Ik zit in het eerste jaar Industrieel Ingenieur. Nu hebben we in de lessen practicum elektronica een oefening meegekregen op opamps, die blijkbaar gemakkelijk zou moeten zijn.
Helaas heb ik in vorige jaren nog nooit elektronica gehad en ook aan de theorieboek elektronica van dit jaar hebben we niet echt veel.
Hier even de oefening:
http://www.uploadarchief.net/files/download/opamp%20oefening.jpg
om effe duidelijk te zijn: het is oefening 5.1.
Hoe heb ik dit proberen op te lossen?
- eerst opamp vervangen door zijn equivalent schema
- dan gecontroleerd of er negatieve terugkoppeling was, en deze was er ook
- V1 en dan de V0(van opamp) vervangen door inwendige weerstand. en dus keten met VDC uittellen. (op beide klemmen)
-VDC en V0 vervangen door inwendige weerstand en dus de invloed van V1 uittellen op beide klemmen.
uiteindelijk kwam ik aan de vergelijking:
V0 = -2VDC - 2V1
controleren in multisim, levert niet hetzelfde resultaat.
Mijn uitkomst is alleen goed als beide bronnen DC waren.
Dus na deze lange uitleg is de vraag: Wat moet ik anders aanpakken om ervoor te zorgen dat mijn uitkomst bij die AC bron klopt?
alvast bedankt.
Het moet in principe niks uitmaken of je nou DC of AC als ingangssignaal hebt, de versterking blijft nog steeds -(R3/R1)*U1 -(R3/R2)*U2 voor een inverterende versterker met sommator. Dit is voor een ideale opamp, normaal zal het gedrag ook frequentieafhankelijk zijn, echter speelt dit nog geen rol bij 1kHz. Ik denk dat je iets verkeerd hebt gedaan in multisim...
In multisim zou je op je scoop een signaal moeten zien met een offset van -8 volt en een sinus daarop gesuperponeerd met amplitude van 2 volt.
Je uitkomst is juist. Zowel voor AC als voor DC. Op elk ogenblik in de tijd is Vo = -2(V1 + Vdc). Maar V1 is een functie van de tijd uiteraard. Dus vervang V1 in je formule door die functie, namelijk sin(2*pi*1000*t). Dan bekom je dus Uo(t).
Zoek dan de definitie op van "gemiddelde waarde" en "effectieve waarde" in je cursus. Hint: dat is telkens een integraal over de periode van V1. Reken die integralen uit en je hebt je antwoord. Hou daar in gedachte dat de integraal van een sinus functie over 1 periode nul is.
Wel mogelijk nog een addertje onder het gras: wat de voltmeter in multisim meet op het AC bereik is niet noodzakelijk de effectieve waarde van Vo. Als die AC gekoppeld is zal die gewoon 2 maal de effectieve waarde van V1 aangeven. Dus even op letten.
PS: voor de berekening van Vo maak je het jezelf ook wat moeilijk heb ik de indruk. Als er tegenkoppeling is dan zal er over de ingang van de opamp geen spanning staan. M.a.w. het knooppunt van R2 en R1 ligt virtueel aan massa. De stroom door R1 is dus puur afhankelijk van Vdc en die door R2 is puur afhankelijk van V1. Als je dan nog weet dat er in de ingang van de opamp geen stroom kan lopen en dus beseft dat deze beide stromen enkel weg kunnen via R3, kan je de formule van Vo zo opschrijven...
Omicron zijn "ps:" zeker nalezen.
Regel 1 als je met opamps werkt "de uitgang zorgt ervoor dat de ingangen gelijk zijn aan elkaar"
(neem bovenstaande uiteraard met ene korrel zout) maar dit kan je wel helpen veel schema's uit te dokteren.
Plots verandert alles in spanningsdelers of RC ketens oid.. En het licht gaat aan..
free_electron
Silicon Member
Professioneel ElectronenTemmer - siliconvalleygarage.com - De voltooid verleden tijd van 'halfgeleider' is 'zand' ... US 8,032,693 / US 7,714,746 / US 7,355,303 / US 7,098,557 / US 6,762,632 / EP 1804159 - Real programmers write Hex into ROM
Sidder .... virtuele massa...
Als er tegenkoppeling is EN de opamp werkt binnen zijn grenzen dan is er GEEN potentiaalverschil tussen de + en de - ingang.
Alleen in het gegeven schema is die knoop virtueel massa omdat de + ingang aan massa hangt.
als er een kleofkapper 1 volt Dc op de+ ingang zet dan is de - ingang virtueel 1 volt ...
Onthoudt deze regel : Een opamp is een circuit , waarbij de uitgang er alles aan doet om het VERSCHIL TUSSEN de ingangen NUL te maken.
het speelt gene rol of het om invertereden versterker, sommeerversterker , niet inverterend , differnetieel , whatever. De uitgang gaat zich zo instellen zodat op beide ingangen het zelfde potentiaal staat.
Dat gedoe met virutele massa wringt langs alle kanten.. het is alleen massa als de andere knoop massa is. en hoe laat je dan de volgende dingen rijmen : Tis virtueel massa maar't heeft ook ene oneindig grote ingangswaarstand 0 = oo ? T'is ofwel 0 ohm (short naar massa) of het zweeft (oneindige impedantie) he jongens...
Je gaat niet alleen ruzie krijgen met de wiskundigen, maar wanneer je later circuits gaat bouwen waarbij er op de andere knoop ook een signaal staat, ga je loeihard tegen de muur gaan als je nog steeds in termen van 'virutele massa' denkt.
Opamps sijn doodeenvoudig, maar het moet correct uitgelegd worden.
Bij een ideale opamp loopt er geen stroom IN of UIT ingangen ( bij echte opamps WEL !!!! je kan bij sommige types stroom UIT de ingang halen ( biasstroom noemt dat ))
Vergeet al die opamp formules. das allemaal dikke zever. Het enige wat je nodig hebt is de wet van ohm en wat gezond verstand.
Opamp met tegenkoppeling:
---[r2]-----
| |
in ----[r1]---+---|-\ |
| >-----+--- uit
ref ----|+/
Je weet dat de opamp geen stroom opneemt of levert ( hoog impedant)
Dus er loopt alleen stroom van IN via R1 , via R2 naar UIT. De stroom heeft geen enkele andere weg !
dit spul is dus een stomme spannings deler. de spanning op knoop r1-r2 is een relatie tussen Vin,Vuit en R1 en R2.
De basisopampregel zegt dat de opamp wil dat het VERSCHIL tussen de ingangen nul is.
Als ik ref aan 0 volt hang tov massa. dan wil de opamp op zijn - ingang ook 0 volt zien.
De wetten van kirchoff zeggen dat de som van alle stromen in een knoop NUL is.
nu ist simpel.
de stroom geleverd door Vin door R1 moet ook door R2 lopen ( serieschakeling van weerstanden. )
je weet dat opd e knoop R1 R2 0 volt staat.
dus Ir1 = (Vin - Vref) / R1
Ir1 = Ir2. want het gaat om een serieschakeling.
Het teken is echter omgekeerd (wet van kirchoff)
dus het is eigenlijk Ir1 = -Ir2
Wil je vout weten : wet van ohm -Ir2 x R2 = Vr2.
je kent nu de spanning over R2. je weet dat de - knoop Vref is. tel op of trek f en je kent Vout.
Als er nu een snuggere langskomt die Vref op 1.5 volt legt blijven al deze formules van toepassing.
Ir1 = Vin - Vref / R1.
Vr2 = -Ir1 x R2
Vout = Vref + Vr2.
baf klaar.
ook bij een niet inverterende opamp blijft gsns de santeboetiek gelden.
in ----|+\
| >---+---- uit
--|-/ |
| |
+---[R1]--
|
R2
|
ref
zelfde regel.
de opamp wil op - ingang selfde niveau zien als op + ingang.
Stroom loopt van uit naar Vref. en de knop r1/r2 =
Stroom in de keten is ((Vout-Vref) / (r1+R2))
Vr2 = Stroom = R2.
spanning op de knoop is Vref + Vr2.
Vereenvoudig zelf de wiskunde als je goesting hebt.
Als Ref toevallig 0 volt is dan vereenvoudigt de formule nog wat meer omdat er termen wegvallen.
Ik heb ene gloeinde hekel aan al die opamp formules. men geeft je een tros vereenvoudigde dingen en die moet je dan onthouden en kunnen 'bewijzen'. Das allemaal ballast waar je niks aan hebt.
als je snapt hoe het ding werkt heb je helemaal gene formules nodig. een zakjapnner met + - / * en de wet van ohm. Als je dan de wet van kirchoff nog herinnert ben je er helemaal. bij complexe systemen is het wat puzzelwerk ( zeekr bij AC signalen omdat je moet superponeren ) Maar der is geen enkel weldenken mens dat dat nog op millimeter papier gaat zitten uitvlooien. Prak dat in een simulator en go.
Op 10 juli 2009 16:44:06 schreef razorblady:
uiteindelijk kwam ik aan de vergelijking:
V0 = -2VDC - 2V1controleren in multisim, levert niet hetzelfde resultaat.
Mijn uitkomst is alleen goed als beide bronnen DC waren.
Er staat in de opgave: wat is de gemiddelde spanning (dat is kennelijk -8V; de sinus sinust daar zo omheen).
Maar geeft de "voltmeter" in multisim dat wel aan?
Wat, als hij Vrms (ofwel Veff) aangeeft? Dan zou hij niet -8, maar gewoon 8.123V aangeven.
Ik denk dat de bedoeling van deze oefening vooral is om de student attent te maken op wat een voltmeter juist meet als je een signaal met zowel een AC als een DC component meet. Het is tenslotte een oefening in de context van een practicum.
Als ik bv. even in de handleiding van een fluke 186 multimeter kijk dan zie ik dat die in de stand DC de gemiddelde waarde geeft, in de stand AC de effectieve waarde van de AC component ALLEEN en in de stand AC+DC de effectieve waarde van het totale signaal. Voor de TS is het dus vooral zaak om het verschil tussen die 3 te begrijpen en waar het vandaan komt.
Op 11 juli 2009 02:42:45 schreef free_electron:
Sidder .... virtuele massa...
Oeps, ik heb met de zin "virtueel aan massa" blijkbaar een oud jeugdtrauma opgerakeld
Voor alle duidelijkheid: mijn uitleg had enkel betrekking op fig 5.1 en moet dan ook in die context gelezen worden!
free_electron
Silicon Member
Professioneel ElectronenTemmer - siliconvalleygarage.com - De voltooid verleden tijd van 'halfgeleider' is 'zand' ... US 8,032,693 / US 7,714,746 / US 7,355,303 / US 7,098,557 / US 6,762,632 / EP 1804159 - Real programmers write Hex into ROM
inderdaad jeugdtrauma.
ik had onthouden. de - ingang is virtueel massa. later snapte ik niet waarom , als je 1 volt op de + ingang zette de formules plots niet meer klopten... zehadden me weer have waarheden verteld en er niet bijgezegd dat het alleen virtueel massa is als de andere poot op massa staat ...
daarom sidder ik bij dergelijke uitspraken. Het is ten eerste niet juist , slechts onder heel bepaalde condities van toepassing en het is onverenigbaar met het statement : de ingangsimpedantie van een opamp is oneindig.. tis ofwel oneindig of tis massa. beide tezelfdertijd kan niet. der loopt stroom of geen stroom.
De term is inderdaad verwarrend als het niet in de juiste context wordt geplaatst.
Een "virtual ground" is feitelijk iets dat slaat op een AC equivalente schema. In zo een schema is niet alleen de "echte" ground ground, maar ook alle andere punten in de schakeling die op een fixed DC potentiaal geforceerd worden. Bijvoorbeeld de voedingslijnen of in jouw voorbeeldjes ook de Vref. Dat zijn "virtual grounds". Dat is waar de term origineel vandaan komt. Of allee, zo is het mij toch ooit uitgelegd geweest.
Analoge electronica is naar mijn gevoel altijd al een zorgenkindje geweest in het onderwijs. Ik moet eerlijk toegeven dat ik na mijn middelbare het gevoel had dat ik er weinig of niks van begrepen had. Nochtans had ik goeie punten op mijn examens. Dat zegt dus niets. In tegenstelling tot digitale technieken had ik er weinig vertrouwen in dat ik zelf iets niet triviaals zou kunnen ontwerpen als het me gevraagd zou worden. Het is pas later dat ik het geluk heb gehad een goeie docent te hebben die het allemaal heel bevattelijk kon maken. Ondertussen is electronica enkel nog een hobby voor mij, maar de analoge kant blijft me nog altijd heel erg boeien. Mischien net omdat het toch nog altijd een beetje mysterieus blijft...
Op 12 juli 2009 14:08:14 schreef Omicron:
Ondertussen is electronica enkel nog een hobby voor mij, maar de analoge kant blijft me nog altijd heel erg boeien. Mischien net omdat het toch nog altijd een beetje mysterieus blijft...
Het is precies zoals free-electron zegt: zorg dat je weet hoe het werkt, begrijp het "ding", om het even waar het over gaat.
Dan kan je een bootlading formules ( die het allemaal alleen maar verwarrender maken) overboord gooien en begrijp je wat het ding zal gaan doen. Zoals Free-Electron al zei: "het licht gaat dan ineens aan"...