan alle 4 transistoren niet te geleiden en is de forward gain wat laag. Ik hoop dat de regeling traag genoeg is om stabiel te blijven.

Hoe kan dit kapot:

  • Te hoge stroom door te zware belasting van de motor, maar er staat al 33 Ohm in serie, veel stroom kan er al niet lopen
  • Te hoge stroom door omkeren van looprichting, kan nooit meer zijn dan 2*12V/33Ohm (de 2e 12V is de maximale EMK)
  • Instabiel stukje in het midden waardoor eea intern staat te oscilleren wat je niet ziet, want door de massatraagheid staat alles mechanisch stil, echter je inductiviteit doet dan wel wat
  • Gebruiker die flink duwt aan een potmeter (sneller dan normale loop), dan genereert die een flinke EMK, niet gezond, ik heb zo al veel servosystemen kapot zien gaan
  • Onderdimensionering van de koeling

Op zondag 10 augustus 2025 13:59:04 schreef Sine:
Je denkt veel te digitaal, dit is een analoog servo loopje. De regeling is compleet analoog, er wordt niet geschakeld, de torren staan dan ook als emittervolgers.

En al zou je het digitaal aansturen, dan is er nog niets aan de hand.

Ik doe niet anders als ik transistoren gebruik in een H-brug.

https://www.circuitsonline.net/artikelen/view/65/2

Ik heb ze er allemaal af gehaald net.
Er is nog wel wat anders aan de hand, bij een vorige "reparatie" heeft men de oude er af willen solderen.
Daardoor zijn er bij een stuk of 4 torren wat eilandjes los gegaan en die zijn bij de via er vlakbij gebroken.
Ik knip de pootjes altijd los bij het component en desoldeer dan alles .
De rest is er keurig af.
Er is ook een of ander vies spul als flux gebruikt wat ruim aanwezig was nog, ipa is mijn vriend.
Alles is schoon, die kapotte eilandjes worden een draadje, geen probleem.

De vraag van Paulinha_B.
Die faders hebben motorsturing voor een aantal functies.
Er kan een programma in gezet worden met instellingen voor bepaalde situaties ( scenes) , die kan je met een preset oproepen, ik meen 20 verschillende.
Dan zijn de faders dubbel te gebruiken, kanaal 1:16, of 17:32.
Die extra 16 kan een extra ingangskaart zijn of een splitsing van de ingangen.
Als je wisselt van 1:16 naar 17:32 gaan alle potmeters naar de stand zoals het was voor omschakelen.
En dan kan er een PC besturing aan waar alles mee te bedienen is.
Of een aantal panelen koppelen met MIDI, dan kan je vanaf 1 paneel de andere bedienen, die is dan die 17:32 bij voorbeeld.
En bij stereo apparaten stel je de kanalen mer 2 als stereo in zoals gebruikelijk.
Alleen gaat de fader van het andere kanaal dan mee met de eerste en omgedraaid.
Best wel geavanceerd voor die tijd.

Dinsdag komt er een zak met 150 torren van beide types ( ik heb 2 panelen te doen) dus dan zal het weer werken.
De faders zelf goed gereinigd met perslucht en IPA , de motortjes werken weer supersnel met een losse voeding.

De laatste regels van Hoeben:
De mengpanelen zijn vaak flink mishandeld in een studio... dus dat kan best iets hebben gesloopt en de originele torren zijn bekend om het defect gaan.

In 2003 was de verkoopprijs 2500 dollar.

De oude torren zijn gesneuveld door de hitte. Ze zijn net iets te krap berekend, maar een levensduur van 20 jaar is toch wel respectabel.
Als je er nieuwe torren ingezet hebt, dan kan je kijken of bij de ruststand of middenstand er oscillatie is tussen de basis en emittor van de H-brug torren. In rust zou er niets mogen oscilleren, maar op CO hebben ze mij wijsgemaakt dat er tussen de BE van een H-brugtor toch oscillatie kan zijn. Dat lijkt mij niet goed omdat zo'n setje torren onnodig staat te schakelen met alle bijbehorende schakelverliezen.
Zo'n oscillatie is op te lossen met de weerstand van Prosje. Die zet je tussen de basis en emittor van de H-brugtorren, dus twee per H-brug. Richtwaarde ergens tussen de 100 en 1000 ohm. De NJM2902M moet wel zonder problemen de extra stroom kunnen leveren die de weerstand van Prosje opslobbert.
Eigenlijk mis ik een 100nF-condensator over de motoraansluitingen. Maar misschien is de motor van zichzelf inwendig ontstoort.
Zorg dat de nieuwe torren goed zijn warmte kwijt kan

Dat eventuele oscilleren is een goede, dat zal ik bekijken als ze er in zitten.
De faders zijn van Alps, het motortje is 10 volt dus dat verklaart de 33R weerstand.
Er zit geen ontstoring in het motortje, misschien wel handig om meteen 100n keramische c'tjes over de motortje te solderen, dat is weinig werk.
De torren zitten per groepje van 4 faders op een eigen spanningsregelaar.
Er zit een redelijk breed koperspoor onder de torren, ik zal kijken of ze warm worden.
Met calibreren is het spul wel even druk, dat is een mooie test straks.

Een update:
Gisteren even op en neer naar Oldenzaal gereden en het ding daar weer in elkaar gezet, ik had alleen de print met drivers en potmeters meegenomen.
Het werkt weer perfect!
Alle faders lopen weer snel en zonder haperingen op en neer en naar de instellingen.
Opgelost dus.

De 2e uit elkaar gehaald, die gaat de zelfde behandeling krijgen.
Dank jullie voor het meedenken!