LED verlichting in 2025 nog steeds frut?

Op woensdag 24 december 2025 13:18:21 schreef Robbe de Smet:
[...]

In werkplaatsen waar draaibanken staan was het indertijd met de klassieke TL-lampen (starter en ballast, 100Hz flikkering) wel opletten geblazen voor het stroboscopische effect waarbij je de indruk kon krijgen dat je werkstuk stil stond bij bepaalde toerentallen.

Mijn inziens kan dit ook voor komen met de goedkopere led verlichting.

Ook het stroboscopisch effect staat vermeld op https://eprel.ec.europa.eu/screen/product/lightsources, dus als je een lamp denkt te willen aanschaffen kun je aldaar controleren hoe sterk die lamp dat effect vertoond/veroorzaakt. (Eerder genoemd, maar in een wall of text, dus nog maar een keertje los)

Stroboscopisch effect en flikkering zijn 2 losse effecten en elk ervan heeft afzonderlijk een beoordeling in eprel.

Op dinsdag 23 december 2025 10:19:59 schreef Ledlover:
[...]
Bij kerstverlichting kan je echt van alles tegenkomen, want dat is echt het goedkoopste van het goedkoopste.

Ja, maar is het dan goedkoper een speciale warm ’roze’ led te ontwikkelen ipv een bestaande warmwitte te nemen? Dat verbaast me, en daarom denk ik dat ze ook in andere dingen worden toegepast, maar waar?

Op woensdag 24 december 2025 13:47:05 schreef Lucky Luke:
[...]
Stroboscopisch effect en flikkering zijn 2 losse effecten en elk ervan heeft afzonderlijk een beoordeling in eprel.

Ik heb eens naar je link gekeken en zie daar getallen van 0,1 tot 0,4 en meer. Ik neem aan dat er ergens een tabel is hoe je de waarden kan interpreteren?

Op woensdag 24 december 2025 13:47:05 schreef Lucky Luke:
Ja, maar is het dan goedkoper een speciale warm ’roze’ led te ontwikkelen ipv een bestaande warmwitte te nemen? Dat verbaast me, en daarom denk ik dat ze ook in andere dingen worden toegepast, maar waar?

Ik denk niet dat ze nieuwe types led ontwikkelen voor kerstverlichting. Meer dat er een onwerkelijk groot aantal verschillende leds al in productie is, en dat toevallig een van de kerstverlichtingfabriekjes een partij rozewitte leds gekocht heeft.

Heb je er toevallig een foto van? Is het buiten of binnenverlichting?

En zoals mensen al zeiden m.b.t. flikkering, er zijn gewoon ledlampen die niet knipperen dus knipperen is niet eigen aan de techniek 'led' net zoals 'een zwak oranje licht' niet eigen is aan de techniek 'gloeilamp'.

Boven de draaibank op het werk hangt gewoon een LED lichtbak. Vroegah een dubbele TL.

Op woensdag 24 december 2025 02:14:02 schreef maartenbakker:
[...]
Ik heb gaatjesplaat op de achterruit en dan zie je door de spiegel heel duidelijk danseffecten. Ik noem dat knipperen, zelfs al kan het me verder niet zoveel schelen.

niet veel met die gaatjesplaat te maken, want door de achteruitkijkspiegel zie ik de autos achter mij hun lampen ook dansen.

moet ergens een resonantiebeweging van de spiegel zijn en het knipperen van de lampen dat niet 100% gelijk loopt.
ik had dat vroeger ook al met mijn opel en gewone H4 lampen, maar daar was het de spiegel die door de muziek trilde.

[Bericht gewijzigd door fcapri op (10%)]

Op woensdag 24 december 2025 13:47:05 schreef Lucky Luke:
[...]
Ja, maar is het dan goedkoper een speciale warm ’roze’ led te ontwikkelen ipv een bestaande warmwitte te nemen? Dat verbaast me, en daarom denk ik dat ze ook in andere dingen worden toegepast, maar waar?

Jaren geleden had ik ook een paar solar tuinlampjes voor minder dan een euro per stuk gekocht die een ietwat roze/warme wit licht uitstraalden (leek wat op de kleur van een hoge druk natrium lamp). Ik ga er vanuit dat dit gewoon de allergoedkoopste LED was die ze konden vinden. Wellicht een batch waar ze iets teveel rood fosfor ingemengd hadden.

Op maandag 22 december 2025 15:23:33 schreef Sine:
Als ik heel veel tijd en zin heb (NA de kerstdagen) ga ik eens meten, ik durf te wedden dat een gloeilamp meer flikkert dan een 'nieuwerwetsche' LED.

En voordat je dan roept 'die flikkeren niet' eerst even deze kijken:
https://www.youtube.com/watch?v=deXOk6G5ALs

Ik ga niet schreeuwen dat gloeilampen niet flikkeren, maar de thermische traagheid van het filament speelt toch een grote rol en maakt dat de flikkering teniet gedaan wordt: met andere woorden gloeilampen lijken flikkervrij en dat is net het grote voordeel. Ik ben wel benieuwd hoe je dit gaat meten en naar de resultaten.

Op maandag 22 december 2025 15:23:33 schreef Sine:
Als ik heel veel tijd en zin heb (NA de kerstdagen) ga ik eens meten, ik durf te wedden dat een gloeilamp meer flikkert dan een 'nieuwerwetsche' LED.

Gezien de grote variatie aan LED lampen die op de markt zijn, is de vraag met welke LED lamp(en) je dan gaat vergelijken. Er zijn LED lampen die duidelijk flikkeren, en er zijn LED lampen die in het geheel niet flikkeren. Op wisselspanning zullen gloeilampen altijd een heel klein beetje flikkeren, maar door de thermische traagheid is dat niet of nauwelijks waarneembaar.

Op woensdag 24 december 2025 00:09:22 schreef revado:
Daar kan je alleen maar over oordelen als je er echt gevoelig voor bent.
Dat begint met irritatie als je het ziet, langer levert hoofdpijn op, en na een tijdje een migraine aanval...
Maar boeien... jij hebt er immers geen last van ;(

Ik zie het ook wel hoor. Bij autolampen bv, en kerstverlichting (uiteraard, daar zit niet of nauwelijks een driver tussen, da's direct 50Hz). Maar meestal kijk ik niet zo heel lang in een achterlicht van een auto. In jouw lijstje blijft het dan hooguit bij irritatie. Die fase van een epileptische aanval (ik overdrijf nu, relax!) bereik ik niet.
Als ik het hele topic zo doorscroll, dan is het vooral die irritatie waar men last van heeft.

@flipflop: zintuigelijke waarnemingen komen niet bij iedereen hetzelfde binnen. Uit observaties vermoed ik dat het een van de (vele) verwante afwijkingen in een spectrum waar ik nog een zinnige naam voor moet bedenken, is. Mensen die het knipperen ueberhaupt zien, hoeven er geen last van te hebben en kunnen zich dan niet persé voorstellen dat het echt iets lastigs is. Ik neem ter kennisgeving aan dat het zo is, meer kan ik gelukkig niet.

Op woensdag 24 december 2025 15:54:32 schreef fcapri:
[...]

niet veel met die gaatjesplaat te maken, want door de achteruitkijkspiegel zie ik de autos achter mij hun lampen ook dansen.

moet ergens een resonantiebeweging van de spiegel zijn en het knipperen van de lampen dat niet 100% gelijk loopt.
ik had dat vroeger ook al met mijn opel en gewone H4 lampen, maar daar was het de spiegel die door de muziek trilde.

Dat is precies wat die gaatjesplaat doet door het veren van de wagen. Een schaduwmasker.

[Bericht gewijzigd door maartenbakker op (28%)]

Op woensdag 24 december 2025 15:30:45 schreef Ledlover:
Heb je er toevallig een foto van? Is het buiten of binnenverlichting?

Het is buiten. Ik heb er vanavond even wat foto's van gemaakt, maar... Daarop lijken de wit-roze led's afhankelijk van mijn camera-instellingen vooral wit. Of groen. Of geel. Of soms een beetje rozig wit maar lang niet hoe ik ze zie. Sommige gele kerstverlichting ziet de camera als rozer dan de kerstverlichting die ik als roze zie... Basicly, het lijkt nergens op.

Ik kan kijken of er wat na te bewerken valt, sowiso moet ik er even de huisnummers uitpoetsen, want het is buiten in andersmens voortuin...

Op woensdag 24 december 2025 14:17:42 schreef Robbe de Smet:
[...]

Ik heb eens naar je link gekeken en zie daar getallen van 0,1 tot 0,4 en meer. Ik neem aan dat er ergens een tabel is hoe je de waarden kan interpreteren?

[bijlage]

Zou mooi zijn als er een tabel was, maar wat ik vind is:

39) „flikkering”: de waarneming, door een statische waarnemer in een statische omgeving, van visuele instabiliteit als gevolg van een lichtprikkel waarvan de luminantie of spectrale distributie varieert in de tijd. De schommelingen zijn al dan niet periodiek en kunnen worden veroorzaakt door de lichtbron zelf, de stroombron of andere beïnvloedende factoren. De in deze verordening gebruikte metriek voor flikkering is de parameter „Pst LM”, waarbij „st” voor korte termijn staat en „LM” voor lichtflikkeringsmetermethode, zoals in normen gedefinieerd. Een waarde Pst LM = 1 betekent dat er 50 % kans is dat de gemiddelde waarnemer de flikkering waarneemt;

40) „stroboscopisch effect”: een verandering in bewegingsperceptie als gevolg van een lichtprikkel waarvan de luminantie of spectrale distributie varieert in de tijd, door een statische waarnemer in een niet-statische omgeving. De schommelingen zijn al dan niet periodiek en kunnen worden veroorzaakt door de lichtbron zelf, de stroombron of andere beïnvloedende factoren. De in deze verordening gebruikte metriek voor het stroboscopische effect is „SVM” (stroboscopic visibility measure), zoals in normen gedefinieerd. SVM = 1 stelt de zichtbaarheidsdrempel voor de gemiddelde waarnemer voor;

Dat staat in bijlage 1 van doccument 02019R2015-20230930.

Basicly: * Lucky Luke moet lampjes kopen waar dit getal zo ver mogelijk onder de 1 is. Want die ziet het anders flikkeren.

Op woensdag 24 december 2025 15:57:42 schreef Patrick de Zeester:
[...]
Jaren geleden had ik ook een paar solar tuinlampjes voor minder dan een euro per stuk gekocht die een ietwat roze/warme wit licht uitstraalden (leek wat op de kleur van een hoge druk natrium lamp). Ik ga er vanuit dat dit gewoon de allergoedkoopste LED was die ze konden vinden. Wellicht een batch waar ze iets teveel rood fosfor ingemengd hadden.

Ik heb mijn ogen open gehouden maar geen kerstverlichting met roze-achtige witte leds gezien. Wel één straatlantaarn waar één van de 4 led boardjes of chips de verkeerde is - namelijk precies die kleur die ze gebruiken op de vleesafdeling in de supermarkt.

Dat resulteert in een enigszins rose verlichting. Op de foto lijkt dat wat heftiger dan in werkelijkheid

De lampen links zijn vleermuis/natuurvriendelijke groene ledlampen (volgens mij een combinatie van rode en groene leds, geen fosforleds) en op de achtergrond nog hogedruknatrium.

Ik heb 'm compleet verblurd waar iemand zijnhaarhun woning zou kunnen herkennen, maar de verlichting waar het om gaat niet aangepast.

De verlichting die van huis naar stoep loopt is een voorbeeld van roze ogende kerstverlichting. De andere verlichting is waarschijnlijk witter dan op de foto lijkt. Ook de roze kerstvelichting lijkt op de foto geler dan hoe ik het waarneem.

Op andere foto's lijkt warmwitte kerstverlichting rustig ook groen of koudwit, dus je hebt er niet per se wat aan, vrees is.

Maar ik zie het op meer plekken in Leiden en ook onderweg in de regio. Het is duidelijk als warmwit bedoeld, maar het heeft voor mijn ogen een licht rossige schijn.

Maar het laat zich verdraait lastig fotograferen. Hier ter vergelijking nog 2 foto's van dezelfde andere kerstverlichting (Anders dan die van huis naar stoep, maar 2 foto's van dezelfde). Ik denk dat deze ook roze op mij overkwam. Maar afhankelijk van de witbalans-instellingen maakt mijn camera er viezig groen van, of overdreven geel (wat ik wel mooier vind, maar niet lijkt op wat het in het echt is):

Vanaf de straat gefotografeerd (en zo onherkenbaar mogelijk uitgesneden, maar daardoor lijkt het wel alsof ik tegen hun regenpijp omhoog ben geklommen om een close-up te maken. Dat heb ik niet gedaan.)

(En het is toch een fatsoenlijke camera: Canon EOS 1300D. Canon 18-55 EF-S lens. 3200 ISO. Auto witbalans red het zo in het schemerdonker niet (Die maakt er groen van). De niet-groene foto's zijn met "daglicht" witbalans instelling gemaakt.)

Ik vind al die kerstverlichting wel mooi, dus het is geen verloren avond om er een rondje foto's van te maken, zelfs als je er niks aan hebt om te weten welk type kerstverlichting ik bedoel.

Over die gekke kleuren.
Langs de A12 bij het fietspad tussen bleiswijk en zoetermeer staan een aantal lantaarnpalen die ook een soort paars/ blauw licht geven.
Dat zijn eer een paar, en totaal willekeurig.
Ik reed er net langs op weg naar huis en verbaasde mij er over.
Als je er over zoekt op google dan zou het komen door een defect filter wat de kleur van de leds omzet, maar dat lijkt mij ook wel weer apart, wat kan er kapot aan een filter...

https://topgear.nl/autonieuws/waarom-lantaarnpalen-soms-paars-of-blauw…

De paars-blauwe straatverlichting is een bekend probleem, dat is de fosforlaag van een COB led die door thermische cycli van de chips afbrokkelen. Bepaalde productieruns hebben daar veel last van. Ook in mijn stad zag je dat bij straatverlichting met PL retrofits, maar dat probleem is inmiddels opgelost op een enkeling na.

Wat er dan overblijft is het blauwe licht van de eigenlijke LED.

Geen filter maar fosfor, dus. 'Normale' leds hebben daar geen last van omdat de fosfor onder de epoxyhars zit.

@ Lucky Luke - ik denk dat het misschien een variatie in je ogen is. Ik heb veel verschillende tinten warmwit gezien, maar echt niets waar ook maar een hint van roze in zit. Hogedruknatrium komt op mij ook niet roze over, bij jou wel?
En het is inderdaad heel lastig om lichtbronnen correct op de foto te krijgen. 'Color grader' is in de filmwereld ook een compleet apart beroep.

Over PWM en refresh rate gesproken, het is een mythe dat het menselijk oog maar 60Hz kan zien. De bandbreedte is in principe onbeperkt maar je hersenen zorgen ervoor dat er niet meer informatie wordt verwerkt dan op dat moment nodig. Zie ook https://www.youtube.com/watch?v=Sb_7uN7sfTw