porseleinen lichtnet schakelaar

In 1 van mijn rommelbakken een oude porceleine lichtnet schakelaar gevonden.
Brits fabricaat Crabtree Vitreous.
Is volgens mij nieuw
De opgeschroefde kap heb ik nog niet schoongemaakt en opgepoetst. :)
Vraag, waarom zit er een gaatje met schroefdraad in de aan/uit hevel?
ruud

[Bericht gewijzigd door Bapaktus op (28%)]

Misschien voor een touwtje? Vooral op slaapkamers waren trekschakelaars nogal in zwang, tot min of meer aan WW2.

e: huh nee, met een wipschakelaar ("toggle") kan dat niet.

Er zou een stang aan vastgemaakt kunnen worden? Kun je trekken en duwen..
Of twee touwtjes met een vertikaal gemonteerd) of twee horizontaal gemonteerd) katrolletjes...

Het is een wisselschakelaar, dat heb je nodig voor een hotelschakeling. Toendertijd maakten ze nog niet alles hetzelfde: een aan-uit is goedkoper dan een wissel schakelaar.
Tegenwoordig weegt het materiaal verschil niet op tegen het logistieke voordeel...

Hij schakelt enkelpolig om.
De schroefdraad in de hevel is UNC 0,025.
Een tapje van die maat kan ik er ongeveer 5mm indraaien.
Op die tap staat ook nog 3,38
ruud

Mijn grootvader had nog zulke schakelaars in de 'opkamer' (de 'mooie kamer' van het huis). Die hadden fraaie porseleinen knoppen, die in een gat met schroefdraad in de eigenlijke 'tumbler' geschroefd zaten.
Misschien is dit net zoiets.

UNC draad in een Engels produkt uit die tijd?
Whitworth of BA is dan waarschijnlijker: ik gok op BA16 of BA17...

UNC0.025 is wel heeeeel dun: ongeveer ¾mm.

Die 3,38 zou erop kunnen duiden dat het de derde tap is met 38 gangen per inch, al is dat geen standaard waarde.

Een UNC bout, en dus ook een tap, kun je wel in een BSW (Whitworth) gat draaien, al is de hoek anders (60 resp. 55 graden).
Alleen voor 1/2" gaat het niet op; net voor dié maat is het aantal gangen per duim anders.

Het is precies andersom: BSW past wel in UNC, andersom niet (de buitenmaat is groter).

Wel zuinig erop zijn. dat ding is antiek. :)

Op maandag 11 augustus 2025 16:41:27 schreef mel:
Wel zuinig erop zijn. dat ding is antiek. :)

Tja, ben ik ook.
Maar ik denk dat ik eerder niet meer "functioneer" dan die schakelaar.
En voordat ik ga "disfunctioneren" zal ik die schakelaar op het "vraag en aanbod" gaan aanbieden.
ruud

die schakelaars van t eerste uur zijn nogal degelijk, stuk gaan ze alleen van taai vet en zware lasten schakelen. ken er die nog steeds gebruikt worden in een gebouw van de gemeente.

het lijkt me dat “handige Harrie” er draad in getapt heeft. Ziet er niet uit als fabrieksmatig.
Met een oogje erin kun je er 2 touwtjes aan maken, en je hebt een wissel-trek (of trek-wissel)schakelaar.
Een paar oogjes in de muur en voila!

Mooi ding trouwens.

Als ik in een zoekmachine 'antique light switch hole thread' intik, krijg ik een hoop resultaten voor dit soort schakelaars maar allemaal *zonder* gat of draad....

Dat doet me inderdaad vermoeden dat het toch meer een gefröbeld ding is. Bijv. met een schroefoogje erin geschroefd en een lange stok (bijv. zoals gebruikt werd om gordijnen te openen en sluiten) om de schakelaar op afstand te bedienen. Of voor een bedlegerig (of lui....) persoon om de schakelaar te bedienen met een dubbel koordje, zonder uit bed of de luie stoel te hoeven opstaan. Of met een Bowdenkabel, als het een techneut was....

Vroeger had men geen Smart Home (TM) electronica, maar toch wilden mensen hun lampje kunnen bedienen zonder op te staan.

Heb ook nog een heel aantal van dergelijke schakelaars, van een pand uit 1923. Best leuk om dat soort spul eens van binnen te bekijken.

Zit het tapje mooi recht in het gat, i.e. in lijn met het hendeltje? Zo niet dan zou dit toch wel sterk een eigen-knutsel suggereren. Als het *wel* perfect in lijn zit, is het of een fabrieksmatig iets, òf iets dat gemaakt is door iemand met oog voor detail....

[Edit: ik kwam zojuist wel onderstaande 'sample-board uit de oude doosch' tegen, waarbij het erop lijkt dat één bepaalde stekker-met-schakelaar misschien zo'n gat heeft. Maar echt goed te zien is het ook weer niet.....]

Met "20's crabtree light switch" kwam ik dit tegen:

Dus dat gaatje lijkt origineel.

Op maandag 11 augustus 2025 20:49:49 schreef Sine:
Met "20's crabtree light switch" kwam ik dit tegen:

[bijlage]

Dus dat gaatje lijkt origineel.

Het tapje steekt ook kaarsrecht uit het heveltje.
Ik heb nog wat "UNC"?? tapjes gevonden. Ik zal morgen eens kijken naar de tekst op die tapjes. Zijn volgens mij wel qua snijdraad hetzelfde maar met andere tekst.
Even snel met vergrootglas gekeken, 2 tapjes hebben als tekst
UNC 2B + 0.05

ruud

veel van dat oude schakelmateriaal heeft nog afwijkende schroefdraad. denk pas in de 70's was metrisch standaard. ook stalen lasdozen uit die tijd hadden nog die UNC draad.

idd een sierknop die je erop kan zetten lijkt me plausibel.

Op maandag 11 augustus 2025 22:58:42 schreef testman:
veel van dat oude schakelmateriaal heeft nog afwijkende schroefdraad. denk pas in de 70's was metrisch standaard. ook stalen lasdozen uit die tijd hadden nog die UNC draad.

idd een sierknop die je erop kan zetten lijkt me plausibel.

Die zwarte bakelieten ook in flats uit de 60er jaren.
Om de opbouwplaatjes vast te zetten.
En daar is van alles in gepield als men de passende schroefjes niet had..... tot de messingbus er uit brak.

Op maandag 11 augustus 2025 22:58:42 schreef testman:
veel van dat oude schakelmateriaal heeft nog afwijkende schroefdraad. denk pas in de 70's was metrisch standaard. ook stalen lasdozen uit die tijd hadden nog die UNC draad.

Jep, ik heb ooit een M3 machinetapje gebruikt om bakelieten dozen te kunnen voorzien van M3 schroefjes bij gebrek aan een snelle bron UNC schroeven.

Ja die oude schakelaars hadden 5/32" draad (BSW dacht ik) (ongeveer 4 mm) wat grover als M4 dus.

De oude draaischakelaars hadden een draaiend binnenwerk van porcelein met daar contact plaatjes in en wat veertjes om een "moment" te maken. Een trekschakelaar zou kunnen als de binnenkant zo'n tonnetje bevat, elke slag naar beneden is 90 graden draaien. Maar is niet te zien op de foto van de TS of het zo'n type is. Ik denk het niet omdat de schakelaar daarvoor wat te klein is naar mijn idee.

Voor de leergierigen onder ons: alles wat je nooit hebt geweten plus alles wat je (n)ooit had willen weten over Amerikaanse schroefdraden.

Machinery's Handbook 27th Edition chapter 9.zip

Een volledige versie staat hier en een iets recentere (editie 29) hier; inmiddels is editie 32 verkrijgbaar bij de reguliere uitgeverij.

Een soortgelijk brits eqivalent heb ik alleen als website gevonden: https://www.jrcengineering.com/technical-support/whitworth-and-other-b…

maar er is vast nog veeeeeeel meer...

draaischakelaars waren er tot in de jaren 50 nog. bij een vorig werkgever zat dat originele bakelieten spul nog in de technische ruimten. dat was van gardy. waar er veel inductieve last mee werd geschakeld ( tlbakken ) moest je de knop precies horizontaal zetten, er was nog maar een stukje van het contact over :P

Imperiale maten ben ik helemaal vergeten.. We hebben niet voor niks het SI stelsel..(en dat sommige mensen nog kcal zeggen snap ik ook niet. het is al jaren joule)..

Op maandag 11 augustus 2025 22:29:36 schreef Bapaktus:
[...]
...
UNC 2B + 0.05
...
ruud

Die 2B is een tolerantie-aanduiding, die 0.05 zou een maat kunnen zijn (voor ons in metriek-land 1.27mm).

Nog even een foto met de maten erbij.
Overigens zitten die tappen vrij "ruim" in de schroefdraad.
De spoed is wel goed, maar de diameter van de tap is iets te klein.
Het is dus een gewone enkelpolige omschakelaar :)
En in mijn aanhef heb ik gesproken over een porceleine schakelaar.
Dat moet echter iets "bruinig en hard zijn".

ruud

Op dinsdag 12 augustus 2025 09:59:53 schreef Bapaktus:
En in mijn aanhef heb ik gesproken over een porceleine schakelaar.
Dat moet echter iets "bruinig en hard zijn".
ruud

Bakeliet dus.